Posted in Դասեր

Շիրվանզադեի «Արտիստը»

1.Կարդա՛ Շիրվանզադեի «Արտիստը» պատմվածքը

Գտի՛ր այն հատվածը, որտեղ նկարագրվում է Լևոնենց տունը։

Մենք մտանք մի սենյակ, որ մի փոքր մեծ էր, քան մի մեծ հավաբուն: Այնտեղ մութ անկյունում, պատի տակ երևում էր ինչ—որ բան, նման անկողնակալի թե թաղթի` չգիտեմ: Սինյորա Ստեֆանիայի հաղթանդամ մարմինը թաքցնում էր նրան իմ աչքից:… Լևոնը կրկին անգամ սենյակի մի զույգ աթոռներից առաջարկեց մեզ: Նստելն անկարելի էր. այդ փոքրիկ սենյակում յոթ—ութ հոգի կանգնել միայն կարող էին:

Լևոնի մոր խոսքերից ելնելով՝ բնութագրի՛ր մորը։

Լևոնի մայրը դժգոհ ու դժբախտ կին էր։ Նա շատ ծանր էր տանում իրենց աղքատությունը և հաճախ մեղադրում էր Լևոնին, քանի որ նա աշխատելու և գումար վաստակելու փոխարեն ամբողջ օրն անցկացնում էր թատրոնում։ Նրա ամենասիրած զբաղմունքը դժգոհելն ու բողոքելն էր։

Պատմվածքից ընտրի՛ր երեք հատված, որտեղ երևա, որ Լևոնը երջանիկ մարդ է։

1.Լուիզան մոտեցավ նրան, բռնեց ձեռներից, երեսը դարձրեց յուր կողմը, ուղիղ նայեց աչքերին, բարեկամական— ո՛չ, ավելի՛,— սիրող քրոջ քնքուշ հայացքով: ինձ թվաց, որ այդ հայացքը թափանցեց մինչև Լևոնի հոգու խորքը: Եվ ո՞ւմ հոգու խորքը չէր թափանցել այն: Լևոնը զվարթացավ և երախտագիտության զգացումով լեցուն աչքերով նայեց իտալուհու երեսին:

2.—Օ՜օ, սինյո՛ր, սինյո՛ր, այնքան ուրախ եմ, որ ուզում եմ թռչկոտել: Ես նավապետի պարտքի տակ չեմ մնա: Կնվագեմ նրա համար ամբողջ ճանապարհին, գիշեր—ցերեկ կնվագեմ: Իտալիա, Իտալիա, անպատճառ պիտի տեսնեմ: Որքա՜ն կզարմանա Լուիզան ու ինչպե՜ս կուրախանա…

3.Երբ խոսքը բաց արի թատրոնի ու երաժշտության մասին, պատանին կերպարանափոխվեց, ինչպես կրակոտ սիրահար, երբ խոսվում է նրա ընտրյալի վերաբերմամբ: Ոգևորված նկարագրեց յուր լսած երևելի երգիչների ու նվագիչների տաղանդը: Վերջին յոթ տարվա ընթացքում լսել է բոլոր նշանավոր երգիչներին ու նվագիչներին, որոնք այցելել էին Ռուսաստան Օդեսայի վրայով:

Գտի՛ր այն հատվածը, որտեղ երևում է Լևոնի նպատակասլացությունը։

Հետո դարձյալ գնում էր ու շարքի հետևում կանգնում: Նա ամեն միջոց գործ էր դնում թատրոնից չհեռանալու համար: Նրա օդը, կերակուրը, կյանքը, ամեն ինչ թատրոնն էր:

Բացատրի՛ր Լևոնի հուսահատության պատճառը։

Լուիզայի ամուսնությունը հուսահատեցրեց Լևոնին, քանի որ նա կարծում էր, թե աղջիկը նույնպես սիրում է իրեն։ Իմանալով այդ մասին՝ Լևոնը հասկացավ, որ ոչ միայն չի կարող ամուսնանալ նրա հետ, այլև այլևս երբեք չի տեսնի նրան։

Բնութագրի՛ր Լևոնին։

Լևոնը բարի, աշխատասեր ու զգայուն երիտասարդ էր, ում կյանքը պտտվում էր երկու մեծ սիրո՝ Լուիզայի և երաժշտության շուրջ։ Սակայն Լուիզայի հանդեպ զգացմունքն ավելի ուժեղ էր։ Եթե երաժշտությունն ավելի կարևոր լիներ, ապա աղջկան կորցնելուց հետո այն կօգներ Լևոնին ու կփրկեր նրան հուսահատությունից։

Posted in Հասրակագիտություն 10 2026-2027, Դասեր

Ինչ է գեղեցիկը

  • Ի՞նչ է գեղեցիկը
  • Ի՞նչ է գեղեցիկը: Գեղեցիկը բոլորի համար տարբեր հասկացություն է: Այն ցույց է տալիս, թե ինչ է դուր գալիս մարդուն: Մեր աշխարհը շրջապատված է բազմազան գեղեցիկ բաներով: Նաև գեղեցիկը միայն արտաքին տեսքը չէ։ Գեղեցիկ կարող է լինել մարդու բնավորությունը, նրա վերաբերմունքը ուրիշների հանդեպ, խոսքը կամ նույնիսկ մի փոքր լավ արարքը։Պատահում է, որ մարդը կարող է առաջին հայացքից առանձնահատուկ չերեվա, բայց նրա բարի ու անկեղծ վերաբերմունքը նրան գեղեցիկ է դարձնում ներքինից:Գեղեցկությունը կարելի է գտնել նաև մեր շրջապատում` բնության մեջ, արվեստի, սպորտի, խոհարարության մեջ և այլն: Սակայն ամեն մեկը այդ ամենը տարբեր է ընկալում։ Այն, ինչ մեկի համար գեղեցիկ է, մյուսի համար կարող է սովորական լինել։Ըստ իս` գեղեցիկը դա այն է, ինչը արթնացնում է մարդու մեջ դրական և հաճելի զգացողություններ: Գեղեցկությունը գրեթե ամեն տեղ է, բայց բոլորը չեն, որ կարողանում են դա գնագատել:
  • Արդյո՞ք գոյություն ունի գեղեցկության բացարձակ չափանիշ
  • Իմ կարծիքով և այո և ոչ: Քանի որ ”գեղեցիկ” հասկացությունը բոլորի մոտ անհատական է, և բոլորը տարբեր կարծիք ունեն դրա վերաբերյալ: Օրինակ իմ համար չկա գեղեցկության որևիցե չափանիշ, քանի որ ես համարում եմ գեղեցիկ ամեն ինչ, ինչ տեսնում եմ:
  • Գեղեցիկը զգո՞ւմ ենք, թե՞ սովորում ենք այն ճանաչել
  • Կարելի է ասել՝ և զգում ենք, և սովորում ենք ճանաչել։
    Մարդը ծնված օրվանից կարող է որոշ բաներ գեղեցիկ կամ հաճելի զգալ, օրինակ՝ մեղմ ձայնը, հաճելի գույները, բնության տեսարանները։ Բայց գեղեցկության մասին մեր պատկերացումները ժամանակի ընթացքում ձևավորվում են։ Դրանց վրա ազդում են ընտանիքը, մշակույթը, շրջապատը, արվեստը և մեր անձնական փորձը։
  • Ի՞նչ կապ կա գեղեցիկի, բարու և ճշմարտության միջև

Posted in Ուսումնական նախագիծ, ճամփորդություն

Արատես

Առաջին օր

Ապրիլի 24-ին մենք գնացինք Արատես և ունեցանք մի քանի կանգառներ։ Կանգառ են ունեցել Արենու եկեղեցում։ Նաև կանգառ ենք ունեցել ուղղակի հանգստանալու և ճաշելու համար։ Մենք հասանք Արատես, դասավորեցինք մեր իրերը, մի փոքր հանգստացանք և գնացինք տարածքը մաքրելու և հավաքելու փայտեր խարույկի համար։ Հետո ճաշեցինք, խաղացինք մի քանի հետաքրքիր խաղեր, նստեցինք խարույկի մոտ և գնացինք քնելու։

Երկրորդ օր

Առավոտյան մենք գնացինք նախավարժանքի Ընկեր Նառայի հետ որից հետո մենք գնացինք նախաճաշելու։ Մենք նախաճեշեցինք, և գնացինք վերևի տնակները որպեսզի հավաքենք փայտեր խարույկի համար։ Հետո ճաշեցինք, վառեցինք խարույկ և գնացինք քնելու։

Երրորդ օր

Առավոտյան մենք նախաճեշեցինք և գնացինք մեր իրերը հավաքելու որպեսզի դուրս գանք Արատեսից դեպի Երևան։ Մենք ունեցանք կանգառ հրեշտակների ձորում, մենք մի փոքր զբոսնեցինք, նկարվեցինք և շարունակեցինք գնալ Երևան։ Ընդհանուր առմամբ ինձ շատ դուր եկավ այս եռորյա ճամփորդությունը և ես անպայման նորից կգնամ մյուս անգամ։

Posted in Դասեր

Տերևում օսլայի հայտնաբերում յոդի միջոցով

Փորձի ընթացքում ուսումնասիրեցինք ֆոտոսինթեզի և տերևում օսլայի առաջացման կապը։ Սկզբում քննարկեցինք, թե ֆոտոսինթեզի ընթացքում ինչպես են բույսերում առաջանում օրգանական նյութեր և ինչու կարող է տերևում օսլա կուտակվել։

Մենք տերևները տեղադրեցինք բժժշկական սպիրտի մեջ և շոգեխաշման օգնությամբ հեռացրինք քլորոֆիլը։

Քլորոֆիլը հեռացնելուց հետո տերևը ողողեցինք ջրով, որպեսզի այն պատրաստ լինի հաջորդ փորձին։ Այնուհետև տերևի վրա ավելացրինք յոդ և հետևեցինք, թե ինչ փոփոխություն է տեղի ունենում։ Տերևի որոշ հատվածներ ստացան կապտասև կամ մուգ շագանակագույն երանգ, ինչը ցույց տվեց օսլայի առկայությունը։

Փորձի արդյունքում կարողացանք գործնականորեն հաստատել, որ տերևում օսլա կա, և հասկանալ դրա կապը ֆոտոսինթեզի հետ։ Այս փորձը նաև օգնեց ավելի լավ պատկերացնել ֆոտոսինթեզի արդյունքում բույսում տեղի ունեցող գործընթացները։

Posted in Դասեր

Մանրեներ

Մանրէները (կամ միկրոօրգանիզմները) աշխարհի ամենափոքր կենդանի օրգանիզմներն են, որոնք այնքան մանր են, որ հնարավոր չէ տեսնել այն աչքով, այլ միայն մանրադիտակով:Դրանք ամենուր են՝ մեր շուրջը, օդում, ջրում, հողում և նույնիսկ մարդու ու կենդանիների մարմնի ներսում։ Մանրէների աշխարհը չափազանց բազմազան է և բաղկացած է մի քանի հիմնական խմբերից՝ բակտերիանրից, որոնք ձևավորված կորիզ չունեցող միաբջիջներ են, վիրուսներից, որոնք կյանքի ոչ բջջային ձևեր են և կարող են գոյատևել միայն այլ օրգանիզմների բջիջներում, ինչպես նաև միաբջիջ սնկերից ու նախակենդանիներից։

Թեև մարդիկ հաճախ մանրէներն ասոցացնում են միայն հիվանդությունների և կեղտի հետ, իրականում դրանց մեծ մասը լիովին անվնաս է կամ նույնիսկ օգտակար։ Առանց մանրէների երկրագնդի վրա կյանքն անհնար կլիներ, քանի որ դրանք քայքայում են մահացած բույսերն ու կենդանինեերը՝ հարստացնելով հողը, և արտադրում են թթվածնի զգալի մասը։ Մարդու աղիքներում ապրող միլիորդավոր բակտերիաները կենսական դեր են խաղում սննդի մարսողության և իմունիտետի պահպանման համար, իսկ սննդի արդյունաբերության մեջ մանրէների շնորհիվ ենք ստանում հաց, պանիր, մածուն և թթուներ։ Այնուամենայնիվ, գոյություն ունեն նաև ախտածին (վնասակար) մանրէներ, որոնք թափանցելով օրգանիզմ՝ առաջացնում են տարբեր վարակիչ հիվանդություններ, ինչպիսիք են անգինան, գրիպը կամ տուբերկուլյոզը, և հենց դրանց դեմ պայքարելու համար է մաարդկությունը հնարել հականեխիչներն ու հակաբիոտիկները։

Բույսերի Հերձանցքը
Բույսի տերևը ունեն հատուկ բջիջներ, որոնք կոչվում են հերձանցքներ: Դրանք առաջանում են երկու կիսալուսնաձև բջջից, որոնք բացվում և փակվում են: Բացված վիճակում կատարվում է գազափոխանակություն բույսի և օդի միջև: Հերձանցքներով գոլորշանում է նաև ջուրը:

Տվյան նկարին պատկերված է այն մանրադիտակի տակ։

Posted in Գրականություն, Դասեր

Մարդու ինքնագնահատականը և սոցիալական ցանցերի ազդեցությունը Սոցիալական դիմակներ․ ինչու՞ ենք մենք տարբեր միջավայրերում տարբեր

Ինքնագնահատականը շատ մեծ դեր ունի մարդու կյանքում: Այն ուղղակիորեն ազդում է նրա պահվածքի վրա: Հասարակությունը կարող է շատ մեծ ազդեցություն ունենալ մարդու իրավիճակի վրա: Հաճախակի ցածր ինքնագնահատականը առաջանում հենց իսկ շրջակա միջավայրի գործոններից, օրինակ` բուլինգից:Այսօր մարդու ինքնագնահատականի վրա մեծ ազդեցություն ունեն նաև սոցիալական ցանցերը: Մարդիկ այնտեղ հիմնականում ցույց են տալիս իրենց կյանքի գեղեցիկ ու հաջողված կողմերը, ինչի պատճառով ուրիշները կարող են սկսել համեմատել իրենց այդ մարդկանց հետ: Դա երբեմն առաջացնում է անբավարարության զգացում և կարող է ազդել մարդու ինքնագնահատականի վրա:

Բացի դրանից, մենք տարբեր միջավայրերում հաճախ տարբեր կերպ ենք պահում մեզ: Ընկերների հետ կարող ենք լինել ավելի ազատ ու անկեղծ, իսկ դպրոցում կամ անծանոթ մարդկանց շրջապատում՝ ավելի զուսպ: Այդպիսի «սոցիալական դիմակները» միշտ չէ, որ վատ բան են. դրանք օգնում են հարմարվել տարբեր իրավիճակներին: Կարևորն այն է, որ մարդը չկորցնի իր իրական անհատականությունը և չփորձի ամբողջությամբ փոխվել միայն ուրիշների դրական կարծիքի համար:Իմ կարծիքով՝ ամենակարևորն այն է, որ մարդը կարողանա ընդունել ինքն իրեն և հասկանալ, որ բոլորի կարծիքը չէ, որ պետք է որոշի իր արժեքը: Սոցիալական ցանցերը և շրջապատը կարող են ազդել մեզ վրա, բայց մենք պետք է կարողանանք տարբերել իրականությունը այն պատկերից, որը մարդիկ ցույց են տալիս ուրիշներին: Այդ դեպքում ավելի հեշտ կլինի պահպանել առողջ ինքնագնահատական և լինել ինքներս մեզ նման:

Posted in Գրականություն

Անհայտ կղզին

1.Ի՞նչ է խորհրդանշում «անհայտ կղզին» պատմվածքում․ արդյո՞ք դա իրական աշխարհագրական վայր է:

«Անհայտ կղզին» իրական տեղ չէ: Անհայտ կղզին մարդու երազանքներն են, նպատակները և այն ամենը, ինչ նա դեռ չգիտի իր մասին:Այն մարդու խորիմաստ ինքնաճանաչման խորհրդանիշ է

2. Ինչպե՞ս է ներկայացվում մարդու և ինքնաճանաչման կապը («Մարդն ամբողջությամբ մի կղզի է» մտքի միջոցով)։

«Մարդն ամբողջությամբ մի կղզի է» միտքը նշանակում է, որ յուրաքանչյուր մարդ մի առանձին, չուսումնասիրված աշխարհ է: Բայց որպեսզի հասկանաս, թե ով ես դու, պետք է կողքից նայես քեզ: Պետք է դուրս գալ քո կոմֆորտի գոտուց, որպեսզի ճանաչես քեզ:

3. Ինչո՞ւ է հեղինակը ցույց տալիս, որ մարդիկ չեն ցանկանում գնալ անհայտ կղզի որոնելու։ Ի՞նչ է դա ասում մարդկային բնույթի մասին։

Մարդիկ վախենում են նոր հնարավորություններից: Նրանց ձեռնտու է ապրել հանգիստ, սովորական կյանքով, նույնիսկ եթե դա ձանձրալի է: Դա ցույց է տալիս, որ մարդկային բնույթը հաճախ ծուլանում է և վախենում է փոփոխություններից:

4. Արդյո՞ք անհայտի որոնումը անհրաժեշտ պայման է մարդու զարգացման համար։ Ինչո՞ւ։

Անհայտի որոնումը անհրաժեշտ է, որովհետև առանց դրա մարդը չի կարող առաջ գնալ ու զարգանալ։ Երբ մնում ենք միայն մեզ ծանոթ ու հանգիստ տեղում, նոր բան չենք սովորում։ Հենց նոր ու անհայտ դժվարություններն են ստիպում բացահայտել մեր թաքնված ուժերն ու տաղանդները, ինչն էլ կյանքը դարձնում է հետաքրքիր և մեզ տանում է առաջընթացի։

5. Նավ խնդրող մարդը ի՞նչ տիպի կերպար է․ իդեալիստ, թե՞ համառ ռեալիստ։ Հիմնավորիր։

Նա  իդեալիստ է: Նա ուներ մեծ երազանք` նավ, բայց ոչ ոք նրան չէր հավատում: Բայց նա նաև քայլեր է գործում `գնում է թագավորի մոտ, սպասում է դռան տակ և հասնում իր նպատակին:

6.Ինչո՞ւ է սպասուհին թողնում պալատը և միանում տղամարդուն․ արդյո՞ք սա միայն սյուժետային քայլ է, թե ունի ավելի խոր իմաստ։

Սպասուհին հոգնել էր պալատում անիմաստ աշխատանքից և ուրիշների հոքսերը կատարելուց : Նա հասկացավ, որ այս տղամարդու կողքին ինքը կարող է ունենալ իր սեփական կյանքն ու ազատությունը

7. Ի՞նչ է խորհրդանշում նավը։ Արդյո՞ք այն պարզապես փոխադրամիջոց է, թե ավելի լայն իմաստ ունի։

Նավը պարզապես փոխադրամիջոց չէ: Այն մարդու կյանքն ու կամքն է։ Նավը նրա հնարավորությունն է՝ կտրվելու ափից և գնալու քո երազանքների հետևից:

8.Ի՞նչ է ավելի կարևոր՝ նպատակին հասնելը, թե ճանապարհը։

Ճանապարհն ավելի կարևոր է: Կարևորն այն չէ, թե կգտնես կղզին, թե ոչ: Կարևորն այն է, որ ճանապարհին դու փոխվում ես, դառնում ես ավելի ուժեղ, փորձառու և գտնում ես քեզ: