Posted in Հայոց լեզու 9, Անհատական նախագիծ, Դասեր

Մարդու երազանքների ուժը

Մարդու կյանքում ամենակարևոր շարժիչ ուժերից մեկը երազանքներն են։ Դրանք են, որ մարդուն առաջ են տանում նույնիսկ ամենադժվար պահերին։ Երբ մարդը ունի հստակ նպատակ և հավատում է իր ուժերին, նա կարողանում է հաղթահարել նույնիսկ անհաղթահարելի թվացող խոչընդոտները։ Երազանքները ոչ միայն նպատակ են, այլև ճանապարհ՝ լի փորձություններով, սովորություններով և ինքնաճանաչմամբ։

Շատերը կարծում են, թե հաջողությունը գալիս է միայն տաղանդից կամ բախտից, բայց իրականում այն ձևավորվում է աշխատասիրության և համառության միջոցով։ Երբ մարդը ձգտում է իր երազանքին, նա սովորում է չհանձնվել, նույնիսկ եթե առաջին փորձերը անհաջող են լինում։ Այդ ճանապարհին նա դառնում է ավելի ուժեղ, ավելի վստահ և ավելի հասուն։

Բացի այդ, երազանքները մարդուն տալիս են կյանքի իմաստ։ Առանց նպատակների կյանքը կարող է դառնալ միապաղաղ և դատարկ։ Բայց երբ մարդը ունի մի բան, որի համար պայքարում է, նրա ամեն օրը լցվում է իմաստով։ Նա սկսում է գնահատել փոքր հաղթանակները և չի վախենում մեծ ձախողումներից։

Վերջիվերջո, կարելի է ասել, որ երազանքները պարզապես ցանկություններ չեն․ դրանք մարդու ներքին ձայնն են, որը հուշում է, թե ով կարող է նա դառնալ։ Եվ հենց այդ ձայնին հետևելով է, որ մարդը գտնում է իր իրական ճանապարհը։

Posted in Հայոց լեզու 9, Դասեր

Գործնական քերականություն

1. Լրացնել բաց թողնված տառերը։

Փղձկալ, տախտկալի, դժոխք, փայծաղ, դժխեմ, թուխս, ուխտատեղի, թուղթ, գաղտնիք, գաղթօջախ, մաղթանք, աղճատել, սանդուղք, հախճապակի, ցնցուղ, ողբ։ 

2.Գրել միասին, անջատ կամ գծիկով։ 

Թել-ասեղ, ներս գցել, տոհմից տոհմ, ազգանուն, մուգ կարմիր, ըստ ամենայնի, վեցից յոթ, հիսունհինգ, հնուց ի վեր, ըստ իս, զինծառայող, թույլ տալ, ի ծնե, առ աստված, բաց կանաչ, թև առնել։ 

3. Ըստ անհրաժեշտության գրե՛ք մեծատառով։ 

Պարսից ծոց, Տրդատ Երկրորդ, Հյուսիսատլանտյան դաշինք, Աղբյուր Սերոբ, Բերմունդյան եռանկյունի, Հռոմեական կայսրություն, Հայկական Տավրոս, Հռոդոսի կոթող, Հաղթանակի կամուրջ,Քեոփսի բուրգ, Հայրենական մեծ պատերազմ, Հյուսիսային պողոտա, Հակոբ Մեղապարտ, Պետրոս առաքյալ, Էջմիածնի Մատենադարան, Արտեմիսի տաճար։ 

4. Նշի՛ր հնչյունափոխությունները։ 

Կապտաթույր-ույ սղվել է, աստղաբույլ ը-ն սղվել է, ձանձրույթ ի-ն սղվել է, պատմական ու-ն սղվել է, գործնական ու-ն սղվել է, բուրավետ ույ-ու, վրեժխնդրություն-ի-ն սղվել է, դեղնակտուց-ի-ն սղվել է, մարդկություն ի-ն սղվել է։ 

Posted in Հայոց լեզու 9, Անհատական նախագիծ, Դասեր

Բնության և մարդու կապը

Բնությունն ու մարդը անբաժանելի կապ ունեն միմյանց հետ։ Դարեր շարունակ մարդը ապրել է բնության գրկում՝ օգտվելով նրա բարիքներից և հարմարվելով նրա պայմաններին։ Սակայն ժամանակակից աշխարհում մարդիկ հաճախ մոռանում են այդ կապի կարևորությունը և սկսում են վերաբերվել բնությանը միայն որպես ռեսուրսների աղբյուրի։

Բնությունը ոչ միայն ապահովում է մեզ սնունդով, ջրով և օդով, այլ նաև ազդում է մեր հոգեկան վիճակի վրա։ Երբ մարդը գտնվում է բնության մեջ՝ անտառում, լեռներում կամ ծովի ափին, նա զգում է խաղաղություն և ներդաշնակություն։ Այդ պահերին կարծես վերականգնվում է ներքին հավասարակշռությունը, և մարդը սկսում է ավելի պարզ տեսնել իր կյանքը։

Ցավոք, մարդկային գործունեության պատճառով բնությունը հաճախ տուժում է։ Անտառահատումները, օդի և ջրի աղտոտումը, կենդանիների ոչնչացումը վտանգում են ոչ միայն բնությունը, այլև հենց մարդու ապագան։ Եթե մենք չսովորենք պահպանել բնությունը, ապա կարող ենք կորցնել այն, ինչը մեզ կյանք է տալիս։

Այդ պատճառով շատ կարևոր է ձևավորել պատասխանատու վերաբերմունք բնության հանդեպ։ Յուրաքանչյուր մարդ կարող է փոքր քայլերով նպաստել դրա պահպանմանը՝ խնայելով ջուրը, չաղտոտելով շրջակա միջավայրը և հարգելով կենդանական աշխարհը։ Միայն այդպես հնարավոր կլինի պահպանել այն գեղեցիկ աշխարհը, որը մեզ տրված է։

Posted in Հայոց լեզու 9

Գործնական քերականություն

. Լրացրո՛ւ  բաց թողնված տառերը։
Աղբակույտ, ամպհովանի, աղբյուր, խաբկանք /բ-պ/
Անբիծ,անբասիր, ամփոփել, ամբոխ, անպատճառ /մ-ն/
Տնօրեն, սալորօղի, օդանավ, չօգտվել /օ-ո/
Միայն, հեքիաթ, միմյանց, բամիա /իա -յա/ ։

2. Գրի՛ր միասին, անջատ կամ գծիկով։
Հուշարձան-կոթող, հայ-ռուսական, փոքր-ինչ, մուգ կանաչ, չորսից հինգ, իննսունամյա, մանր-մունր, սերնդեսերունդ, առ այն, բուժղննում։

3. Նշե՛ք , թե տրված բառերում օ/ո-ն ի՞նչ է արտասանվում։
նորաոճ-ո, անձրևորդ-օ, անորակ-o, փղոսկր-օ:

4. Վերականգնե՛ք արմատները՝ նշելով հնչյունափոխությունը։
Ծաղկաշղթա-ծաղիկ-ի-ն սղվել է, կենդանական-կենդանի-ի-ն սղվել է, հոգյակ-հոգի-ի-ն սղվել է, գլխավոր-գլուխ-ու-ն սղվել է, փախստական-փախուստ-ու-ը, գունավոր-գույն-երկհնչյունի հնչյունափոխություն, սառցահատ-սառույց-ու-ն սղվել է, մատենադարան-մատյան-յ-ի հնչյունափոխություն, գերություն-գերի-ի-ն սղվել է, մանրախնդիր-։

5. Գրե՛ք  տրված տառակապակցությունների թվային արժեքները։
Ժե-15,  իա-21, մլ-230, ժթ-19

6. Ընդգծե՛ք տրված նախադասությունների ենթական և ստորոգյալը։
Առակագրությունն ունեցել է բանահյուսական ծագում։
Մխիթար Գոշն օգտվել է նաև Եզոպոսի առակներից։
Դավիթը չի կոտորում  Մսրա Մելիքի զորքին։
Տարբեր գլուխներում առաջ է քաշվում մեղքերից մաքրվելու, ապաշխարելու գաղափարը։

7. Տրված թվականների դիմաց գրիր տեսակը։
Վեցերորդ-դասական, մեկ երրորդ-կոտորակայիմ, հազարական-բաշխական, քսաներեք-քանակական, ութական-բաշխական, վեց-վեց-բաշխական։

8.  Գրի՛ր տրված բառերի բացատրությունը։
Խորշակ, ահ, մեգ, խրթին, արտևանունք։


Տաք քամի,վախ, մառախուղ, բարդ, թարթիչ:


9. Գրե՛ք մեկ բարդ համադասական նախադասություն։

Բաժակը կոտրվեց, և ապակու կտորը ընկավ գետնին:

10.  Ո՞րն է տրված նախադասության քերականական և տրամաբանական շարունակությունը։
Եթե քրքրենք այդ միության հաշվեմատյանները, հետաքրքիր տեղեկություններ կգտնենք,
Ա․ բայց այսօր էլ չենք հասցնի,
Բ․ բայց մենք այդ հնարավորությունը չունենք,
Գ․ ես վաղուց եմ այդ մասին մտածում։

11. Նշի՛ր համեմատությունները։
Նա լաց էր լինում աղիողորմ, հետո շունչը պահում էր, ինչպես ջրասուզակը ջրում։
Բացում էր աչքերը, որոնք կապույտ էին պայծառ երկնքի պես։
Նայում էր ծովին, որը հասուն արտի նման փռվել էր ընդարձակ տեսադաշտում։

12. Կետադրի՛ր նախադասությունները։
Հուր ու բոց էր թափվում Վանի` հրդեհից խուճապահար, բնակիչների գլխին։
Քաղաքը հրդեհի էին մատնել` Վահան Մամիկոնյանի և Մերուժան Արծրունու` Պարսկաստանից բերած զորագնդերը։
Ականջը նրա բյուրեղյա նվագին` Լիլիթը նայում էր դրախտի աստղազարդ երկնքին։
Այս մտքով ոգևորվելով` Սմբատն իր մեջ զգում էր մի անսովոր եռանդ։

13. Նախադասություններն դասավորի՛ր տրամաբանական ճիշտ հաջորդականությամբ։
1. Մարսի վրա քարը շատ երկաթ է պարունակում, իսկ երկաթը ժանգոտվելով կարմրում է։
2. Այստեղ գետինը ծածկված է կարմիր , փոշոտ հողով, որը, քամիներից օդ բարձրանալով, դառնում է վարդագույն ամպեր։
3. Մարսը հաճախ անվանում են ,,Կարմիր մոլորակ,,։
4. Ավելի հարմար կլիներ Մարսն անվանել ,,Ժանգոտ մոլորակ,,։

3214

14. Գտի՛ր նախադասության մեջ թույլ տված բառագործածության սխալը և ուղղի՛ր։
Մենք երախտապարտ ենք այն անշահախնդիր բժշկից, ով փրկեց մեր հարազատի կյանքը։

Երախտապարտ-շնորհակալ:

15. Գտի՛ր նախադասության մեջ թույլ տված քերականական սխալը և ուղղի՛ր։
Ներկաներից մի մասը խիստ զարմացած էր։

Ներկաներից-ներկաների

16. Տրված բառերը տեղադրի՛ր բաց թողնված տեղերում՝ ենթարկելով համապատասխան փոփոխությունների։
Տե՛ր, դատիր նրանց, ովքեր դատում են մեզ,  կռվիր նրանց դեմ, ովքեր ահա մարտնչում են մեր դեմ, քո զենքով ու  հավատով օգնի՛ր մեզ։
հավատ, կռվի ելնել, ես, դատել

Posted in Հայոց լեզու 9, Դասեր

Գործնական քերականություն

Մի հին ավանդություն կա հիմար գեղջուկի մասին, որին ուղարկում են կալվածատիրոջ տուն։ Տերը նրան ոչ միայն ներս է հրավիրում, այլև ապուր է առաջարկում, բայց հենց գեղջուկը ձեռքն է առնում  գդալը, տեսնում է, որ մի փոքրիկ օձ է լողում ափսեի մեջ։ Տիրոջը չվիրավորելու համար համենայն դեպս ուտում է ապուրը, իսկ մի քանի օր անց ծանր հիվանդանում է և ստիպված է լինում նորից գնալ տիրոջ տուն։ 

Տերը նորից նրան ներս է կանչում, ամենափոքր գավաթով դեղ պատրաստում, ապա տալիս գեղջուկին, ու հենց որ գեղջուկն ուզում է կում անել, նորից մի փոքրիկ օձ է տեսնում գավաթի մեջ։ Այս անգամ որոշում է չլռել և բարձրաձայն դժգոհում է, որ հենց օձի պատճառով է հիվանդացել նախորդ անգամ։ Տերը ծիծաղում է ու մատը տնկում առաստաղին, որից մի մեծ աղեղ էր կախված։

-Դու գավաթում ոչ թե օձ ես տեսնում, այլ աղեղի արտացոլումը,- ասում է նա,- ոչ մի օձ էլ չկա։ 

Գեղջուկը նորից նայում է գավաթի մեջ․ իհարկե, այնտեղ՝ գավաթի ներսում,  ոչ մի օձ էլ չկար, սովորական արտացոլանք էր։ Այդպես էլ առանց դեղը խմելու դուրս է գալիս կալվածատիրոջ տնից ու հաջորդ օրը կատարելապես առողջանում։ 

Մեր կամ շրջապատի վերաբերյալ սահմանափակ հայացքներն ու համոզմունքներն ընդունելով՝ մենք կուլ ենք տալիս երևակայական օձը։ Եվ այն միշտ իրական է, մինչև չհամոզվենք հակառակում։ 

1. Գեղջուկին բնութագրելիս հեղինակը ո՞ր բառն է օգտագործել։ 

Հիմար

2. Գրի՛ր գավաթ բառի հոմանիշը։ 

Բաժակ

3. Դո՛ւրս գրիր մեկ անորոշ դերանուն։ 

Ոչ մի

4. Տերը նորից նրան ներս է կանչում, փոքրիկ գավաթով դեղ պատրաստում, ապա տալիս գեղջուկին, ու հենց որ գեղջուկն ուզում է կում անել, նորից մի փոքրիկ օձ է տեսնում գավաթի մեջ։

Քանի՞ պարզ նախադասությունից է կազմված։ 3

5. Այդ օրերին քաղաքն ապրում էր Շառլ Ազնավուրով։  Ի՞նչ պաշտոն է ունի Շառլ Ազնավուրով բառը։ 

6.  Դո՛ւրս գրիր բարդ բառ։ 

7.Նախադասության անդամներից որի՞ շարահյուսական վերլուծության մեջ սխալ կա։ 

Մի հին ավանդություն կա հիմար գեղջուկի մասին, որին ուղարկում են կալվածատիրոջ տուն։

հին- որոշիչ

գեղջուկի մասին- միջոցի անուղղակի խնդիր

որին- ենթակա

ուղարկում են -ստորոգյալ

8. Դո՛ւրս գրիր կապ։ 

Մինչև

9. Ինչո՞ւ գեղջուկը կերավ ապուրը։ 

10. Տեքստի ո՞ր բառը կարող է նշանակել հայացք /ոչ ուղիղ իմաստով/ ։ 

11. Դո՛ւրս գրիր ան արտաքին հոլովման ենթարկվող բառը։ 

Արտացոլանք

12. Դո՛ւրս գրիր բացահայտիչ։ 

13. Դո՛ւրս գրիր մեկ մակբայ։ 

14. Դո՛ւրս գրիր գերադրական աստիճանով դրված ածականը։ 

Ամենափոքր

15. Դո՛ւրս գրիր զուգադիր շաղկապը։ 

16.   Հիմար գեղջուկը նորից նայում է գավաթի մեջ․ իհարկե, այնտեղ՝ գավաթի ներսում,  ոչ մի օձ էլ չկար, սովորական արտացոլանք էր։

Դո՛ւրս գրիր որոշիչը։ 

Գավաթի մեջ

Posted in Հայոց լեզու 9, Անհատական նախագիծ, Դասեր

Բնությունը մարդու կյանքում

Բնությունը մարդու կյանքի ամենակարևոր մասերից մեկն է։ Այն մեզ տալիս է այն ամենը, ինչ անհրաժեշտ է ապրելու համար՝ մաքուր օդ, ջուր, սնունդ և գեղեցիկ միջավայր։ Անտառները, գետերը, լեռներն ու կենդանիները բնության կարևոր բաղադրիչներն են, որոնք միասին ստեղծում են հավասարակշռված աշխարհ։

Սակայն ժամանակի ընթացքում մարդիկ սկսել են ավելի շատ օգտագործել բնության պաշարները և հաճախ չեն մտածում դրա հետևանքների մասին։ Շատ անտառներ կտրվում են, գետերը և լճերը աղտոտվում են, իսկ օդը լցվում է վնասակար նյութերով։ Այս ամենը կարող է վնասել ոչ միայն բնությանը, այլ նաև մարդու առողջությանը։

Բնության պահպանությունը յուրաքանչյուր մարդու պարտքն է։ Նույնիսկ փոքր քայլերը կարող են մեծ նշանակություն ունենալ։ Օրինակ՝ պետք է չաղտոտել շրջակա միջավայրը, աղբը նետել նախատեսված վայրերում, խնայել ջուրը և էլեկտրաէներգիան։ Կարևոր է նաև տնկել ծառեր և հոգ տանել կենդանիների ու բույսերի մասին։

Եթե մարդիկ ավելի ուշադիր լինեն բնության նկատմամբ, ապա մեր մոլորակը կմնա գեղեցիկ և առողջ նաև ապագա սերունդների համար։ Բնությունը մեր ընդհանուր տունն է, և այն պահպանելը մեր բոլորի պատասխանատվությունն է։ 

Posted in Հայոց լեզու 9, Դասեր

Գործնական քորականություն

1. Լրացնել բաց թողնված տառերը։ 

Երդիկ, երդվյալ, անդադար, որդատունկ /դ-թ/, ատաղձագործ, անցկություն, խուրձ, մրցույթ /ձ-ց/ , խոչընդոտ, լուսնկա, հուժկու, դժխուհի։ 

2. Ճշտի’ր հատուկ անունների գրությունը։ 

Ցլիկ Ամրամ, Բյուզանդական կայսրություն, Դավթակ Քերթող, Հակոբ Մեղապարտ, Արտեմիսի տաճար, Լյուքսենբուրգի Մեծ Դքսություն, Վազգեն կաթողիկոս, Գարեգին Նժդեհ։ 

3. Յուրաքանչյուր բառի դիմաց գրի՛ր տառերի և հնչյունների քանակը։ 

Մկան, գեղեցկություն, սաղավարտ, անարև, վերջնագիր, խմբվել։

Տառ-4, հնչյուն-5

Տառ-11, հնչյուն-11

Տառ-8, հնչյուն-8

Տառ-5, հնչյուն-6

Տառ-9, հնչյուն-9

Տառ-6, հնչյուն-7

4. Վերականգնե՛ք արմատները և նշե՛ք տեղի ունեցած հնչյունափոխությունը։ 

Պատմագետ, հանրամատչելի, ճտքակոշիկ, խորհրդատվություն, ծաղկեփունջ, տեսչական, առվեզր։

Ու-ն սղվել է, ու-ն սղվել է, ի-ը, ու-ն սղվել է, ի-ն սղվել է, ու-ն սղվել է, ու-վ:

5. Ճշտի՛ր տրված թվականների գրությունը։

Հազար մեկ, երրորդ, չորրորդ, առաջին, ութսուն, վեցերորդ, քսանինը, մեկ երկրորդ։ 

6. Տրված նախադասություններում ընդգծի՛ր փոխաբերությունները։ 

Ձմռան շունչն ամենուր էր, և օդում թևածում էր սառնություն։ 

Ծառը տնքում էր հասած մրգերի ծանրությունից։ 

7. Տրված են դերանուններ, յուրաքանչյուրի դիմաց գրի՛ր, թե որ տեսակին են պատկանում։ 

Ես, իրար, ամենայն, ողջ, այստեղ, սա,բոլորը, ոչ ոք, ինչքան, համայն, որևէ ։ 

Անձնական, փոխադարձ, որոշյալ, որոշյալ, ցուցական, ցուցական, որոշյալ, ժխտական, հարցական, որոշյալ, անորոշ:

8. Տրված բառերը բառակազմորեն վերլուծի՛ր, ո՞ր արմատները կարող են գործածվել առանձին։ 

Գրատախտակ, մտամոլոր, անընդունակ, հազարավոր, երգչախումբ, մարդամոտ։ 

Գիր ա տախտակ

Միտ ա մոլոր

Ան ընդունել ակ

Հազար ա վոր

Երգիչ խումբ

Մարդ ա մոտ

9. Տրված են նախադասություններ, յուրաքանչյուրի դիմաց գրի կազմությունը /պարզ, բարդ համադասական, բարդ ստորադասական/։ 

Ավարտելով աշխատանքը՝ Արմանը օգնականներին խնդրեց իրեն մենակ թողնել։Պարզ

Ընդարձակ սրահի կորնթարդ կամարների տակ հանկարծ շողարձակեցին Զևսի աչքերը, և մարմարյա հատակն ու պատերը երերացին ցնցումից։Բարդ համադասական

Սրահում փռված էին մի քանի նախագծեր, որ նա արել էր մի քանի օր առաջ։Բարդ ստորադասական

Մենք երախտապարտ ենք բժշկին, որովհետև նրա ջանքերը փրկեցին աղջկան։ Բարդ ստորադասական

10. Ո՞րն է տրված նախադասության քերականական և տրամաբանական ճիշտ շարունակությունը։ 

Կռվում էր ամենքի հետ, բոլորին ծույլ էր անվանում,․․․․

ա․ և իր մասին մեծ կարծիք ուներ։

բ․ բայց ինքն ամբողջ կյանքում բացարձակապես ոչինչ չէր կատարել։ 

գ․ համոզված էր, որ աշխարհում միայն ծույլեր կան։

դ․ ցույց տալով չարվածը։ 

11. Նախադասությունից դո՛ւրս գրիր մակդիրները։ 

Պարսից շահը իր գոռոզ ոտքի տակ խոնարհում էր Հռոմը։ 

Իշխանը իր ոխերիմ աչքերով նայում էր դեպի սևազգեստ գերիները։ 

12. Կետադրի՛ր նախադասությունները։ 

Ու թվացել է` ձյունն է մեղավոր, որ մորմոքդ ծանրացել է, փակվել են դեպի անուրջներ տանող ճանապարհները։

Ճարտարապետի մտքի թռիչքը աշխարհականներին ապշեցնում էր իր ճշգրտությամբ, տաճարի արտաքինը` իր շքեղությամբ։ 

Ինչու՞ է կյանքը հաճախ այնպիսի չար խաղեր խաղում, որ մտածելիս մարդու սրտի մեջ արյունն է պաղում։ 

13. Նախադասությունները դասավորի՛ր տրամաբանական ճիշտ հաջորդականությամբ։ 

1. Դժբախտաբար ,,մարաթոնը,, ուժասպառ արեց նրան։

2. Մի հույն զինվոր Մարաթոնից վազելով գնաց Աթենք՝ բարի լուրը քաղաքացիներին հայտնելու։

3. Ք․ ա․ 490 թվին հույները հաղթեցին Մարաթոնում տեղի ունեցած ճակատամարտում, որն Աթենքից մոտ 42 կմ հեռու էր գտնվում։

4. Խեղճ մարդը հաղթանակի լուրը հայտնելուց հետո գետնին տապալվեց ու մեռավ։ 

3241

14. Գտի՛ր նախադասության մեջ թույլ տված բառակազմության սխալը։ 

Իմ հաջողությունների համար ես պարտավոր-պարտական եմ իմ ծնողներին։ 

15. Գտի՛ր նախադասության մեջ թույլ տված քերականական սխալը։ 

Երիտասարդը երկար ու հիացած նայում էր Սարյանի նկարների վրա-նկարներին։ 

16. Տրված բառերը տեղադրի՛ր բաց թողնված տեղերում՝ ենթարկելով համապատասխան փոփոխությունների։ 

Անծանոթ մարդկանց ներս գալը տղային անչափ զարմմացրեց ․ չիմացավ՝ արդյոք սունկը թողնի կրակի վրա և վազի մոր հետևից թե սունկն էլ հետը տանի։ 

թողնել, տղա, հետև, զարմանալ

Posted in Հայոց լեզու 9, Անհատական նախագիծ, Դասեր

Ժամանակակից աշխարհը և մարդը

Այսօր աշխարհը փոխվում է ավելի արագ, քան երբևէ։ Տեխնոլոգիաները զարգանում են, մարդիկ շփվում են տարբեր երկրներից, իսկ տեղեկատվությունը հասանելի է ընդամենը մի քանի վայրկյանում։ Այս ամենը մեծ հնարավորություններ է ստեղծում սովորելու, ստեղծագործելու և աշխարհը ճանաչելու համար։ Սակայն արագ զարգացումը նաև նոր խնդիրներ է առաջացնում։

Մարդիկ հաճախ այնքան են զբաղված էկրանների աշխարհում, որ մոռանում են իրական շփման արժեքը։ Ընկերների հետ կենդանի զրույցը, բնության մեջ անցկացրած ժամանակը կամ ընտանիքի հետ միասին անցկացված երեկոները երբեմն փոխարինվում են վիրտուալ հաղորդակցությամբ։ Թեև տեխնոլոգիաները հեշտացնում են կյանքը, կարևոր է պահպանել հավասարակշռությունը, որպեսզի մարդը չկորցնի մարդկային ջերմությունն ու զգացմունքային կապերը։

Ժամանակակից աշխարհում հաջողակ լինելու համար միայն գիտելիքը բավարար չէ․ անհրաժեշտ է նաև մտածելու կարողություն, ստեղծագործ մոտեցում և պատասխանատվություն սեփական գործողությունների նկատմամբ։ Ապագան պատկանում է այն մարդկանց, ովքեր կարողանում են օգտագործել նոր հնարավորությունները՝ միաժամանակ պահպանելով մարդկային արժեքները։ Միայն այդ դեպքում զարգացումը կդառնա ոչ թե վտանգ, այլ առաջընթացի ճանապարհ։