ՄԽԻԹԱՐ ՍԵԲԱՍՏԱՑԻ ԿՐԹԱՀԱՄԱԼԻՐ
ԱՎԱԳ ԴՊՐՈՑ ՎԱՐԺԱՐԱՆ
ԹԵՄԱ –
ՍՈՎՈՐՈՂ – Մարիամ Դալլաքյան
ԴԱՍԱՐԱՆ – 10 դասարան
ՂԵԿԱՎԱՐ –
ԳՐԱԽՈՍ –
ՄԽԻԹԱՐ ՍԵԲԱՍՏԱՑԻ ԿՐԹԱՀԱՄԱԼԻՐ
ԱՎԱԳ ԴՊՐՈՑ ՎԱՐԺԱՐԱՆ
ԹԵՄԱ –
ՍՈՎՈՐՈՂ – Մարիամ Դալլաքյան
ԴԱՍԱՐԱՆ – 10 դասարան
ՂԵԿԱՎԱՐ –
ԳՐԱԽՈՍ –
Փորձի ընթացքում ուսումնասիրեցինք ֆոտոսինթեզի և տերևում օսլայի առաջացման կապը։ Սկզբում քննարկեցինք, թե ֆոտոսինթեզի ընթացքում ինչպես են բույսերում առաջանում օրգանական նյութեր և ինչու կարող է տերևում օսլա կուտակվել։
Մենք տերևները տեղադրեցինք բժժշկական սպիրտի մեջ և շոգեխաշման օգնությամբ հեռացրինք քլորոֆիլը։
Քլորոֆիլը հեռացնելուց հետո տերևը ողողեցինք ջրով, որպեսզի այն պատրաստ լինի հաջորդ փորձին։ Այնուհետև տերևի վրա ավելացրինք յոդ և հետևեցինք, թե ինչ փոփոխություն է տեղի ունենում։ Տերևի որոշ հատվածներ ստացան կապտասև կամ մուգ շագանակագույն երանգ, ինչը ցույց տվեց օսլայի առկայությունը։
Փորձի արդյունքում կարողացանք գործնականորեն հաստատել, որ տերևում օսլա կա, և հասկանալ դրա կապը ֆոտոսինթեզի հետ։ Այս փորձը նաև օգնեց ավելի լավ պատկերացնել ֆոտոսինթեզի արդյունքում բույսում տեղի ունեցող գործընթացները։
Մանրէները (կամ միկրոօրգանիզմները) աշխարհի ամենափոքր կենդանի օրգանիզմներն են, որոնք այնքան մանր են, որ հնարավոր չէ տեսնել այն աչքով, այլ միայն մանրադիտակով:Դրանք ամենուր են՝ մեր շուրջը, օդում, ջրում, հողում և նույնիսկ մարդու ու կենդանիների մարմնի ներսում։ Մանրէների աշխարհը չափազանց բազմազան է և բաղկացած է մի քանի հիմնական խմբերից՝ բակտերիանրից, որոնք ձևավորված կորիզ չունեցող միաբջիջներ են, վիրուսներից, որոնք կյանքի ոչ բջջային ձևեր են և կարող են գոյատևել միայն այլ օրգանիզմների բջիջներում, ինչպես նաև միաբջիջ սնկերից ու նախակենդանիներից։
Թեև մարդիկ հաճախ մանրէներն ասոցացնում են միայն հիվանդությունների և կեղտի հետ, իրականում դրանց մեծ մասը լիովին անվնաս է կամ նույնիսկ օգտակար։ Առանց մանրէների երկրագնդի վրա կյանքն անհնար կլիներ, քանի որ դրանք քայքայում են մահացած բույսերն ու կենդանինեերը՝ հարստացնելով հողը, և արտադրում են թթվածնի զգալի մասը։ Մարդու աղիքներում ապրող միլիորդավոր բակտերիաները կենսական դեր են խաղում սննդի մարսողության և իմունիտետի պահպանման համար, իսկ սննդի արդյունաբերության մեջ մանրէների շնորհիվ ենք ստանում հաց, պանիր, մածուն և թթուներ։ Այնուամենայնիվ, գոյություն ունեն նաև ախտածին (վնասակար) մանրէներ, որոնք թափանցելով օրգանիզմ՝ առաջացնում են տարբեր վարակիչ հիվանդություններ, ինչպիսիք են անգինան, գրիպը կամ տուբերկուլյոզը, և հենց դրանց դեմ պայքարելու համար է մաարդկությունը հնարել հականեխիչներն ու հակաբիոտիկները։
Բույսերի Հերձանցքը
Բույսի տերևը ունեն հատուկ բջիջներ, որոնք կոչվում են հերձանցքներ: Դրանք առաջանում են երկու կիսալուսնաձև բջջից, որոնք բացվում և փակվում են: Բացված վիճակում կատարվում է գազափոխանակություն բույսի և օդի միջև: Հերձանցքներով գոլորշանում է նաև ջուրը:
Տվյան նկարին պատկերված է այն մանրադիտակի տակ։

Ինքնագնահատականը շատ մեծ դեր ունի մարդու կյանքում: Այն ուղղակիորեն ազդում է նրա պահվածքի վրա: Հասարակությունը կարող է շատ մեծ ազդեցություն ունենալ մարդու իրավիճակի վրա: Հաճախակի ցածր ինքնագնահատականը առաջանում հենց իսկ շրջակա միջավայրի գործոններից, օրինակ` բուլինգից:Այսօր մարդու ինքնագնահատականի վրա մեծ ազդեցություն ունեն նաև սոցիալական ցանցերը: Մարդիկ այնտեղ հիմնականում ցույց են տալիս իրենց կյանքի գեղեցիկ ու հաջողված կողմերը, ինչի պատճառով ուրիշները կարող են սկսել համեմատել իրենց այդ մարդկանց հետ: Դա երբեմն առաջացնում է անբավարարության զգացում և կարող է ազդել մարդու ինքնագնահատականի վրա:
Բացի դրանից, մենք տարբեր միջավայրերում հաճախ տարբեր կերպ ենք պահում մեզ: Ընկերների հետ կարող ենք լինել ավելի ազատ ու անկեղծ, իսկ դպրոցում կամ անծանոթ մարդկանց շրջապատում՝ ավելի զուսպ: Այդպիսի «սոցիալական դիմակները» միշտ չէ, որ վատ բան են. դրանք օգնում են հարմարվել տարբեր իրավիճակներին: Կարևորն այն է, որ մարդը չկորցնի իր իրական անհատականությունը և չփորձի ամբողջությամբ փոխվել միայն ուրիշների դրական կարծիքի համար:Իմ կարծիքով՝ ամենակարևորն այն է, որ մարդը կարողանա ընդունել ինքն իրեն և հասկանալ, որ բոլորի կարծիքը չէ, որ պետք է որոշի իր արժեքը: Սոցիալական ցանցերը և շրջապատը կարող են ազդել մեզ վրա, բայց մենք պետք է կարողանանք տարբերել իրականությունը այն պատկերից, որը մարդիկ ցույց են տալիս ուրիշներին: Այդ դեպքում ավելի հեշտ կլինի պահպանել առողջ ինքնագնահատական և լինել ինքներս մեզ նման:
Ես Մարիամ Դալլաքյանն եմ: Սովորում եմ Մխիթար Սեբաստացիի կրթահամալիրում սկսած մանկապարտեզից: Սովորում եմ 10րդ դասարանում:Ես բավական հետաքրքրասեր մարդ եմ և սիրում եմ տարբեր բաներով հետաքրքրվել ու նոր բաներ բացահայտել։ Երբ ինչ-որ բան ինձ իսկապես հետաքրքրում է, կարող եմ երկար ժամանակ տրամադրել դրա մասին ուսումնասիրելուն և տեղեկություններ փնտրելուն։ Դպրոցում կան առարկաներ, որոնք ինձ ավելի շատ են հետաքրքրում, և կան այնպիսիք, որոնք այնքան էլ չեմ սիրում։ Օրինակ՝ ֆիզիկան իմ սիրելի առարկաներից չէ։ Փոխարենը ինձ հետաքրքրում են մարդու առողջության և բժշկության հետ կապված թեմաները։Ապագայում ուզում եմ դառնալ բժիշկ։ Ինձ դուր է գալիս օգնել մարդկանց և իմ գիտելիքներով ինչ-որ մեկի կյանքը ավելի լավ դարձնել։ Հասկանում եմ, որ դրա համար պետք է շատ սովորել և աշխատել ինձ վրա։Դպրոցից բացի ունեմ տարբեր հետաքրքրություններ։ Սիրում եմ կարդալ, հատկապես դետեկտիվներ, և շատ եմ սիրում Ագաթա Քրիստիի ստեղծագործությունները։ Ինձ դուր են գալիս այն պատմությունները, որտեղ պետք է մտածել, ուշադրություն դարձնել մանրուքներին և ինքնուրույն բացահայտել տեղի ունեցողը։ Սիրում եմ նաև ֆիլմեր ու սերիալներ դիտել և երաժշտություն լսել:Ես բավական էմոցիոնալ մարդ եմ, սիրում եմ կատակել, ընկերներիս հետ ժամանակ անցկացնել և փորձել նոր բաներ։ Կարծում եմ՝ ինձ ամենաշատը բնութագրում է հետաքրքրասիրությունը, քանի որ միշտ ուզում եմ հասկանալ, թե ինչպես և ինչու է ինչ-որ բան տեղի ունենում։ Ապագայում ցանկանում եմ հասնել իմ նպատակներին և դառնալ լավ բժիշկ։
Մարդու կյանքում կան շատ արժեքներ, որոնք արժանի են ուշադրության: Այդ ուշադրության արժանի արժեքներից մեկը արվեստն է:Մարդը միշտ փորձել է պահպանել գեղեցկությունը՝ այն դարձնելով հավերժ և դրան օգնում է արվեստը: Նկարիչները, գրողները, քանդակագործները ստեղծագործել են, որպեսզի իրենց տեսած գեղեցիկ պահերը չկորչեն ժամանակի ընթացքում, նաև որպեսզի պահպանեն իրենց կյանքի մասնիկը:
Արվեստը ունի մեծ արժեք , սակայն այն երբեք չպետք է Չափազանցի մարդու կյանքի սահմանները: Գեղեցկությունը հավերժացնելու ցանկությունը կարող է վերածվել կործանարար մոլուցքի, եթե մարդը մոռանում է իրական զգացմունքների և սիրո մասին։
Ձվաձև դիմանկարը պատմվածքում նկարիչը ամբողջովին տարված էր իր արվեստով և ցանկանում էր կտավի վրա հավերժացնել իր կնոջ գեղեցկությունը։ Նրա համար այդ դիմանկարը դարձավ իր կյանքի իմաստը, և նա օր ու գիշեր նկարում էր՝ փորձելով ստեղծել կատարյալ իդեալ։ Կինը խենթի պես սիրում էր ամուսնուն և հնազանդորեն նստում էր նրա առջև, սակայն նկարիչը այնքան էր խորացել իր աշխատանքի մեջ, որ չէր նկատում՝ կինը աստիճանաբար կորցնում էր ուժերը, տխրում ու մարում։
Նկարիչը ամբողջ ուշադրությունը կենտրոնացրել էր միայն նկարի վրա։ Նա փորձում էր պահել կնոջ գեղեցկությունը կտավի վրա, բայց այդ ընթացքում կորցրեց իրական մարդուն, որի գեղեցկությունն ուզում էր հավերժացնել։ Երբ դիմանկարը վերջապես ավարտվեց, այն այնքան կենդանի էր թվում, որ թվում էր թե նա փոխաուինել է իր կնոջ կյանքը այդ նկարի վրա: Բայց հենց այդ պահին պարզվեց, որ կինը մահացել է, այսինքն` արվեստի գործը կարծես «խլեց» կնոջ կյանքը։
Այսպիսով` այս պատմությունը ցույց է տալիս, որ եթո գեղեցկությունը հավերժացնելու ցանկությունը լինինշատ ուժեղ` այն կարող է վտանգավոր դառնալ, եթե մարդը մոռանում է կյանքի և սիրո արժեքը։Կտավը բավականին լուրջ գործ է, բայց այն չպետք է դառնա ավելի թանկ, քան մարդու կյանքը և զգացմունքները, որովհետև ոչ մի նկար չի կարող փոխարինել իրական կյանքին ու երջանկությանը։
Ժամանակաշրջանն ու հասարակական միջավայրը մեծ ազդեցություն ունեն մարդու բարոյական հատկանիշների ձևավորման վրա։ Պատերազմների, ճգնաժամերի և ազգային պայքարի ժամանակ հատկապես բացահայտվում են մարդկանց իրական արժեքները՝ հայրենասիրությունը, պատասխանատվությունը, խիզախությունն ու նվիրվածությունը։ Պատմության ընթացքում հենց այդպիսի անհատներն են կարողացել առաջնորդել ժողովրդին և վճռական դեր ունենալ հայրենիքի փրկության գործում։
Ժամանակաշրջանը կարող է ձևավորել մարդու բնավորությունը, իսկ պետական գործիչը պետք է ունենա բարձր բարոյական արժեքներ՝ արդարություն, պատասխանատվություն, հայրենասիրություն և ժողովրդի հանդեպ նվիրվածություն։
Րաֆֆի իր Խենթը ստեղծագործության մեջ ցույց է տալիս, թե ինչպես է միջավայրը ազդում մարդու մտածողության վրա։ Վարդանը առաջին անգամ հայտնվում է զարգացած քաղաքում և հիանում շենքերով, համալսարանով, թատրոններով ու մշակութային կյանքով։ Նրա հարցը՝ «Զինվորանոց չկա՞», ցույց է տալիս, որ նա մեծացել էր պայքարի պայմաններում, որտեղ անվտանգությունն ապահովում էր բանակը։ Սակայն պատասխանը՝ «այստեղ ամեն քաղաքացի զինվոր է», ընդգծում է, որ զարգացած հասարակությունում մարդիկ իրենք են պատասխանատու իրենց երկրի համար։ Այսպիսով, միջավայրը փոխում է մարդու աշխարհայացքն ու արժեքները։
Պատմական հատվածում Արամ Մանուկյան ներկայացվում է որպես օրինակելի պետական գործիչ։ Նա ղեկավարեց Վանի ինքնապաշտպանությունը, կազմակերպեց Երևանի պաշտպանությունը և մեծ դեր ունեցավ Հայաստանի անկախության կերտման մեջ։ Նրա գործունեությունը ցույց է տալիս, որ պետական գործիչը պետք է լինի ոչ միայն խելացի ու կազմակերպված, այլև խիզախ, արդար և ժողովրդի ճակատագրի հանդեպ պատասխանատու։ Արամ Մանուկյանի նման առաջնորդներն ապացուցեցին, որ դժվար ժամանակներում ժողովրդի ճակատագիրը կախված է նվիրված մարդկանցից։
Իմ երազանքի Հայաստանը խաղաղ, զարգացած և արդար երկիր է, որտեղ մարդիկ ապրում են անվտանգ պայմաններում, կրթությունը բարձր մակարդակի վրա է, իսկ ղեկավարները ծառայում են ժողովրդին։ Այդպիսի պետություն հնարավոր է կառուցել միայն այն դեպքում, երբ հասարակությունը և առաջնորդները առաջնորդվում են բարձր բարոյական արժեքներով։
Այսպիսով, ժամանակաշրջանն ու միջավայրը մեծապես ազդում են մարդու բարոյական կերպարի ձևավորման վրա։ Դժվար ժամանակներում հատկապես կարևոր են այն անհատները, ովքեր ունեն ուժեղ կամք և բարձր արժեքներ։ Պետական գործիչը պետք է լինի ազնիվ, հայրենասեր և պատասխանատու, քանի որ նրա որոշումներից կախված է ժողովրդի ճակատագիրը։