ՄԽԻԹԱՐ ՍԵԲԱՍՏԱՑԻ ԿՐԹԱՀԱՄԱԼԻՐ
ԱՎԱԳ ԴՊՐՈՑ ՎԱՐԺԱՐԱՆ
ԹԵՄԱ –
ՍՈՎՈՐՈՂ – Մարիամ Դալլաքյան
ԴԱՍԱՐԱՆ – 10 դասարան
ՂԵԿԱՎԱՐ –
ԳՐԱԽՈՍ –
Քիմիա առաչադրանքներ
1. Ո՞ր շարքում են տարրերը ներկայացված ըստ երկրակեղևում դրանց տարածվածության
նվազման.
1) ալյումին, թթվածին, սիլիցիում, երկաթ 3) թթվածին, սիլիցիում, ալյումին, երկաթ
2) սիլիցիում, թթվածին, ալյումին, երկաթ 4)թթվածին, ալյումին, երկաթ, սիլիցիում
2. Ո՞րն է երկրակեղևում առավել տարածված մետաղը.
1) ալյումին 2) պղինձ 3) երկաթ 4) մագնեզիում
Continue reading “Քիմիա առաչադրանքներ”
Վանի \Արարատյան\ թագավորությունը
1. Ներկայացրե՛ք Վանի արքաների կատարած բարեփոխումները և շինարարական աշխատանքները։
Աշոտ I — ի ժանակ շատ բան փոխվեց, երկիրը հստակ ունեցավ երկրի կառավարիչ, այն վերելք ապրեց: Սարդուրի II — ի ժամանակ վերելքը հասել էր իր գագաթնակետին: Երկրի սահմանները ձգվում էին Կովկասից՝ Խորին Ասորիք, Բաբելոնից և Արևմտյան Իրանից, դեպի Փոքր Ասիա: Սարդուրին նույնպես տարածքները ավելացրեց, բայց կարևորն այն է, որ նա հիմնադրեց Տուշպա բերդ-քաղաքը: Մենուան կատարել է հողային բարեփոխումներ, կառուցել է Մենուայի ջրանցքը, որն էլ հենց կոչվել է իր անունով:
2. Վերհանե՛ք Վանի թագավորության անկման պատճառները
/բլոգային աշխատանք/.
Կործանման պատճառը կարող է լինել արքաների հազվադեպ փոփոխությունները, հյուսիսից եկաց սկյութական ցեզերը, կամ մարտավարության անփոփոխ մնալը։ Վանի թագավորությունը իր ամբողջ պատմության ընթացքում պատերազմել է ասորեստանի հետ։ Վանի թագավորության թուլացումից ի վեր չի կարողացել երկիրը վերականգնվի իր հզորագույն իշխանությանը և այդտեղից էլ սկսեց թագավորության կործանումը։
Ինձ այստեղ չթողնես, տղաս….
Շատ հուզիչ պատմություն էր: Կոմիտասը գտնվում էր Վիլ–ժուիֆ հիվանդանոցում շատ ծանր վիճակում: Նա լուռ էր և չէր ցանկանում խոսել ոչ ոքի հետ: Բժիշկների ցուցմունքով բոլոր բարեկամները այցելում էին Կոմիտասին, խոստումներ տալիս: Երբ Կոմիտասին այցելեց Սեղբոս Ակնունին, ապա Կոմիտասը աղերսեց նրան, որ չթողնի իլ–ժուիֆում, այլ տանի իրենց դրախտավայր: Նա խոստացավ դա կատարել և մոտեցավ բժշկի մոտ, որպեսզի վարդապետի առողջական վիճակը իմանա: Ակնունին կարճ ժամանակով դուրս եկավ, որ հողաթափեր գնի Կոմիտասի համար, բայց մինչ նրավերադարձը Կոմիտասը մահացավ: Այդպես էլ Կոմիտասը չտեղափոխվեց իր դրախտավայր:
Հատվածը Կոմիտասի մահվան տեսարանն է՝ լի կարոտով, մեղքով ու ուշացած խնամքով. «Ինձ այստեղ չթողնես, տղաս, ինձ մեր դրախտավայրը կտանես» խոսքում Ցղնան միայն հայրենի գյուղը չէ, այլ հոգևոր տուն վերադառնալու խորհրդանիշը, իսկ մահը ներկայացվում է որպես ազատագրում՝ «վախճան չէր, հոգեդարձի ճամփաբաժանն էր», երբ մահամերձի դեմքին հույսի լույս է իջնում. մահվան շեմին նա խոսում է ցղնացի բարբառով, որը երբեք չէր լսվել, կարծես տարիների լռությունից հետո արթնանում է նրա ամենաիսկական ինքնությունը, իսկ բժշկի «մոռանում էիք, որ նա նաև մարդ է» խոսքը բացահայտում է համայնքի մեղքը՝ պաշտում էին Կոմիտասին, բայց մոռանում նրա կարիքները. ողբերգական հեգնանքով Սեղբոսը հողաթափեր գնելու է գնում, և մինչ վերադարձը Կոմիտասը մահանում է՝ խորհրդանշելով համայնքի ուշացած խնամքը, իսկ Աճեմյանի գիպսե դիմակը հավերժացնում է «սրբացած դեմքը» նորից մահից հետո. այսպիսով, սա մահվան, կարոտի ու ուշացած խնամքի պատմություն է, որտեղ Կոմիտասը մահանում է որպես ազատագրված հոգի՝ թողնելով Ակնունուն հավերժական անկատար խոստումով, որ նա կրում է մինչև Կոլիմայի աքսորը. ամեն ինչ ուշացած է, բացի հիշողությունից։
10 Հայաատանի գլոբալ տաքացման արդյունքով առաջացած խնդիրները
- Քաղցրահամ ջրի խնդիրներ:
Ջերմաստիճանի աճի և ջրի գոլորշիացման ինտենսիվացման պատճառով նվազում է գետերի հոսքը։ Կանխատեսվում է, որ մինչև դարավերջ ջրային հոսքերը կարող են կրճատվել մինչև 40%-ով, ինչը սպառնում է Սևանա լճի մակարդակին և խմելու ու ոռոգման ջրի պաշարներին։ - Անապատացում և հողերի դեգրադացում
Հայաստանի չորային և կիսաչորային գոտիներն ընդարձակվում են։ Բարձր ջերմաստիճանն ու երաշտները հանգեցնում են հողի շերտի քայքայմանը (էրոզիային)։ - Գյուղատնտեսության և բերքատվության անկում
Ոռոգման ջրի պակասը և անկանոն տեղումները բերում են մշակաբույսերի անկանոն աճին։ - Եղանակային երևույթների հաճախացում
Եղանակային փոփոխությունների արդյունքում կտրուկ ավելացել են ուժեղ երաշտները, գարնանային ուշացած ցրտահարությունները և ուժեղ քամիները, որոնք հսկայական վնաս են հասցնում տնտեսությանը։ - Կենսաբազմազանության կորուստ և էկոհամակարգերի փոփոխություն
Խոցելի էկոհամակարգերի դեգրադացման պատճառով վտանգված են Հայաստանի էնդեմիկ (յուրահատուկ) բուսական և կենդանական տեսակները։ Փոխվում է նաև թռչունների (օրինակ՝ արագիլների) միգրացիոն վարքագիծը։ - Բնական աղետների (սողանքներ, սելավներ) ակտիվացում
Թեև տարեկան տեղումները նվազում են, դրանք հաճախ թափվում են կարճատև, բայց տեղատարափ անձրևների տեսքով։ Սա առաջացնում է հզոր սելավներ, գետերի վարարումներ (ինչպես 2024թ. աղետալի ջրհեղեղները հյուսիսային շրջաններում) և ակտիվացնում է սողանքները։ - Ազդեցություն մարդկանց առողջության վրա
Ամռանը երկարատև ջերմային ալիքները (անոմալ շոգը) սրում են սրտանոթային և շնչառական հիվանդություններ ունեցող մարդկանց վիճակը։ Մեծանում է նաև ինֆեկցիոն հիվանդությունների տարածման հավանականությունը։ - Էներգետիկ համակարգի ծանրաբեռնվածություն
Գետերի հոսքի նվազումը բացասաբար է անդրադառնում հիդրոէլեկտրակայանների (ՀԷԿ-երի) արտադրողականության վրա։ Միևնույն ժամանակ, ամռանը շոգի պատճառով մեծանում է էլեկտրաէներգիայի սպառումը (օդորակիչների կիրառման հաշվին)։ - Տնտեսական կորուստներ և աղքատության ռիսկի աճ
Ըստ Համաշխարհային բանկի զեկույցների՝ կլիմայական ազդեցությունները մինչև 2060 թվականը կարող են հանգեցնել Հայաստանի ՀՆԱ-ի մինչև 3% կրճատմանը և խորացնել աղքատությունը գյուղական համայնքներում։
Unusual houses
The Upside Down House is a fun place to see in Clifton Hill, Niagara Falls, Canada. It was built in 2012. The house is completely turned upside down — it stands on its roof! People love to come here and take funny photos with optical illusions.
Inside, everything is flipped upside down on two floors. Every room — the kitchen, the living room, the bedrooms, and even a full bathroom with a toilet and a bathtub — has furniture and decorations fixed to the ceiling. When you walk through the house, it is fun but a little strange. The floors are a bit tilted, so it plays tricks on your balance.
It is easy to visit and good for families. People of all ages can enjoy it. It takes about 10 to 20 minutes to see the whole house.
Առաչադրանքներ
21. Դասավորիր աճման կարգով.
-V5, -2, -V3, V2, 0, 3/2
22. Դասավորիր նվազման կարգով.
7/2, 3, V8, V10, V12
23. Առանց հաշվիչի որոշիր, թե որ թիվն է մեծ.
V5-1/2 ավելի մեծ է:
24. Համեմատիր.
Հավասարեն, քանի որ առաջին կոտորակում իռացիոնալությունից ազատվելուն պես կստացվի նույն թիվը, ինչ երկրորդ կոտորակը
25. Ազատվիր հայտարարի իռացիոնալությունից.
5V3/3
26.
-6+3V5
27.
2V3
28.
2V3
30. Պարզեցրու.
31. Գտիր x-ի բոլոր արժեքները.
∣x−1∣=2∣x+2∣x=-1 և -5
32. Լուծիր.
∣x−4∣<3
Պատասխանը գրիր միջակայքի տեսքով։
(1;7)
33. Լուծիր.
∣2x+1∣≥5
(-oo;-3]U[2;oo)
34. Գտիր x-ի բոլոր արժեքները, որոնց դեպքում
∣x−2∣+∣x+2∣=8
x=4 և -4
35. Լուծիր.
∣x−1∣+∣x−3∣=4
x={0, 4}
Բումներանգը
Մհեր Իսրայելյանի «Բումերանգ» պատմվածքի հիմնական գաղափարը ընկերության իրական արժեքն ու մարդու կյանքում ընկերների նշանակությունն է։ Պատմվածքի սկզբում ընկերությունը ներկայացվում է որպես շատ ամուր կապ․ տղաները արյունով են «կնքում» իրենց ընկերությունը և հավատում են, որ այն պետք է ամբողջ կյանքում պահպանվի։ Բումերանգը այստեղ դառնում է խորհրդանիշ․ ինչպես այն վերադառնում է նետողին, այնպես էլ մարդու արած լավ կամ վատ արարքները կարող են մի օր վերադառնալ իրեն։ Նույն գաղափարն է արտահայտվում նաև Ծիպոյի պատմության մեջ։ Տղաները տարիներ շարունակ իրենց ընկերությունը համարում են անխախտ, բայց երբ Ծիպոն հեռանում է Ավստրալիա, ժամանակի ընթացքում նրանց միջև եղած կապը թուլանում է, և կարոտն ու հիշողությունները աստիճանաբար մարում են։ Հետաքրքիր է նաև, որ Ծիպոն վերադառնալուց առաջ յուրաքանչյուր ընկերոջ առանձին ասում է, որ միայն իրեն է վստահում իր վերադարձի գաղտնիքը։ Այդ պատճառով բոլորն էլ մտածում են, որ հենց իրենք են Ծիպոյի ամենամոտ ու ամենակարևոր ընկերը։ Բայց վերջում ոչ ոք չի դիմավորում նրան օդակայանում։ Այս դրվագը ցույց է տալիս, որ երբ մարդը սկսում է ընկերությունը չափել միայն իր նկատմամբ ստացած ուշադրությամբ, իրական ընկերությունը կարող է վերածվել սպասումների ու հիասթափության։ Պատմվածքում նաև քննարկվում է այն հարցը, թե արդյո՞ք իսկական ընկերությունը գոյություն ունի և ինչքան կարող է այն տևել։ Հեղինակը միանշանակ պատասխան չի տալիս, այլ ստիպում է ընթերցողին մտածել այդ մասին։ Ընկերոջ տատը կարծում էր, որ մարդը նեղության մեջ լավ ընկեր լինել չի կարող, իսկ պատմողի պապը ասում էր, որ ընկերությունը ժամանակավոր է, սակայն իր սեփական կյանքում հենց ընկերներն են իրեն դժվար պահերին օգնել։ Այս հակասությունների միջոցով հեղինակը ցույց է տալիս, որ ընկերությունը շատ բարդ ու բազմակողմանի երևույթ է։ Վերջում տաքսու վարորդի «Ընկերությունն անմահ է» պատասխանը կարծես նորից հաստատում է ընկերության գաղափարի կարևորությունը, բայց Ծիպոյի արձագանքը ցույց է տալիս, որ նա արդեն ուրիշ կերպ է հասկանում այդ բառը։ Այսպիսով, պատմվածքը միայն ընկերության մասին չէ․ այն նաև ժամանակի, հեռավորության, հիշողության, մարդու սպասումների և այն մասին է, որ մեր արարքները կարող են բումերանգի նման վերադառնալ մեզ։ Հեղինակը միաժամանակ և՛ կատակով, և՛ մի փոքր տխուր ձևով ցույց է տալիս, որ իսկական ընկերությունը միայն միասին ուրախանալը չէ, այլ նաև ժամանակի ու դժվարությունների միջով կապը պահպանելն է։
10 ամենաբարդ կլիմայի փոփոխության հետևանքները
Անտառային հրդեհների աճ: Չորային պայմանների և բարձր ջերմաստիճանի հետևանքում հաճախ բռնկվում են անտառային զանգվածային հրդեհներ, դրանք ուղղակիորեն ոչնչնացնում են մասշտաբային չափսերով տարածքներ, ծառեր և անտառում բնակվող կենդանական աշխարհը:
Առողջական խնդիրներ և հիվանդություններ: Տաքացող կլիման բերում է բարձր մահացությանը և բազմազան բակտերիաների և վիրուսների բազմացմանը, քանի որ տաքը իդեալական միջավայր է դրանց համար:Դրանից էլ արդեն բխում են հիվանդությունները, վիրուսները և մահը:
Ծովի մակարդակի բարձրացում: Սառցադաշտերի հալվելը և ջրի ջերմային ուժեղ փոփոխությունները սպառնում են ափաերի մոտի գտնվող քաղաքներին ու կղզու մոտ գտնվող պետություններին, առաջացնելով աղի ջրի ներթափանցում քաղցրահամ ջրի պաշարների մեջ:
Եղանակային երևույթներ: Երաշտները, փոթորիկկները, ջրհեղեղները և ջերմային ալիքները սկսել են ավելի հաճախակի ու ինտենսիվ տեղի ունենալ:Դրանք ոչնչացնում են ենթակառուցվածքները և մշակաբույսերը:
Ջրի պակասություն: Սառցադաշտերի հալվելու պատճառով գետերը ավելի քիչ ջուր են ստանում, իսկ երաշտները ուժեղացնում են քաղցրահամ ջրի պակասը, ուստի միլիոնավոր մարդիկ այսօր բախվում են ջրի դեֆիցիտի հետ:
Կենսաբազմազանության կորուստ: Շատ կենդանիների տեսակներ չեն կարողանում հարմարվել արագ կլիմայական փոփոխություններին և անհետանում են, ինչը քայքայում է ամբողջ էկոհամակարգերը:
Հողերի դեգրադացիա և էրոզիա: Հողի էրոզիա, աղակալում և բերքատվիթյան կորուստ, որոնք հողերը դարձնում են ոչ պիտանի գյուղատնտեսության համար, այլ կործանելի:
Սննդի բերքատվության վտանգ: Բերքատվության անկում, հողերի որակի վատացում և էրոզիան սպառնում են համաշխարհային սննդի մատակարարմանը:
Տնտեսական վնաս: Ենթակառուցվածքի վնասում, գյուղատնտեսական կորուստներ, ապահովագրական ծախսերի աճ և արտադրողականության անկում տաք եղանակի պատճառով:
Միգրացիա և հակամարտություններ: Կլիմայական փախստականներ, ռեսուրսների համար պայքար և աճող սոցիալական լարվածություն փոքրացող ռեսուրսների պատճառով:
