ՄԽԻԹԱՐ ՍԵԲԱՍՏԱՑԻ ԿՐԹԱՀԱՄԱԼԻՐ
ԱՎԱԳ ԴՊՐՈՑ ՎԱՐԺԱՐԱՆ
ԹԵՄԱ -Ինչպե՞ս են գեները ազդում մարդու որոշ հատկանիշների վրա
ՍՈՎՈՐՈՂ – Մարիամ Դալլաքյան
ԴԱՍԱՐԱՆ – 10 դասարան
ՂԵԿԱՎԱՐ – Անուշ Ասատրյան
ԳՐԱԽՈՍ –
Ինչպես հարմարվել կլիմայի գլոբալ տաքացմանը
Կլիմայի գլոբալ տաքացմանը հարմարվելու համար անհրաժեշտ է իրականացնել մի քանի կոնկրետ քայլեր, որոնք կօգնեն մարդկանց պաշտպանվել բարձր ջերմաստիճանից, երաշտներից, ջրհեղեղներից և այլ բնական երևույթներից։
1. Խնայել ջուրը։ Անհրաժեշտ է փակել ծորակները, վերանորոգել ջրի արտահոսքերը, անձրևաջուրը հավաքել և օգտագործել բույսերը ջրելու համար։ Գյուղատնտեսության մեջ կարելի է կիրառել կաթիլային ոռոգում։
2. Պաշտպանվել շոգից։ Շոգ օրերին պետք է խմել բավարար քանակությամբ ջուր, հագնել թեթև հագուստ, հնարավորության դեպքում մնալ ստվերում և խուսափել օրվա ամենաշոգ ժամերին երկար ժամանակ դրսում լինելուց։
3. Ավելացնել կանաչ տարածքները։ Պետք է ծառեր տնկել, պահպանել և վերականգնել այգիները, քանի որ դրանք ստվեր են ապահովում և նվազեցնում են քաղաքների գերտաքացումը։
4. Հարմարեցնել շենքերը բարձր ջերմաստիճանին։ Շենքերում կարելի է տեղադրել ջերմամեկուսացում, օգտագործել արևի ճառագայթները փակող վարագույրներ և ապահովել լավ օդափոխություն։ Դա կօգնի ներսում պահպանել ավելի կոմֆորտ ջերմաստիճան։
5. Պաշտպանել գյուղատնտեսությունը։ Անհրաժեշտ է աճեցնել երաշտադիմացկուն բույսեր, հարմարեցնել աշխատաժամերը ՝ ըստ եղանակային պայմանների, խնայել ջուրը և պահպանել հողի խոնավությունը։
6. Պատրաստվել ջրհեղեղներին և անտառային հրդեհներին։ Պետք է հետևել եղանակի կանխատեսումներին, պահպանել անտառային տարածքները և արտակարգ իրավիճակների համար նախապես մշակել տարածքները:
7. Օգտագործել կլիմայական կանխատեսումները։ Եղանակային վտանգների մասին նախազգուշացումներին հետևելը մարդկանց հնարավորություն կտա ժամանակին պատրաստվել շոգին, փոթորիկներին կամ այլ վտանգավոր երևույթներին։
8. Պաշտպանել մարդկանց առողջությունը։ Պետք է հատուկ ուշադրություն դարձնել երեխաներին, տարեցներին և շոգի նկատմամբ ավելի զգայուն մարդկանց։ Շոգ եղանակին կարևոր է ապահովել զով տարածքներ և անհրաժեշտության դեպքում դիմել բժշկական օգնության։
Homework
Հայկազուն Երվանդականների թագավորությունը.
ա/ Հայաստանը Ք. ա. 7-րդ դարավերջից մինչև Ք. ա. 330-ական թթ․
բ/ Հայոց թագավորությունները Ք. ա. 331-201 թթ.
գ/ Թագավորության պետական կարգը /բանավոր, էլ․ դասագիրք, էջ 46-56/
Լրացուցիչ նյութ․
Հրաչիկ Սիմոնյան, «Հայոց պատմություն»՝ Բաժին 1, Գլուխ առաջին, էջ 41-45․
Առաջադրանք.
- Համառոտ ներկայացրե՛ք Երվանդ 1-ին Սակավակյացի և Տիգրան 1-ին Երվանդյանի գահակալության շրջանները։ Փորձե՛ք գնահատել նրանց գործունեությունը։
- Երվանդ Ա Սակավակյաց (Ք. ա. 6-րդ դարի առաջին կես)՝ Երվանդական հարստության հիմնադիրը։ Գահակալել է Մարաց գերիշխանության օրոք՝ պահպանելով ներքին ինքնուրույնություն (սեփական բանակ, դատարան, հարկեր)։ Նրա գլխավոր ձեռքբերումը ժառանգական իշխանության ավանդույթի և վարչական կառուցվածքի հիմնումն է։Տիգրան Ա Երվանդյան (Ք. ա. 560–535 թթ.)՝ Երվանդ Ա-ի որդին։ Նրա օրոք Մարաց տերությանը փոխարինեց Աքեմենյան Պարսկաստանը։ Ճկուն դիվանագիտությամբ դաշինք կնքեց Կյուրոս Մեծի հետ, մասնակցեց նրա արշավներին՝ դիմացը ստանալով իր տիրույթների ճանաչումը։ Ամրապնդեց երկիրը՝ կառուցելով ամրոցներ։Տիգրան Ա Երվանդյան (Ք. ա. 560–535 թթ.)՝ Երվանդ Ա-ի որդին։ Նրա օրոք Մարաց տերությանը փոխարինեց Աքեմենյան Պարսկաստանը։ Ճկուն դիվանագիտությամբ դաշինք կնքեց Կյուրոս Մեծի հետ, մասնակցեց նրա արշավներին՝ դիմացը ստանալով իր տիրույթների ճանաչումը։ Ամրապնդեց երկիրը՝ կառուցելով ամրոցներ։Երկուսն էլ գործել են ծանր աշխարհաքաղաքական պայմաններում, առանց լիարժեք անկախության։ Սակայն կարողացան պահպանել հայոց պետականության, ներքին կառավարման և մշակութային ինքնության շարունակականությունը՝ հիմք դնելով հետագա հայոց թագավորություններին։
2․ Համեմատե՛ք Վանի թագավորության և Հայկազուն Երվանդականների թագավորության պետական կարգը /բլոգային աշխատանք/.- Առաջադրանք 2
Վանի թագավորության և Երվանդականների պետական կարգը
Իշխանության բնույթը։ Վանում թագավորը կենտրոնացված գերիշխանություն ուներ՝ ռազմական առաջնորդ, օրենսդիր, դատավոր և գերագույն քրմապետ։ Երվանդականների մոտ իշխանությունը սահմանափակ էր՝ կախված Մարաց, Աքեմենյան և Սելևկյան տերություններից. հայոց թագավորը վճարում էր հարկ ու զորք տալիս, բայց պահպանում էր ներքին ինքնավարությունը։
Վարչական համակարգը։ Վանում՝ կենտրոնացված. նահանգները կառավարում էին թագավորի նշանակած զինվորական նահանգապետերը։ Երվանդականների մոտ՝ սատրապական, տեղական իշխանական տներով, որոնք մեծ ինքնուրույնություն ունեին։
Իշխանության փոխանցումը։ Երկուսում էլ ժառանգական էր, սակայն Երվանդականների մոտ արտաքին տերությունը կարող էր հաստատել կամ մերժել թեկնածությունը։
Բանակը։ Վանում՝ հզոր, մշտական, նվաճողական։ Երվանդականների մոտ՝ պաշտպանողական, մասամբ տրամադրվում էր պարսից արքային։
Կրոնը։ Վանում՝ կենտրոնական, թագավորը գերագույն քրմապետ էր (Խալդի)։ Երվանդականների մոտ՝ ավելի ցրված, տեղական քրմական դասի և ազնվականության միջև, զրադաշտականության ազդեցությամբ։
Մայրաքաղաքները։ Վան՝ Տուշպա։ Երվանդականներ՝ Արմավիր, ապա Երվանդաշատ։
Հիմնական տարբերությունը։ Վանը հայոց պետականության անկախ ու հզոր փուլն է, Երվանդականները՝ կախյալ, բայց ինքնավար փուլը։ Պատճառը պատմական իրավիճակն է. Ուրարտուն գործում էր առանց մեկ գերիշխող տերության, Երվանդականները՝ Աքեմենյան կայսրության շրջանակներում։
Green bank
Do you think green bank is an good place to visit?
In my opinion, yes! Green Bank is a good place to visit if you want peace and quiet holiday without technologyes and wi fi.
It is a very interesting town because it has a huge radio telescope that studies space, but this means there is no Wi-Fi or smartphone signal. Life there feels like the 1950s, which is perfect for a digital detox and enjoying nature. However, it can be difficult for some tourists because there are no shopping centres, restaurants, or cinemas. In conclusion, it is a very great place to visit if you want a unique experience, but not a good place if you cannot live without the internet.
Սեպտեմբեր ամսվա հաշվետվություն
Հանդիպումից հետո
My free time activities
In my free time, I prefer to spend my time doing things that make me feel calm and happy. I love practicing yoga because it helps me feel relaxed and my mind become quiet. Meditation is also very important to me – it helps me focus, breathe deeply, and feel peaceful after a busy day. I believe these activities give me energy and make me feel stronger inside.
I also really enjoy reading books. Reading takes me to new worlds and helps me learn many new things. Every day I try to read a little, learn new words, and improve my skills step by step. I am happy with my progress and I keep going.
