Category: Դասեր

1. Ի՞նչ է մուտացիան։
   ա) Բջջի բաժանում
   բ) Գենետիկական նյութի փոփոխություն
   գ) Սպիտակուցների սինթեզ
   դ) Էներգիայի արտադրություն
2. Մուտացիաները կարող են առաջանալ՝
   ա) Միայն արտաքին գործոններից
   բ) Միայն ներքին գործոններից
   գ) Ներքին և արտաքին գործոններից
   դ) Չեն առաջանում
3. Ո՞րն է գենային մուտացիայի օրինակ։
   ա) Քրոմոսոմների թվի փոփոխություն
   բ) ԴՆԹ-ի նուկլեոտիդների հաջորդականության փոփոխություն
   գ) Օրգանիզմի ձևի փոփոխություն
   դ) Բջջի մահ
4. Ո՞րն է քրոմոսոմային մուտացիա։
   ա) Գենի կառուցվածքի փոփոխություն
   բ) Քրոմոսոմների կառուցվածքի փոփոխություն
   գ) Սպիտակուցի փոփոխություն
   դ) ՌՆԹ-ի քանակի փոփոխություն
5. Գենոմային մուտացիան կապված է՝
   ա) Գենի կառուցվածքի փոփոխության հետ
   բ) Քրոմոսոմների թվի փոփոխության հետ
   գ) Սպիտակուցի կառուցվածքի հետ
   դ) Բջջի չափի փոփոխության հետ
6. Ո՞ր գործոններն են առաջացնում մուտացիաներ։
   ա) Մուտագեններ
   բ) Վիտամիններ
   գ) Ֆերմենտներ
   դ) Հորմոններ
7. Մուտագենների օրինակ է՝
   ա) Ջուր
   բ) Ուլտրամանուշակագույն ճառագայթներ
   գ) Թթվածին
   դ) Գլյուկոզա
8. Ո՞ր մուտացիաներն են փոխանցվում սերունդներին։
   ա) Սոմատիկ
   բ) Սեռական բջիջներում առաջացած
   գ) Մկանային բջիջներում առաջացած
   դ) Մաշկի բջիջներում առաջացած
9. Մուտացիաները կարող են լինել՝
   ա) Միայն վնասակար
   բ) Միայն օգտակար
   գ) Վնասակար, օգտակար և չեզոք
   դ) Միայն չեզոք
10. Ո՞րն է մուտացիաների դերը։
    ա) Չունեն նշանակություն
    բ) Նվազեցնում են բազմազանությունը
    գ) Ապահովում են գենետիկական բազմազանություն
    դ) Դադարեցնում են զարգացումը

1. Դո՛ւրս գրիր անհասկանալի բառերը և բացատրի՛ր։

2. Բնութագրի՛ր Հաճի աղային։

Հաճի աղան հակասական կերպար է․ արտաքինից նա կարգապահ, խնայող, աշխատասեր ու ընտանիքի հոգսերով ապրող մարդ է։ Սակայն նրա ներաշխարհում իշխում են սառնասրտությունն ու եսասիրությունը։ Նա մարդկանց գնահատում է օգտակարության չափանիշով՝ մոռանալով մարդկային արժանապատվության և հոգևոր արժեքների մասին։ Նրա համար կարևորը նյութական ապահովությունն է, իսկ մարդկային զգացմունքները, կարեկցանքը՝ երկրորդական։ Այդ պատճառով էլ նա կարողանում է նույնիսկ իր հարազատ քրոջը ընկալել որպես «ավելորդ»։

3. Ներկայացրո՛ւ քո վերաբերմունքը Հաճի աղայի արարքի վերաբերյալ։

Հաճի աղայի արարքը ոչ միայն սխալ է, այլև խորապես անմարդկային։ Դա այն պահն է, երբ մարդը կորցնում է իր մարդ լինելը և դառնում հաշվարկող էակ։ Նրա որոշումը՝ թողնել հիվանդ քրոջը վտանգի մեջ, արդարացում չունի, քանի որ նույնիսկ կյանքի ամենածանր իրավիճակներում մարդը չպետք է հրաժարվի իր բարոյական արժեքներից։ Միևնույն ժամանակ, այս արարքը ստիպում է մտածել, թե որքան հեշտ է վախի և նյութական կորստի վտանգի տակ մարդուն մոռանալ իր խղճի մասին։ Կարծում եմ, ես էլ որոշ չափով եսակենտրոն մարդ եմ, սակայն նման կերպ վարվելը կարծում եմ արժեքների և խղճի սահմաններից դուրս է։

4. Մեկնաբանի՛ր ստեղծագործության ավարտը։

Պատմվածքի ավարտը ողբերգական է, բայց նաև խորը իմաստ ունի։ Հաճի աղայի խելագարությունը պատահական չէ․ դա ներքին պատիժ է։ Երբ մարդը դավաճանում է իր խղճին, այդ դավաճանությունը չի անհետանում, այլ վերադառնում է որպես հոգեկան տանջանք, իսկ դա երբեմն ֆիզիկական ցավից ավելի անտանել է։ Նրա խելագարությունը խորհրդանշում է այն, որ մարդկային մեղքը չի մնում անպատիժ․ եթե մարդն արտաքուստ չի ենթարկվում պատասպանատվությամբ, ապա ներքին զգացումները տալիս են իրենց հարվածը։ Այսպիսով, ավարտը ցույց է տալիս, որ խիղճը ամենախիստ դատավորն է։

5. Ինչո՞ւ է ստեղծագործությունը կոչվում ,,Ավելորդը,, ։

«Ավելորդը» բառը այստեղ ունի խոր իմաստ։ Սկզբում թվում է, թե ավելորդը հիվանդ կինն է, որը չի կարող աշխատել և օգուտ տալ։ Ստեղծագործությունը բացահայտում է, որ աշխարհում ավելորդ մարդ չկա․ ավելորդ կարող է լինել միայն անտարբերությունն ու դաժանությունը։

6. Ո՞րն է ստեղծագործության գաղափարը, ի՞նչ է ուզում ասել հեղինակը։

Պատմվածքի գաղափարը մարդկային արժեքների կարևորությունն է։ Հեղինակը ցույց է տալիս, որ նյութականը երբեք չի կարող փոխարինել մարդկայինին։ Մարդու իսկական արժեքը չափվում է ոչ թե նրա ունեցածով, այլ նրա վերաբերմունքով դեպի ուրիշները։ Ստեղծագործությունը հիշեցնում է, որ յուրաքանչյուր մարդ անփոխարինելի է, և որևէ մեկին «ավելորդ» համարելը նշանակում է չհասկանալ կյանքի էությունը, չգնահատել ունեցածը։ Մարդկային կյանքը հաշվարկի ենթակա չէ․ այն արժեք է ինքնին։ Հեղինակը կարծես ասում է, երբ մարդը սկսում է մարդկանց բաժանել պետքականների և ավելորդների, այդ պահին ինքը կորցնում է իր մարդկայնությունը։ Իսկ երբ կորցնում է մարդկայնությունը, նա արդեն կորցնում է ամեն, եթե անգամ արտաքուստ թվում է, թե փրկել է իր կյանքը կամ

1)72 էջը մուտքագրելու համար աշխատակիցներից առաջինը ծախսում է 8 ժ, իսկ երկրորը՝ 9ժ:
ա) Քանի՞ էջ կարող են նրանք միասին մուտքագրել 3 ժամում:

51
բ) Համատեղ աշխատելով նրանք քանի՞ ժամում կմուտքագրեն 340 էջ:

20

2)90 էջը մուտքագրելու համար աշխատակիցներից առաջինը ծախսում է 9 ժ, իսկ երկրորդը՝ 10 ժ:
ա) Քանի՞ էջ կարող են նրանք միասին մուտքագրել 4 ժամում:

76
բ) Համատեղ աշխատելով՝ նրանք քանի՞ ժամում կմուտքագրեն 190 էջ:

10

3)Առաջին տակառում կա 100 լ հեղուկ, իսկ երկրորդում՝ 75 լ: Առաջին տակառից օրական դատարկվում է 2 լ հեղուկ, իսկ երկրորդից 1,5 լ:
ա) Քանի՞ օր հետո կդատարկվի առաջին տակառը:

50
բ) Քանի՞ օր հետո տակառների հեղուկները կհավասարվեն:

50

4)Առաջին տակառում կա 120 լ հեղուկ, իսկ երկրորդում՝ 100 լ: Առաջին տակառից՝ օրական դատարկվում է 3 լ հեղուկ, իսկ երկրորդից 2 լ:
ա) Քանի՞ օր հետո կդատարկվի երկրորդ տակառը:

40
բ) Քանի՞ օր հետո տակառների հեղուկները կհավասարվեն:

20

5)Մի քանի գրքերի համար վճարել են 600 դրամ: Գրքերից մեկի արժեքը վճարված գումարի 30 %-ն է, իսկ մյուսինը` 40 %–ը:
ա) Առաջին գիրքը քանի՞ դրամով է էժան երկրորդից:

60
բ) Որքա՞ն դրամ են վճարել մնացած գրքերի համար:

180

6)Մի քանի գրքերի համար վճարել են 900 դրամ: Գրքերից մեկի արժեքը վճարված գումարի 20 %-ն է, իսկ մյուսինը` 30 %-ը:
ա) Առաջին գիրքը քանի՞ դրամով է էժան երկրորդից:

90
բ) Որքա՞ն դրամ են վճարել մնացած գրքերի համար:

450

7)Երկու օրում շտեմարան բերին 300 տ հացահատիկ, ընդ որում՝ երկրորդ օրը բերեցին առաջին օրը բերածի 20 %-ը:
ա) Քանի՞ տոննա հացահատիկ բերեցին շտեմարան առաջին օրը:

250
բ) Երկրորդ օրը բերված հացահատիկը առաջին օրվա հացահատիկի ո՞ր մասն է կազմում:

1/5

8)Երկու օրում շտեմարան բերին 400 տ հացահատիկ, ընդ որում՝ երկրորդ օրը բերեցին առաջին օրը բերածի 30 %-ը:
ա) Քանի՞ տոննա հացահատիկ բերեցին շտեմարան առաջին օրը:

4000/13
բ) Երկրորդ օրը բերված հացահատիկը առաջին օրվա հացահատիկի ո՞ր մասն է կազմում:

3/10

Տրված են A(0; −1), B(0; 1) և C(1; 2) կետերը․

1) Գտնել AB վեկտորի կոորդինատները:

(0;2)

2) Գտնել AC վեկտորի երկարությունը:

V10

3) Գտնել B և C կետերի հեռավորությունը:

V2

4) Գտնել AB հատվածի միջնակետի կոորդինատները:

(0;0)

5) Գտնել AC և BC վեկտորների սկալյար արտադրյալը:

4

6) Կազմել B կենտրոնով այն շրջանագծի հավասարումը, որն անցնում է C կետով:

7) Կազմել A և C կետերով անցնող ուղղի հավասարումը։

8) Ո՞ր քառորդին է պատկանում C կետը:

Առաջին:

1)Տրված է f(x) = 4/x ֆունկցիան: Գտե՛ք ֆունկցիայի արժեքը ա) 1, բ) –2, գ) 10 կետում:

4, -2, 2/5

2)Տրված է f(x) = 1/(x — 5) ֆունկցիան: Գտե՛ք ֆունկցիայի արժեքը ա) 4, բ) 8, գ) -5 կետում: 

-1, 1/3, -1/10

3)Տրված է f(x)= 1/(4x + 2) ֆունկցիան: Գտե՛ք ֆունկցիայի որոշման տիրույթը։ Ո՞ր կետերում է ֆունկցիան ընդունում ա) 1, բ) 0.1, գ) -1/2 արժեքը:

-0,5, 2, -1

4)Տրված է f(x) = — 2/(3x + 1) ֆունկցիան: Գտե՛ք ֆունկցիայի որոշման տիրույթը։ Ո՞ր կետերում է ֆունկցիան ընդունում ա) -2, բ) -1/3 գ) 0.2 արժեքը: 

0, 5/3, -11/3

5)Տրված է f(x) = 4/(x — 2) — 3 ֆունկցիան: Գրե՛ք ա) f(x + 2) բ) f(x — 4) + 1 գ) f(x + 1) — 5 ֆունկցիայի բանաձևը։

(4/x) -3, (-4/6) -2, (4/x-1)-8

6)Տրված է f(x) = 1/(x — 10) + 6 ֆունկցիան: Գրե՛ք ա) 2f(x), բ) 3f(x) + 15 գ)- 5f(x) + 13 ֆունկցիայի բանաձևը:

2/(2x-20)+12, 3/(3x-30)+33, -5/(-5x+50)-17

1)Գտե՛ք |a| = 4, |b| = 3 երկարությամբ՝ վեկտորների սկալյար արտադրյալը, եթե դրանց կազմած անկյունը 30° է:

6V3

2)45° անկյուն կազմող a և b վեկտորների սկալյար արտադրյալը 8 է, a = 2√2: Գտե՛ք |b|-ն:

4

3)Գտե՛ք a և b վեկտորների կազմած անկյունը, եթե |a| = 5, |b| = 4, a ^․ b = -10:

cos120

4)a և b վեկտորների կազմած անկյունը 90° է: Գտե՛ք a(a + b) -ն, եթե
|a| = 5:

25

5)a և b վեկտորները հակուղղված են: Գտեք 2a և 3b վեկտորների սկալյար արտադրյալը, եթե |a| = 6, |b| = 4 :

-144

6)Գտե՛ք a{3;-4} և b{2;6} վեկտորների սկալյար արտադրյալը:

-18

7)a{3;-4}, b{9; -3}, c{6;-2}, d{3;-2} վեկտորներից որո՞նք են ուղղահայաց p {2;6} վեկտորին:Պետք է հավասար լինի 0:

b{9; -3}, և c{6;-2}

8)Գտե՛ք x-ը, եթե a{x;2} և b{4;-2} վեկտորների սկալյար արտադրյալը 12 է:

8

1.    Որո՞նք են ազոտի ֆիզիկական հատկությունները։

2.    Ինչպիսի՞ քիմիական ակտիվություն ունի ազոտը։

Շատ թույլ: Դժվարությամբ է փոխազդում ուրիշ նյութերի հետ:

3.    Ինչպե՞ս են ստանում ազոտը 

Ամոնիումի նիտրատի քայքայումից:

1. Ո՞րն է ազոտի քիմիական նշանը։


2. Օդում ազոտի տոկոսային պարունակությունը մոտավորապես քանի՞ է։
A) 21%
B) 50%
C) 78%
D) 90%

3. Ազոտը սովորական պայմաններում ինչպիսի՞ գազ է։
A) Կարմիր
B) Անգույն և անհոտ
C) Դեղին
D) Կապույտ

4. Ո՞ր մեթոդով են հիմնականում ստանում ազոտը արդյունաբերությունում։
A) Ջրի քայքայումով
B) Օդի հեղուկացում և բաժանում
C) Մետաղների այրում
D) Աղերի լուծում

5. Ո՞ր նյութի հետ բարձր ջերմաստիճանում ազոտը կարող է ռեակցիայի մեջ մտնել։
A) Ոսկի
B) Ջուր
C) Ջրածին
D) Արծաթ

Nh4NO3->N2+O2+H2O ջերմային քայքայում