Posted in Դասեր, Էկոլոգիա 10

10 Հայաատանի գլոբալ տաքացման արդյունքով առաջացած խնդիրները

  1. Քաղցրահամ ջրի խնդիրներ:
    Ջերմաստիճանի աճի և ջրի գոլորշիացման ինտենսիվացման պատճառով նվազում է գետերի հոսքը։ Կանխատեսվում է, որ մինչև դարավերջ ջրային հոսքերը կարող են կրճատվել մինչև 40%-ով, ինչը սպառնում է Սևանա լճի մակարդակին և խմելու ու ոռոգման ջրի պաշարներին։ 
  2. Անապատացում և հողերի դեգրադացում
    Հայաստանի չորային և կիսաչորային գոտիներն ընդարձակվում են։ Բարձր ջերմաստիճանն ու երաշտները հանգեցնում են հողի շերտի քայքայմանը (էրոզիային)։ 
  3. Գյուղատնտեսության և բերքատվության անկում
    Ոռոգման ջրի պակասը և անկանոն տեղումները բերում են մշակաբույսերի անկանոն աճին։
  4. Եղանակային երևույթների հաճախացում
    Եղանակային փոփոխությունների արդյունքում կտրուկ ավելացել են ուժեղ երաշտները, գարնանային ուշացած ցրտահարությունները և ուժեղ քամիները, որոնք հսկայական վնաս են հասցնում տնտեսությանը։ 
  5. Կենսաբազմազանության կորուստ և էկոհամակարգերի փոփոխություն
    Խոցելի էկոհամակարգերի դեգրադացման պատճառով վտանգված են Հայաստանի էնդեմիկ (յուրահատուկ) բուսական և կենդանական տեսակները։ Փոխվում է նաև թռչունների (օրինակ՝ արագիլների) միգրացիոն վարքագիծը։ 
  6. Բնական աղետների (սողանքներ, սելավներ) ակտիվացում
    Թեև տարեկան տեղումները նվազում են, դրանք հաճախ թափվում են կարճատև, բայց տեղատարափ անձրևների տեսքով։ Սա առաջացնում է հզոր սելավներ, գետերի վարարումներ (ինչպես 2024թ. աղետալի ջրհեղեղները հյուսիսային շրջաններում) և ակտիվացնում է սողանքները։ 
  7. Ազդեցություն մարդկանց առողջության վրա
    Ամռանը երկարատև ջերմային ալիքները (անոմալ շոգը) սրում են սրտանոթային և շնչառական հիվանդություններ ունեցող մարդկանց վիճակը։ Մեծանում է նաև ինֆեկցիոն հիվանդությունների տարածման հավանականությունը։ 
  8. Էներգետիկ համակարգի ծանրաբեռնվածություն
    Գետերի հոսքի նվազումը բացասաբար է անդրադառնում հիդրոէլեկտրակայանների (ՀԷԿ-երի) արտադրողականության վրա։ Միևնույն ժամանակ, ամռանը շոգի պատճառով մեծանում է էլեկտրաէներգիայի սպառումը (օդորակիչների կիրառման հաշվին)։ 
  9. Տնտեսական կորուստներ և աղքատության ռիսկի աճ
    Ըստ Համաշխարհային բանկի զեկույցների՝ կլիմայական ազդեցությունները մինչև 2060 թվականը կարող են հանգեցնել Հայաստանի ՀՆԱ-ի մինչև 3% կրճատմանը և խորացնել աղքատությունը գյուղական համայնքներում։ 

Leave a comment