- Արդի հայերենն ունի գրական լեզվի երկու ճյուղ։ Պարզե՛ք, թե աշխարհում ուրիշ ինչ լեզուներ կան, որ ունեն գրական լեզվի ճյուղեր (տարբերակներ)։ Համեմատե՛ք դրանք հայերենի հետ։
- Աշխարհում կան բազմաթիվ լեզուներ, որոնք հայերենի նման ունեն գրական լեզվի երկու կամ ավելի տարբերակներ. լեզվաբանության մեջ դրանք կոչվում են բազմակենտրոն (պլյուրիցենտրիկ) լեզուներ։
- Քանի որ Հայաստանը շատ հին երկիր է մենք ունենք հին պատմություն և հարուստ մշակույթ, ուստի մեր գրական լեզվի ճյուղավորումը նույնպես տարբեր է: Իսկ ինչը վերաբերվում է ուրիշ երկրների լեզուների ճյուղերին դրանք հիմնականում ունեն արհեստական ծագում:
- Օրինակ` Նորվեգերեն:
Բուկմոլ (Bokmål) և Նյունորսկ (Nynorsk)
Հայերենի նման երկու ճյուղերն էլ պաշտոնական են։ Սակայն, ի տարբերություն հայերենի, որտեղ բաժանումը պատմաաշխարհագրական է, նորվեգերենում այն արհեստական է (մեկը հիմնված է դանիերենի, մյուսը՝ տեղական բարբառների վրա)։ - Ալբաներեն Գեգերեն (հյուսիսային) և Տոսկերեն (հարավային)
Ճյուղավորումն ունի նույն աշխարհագրական բնույթը, ինչ հայերենինը։ Սակայն ալբաներենում պաշտոնական պետական ստանդարտ է ընտրվել միայն մեկը (տոսկերենը), մինչդեռ հայերենի երկու ճյուղերն էլ լիարժեք գրական կարգավիճակ ունեն։
- . Մաշտոցյան այբուբենը ինչո՞ւ է համարվում հնչյունագրական։
Մեսրոպ Մաշտոցի ստեղծած այբուբենը համարվում է հնչյունագրական (ֆոնեմային), քանի որ այն հիմնված է «մեկ հնչյունին՝ մեկ տառ» կատարյալ սկզբունքի վրա։ 5-րդ դարի սկզբին Մաշտոցը նախապես մանրակրկիտ ուսումնասիրեց հայերենի կենդանի խոսվածքը և լեզվի յուրաքանչյուր առանձին հնչյունի համար ստեղծեց մեկ հստակ գրույթ (տառ)՝ ապահովելով բացարձակ ճշգրիտ համապատասխանություն գրի և արտասանության միջև։ Ի տարբերություն պատկերագրերի կամ վանկային համակարգերի, հայոց գրերը հաղորդում են ոչ թե իմաստներ կամ բառեր, այլ մարդկային ձայնային կոնկրետ հնչյուններ։ Ավելին, մաշտոցյան այբուբենում չկային երկհնչյունների համար նախատեսված կոմբինացիաներ (դիգրաֆներ, ինչպես անգլերեն «sh» կամ «ch» տառակապակցություններն են)։ Սրա շնորհիվ հայերենը ստացավ մի այնպիսի ճկուն համակարգ, որտեղ բառերը գրվում են այնպես, ինչպես հնչում են, և կարդացվում են այնպես, ինչպես գրված են։
Անհատական աշխատանք
Դալլաքյան Մարիամ👼 