Ժամանակաշրջանն ու հասարակական միջավայրը մեծ ազդեցություն ունեն մարդու բարոյական հատկանիշների ձևավորման վրա։ Պատերազմների, ճգնաժամերի և ազգային պայքարի ժամանակ հատկապես բացահայտվում են մարդկանց իրական արժեքները՝ հայրենասիրությունը, պատասխանատվությունը, խիզախությունն ու նվիրվածությունը։ Պատմության ընթացքում հենց այդպիսի անհատներն են կարողացել առաջնորդել ժողովրդին և վճռական դեր ունենալ հայրենիքի փրկության գործում։
Ժամանակաշրջանը կարող է ձևավորել մարդու բնավորությունը, իսկ պետական գործիչը պետք է ունենա բարձր բարոյական արժեքներ՝ արդարություն, պատասխանատվություն, հայրենասիրություն և ժողովրդի հանդեպ նվիրվածություն։
Րաֆֆի իր Խենթը ստեղծագործության մեջ ցույց է տալիս, թե ինչպես է միջավայրը ազդում մարդու մտածողության վրա։ Վարդանը առաջին անգամ հայտնվում է զարգացած քաղաքում և հիանում շենքերով, համալսարանով, թատրոններով ու մշակութային կյանքով։ Նրա հարցը՝ «Զինվորանոց չկա՞», ցույց է տալիս, որ նա մեծացել էր պայքարի պայմաններում, որտեղ անվտանգությունն ապահովում էր բանակը։ Սակայն պատասխանը՝ «այստեղ ամեն քաղաքացի զինվոր է», ընդգծում է, որ զարգացած հասարակությունում մարդիկ իրենք են պատասխանատու իրենց երկրի համար։ Այսպիսով, միջավայրը փոխում է մարդու աշխարհայացքն ու արժեքները։
Պատմական հատվածում Արամ Մանուկյան ներկայացվում է որպես օրինակելի պետական գործիչ։ Նա ղեկավարեց Վանի ինքնապաշտպանությունը, կազմակերպեց Երևանի պաշտպանությունը և մեծ դեր ունեցավ Հայաստանի անկախության կերտման մեջ։ Նրա գործունեությունը ցույց է տալիս, որ պետական գործիչը պետք է լինի ոչ միայն խելացի ու կազմակերպված, այլև խիզախ, արդար և ժողովրդի ճակատագրի հանդեպ պատասխանատու։ Արամ Մանուկյանի նման առաջնորդներն ապացուցեցին, որ դժվար ժամանակներում ժողովրդի ճակատագիրը կախված է նվիրված մարդկանցից։
Իմ երազանքի Հայաստանը խաղաղ, զարգացած և արդար երկիր է, որտեղ մարդիկ ապրում են անվտանգ պայմաններում, կրթությունը բարձր մակարդակի վրա է, իսկ ղեկավարները ծառայում են ժողովրդին։ Այդպիսի պետություն հնարավոր է կառուցել միայն այն դեպքում, երբ հասարակությունը և առաջնորդները առաջնորդվում են բարձր բարոյական արժեքներով։
Այսպիսով, ժամանակաշրջանն ու միջավայրը մեծապես ազդում են մարդու բարոյական կերպարի ձևավորման վրա։ Դժվար ժամանակներում հատկապես կարևոր են այն անհատները, ովքեր ունեն ուժեղ կամք և բարձր արժեքներ։ Պետական գործիչը պետք է լինի ազնիվ, հայրենասեր և պատասխանատու, քանի որ նրա որոշումներից կախված է ժողովրդի ճակատագիրը։
Դալլաքյան Մարիամ👼 