Author: mariamdalaqyan

Թողած Կարսում, գետի ափին, տունս՝ շինված անտաշ քարով,
Կարսը թողած, Կարսի այգին ու հայրենի երկինքը մով
Եվ Կարինե Քոթանճյանին անգամ չասած մնաս բարով―
Ա՜նց եմ կենում հիմա օտար քաղաքների ճանապարհով:

Անց եմ կենում, շուրջս-մարդիկ, շուրջս դեմքեր հազա՜ր-հազա՜ր.
Շուրջս աշխարհն է աղմկում, մարդկային կյանքն անհավասար.
Եվ ո՞վ կասի՝ ինչո՞ւ ես դու, և ով կասի, թե ո՞ւր հասար,―
Դեմքերը, ախ, բութ են այնպես՝ կարծես շինված են տապարով:

Գորշ, տաղտկալի ու խելագար երգ է կարծես այս կյանքը մի.
Ինչ-որ մեկի սրտում բացված- վերք է կարծես այս կյանքը մի.
Եվ ո՞ւմ համար- էլ ո՞ւմ համար կարոտակեզ երգե հիմի
Սիրտս՝ լցված տարիների սեղմ արճիճով ու կապարով:

Բայց շուրջս թող որքան կուզե աշխարհը այս խնդա, ցնդի―
Ես- հաշմանդամ ու խելագար ու հավիտյան վտարանդի՜
Դեպի երկինք պիտի գնամ, դեպի եզերքը Ամենտի―
Իմ բարձր, հին ու աստղային երազների ճանապարհով…

Ու էլ ամե’ն մեղքի համար սիրտս հիմա ունի ներում.
Պիտի անդարձ ես հեռանամ, պիտի գնամ՝ ա’չքս հեռուն.
Թե Կարինե Քոթանճյանին տեսնեք Կարսի փողոցներում―
Ասե’ք նրան՝ Չարենցն ասավ- մնաս բարո՜վ, մնաս բարո՜վ…

1. Ինչպիսին է Կարս քաղաքը, ներկայացրո՛ւ քո բառերով, բայց Չարենցի նկարագրությամբ:
Կարսը ոչ բնակելի քաղաք է, որտեղ տներհ քարերով են պատրաստած: Այդ քաղաքում աղմուկ չկա: Այնտեղ բոլորն իրար հարազատ են համարում, և անընդհատ հարցնում միմյանցից: Այնտեղի մարդիկ բարի դեմքեր  ունեն:

2. Դուրս բեր անհասկանալի բառերը, բացատրի՛ր բառարանի օգնությամբ:
Կարոտակեզ-կարոտից կիզվող, Սեղմ-խիտ, Արճիճով-սպիտակ գույնի մետաղ,  Վտարանդի-իր հայրենիքից հեռացած և օտար երկրում բնակություն հաստատած մարդ, Մով-կապույտ, Տապարով-կացնով,Տաղտկալի-ձանձրալի,Կապարով-դյուրահալ կապտամոխրագույն մետաղ,

3. Բացատրի՛ր այս քառատողը.
Բայց շուրջս թող որքան կուզե աշխարհը այս խնդա, ցնդի―
Ես- հաշմանդամ ու խելագար ու հավիտյան վտարանդի՜
Դեպի երկինք պիտի գնամ, դեպի եզերքը Ամենտի―
Իմ բարձր, հին ու աստղային երազների ճանապարհով…


Չարենցը այս քառատողում ուզում է ասել, որ մեկը ինչքան ուզում է ուրախանա կամ ցնդի, միևնույն է նա այստեղ կհամարվի օտար մարդ, վտարանդի, նա կգնա իր երազանքների ճանապարհով:

4. Ի՞նչ տրամադրություն է արտահայտում բանաստեղծությունը:
Ոնց ես հասկացա բանաստեղծության մեջ արտահայտում է տխուր տրամադրություն: Բանաստեղծությունում Չարենցը հրաժեշտ է տալիս իր սիրելի Կարսին, Կարինեին, և գալիս լրիվ օտար ճանապարով քայլելով գնում դեպի իր երազանքների ետևից:

5. Բացատրի՛ր վերնագիրը:
Տաղ անձնական-Թարգմանած նշանակում է  ինչպես անձնական երգ, անձնական ոտանավոր: Մտածում եմ վերնագրով ուզում է ասել որ միգուցե սա այն բանաստեղծությունն է, որ պարտադիր չէ գրված լինի ուրիշների համար, բայց Չարենցն իր հոգու հրաժեշտ տվող խոսքերն է գրել:

Упражнение2. Спишите предложения , вставляя пропущенные буквы.

Мы шли по неширокой тропе. Узенькая дорожка бежала между белыми стволами  берёзок. Вскоре я услыхал таинственный плеск воды. Река протекала по дну ущелья. У самой реки росли плакучие ивы. Они склонили свои гибкие ветки к самой воде. У берега росли золотые кувшинки. На теплом камне грелась длиннохвостая ящерица. Все дышало солнцем, теплом , счастьем.

Упражнение3.Спишите предложения , вставляя пропущенные буквы

Зимний день Стоит чудесный зимний день. Над нами ясное голубое небо. Всё вокруг покрыто пушистым снежным ковром. Яркий свет слепит глаза. Мы въехали в лес. Деревья стоят словно  в сказке . На  стволе высокой сосны мы заметили пёстрого дятла. Он ловко долбит  шишку. Синички и воробьи  дружно подбирают сосновые  семена. Рыжая белка быстро мелькнула среди  деревьев. Под   сосной   видны  следы. Это заяц-беляк  пробежал по нетронутому  снегу. Хорошо в лесу! Легко  дышать свежим  морозным воздухом.

Упражнение 5.Вместо точек вставьте нужное окончание. -А -Я -У -Ю -Ы -И -Е

1. Маша идёт из библиотеки 2. Студенты едут в общежитие 3. Мама пришла с почты 4. Мы идём на станцию метро. 5. Преподаватель сейчас в аудитории 6. Сергей учится в институте 7. Дети идут в школу 8. Виктор живёт в общежитии 9. Антон приехал из Петербурга 10. Наташа работает в поликлинике 11. Ли приехал из Китая 12. Вчера мы были на концерте 13. Откуда ты идёшь? — Из общежития 14. Кирилл идёт на лекции.

Առաջադրանքներ․

1)Քառակուսու պարագիծը 32 սմ է, իսկ ուղղանկյան կողմերից մեկը՝ 45 սմ։ Գտեք այդ ուղղանկյան մյուս կողմը, եթե հայտնի է, որ նրա և քառակուսու մակերեսները հավասար են։

32/4=8

8•8=64

64:45=64/45

2)Տրված է ABCD քառակուսին։ AD ճառագայթի վրա վերցված է M կետն այնպես, որ <AMB=30o, և BM=20 սմ։ Գտեք այդ քառակուսու մակերեսը։

3)Անհրաժեշտ է սենյակի՝ 5,5 մ և 6 մ կողմերով ուղղանկյունաձև հատակը ծածկել մանրահատակով։ Դրա համար քանի՞ մանրահատակ կպահանջվի, եթե այդ տախտակներից յուրաքանչյուրն ունի 30 սմ երկարությամբ և 5 սմ լայնությամբ ուղղանկյան ձև։

S=550•600=330000 սմ

30•5=150սմ

330000/150=2200սմ

4)ABCD ուղղանկյան A անկյան կիսորդը BC կողմը հատում է K կետում։Հայտնի է, որ BK=5սմ , KC=7սմ։ Գտեք այդ ուղղանկյան մակերեսը։

5)15 սմ կողմով քառակուսաձև քանի՞ սալիկ կպահանջվի, որպեսզի երեսպատվի 3մ և 2,7մ կողմերով ուղղանկյունաձև պատը։

300•270=81000 սմ

15•15=225

81000:225=360սմ

ЛЕГЕНДА – художественное произведение, иногда в форме фантастической сказки, в основе которой лежит историческое событие или происшествие, имевшее место в действительности.

Ованнес  Туманян

Ахтамар

(Народная легенда)

Каждой ночью к водам Вана
Кто-то с берега идёт
И без лодки средь тумана
Смело к острову плывёт;

 Он могучими плечами
Рассекает лоно вод,
Привлекаемый лучами,
Что маяк далёкий шлёт.

Вкруг поток, шипя, крутится,
 За пловцом бежит вослед,
Но бесстрашный не боится
Ни опасностей, ни бед.

Что ему угрозы ночи,
Пена, волны, ветер, мрак?
 Точно любящие очи,
Перед ним горит маяк!

Каждой ночью искры света
Манят лаской тайных чар;
Каждой ночью, тьмой одета,
 Ждёт его к себе Тамар^[].

И могучими плечами
Бороздит он лоно вод,
Привлекаемый лучами,
Что маяк далёкий шлёт.

 Он плывёт навстречу счастью,
Смело борется с волной.
А Тамар, объята страстью,
Ждёт его во тьме ночной.

Не напрасны ожиданья…
Ближе, ближе… вот и он!
Миг блаженства! Миг свиданья!
Сладких таинств райский сон!

Тихо. Только волны плещут,
Только, полны чистых чар,
 Звёзды ропщут и трепещут
За бесстыдную Тамар.

И опять к пучинам Вана
Кто-то с берега идёт
И без лодки средь тумана
 Вдаль от острова плывёт.

И со страхом остаётся
Над водой Тамар одна,
Смотрит, слушает, как бьётся
Разъярённая волна.

 Завтра — снова ожиданья,
Так же искрится маяк,
Тот же чудный миг свиданья,
Те же ласки, тот же мрак.

Но разведал враг жестокий
 Тайну любящих сердец:
Был погашен свет далёкий,
Тьмой застигнут был пловец.

Растоптали люди злые
Ярко блещущий костёр,
 Небеса молчат ночные,
Тщетно света ищет взор.

Не заискрится, как прежде,
Маяка привет родной, —
И в обманчивой надежде
 Бьётся, бьётся он с волной.

Ветер шепчет непонятно,
Над водой клубится пар, —
И вздыхает еле внятно
Слабый возглас: «Ах, Тамар!»

 Звуки плача, звуки смеха…
Волны ластятся к скале,
И, как гаснущее эхо,
«Ах, Тамар!» звучит во мгле.

На рассвете встали волны
 И примчали бледный труп,
И застыл упрёк безмолвный:
«Ах, Тамар!» средь мёртвых губ.

С той поры минули годы,
Остров полон прежних чар, 

Мрачно смотрит он на воды
И зовётся «Ахтамар».

К. Бальмонт.

ВОПРОСЫ И ЗАДАНИЯ

1.Существует ли на самом деле остров Ахтамар? Где он находится?

Да существует, Ахтамар остров на озере Ван (Турция)

Подготовьте сообщение об этом острове.

2.С использованием интернета найдите информацию об О.Туманяне

о жизни и творчестве писателя.

Ованес Туманян стал символом своей эпохи — с его именем связывают расцвет и становление армянской литературы. Его имя носят школы, улицы, площади не только в Армении, но и в других странах, а произведения — стихотворения, поэмы, сказки, притчи и легенды — каждый армянин знает с детских лет. Туманян стирает временные и языковые границы и «говорит» с читателями на сорока языках мира, на которые переведены его произведения. Более того, сказочная реальность, созданная Туманяном, давно стала частью обыденной жизни — об этом свидетельствуют крылатые фразы и изречения, которые используются как в литературной, так и повседневной речи — «ишь ты, Масленица!», «арбуз-арбуз, замечательный на вкус», «у моего отца была дубинка, которой он доставал до неба и перемешивал звёзды».

3.Прочитайте легенду на армянском языке и сравните с русским переводом.

Мне больше понравилась армянская версия потому что в армянской версии есть больше рифм и большой словарный запас по сравнению с русской версией.

4.О чем эта легенда?

Молодой человек Тамар переплывал с одного острова на другой чтобы увидеть Тамар, но так и не доплыл так как утонул. И самое трогательное что в конце своей жизни он сказал “ах Тамар Тамар…”.

5. Что означал возглас юноши  «Ах, Тамар»: сожаление или обвинение

Мне кажется ни то ни другое. Но не могу сказать точно почему он так говорил. Может это значило что он будет скучать или это было обвинение или даже скучать.

Задание: спишите, раскрывая скобки.

Люди удивлялись мужеству юноши. 2.Каждое утро девушка восхищалась восходом солнца. 3.Учитель был доволен результатом моей работы. 4.Родители очень беспокоились о сыне, бабушка тоже тревожилась за здоровье внука. 5.Хозяин гостиницы был рад  приезду гостей.

Составьте словосочетания, подбирая к глаголам имена существительные.

(Что?) — загрузить , передать,рассказать, предоставить

Загрузил приложение.

Передала поздравления.

Рассказывали истории.

Предоставляю твое лицо.

(Чего?)—бояться, лишиться, ожидать, достичь, сбежать с

Хватит бояться.

Лишиться сутьбы.

Ожыдать победу.

Достичь цели.

Сбежать с школы.

(Чему?)—верить, завидовать, радоваться, удивляться

Верить другу.

Завидовать человеку.

Радоваться преезду.

Удивляться спору.

(Чем?)—красить, копать, рисовать, угрожать, увлекаться

Красить маркером.

Копать лапатой.

Рисовать ручкой.

Угрожать собакой.

Увлекаться чтением.

1)Կոորդինատային ուղղի վրա նշեք անհավասարումների համակարգի բոլոր լուծումները (եթե դրանք գոյություն ունեն)․

x€(3;∞)

x€(1;∞)

x€(-∞;2)

x€(-∞;-5)

x€(-7;-5)

x€(-5;0)

x€(4;+∞)

x€(-3;+∞

x€(-∞;-1)

x€(-∞;16)

Լուծում չունի

2)Փակագծերում նշված թիվը հանդիսանո՞ւմ է արդյոք անհավասարումների համակարգի լուծում՝

Լուծում ունի

Լուծում չունի

Լուծում չունի

Լուծում չունի։

Մեր ուխտը
Մենք ուխտ ունենք՝ միշտ դեպի լույս,
Ու գընում ենք մեր ճամփով,
Մըրրիկներով պատած անհույս,
Սև խավարով, մութ ամպով։
Մենք անցել ենք արյան ծովեր,
Սուր ենք տեսել ու կրակ,
Մեր ճակատը դեմ ենք արել
Մրրիկներին հակառակ։
Ու թեպետև պատառ-պատառ
Մեր դրոշը սըրբազան,
Ու մենք չունենք տեղ ու դադար՝
Երկրից երկիր ցիրուցան։
Բայց գընում ենք մենք անվեհեր
Զարկերի տակ չար բախտի,
Մեր աչքերը միշտ դեպի վեր՝
Դեպի լույսը մեր ուխտի։
1. Անհասկանալի բառերը բացատրի՛ր:

Թեպետև-Կապակցում է երկրորդական զիջական նախադասությունը գլխավորի հետ՝ չնայած որ, թեև,
թեկուզ նշանակությամբ, Մրրիկներ-ուժեղ քամի, անվեհեր-անվախ։
2. Բացատրի՛ր վերնագիրը

<<Մեր ուխտը>> վերնագիրը նշանակում է մեր երդումը։

3. Մի քանի նախադասությամբ ներկայացրո՛ւ բանաստեղծության ասելիքը,  արտահայտած միտքը:

Այստեղ ասում է, որ մարդիկ շրջում էին տարբեր երկրներով, որպեսզի գտնեն իրենց հարմար վայրը, այսինքն իրենց համար ստեղծեն լավ ապագա: Այդ ճամփան շատ դժվար էր, բայց նրանք շատ ուժեղ էին և կարողացան անցնել այդ ճանապարհը:

4. Ուղտ-ուխտ. ինչպիսի՞ բառեր են, բացատրի՛ր:

Ուղտ— կենդանի 🐫

Ուխտ — խոստում տալ։

Առաջադրանքներ․

1)Գտեք քառակուսու մակերեսը, եթե նրա կողմը հավասար է՝

ա)1,2 սմ=1,44 սմ²

բ)3/4 դմ 9/16 դմ²

գ)3ամբ․1/3 մ 10/3 100/9 մ²

2)Ինչպե՞ս կփոխվի քառակուսու մակերեսը, եթե նրա կողմերը՝

ա)մեծացվեն 3 անգամ  9 անգամ կմեծանա

բ)փոքրացվեն 2 անգամ 4անգամ կփոքրանա

3)Ուղղանկյան կից կողմերը հարաբերում են, ինչպես 4:3, իսկ նրա պարագիծը 28 սմ է։ Գտեք այդ ուղղանկյան մակերեսը։

3+4•2=14

14x=28 սմ

x=28/14=2 սմ

3x=6սմ

4x=8սմ

4)Որոշեք այն քառակուսու կողմը, որի մակերեսը հավասար է՝

ա)16 սմ²  4սմ

բ)25 սմ2  5սմ

գ)2,25 սմ2  1,5 սմ

5)Դիցուք՝ ուղղանկյան կից կողմերն են a-ն b-ն, իսկ մակերեսը՝ S-ը։ Գտեք՝

ա)S-ը, եթե a=8,5 սմ, b=3,2 սմ S= 8,5•3,2=27,2

բ)S-ը a=2/3 սմ, b=1,2սմ S=4/5

գ)b- ն, եթե a=32 սմ, S=684 սմ² S=684/32=21,375

դ)a-ն, եթե b=4,5 դմ, S=1215 սմ2  S=‭1 215/45=27

6)Ուղղանկյան կողմերից մեկը 12 սմ է, իսկ մակերեսը՝ 96 սմ2։ Գտեք այդ ուղղանկյան պարագիծը։