Posted in Դասեր, Երկրաչափություն 9

Երկրաչափություն

1)Ինչպե՞ս կփոխվի շրջանի մակերեսը, եթե նրա շառավիղը` ա) մեծացվի 2 անգամ, բ) փոքրացվի 0,5 անգամ, գ) մեծացվի 0,2 անգամ:

Կմեծացվի 4 անգամ, կմեծացվի 4 անգամ, կփոքրանա 25 անգամ

2)Գտե՛ք 36π սմ2 մակերես ունեցող շրջանը եզերող շրջանագծի երկարությունը:

6

3)Որքա՞ն է այն սեկտորի մակերեսը, որի շառավիղը 3 սմ է, իսկ աղեղի աստիճանային չափը` ա) 45°, բ) 36°, գ) 120°: 

1,125п, 0.9п, 3п

4)Գտե՛ք 45°- ի աղեղով այն սեկտորի մակերեսը, որի շառավիղը 5√2 սմ է:

25п/4

5)240°- ի աղեղով սեկտորի մակերեսը 270π սմ2 է: Գտե՛ք այդ սեկտորի շառավիղը:

V405

6)10π սմ2 մակերեսով սեկտորի աղեղի աստիճանային չափը 36° է: Գտե՛ք սեկտորի շառավիղը:

10

7)Հաշվե՛ք 15π դմ երկարությամբ շրջանագծով եզերված շրջանի մակերեսը:

56,25п

8)Գտե՛ք այն զուգահեռագծի պարագիծը, որի կողմերը հավասար են 49π սմ2 և 64π սմ2 մակերեսներով շրջանների շառավիղներին:

30

9)Գտե՛ք շրջանաձև այն խաղահրապարակի տրամագիծը, որը հավասարամեծ է 17,72 մ կողմով քառակուսաձև խաղադաշտին:

20

Posted in Դասեր, Կենսաբխնություն 9

Սեռ և գենետիկա

Օրգանիզմի սեռը որոշվում է՝
ա) գեներով և քրոմոսոմներով
բ) սննդով
գ) ջերմաստիճանով
դ) ջրով

Մարդու սեռական քրոմոսոմներն են՝
ա) X և Y
բ) A և B
գ) C և D
դ) M և N

Կանանց սեռական քրոմոսոմների կազմը՝
ա) XX
բ) XY
գ) YY
դ) XO

Տղամարդկանց սեռական քրոմոսոմների կազմը՝
ա) XX
բ) XY
գ) YY
դ) XO

Սեռի հետ շղթայակցված հատկանիշները փոխանցվում են՝
ա) սեռական քրոմոսոմներով
բ) միայն սննդով
գ) միայն միջավայրով
դ) միայն տարիքով

Սեռի հետ շղթայակցված հատկանիշների օրինակ է՝
ա) դալտոնիզմը
բ) մազերի գույնը
գ) հասակը
դ) մարմնի քաշը

Ժառանգական հիվանդությունները առաջանում են՝
ա) գեների կամ քրոմոսոմների փոփոխության հետևանքով
բ) միայն սննդի պատճառով
գ) միայն եղանակի պատճառով
դ) միայն հոգնածությունից

Ժառանգական հիվանդությունները փոխանցվում են՝
ա) ծնողներից երեխաներին
բ) ընկերներից
գ) ուսուցիչներից
դ) հարևաններից

Սեռի հետ շղթայակցված հիվանդությունները ավելի հաճախ հանդիպում են՝
ա) տղաների մոտ
բ) աղջիկների մոտ
գ) նույն չափով
դ) ոչ մեկի մոտ

Գենետիկան ուսումնասիրում է՝
ա) ժառանգականությունն ու փոփոխականությունը
բ) մարսողությունը
գ) շնչառությունը
դ) շարժումը։

Posted in Քիմիա 9, Դասեր

Ազոտի ենթախումբ

Ինչպե՞ս է փոխվում ատոմային շառավիղը ազոտի ենթախմբում վերևից ներքև։

Ազոտի ենթախմբում (գլխավոր ենթախմբում), վերևից ներքև շարժվելիս,  ատոմային շառավիղը մեծանում է:

Դա պայմանավորված է էլեկտրոնային շերտերի (մակարդակների) թվի ավելացմամբ.

  • N (Ազոտ) — 2 շերտ
  • P (Ֆոսֆոր) — 3 շերտ
  • As (Արսեն) — 4 շերտ
  • Sb (Ծարիր) — 5 շերտ
  • Bi (Բիսմութ) — 6 շերտ

Շառավղի մեծացման հետևանքով վալենտային էլեկտրոնների ձգողությունը միջուկի կողմից թուլանում է, ինչն էլ հանգեցնում է ոչ մետաղական հատկությունների թուլացմանը և մետաղական հատկությունների ուժեղացմանը։

Ո՞ր տարրերն են ոչ մետաղներ ազոտի ենթախմբում։

N, P

Ո՞ր տարրերն են կիսամետաղներ ազոտի ենթախմբում։

As, Sb

Ինչպիսի՞ հիդրիդներ են առաջացնում ազոտի ենթախմբի տարրերը։ Գրիր բանաձևերը:

Ազոտի ենթախմբի տարրերը առաջացնում են  ցնդող ջրածնային միացություններ (հիդրիդներ), որոնց ընդհանուր բանաձևն է RH3𝑅𝐻3։ Այս միացություններում տարրերը ցուցաբերում են -3 օքսիդացման աստիճան։

  • NH3𝑁𝐻3 — Ամոնիակ
  • PH3𝑃𝐻3 — Ֆոսֆին
  • AsH3𝐴𝑠𝐻3 — Արսին
  • SbH3𝑆𝑏𝐻3 — Ստիբին
  • BiH3𝐵𝑖𝐻3 — Բիսմուտին

Ընտրիր ճիշտ պատասխանը

  1. Ազոտի հիդրիդն է՝ 
    ա) H₂O
    բ) NH₃
    գ) CH₄
  2. Ո՞րն է ազոտի օքսիդը։
    ա) NO
    բ) CO
    գ) SO₂
  3. Ո՞ր տարրն է ազոտի ենթախմբից։
    ա) Cl
    բ) P
    գ) O

Լրացնել բաց թողնվածը

Ազոտի ենթախմբի տարրերը արտաքին շերտում ունեն 5 էլեկտրոն։

Ազոտի քիմիական նշանն է N

Ամոնիակի բանաձևն է NH3

Posted in Հանրահաշիվ 9, Դասեր

Հանրահաշիվ

1)Տրված է f(x) = √(x — 2) + 1 ֆունկցիան: Գտե՛ք ֆունկցիայի արժեքը ա) 6, բ) 2, գ) 4 կետում:

3, 1, v2+1

2)Տրված է f(x) = √(x + 1) ֆունկցիան: Գտե՛ք ֆունկցիայի արժեքը ա) 0, բ) -1, գ) 8 կետում:

1, 0, 3

3)Տրված է f(x) = -√(2x) ֆունկցիան: Ո՞ր կետերում է ֆունկցիան ընդունում ա) 3, բ) —1, գ) –10 արժեքը: 

լուծում չունի, 1\2, 50

4)Տրված է f(x) = -√(x+6)ֆունկցիան: Ո՞ր կետերում է ֆունկցիան ընդունում ա) −1, բ) 0, գ) −4, դ) 3 արժեքը:

-5, -6, 10, լուծում չունի:

5)Նկարում պատկերված է y =√(x — x0) + y0 ֆունկցիայի գրաֆիկը: Գտե՛ք x0 և y0 թվերը.

x0=0, y0=6

x0=4, y0=0

x0=6, y0=8

x0=-12, y0=6

x0=-6, y0=14

x0=6, y0=-4

6)Կառուցե՛ք ֆունկցիայի գրաֆիկը.

ա) y = √(x) — 2


բ) y = √(x) + 3


գ) y = √(x + 5)


դ) y = √(x — 3) + 5


ե) y = √(x + 2) — 8


զ) y = — √(x — 10) + 6

Posted in Հայոց լեզու 9, Անհատական նախագիծ, Դասեր

Բնությունը մարդու կյանքում

Բնությունը մարդու կյանքի ամենակարևոր մասերից մեկն է։ Այն մեզ տալիս է այն ամենը, ինչ անհրաժեշտ է ապրելու համար՝ մաքուր օդ, ջուր, սնունդ և գեղեցիկ միջավայր։ Անտառները, գետերը, լեռներն ու կենդանիները բնության կարևոր բաղադրիչներն են, որոնք միասին ստեղծում են հավասարակշռված աշխարհ։

Սակայն ժամանակի ընթացքում մարդիկ սկսել են ավելի շատ օգտագործել բնության պաշարները և հաճախ չեն մտածում դրա հետևանքների մասին։ Շատ անտառներ կտրվում են, գետերը և լճերը աղտոտվում են, իսկ օդը լցվում է վնասակար նյութերով։ Այս ամենը կարող է վնասել ոչ միայն բնությանը, այլ նաև մարդու առողջությանը։

Բնության պահպանությունը յուրաքանչյուր մարդու պարտքն է։ Նույնիսկ փոքր քայլերը կարող են մեծ նշանակություն ունենալ։ Օրինակ՝ պետք է չաղտոտել շրջակա միջավայրը, աղբը նետել նախատեսված վայրերում, խնայել ջուրը և էլեկտրաէներգիան։ Կարևոր է նաև տնկել ծառեր և հոգ տանել կենդանիների ու բույսերի մասին։

Եթե մարդիկ ավելի ուշադիր լինեն բնության նկատմամբ, ապա մեր մոլորակը կմնա գեղեցիկ և առողջ նաև ապագա սերունդների համար։ Բնությունը մեր ընդհանուր տունն է, և այն պահպանելը մեր բոլորի պատասխանատվությունն է։ 

Posted in Դասեր, Երկրաչափություն 9

Երկրաչափություն

1)Օգտագործելով R շառավիղով շրջանի S մակերեսի բանաձևը` լրացրեք դատարկ վանդակները։ Օգտվեք π = 3, 14 արժեքից։

2)Ինչպե՞ս կփոխվի շրջանի մակերեսը, եթե նրա շառավիղը`
ա) մեծացվի k անգամ, բ) փոքրացվի k անգամ։

ա)մակերեսը մեծանում է k2 անգամ

բ) մակերեսը կփոքրանա k2 անգամ

3)Քանի՞ անգամ կմեծանա շրջանի մակերեսը, եթե դրա շառավիղը մեծացվի 3 անգամ:

Մակերեսը կմեծանա 9 անգամ

4)Գտե՛ք 21 սմ շառավղով և 60° աղեղով սեկտորի մակերեսը:

73,5п

5)40° աղեղով սեկտորի մակերեսը 25 դմ2 է: Գտեք սեկտորի շառավիղը:

15/vп

6)10 սմ շառավիղով շրջանից կտրված է 60° աղեղով սեկտոր։ Գտեք շրջանի մնացած մասի մակերեսը։

500п/6

7)Կրկեսի հրապարակի շրջանագծի երկարությունը հավասար է 41 մ։ Գտեք հրապարակի տրամագիծը և մակերեսը։

13.05,

Posted in Ֆիզիկա 9, Դասեր

Էլեկտրամագնիսներ:

§ 25. Երկրի մագնիսական դաշտը: Կողմնացույց:

Առաջադրվող հարցեր՝

  1. Ի՞նչ եղանակով կարելի է մեծացնել կոճի մագնիսական դաշտը։
    Կոճի մագնիսական դաշտը կարելի է մեծացնել՝ ավելացնելով հոսանքի ուժը, մեծացնելով գալարների թիվը կամ ներսում տեղադրելով երկաթե միջուկ։
  2. Ինչո՞ւ կոճի գալարների թիվը մեծացնելիս նրա մագնիսական դաշտն ուժեղանում է։
    Քանի որ յուրաքանչյուր գալար ստեղծում է մագնիսական դաշտ, և շատ գալարների դաշտերը գումարվում են իրար։
  3. Ինչո՞ւ կոճի ներսում երկաթե միջուկ տեղադրելիս նրա մագնիսական դաշտն ուժեղանում է։
    Քանի որ երկաթը հեշտությամբ մագնիսանում է և ուժեղացնում է կոճի ստեղծած մագնիսական դաշտը։
  4. Ո՞ր սարքն են անվանում էլեկտրամագնիս։
    Էլեկտրամագնիս են անվանում այն սարքը, որը բաղկացած է հոսանք անցնող կոճից և երկաթե միջուկից։
  5. Բերեք էլեկտրամագնիսի կիրառության օրինակներ։
    Էլեկտրամագնիսը կիրառվում է վերելակային կռունկներում, զանգերում, ռելեներում, բարձրախոսներում։
  6. Ի՞նչ կառուցվածք ունի կողմնացույցը։
    Կողմնացույցը կազմված է ազատ պտտվող մագնիսական սլաքից, որը տեղադրված է բաժանված շրջանակի վրա։
  7. Ինչպե՞ս են կողմնացույցով որոշում հորիզոնի կողմերը։
    Սլաքի հյուսիս ցույց տվող ծայրը ցույց է տալիս հյուսիսը, իսկ ըստ դրա որոշում են նաև մյուս կողմերը։
  8. Ինչո՞վ է բացատրվում այն հանգամանքը, որ կողմնացույցի սլաքը Երկրի տվյալ վայրում տեղակայվում է որոշակի ուղղությամբ։
    Դա բացատրվում է Երկրի մագնիսական դաշտի ազդեցությամբ, որի պատճառով սլաքը դասավորվում է հյուսիս-հարավ ուղղությամբ։
  9. Որտե՞ղ են տեղակայված Երկրի մագնիսական բևեռները։
    Դրանք գտնվում են աշխարհագրական բևեռների մոտ, բայց ամբողջությամբ չեն համընկնում նրանց հետ։
  10. Ինչո՞վ է պայմանավորված մագնիսական շեղման երևույթը։
    Մագնիսական շեղումը պայմանավորված է նրանով, որ Երկրի մագնիսական և աշխարհագրական բևեռները չեն համընկնում։
  11. Ի՞նչ է մագնիսական փոթորիկը և ինչով է այն պայմանավորված։
    Մագնիսական փոթորիկը Երկրի մագնիսական դաշտի ուժեղ խանգարումն է, որը պայմանավորված է Արեգակից եկող լիցքավորված մասնիկների ազդեցությամբ։
Posted in Հանրահաշիվ 9, Դասեր

Հանրահաշիվ

1)Գտե՛ք ֆունկցիայի զրոները.
ա) y = |x|

x=0
բ) y = |x + 2| — 8

x=6, x=-10
գ) y = — 2|x| — 4

Լուծում չունի
դ) y = 3|x — 1| — 6

x=3, x=-1
ե) y = 0.5|x + 2| — 3

x=4, x=-8
զ) y = — 5|x| + 10

x=2, x=-2

2)Գծե՛ք ֆունկցիայի գրաֆիկը.
ա) y = |x + 1|


բ) y = |x — 5|


գ) y = |x + 6|


դ) y = |x — 3|

3)Գծե՛ք ֆունկցիայի գրաֆիկը.
ա) y = |x| + 1


բ) y = |x| + 4


գ) y = |x| — 3


դ) y= |x| — 1

4)Գծե՛ք ֆունկցիայի գրաֆիկը.
ա) y = |x — 1| + 1


բ) y = |x + 4| — 2


գ) y = |x — 3| — 3


դ) y = |x + 6| — 1