Ի՞նչ տարբերություն կա ածխածնի (II) օքսիդի (CO) և ածխածնի (IV) օքսիդի (CO₂) միջև՝
ա) կառուցվածքի
Ածխածնի (II) օքսիդը (CO) բաղկացած է երկատոմ մոլեկուլից, որտեղ ատոմները միացած են ամուր եռակի կապով, մինչդեռ ածխածնի (IV) օքսիդը (CO₂) ունի գծային և սիմետրիկ կառուցվածք, որտեղ կենտրոնական ածխածինը երկու թթվածնի ատոմների հետ միացած է կրկնակի կապերով:
բ) քիմիական հատկությունների
.
CO-ն անտարբեր օքսիդ է (չի փոխազդում ջրի/հիմքերի հետ, վերականգնիչ է), CO2-ը թթվային օքսիդ է (փոխազդում է հիմքերի/ջրի հետ):
գ) վտանգավորության առումով։
CO-ն շմոլ գազ է և ավելի թունավոր, քան CO2 գազը
2. Բացատրիր՝
ինչպիսի՞ քիմիական կապ կա CO մոլեկուլում :
CO մոլեկուլում կա եռակի կովալենտային կապ
3. Լրացրու և հավասարեցրու ռեակցիան՝
ա) C + O₂ → CO2
բ) CO + O₂ → 2CO2
գ) CO₂ + C → 2CO
4. Քանի՞ մոլ CO կստացվի, եթե այրվի 24 գ ածխածին թթվածինը:
n=m/M=24/12=2 մոլ
5. Ի՞նչ բանաձև ունի ածխաթթուն։ Ածխաթթուն ուժե՞ղ է, թե՞ թույլ թթու։ Ի՞նչ գույնի է դառնում լակմուսը ածխաթթվի լուծույթում։
H2CO3, թույլ, կարմրում է
6.Ի՞նչ է նշանակում, որ թթուն երկհիմն է։
Նշանակում է, որ թթվի մոլեկուլը պարունակում է երկու ջրածնի ատոմ, որոնք կարող են տեղակալվել մետաղով:
7. Գրիր ածխաթթվի առաջացման ռեակցիան։
CO2+H2O=H2CO3
8. Ի՞նչ երկու տեսակի աղեր է առաջացնում ածխաթթուն։
9. Ո՞ր կարբոնատներն են ջրում լուծելի։
10. Ի՞նչ է տեղի ունենում անլուծելի կարբոնատները տաքացնելիս։
11. Ինչպե՞ս են ստացվում հիդրոկարբոնատները։ 12. Ինչպիսի՞ նյութեր են առաջանում NaHCO₃-ի տաքացման ժամանակ։ 13. Ինչու՞ Ca(HCO₃)₂-ի քայքայումը կախված է ջերմաստիճանից։ 14. Խնդիր 1 Քանի՞ մոլ ածխաթթու կստացվի, եթե 3 մոլ CO₂-ի միայն 1/3 մասն է փոխազդում ջրի հետ: Խնդիր 2 Տրված է ռեակցիան՝
CO₂ + H₂O ⇄ H₂CO₃ Քանի՞ մոլ H₂CO₃ կստացվի, եթե ունենք 88 գ CO₂ (ենթադրելով՝ ամբողջը փոխազդում է)։ Խնդիր 3 Քանի՞ գրամ CO₂ կանջատվի 168 գ NaHCO₃ տաքացնելիս։ Ռեակցիա՝
2NaHCO₃ → Na₂CO₃ + CO₂ + H₂O Խնդիր 4 Քանի՞ լիտր CO₂ (նորմալ պայմաններում) կստացվի 50 գ CaCO₃ քայքայվելիս։ Ռեակցիա՝
Խնդիր 5 Քանի՞ գրամ Na₂CO₃ կստացվի, եթե ամբողջությամբ քայքայվի 84 գ NaHCO₃։ Խնդիր 6 Քանի՞ մոլ CO₂ է անհրաժեշտ, որպեսզի 1 մոլ Na₂CO₃-ից ստացվի NaHCO₃։