Posted in Հայոց լեզու 9, Դասեր

Գործնական քերականություն

Աշխատանք դասարանում

Կիսատ թողած աշխատանքների ավարտում։ 

Կարդա՛ տեքստը և կատարի՛ր առաջադրանքները։ 

Մի անգամ ոստրեն ցանցն ընկավ ու բոլոր որսվածների  հետ միասին հայտնվեց ձկնորսական խրճիթում:

-Այստեղ բոլորիս անխուսափելի կործանում է սպասվում,-տխուր-տխուր մտածեց նա՝ տեսնելով, թե հատակին դատարկված կույտի մեջ իր դժբախտ եղբայրակիցներն առանց ջրի ինչպես են խեղդվում և ջղաձիգ թպրտում մահվան  տանջանքների մեջ:

Հանկարծ որտեղից որտեղ հայտնվեց մուկը:

-Լսի՛ր , բարի՛ մկնիկ,-աղերսեց ոստրեն: Բարի գործ արա, ինձ տար դեպի ծովը:

Փոքրիկ մուկը հասկացող հայացքով զննեց նրան. Ոստրեն բացառիկ խոշոր ու գեղեցիկ էր, համ էլ դրա միսը պետք է որ հյութալի ու համեղ լիներ:

-Լավ,-պատրաստակամորեն ասաց մուկը՝ որոշելով ձեռք գցել ձրի ավարը, որն, ինչպես ասել են հմուտ որսորդները, իր ոտքով է եկել: -Բայց դու նախապես պետք է բացես քո խեցու փեղկերը,գոնե կիսով չափ, որպեսզի ինձ ավելի հարմար լինի քեզ տանել դեպի ծով: Հակառակ դեպքում ես ոչ մի կերպ չեմ կարողանա գործը գլուխ բերել:

Խաբեբան այնքան համոզիչ ու ոգեշնչված էր խոսում, որ նրա համաձայնությունից ուրախացած ոստրեն չնկատեց խարդավանքն ու վստահելով բացեց փեղկերը: Մուկը սուրուլիկ դնչով անմիջապես խցկվեց խեցու ներսը, որպեսզի ատամներն ավելի ամուր խրի խեցու մեջ: Բայց շտապելու պատճառով մոռացավ զգուշության մասին։ Ոստրեին թվաց՝ գուցե  ինչ-որ բան այն չէ, հասցրեց շրխկացնելով փակել իր փեղկերը՝ թակարդի նման ամուր սեղմելով կրծողի գլուխը:

Մուկը ցավից բարձրաձայն ծվծվաց, իսկ մոտակայքում գտնվող կատուն լսեց ծվծվոցը, մի ցատկով վրա պրծավ խաբեբային ու հափռեց:

1. Ո՞ր միտքն է բխում տեքստի բովանդակությունից կամ չի հակասում նրան։ 

Ա․ Ինչպես ասում են ՝ խորամանկիր, բայց պոչդ լա՛վ պահիր:

Բ․ Անրհարժեշտ է ընկերներ ընտրելուց առաջ ուշադիր լինել։ 

Գ․ Երբեք չես կարող իմնալ՝ ինչ կպատահի։ 

Դ․ Ձկնորսական խրճիթը գտնվում էր ծովի մոտ։ 

2. Առանձնացրո՛ւ նախադասություն, որտեղ համադասական շաղկապը կապել է նախադասության անդամներ։ 

Մի անգամ ոստրեն ցանցն ընկավ ու բոլոր որսվածների  հետ միասին հայտնվեց ձկնորսական խրճիթում:

3. Տրված նախադասության մեջ ընդգծվածն ի՞նչ պաշտոն է կատարում։ 

Ոստրեն բացառիկ խոշոր ու գեղեցիկ էր։ 

4. Տեքստից դո՛ւրս գրիր զննել բառի հոմնաիշը։ 

Տեսնել

5. Ի՞նչ է նշանակում գործը գլուխ բերել։ 

Գործը ավարտել

6. Տեքստից դո՛ւրս գրիր երկբայական վերաբերական։ 

Գուցե:

7.  Փոքրիկ մուկը հասկացող հայացքով զննեց նրան ։ Այս նախադասության մեջ ո՞ր խոսքի մասով է արտահայտված գոյականական անդամի լրացումը և ի՞նչ լրացում է։ 

Փոքրիկ-որոշիչ:

8. Նախադասության անդամներից որի՞ պաշտոնն է սխալ նշված։ 

Մուկը ցավից բարձրաձայն ծվծվաց, իսկ մոտակայքում գտնվող կատուն լսեց ծվծվոցը, մի ցատկով վրա պրծավ խաբեբային ու հափռեց:

Մուկը- ենթակա

Լսեց- ստորոգյալ 

բարձրձայն- ածական

ցավից -պատճառի պարագա 

9. Ի՞նչպիսինն էր ոստրեի միսը։

10. Տեքստից դո՛ւրս գրիր բառ, որտեղ ե-ն հնչյունափոխվել է ի-ի։ 

Կիսով-կես

11.  Դո՛ւրս գրիր նախադասություն, որտեղ ենթակա չկա։ 

Բայց շտապելու պատճառով մոռացավ զգուշության մասին։

12. Դո՛ւրս գրիր մեկ բառ, որում գաղտնավանկ կա։

Ջղաձիգ

13. Դո՛ւրս գրիր մեկ կրկնավոր բարդություն։ 

Տխուր-տխուր:

14. Դո՛ւրս գրիր մեկ որոշյալ դերանուն։

Մի անգամ ոստրեն ցանցն ընկավ ու բոլոր որսվածների  հետ միասին հայտնվեց ձկնորսական խրճիթում:

15. Դո՛ւրս գրիր մեկ մակբայ։

Բարձրաձայն

16. Դո՛ւրս գրիր վաղակատարով դրված որևէ բայ։ 

Ասել են

Posted in Հանրահաշիվ 9, Դասեր

Հանրահաշիվ

1)Լուծեք անհավասարումների համակարգը․

Լուծում չունի

Լուծում չունի

X E(-6;-2)U(1;3)

X E(-3;4)

2)Լուծեք անհավասարումների համակարգը․

X E (-7;-3)

Լուծում չունի

X E (-oo;-2)U(2;5)

X E(-4;-3)U(-2;3

3)Լուծեք անհավասարումների համախումբը․

X E(-oo;-1)U(3;oo)

X E(-oo;0)U(1/2;oo)

X € (-oo;4/11)U(1;oo)

Posted in Դասեր, Իրավունք 9

Հաշմանդամների իրավունքներ

Հաշմանդամություն ունեցող մարդիկ հասարակության լիարժեք անդամներ են և ունեն նույն իրավունքները, ինչ մյուս բոլորը։ Նրանք իրավունք ունեն կրթություն ստանալու, աշխատելու, բուժօգնություն ստանալու, ազատ տեղաշարժվելու և մասնակցելու հասարակական կյանքին։ Յուրաքանչյուր մարդ, անկախ իր առողջական վիճակից, պետք է ունենա հավասար հնարավորություններ։

Հաշմանդամների իրավունքները պաշտպանվում են հատուկ օրենքներով և փաստաթղթերով։ Դրանցում նշվում է, որ հաշմանդամություն ունեցող մարդկանց նկատմամբ չպետք է լինի խտրական վերաբերմունք։ Պետությունը և հասարակությունը պետք է ստեղծեն պայմաններ, որպեսզի նրանք կարողանան սովորել, աշխատել և ապրել առանց խոչընդոտների։ Օրինակ՝ պետք է ապահովվեն հարմար դպրոցներ, հասարակական շենքեր և տրանսպորտ։

Իմ կարծիքով, հաշմանդամների իրավունքների պաշտպանությունը շատ կարևոր է, քանի որ բոլոր մարդիկ արժանի են հարգանքի և հավասար վերաբերմունքի։ Պետք է լինել ուշադիր, օգնել նրանց անհրաժեշտության դեպքում և ընդունել որպես հասարակության լիարժեք անդամներ։

Posted in Ռուսերեն 9, Դասեր

Ф.Достоевский. Мальчик у Христа на елке

  1. Опишите условия жизни мальчика. Какую роль в его трагедии играет равнодушие большого города?

    • Мальчик живёт в крайней нищете: он голоден, плохо одет, без дома и защиты. Его мать больна и умирает, помощи ждать неоткуда. Большой город в рассказе — равнодушный и жестокий: люди спешат по своим делам, никто не замечает страдающего ребёнка. Именно это безразличие усиливает трагедию — мальчик погибает не только от холода, но и от человеческой черствости.

2. Какова функция образов, которые мальчик видит на улице: нарядная ёлка в доме, дамы, прохожие? Почему он их видит, но не может стать их частью?

Образы нарядной ёлки, богатых дам, счастливых людей показывают контраст между «праздничной» жизнью общества и бедственным положением мальчика. Он видит этот мир, но не может в него войти, потому что он для него закрыт — социально и духовно. Эти образы подчёркивают его одиночество и отчуждение: праздник существует, но не для всех.

3. Почему мальчик, замерзая, сначала видит свою мать, а затем — Ёлку Христа? Что символизируют эти видения?

Сначала мальчик видит мать, потому что она — его последняя земная опора, символ любви и защиты. Затем появляется Ёлка Христа — образ небесного утешения и справедливости. Эти видения символизируют переход от земных страданий к духовному спасению, которого мальчик не получил в реальной жизни.

4. В чём заключается критика «сытого» и «праздничного»общества, которую Достоевский вкладывает в рассказ?

Достоевский обличает общество, которое празднует Рождество, но забывает о милосердии. Люди украшают ёлки, говорят о добре, но проходят мимо умирающего ребёнка. Автор показывает лицемерие такого общества: внешнее благополучие скрывает внутреннюю нравственную пустоту.

5. Какова главная авторская мысль? Что Достоевский хотел сказать читателю этим рассказом?

Главная мысль рассказа — призыв к состраданию и ответственности за ближнего. Достоевский хочет сказать, что равнодушие убивает не меньше бедности, а истинное христианство — это не праздник, а живая любовь к человеку, особенно к слабому и беззащитному.

Сопоставление (Дополнительно)

  1. Сравните образ и судьбу мальчика с образом Девочки со спичками Андерсена. В чём сходство их социального положения и финала?

  2. оба ребёнка бедны и одиноки;
    общество их не замечает;
    финал трагичен;
    перед смертью они видят утешительные видения.


    Оба автора показывают жестокость социального мира и духовную чистоту детей.
  3. Чем «Мальчик у Христа на ёлке» отличается от традиционных, «счастливых» рождественских рассказов (например, О. Генри)?

В традиционных рождественских рассказах (например, у О. Генри) обычно есть счастливый финал и надежда на чудо в реальной жизни. У Достоевского чуда на земле не происходит. Его рассказ — не утешение, а нравственный упрёк читателю, заставляющий задуматься о личной ответственности за чужую боль.

Posted in Պատմություն 9, Դասեր

Հայաստանի առաջին հանրապետությունը

Հայաստանի հանրապետությունը հենց այդպես չի ծնվել: Երկար տարիների ընթացքում Հայաստանը տառապել է` մայիսյան հերոսամարտը, առաջին համաշխարհայինը, հայոց ցեղասպանությունը և այլ մղծավանջ բաներ: Չնայած այդ բոլոր տառապանքներին` հայաստանը ի վերջո կարողացավ անկախանալ, և ունենալ իր առաջին հանրապետությունը: Հայաստանը անկախացել է 1918 թվականին, բայց այն երկար չի տևել և անկում է ապրել 1920 թվականին: Չնայած որ այն տևեց ընդհամենը երկու տարի` հայերը դրանից մեծ փորձ քաղեցին:

Առաջին Հանրապետության տարիները թեև կարճ էին, բայց շատ կարևոր ձեռքբերումներ ունեցան: Հայ ժողովուրդը պետք է միաժամանակ կառուցեր պետություն, ստեղծեր օրենքների համակարգ, կազմակերպեր կրթական ու առողջապահական ոլորտները և ամրապնդեր բանակը: Հենց այդ փոքր ժամանակահատվածում հայերը սկսեցին հասկանալ, թե ինչ է նշանակում ղեկավարել սեփական երկիրը, ինչ պատասխանատվություններ են կապված դրա հետ, ինչպես պաշտպանել սահմանները և կապ պահել միջազգային աշխարհին: Առաջին Հանրապետության տարիները նաև ցույց տվեցին, որ նույնիսկ ամենադժվար պայմաններում հայ ժողովուրդը կարող է միասնաբար աշխատել, համախմբվել ու պահպանել իր ինքնությունը:

Այսպիսով` չնայած անկմանը, առաջին Հանրապետության փորձը հետագայում մեծ ազդեցություն ունեցավ նորանկախ Հայաստանի վրա: 1991 թվականին անկախությունը վերականգնելու պահին հայ ժողովուրդը հիշեց անցյալ փորձի դասերը՝ ինչպես ստեղծել պետական կառույցներ, հզորացնել բանակը և զարգացնել արտաքին քաղաքականությունը: Առաջին Հանրապետության ժառանգությունը դարձել է ոչ միայն պատմական հիշողություն, այլ նաև ուղղորդող ուժ՝ հաստատելու Հայաստանի Հանրապետության ինքնիշխանությունը, պահպանելու մշակույթն ու կրթությունը, ամրապնդելու ժողովրդավարությունը և սովորեցնելու ազգին համախմբվել, պայքարել ու արժեքավոր դասեր քաղել, որոնք այսօր էլ հիմք են Հայաստանի զարգացման համար:

Posted in Դասեր, Երկրաչափություն 9

Երկրաչափություն

Առաջադրանքներ․

Խնդիրների պայմաններում C ուղիղ անկյունով և CH բարձրությունով ABC ուղղանկյուն եռանկյան տարրերի համար օգտագործված են հետևյալ նշանակումները. BC = a, AB = c, AC = b, CH = h, AH = bc, BH = ac :

1)Գտեք՝ 
ա) h–ը, a–ն և b–ն, եթե bc = 25 , ac = 16

h=20

a=4v41

b=5v51
բ) h — ը, a–ն և b-ն, եթե bc = 36, ac = 64 

h=48

a=80

b=60
գ) a-ն, c-ն և ac — ն, եթե b = 12, bc = 6

a=12v2

c=24

ac=12
դ) b-ն, c-ն և bc — ն, եթե a = 8, ac = 4 

c=16

h=4v4

b=8v3
ե) h–ը, b–ն, ac — ն և bc — ն եթե a = 6, c = 9

b=3v5

ac=4

bc=9

h=2v5

2)Ուղղանկյուն եռանկյան էջերը հարաբերում են, ինչպես 3 : 4, իսկ ներքնաձիգը հավասար է 50 մմ։ Գտեք այն հատվածները, որոնց տրոհվում է ներքնաձիգը ուղիղ անկյան գագաթից տարված բարձրությունով։

ac=18

bc=50-18=32

3)BD հատվածը ABC եռանկյան կիսորդն է։ ա) Գտեք AB–ն, եթե BC = 9սմ, AD = 7,5 սմ, DC = 4,5 սմ։ բ) Գտեք DC–ն, եթե AB = 30 սմ, AD = 20սմ, BD = 16սմ և <BDC = <C։

AB=15

DC=32/3

4)AD հատվածը ABC եռանկյան կիսորդն է։ Գտեք BD–ն և DC–ն, եթե AB = 14 սմ, BC = 20 սմ, AC = 21 սմ։

CD=12

DB=8

Posted in Աշխարհագրություն 9, Դասեր

ՀՀ_ն բնակչությունը, ընդհանուր ակնարկ: Թվաքանակի շարժընթացը

1.Որքա՞ն է հայերի թիվը ամբողջ աշխարհում, ինչպե՞ս է այն բաշխվում:

10 մլն:

2.Ըստ բնակչության թվաքանակի ինչպիսի՞ պետություն է ՀՀ_ն:

Այն փոքր պետություն է, որովհետև ունի փոքր բնակչություն

3.Ինչպիսի՞ տատանումներ են եղել բնակչության շարժընթացի հետ վերջին 180 տարիների ընթացքում:

Ահա ավելի գրագետ ու միևնույն ժամանակ պարզ տարբերակը․

Բնակչությունը սկզբում աճում էր, սակայն 1920-ականներին հայ–թուրքական պատերազմների հետևանքով այն զգալիորեն նվազեց։ Հետագայում ծնելիության բարձրացման և ներգաղթի շնորհիվ բնակչության թիվը նորից սկսեց աճել և վերջապես հասավ մոտ 3 միլիոնի։

4.20_րդ դարի սկզբի իրադարձություններն ինչպե՞ս ազդեց ՀՀ ներկա տարածքի բնակչության թվաքանակի փոփոխության վրա:

Նվազեց բազմաթիվ զոհերի պատճառով: