Posted in Անգլերեն 9, Դասեր

SOS – Save Our Space

Our city is the place where we live, study, and spend our free time. It should be clean, beautiful, and safe for everyone. Unfortunately, many people throw rubbish on the streets, in parks, and near rivers. This makes the city dirty and harmful for nature. That is why we all need to help keep our city clean.

I think every person should care about the environment. A clean city means healthy people and a better life. If we throw litter everywhere, the streets look ugly and animals can suffer too. We should remember that the city belongs to all of us, and it is our duty to protect it.

I have already done some things to help keep my city clean. For example, I never throw rubbish on the ground. I always use bins and sometimes pick up litter if I see it in the park or near my school. I also try to save paper and water because protecting nature is very important.

In conclusion, keeping our city clean is everyone’s responsibility. Small actions can make a big difference. If we all work together, we can make our city a cleaner and better place to live.

Posted in Ֆիզիկա 9, Դասեր

Ոսպնյակներ: Ոսպնյակի օպտիկական ուժ:

  1. Ի՞նչ է ոսպնյակը: Ոսպնյակների ինչ տեսակներ գիտեք:
    Ոսպնյակը թափանցիկ մարմին է, որը սահմանափակված է երկու գնդային մակերևույթներով կամ մեկ գնդային և մեկ հարթ մակերևույթով։ Կան երկու հիմնական տեսակ՝ հավաքող (ուռուցիկ) և ցրող (գոգավոր) ոսպնյակներ։
  2. Ո՞ր ուղիղն են անվանում ոսպնյակի գլխավոր օպտիկական առանցք:
    Այն ուղիղը, որն անցնում է ոսպնյակի երկու մակերևույթների կորության կենտրոններով, կոչվում է ոսպնյակի գլխավոր օպտիկական առանցք։
  3. Ո՞ր ոսպնյակներն են կոչվում ուռուցիկ, և որ ոսպնյակները՝ գոգավոր:
    Ուռուցիկ են կոչվում այն ոսպնյակները, որոնք միջին մասում ավելի հաստ են, քան եզրերում։ Գոգավոր են կոչվում այն ոսպնյակները, որոնք եզրերում ավելի հաստ են, քան միջին մասում։
  4. Ի՞նչ է բարակ ոսպնյակը: Որ կետն են անվանում ոսպնյակի օպտիկական կենտրոն: Ի՞նչ հատկությամբ է այն օժտված:
    Բարակ ոսպնյակ է համարվում այն ոսպնյակը, որի հաստությունը շատ փոքր է իր մակերևույթների կորության շառավիղների համեմատ։ Ոսպնյակի օպտիկական կենտրոնը այն կետն է, որով անցնող ճառագայթը չի փոխում իր ուղղությունը։
  5. Ինչո՞վ են իրարից տարբերվում հավաքող և ցրող ոսպնյակները:
    Հավաքող ոսպնյակը զուգահեռ ճառագայթները հավաքում է մեկ կետում, իսկ ցրող ոսպնյակը դրանք ցրում է տարբեր ուղղություններով։
  6. Ո՞ր կետն է կոչվում հավաքող ոսպնյակի կիզակետ: Իսկ ցրող ոսպնյակի կեղծ կիզակետ:
    Հավաքող ոսպնյակի կիզակետը այն կետն է, որտեղ գլխավոր առանցքին զուգահեռ ընկնող ճառագայթները հատվում են ոսպնյակից անցնելուց հետո։ Ցրող ոսպնյակի կեղծ կիզակետը այն կետն է, որտեղից թվում է, թե դուրս եկող ճառագայթները գալիս են։
  7. Ի՞նչ է ոսպնյակի կիզակետային հեռավորությունը: Ինչով են տարբերվում հավաքող և ցրող ոսպնյակների կիզակետային հեռավորությունները:
    Կիզակետային հեռավորությունը ոսպնյակի օպտիկական կենտրոնից մինչև կիզակետ ընկած հեռավորությունն է։ Հավաքող ոսպնյակի համար այն դրական է, իսկ ցրող ոսպնյակի համար՝ բացասական։
  8. Ո՞ր մեծությունն է կոչվում ոսպնյակի օպտիկական ուժ: Ինչ միավորով է այն արտահայտվում, և ինչպես է արտահայտվում այդ միավորը:
    Ոսպնյակի օպտիկական ուժը կիզակետային հեռավորության հակադարձ մեծությունն է։ Այն ցույց է տալիս, թե որքան ուժեղ է ոսպնյակը բեկում լույսը։ Արտահայտվում է դիոպտրիա միավորով (դպտր), և
    1 դիոպտրիա = 1 մ⁻¹։

Posted in Գրականություն 9, Դասեր

Հրանտ Մաթևոսյանի ,,Կանաչ դաշտը,,

Համառոտ, հինգ-վեց նախադասությամբ ներկայացրե՛ք ստեղծագործություն սյուժեն։

Ստեղծագործությունը մայր ձիու և իր քուռակի մաաին է: Մի օր նրանք հայտնվում են կանաչ դաշտում և մայր ձին լինում է կապված: Այնտեղ կար գայլ, որը ուզում էր հարձակվել քուռակի վրա, բայց մայր ձին, չնայած որ բավականին ծեր էր` ազատվեց կապերից և ընդունեց բոլոր վնասվածքները իր վրա` պաշտպանելով իր ձագուկին: Ժամանակը անցնում է, ձագուկը մեծանում է և նոուից հայտնվում այդ նույն դաժտում` հիշելով, թե ինպես այդ օրը իր մայրը իր կյանքի գնով պաշտպանեց նրան:

2. Ի՞նչ է ցանկացել ցույց տալ հեղինակը, գրի՛ր քո մտորումները վերջաբանի վերաբերյալ։

3. Ի՞նչ է նշանակում պայքար, մեկնաբանի՛ր, բառարանից դո՛ւրս գրիր բառի հոմանիշները։

Պայքարը նպատակին հասնելու, գաղափարի կամ արժեքների համար մղվող գործողությունների համալիր է՝ հակառակության կամ դժվարությունների դեմ։

Posted in Քիմիա 9, Դասեր

Քիմիա դասարանական

Ի՞նչ տարբերություն կա ածխածնի (II) օքսիդի (CO) և ածխածնի (IV) օքսիդի (CO₂) միջև՝
ա) կառուցվածքի

Ածխածնի (II) օքսիդը (CO) բաղկացած է երկատոմ մոլեկուլից, որտեղ ատոմները միացած են ամուր եռակի կապով, մինչդեռ ածխածնի (IV) օքսիդը (CO₂) ունի գծային և սիմետրիկ կառուցվածք, որտեղ կենտրոնական ածխածինը երկու թթվածնի ատոմների հետ միացած է կրկնակի կապերով:
բ) քիմիական հատկությունների

.

CO-ն անտարբեր օքսիդ է (չի փոխազդում ջրի/հիմքերի հետ, վերականգնիչ է), CO2-ը թթվային օքսիդ է (փոխազդում է հիմքերի/ջրի հետ):

գ) վտանգավորության առումով։ 

CO-ն շմոլ գազ է և ավելի թունավոր, քան CO2 գազը

2. Բացատրիր՝
ինչպիսի՞ քիմիական կապ կա CO մոլեկուլում : 

CO մոլեկուլում կա եռակի կովալենտային կապ

3. Լրացրու և հավասարեցրու ռեակցիան՝
ա) C + O₂ → CO2
բ) CO + O₂ → 2CO2
գ) CO₂ + C → 2CO

4. Քանի՞ մոլ CO կստացվի, եթե այրվի 24 գ ածխածին թթվածինը: 

n=m/M=24/12=2 մոլ

5. Ի՞նչ բանաձև ունի ածխաթթուն։ Ածխաթթուն ուժե՞ղ է, թե՞ թույլ թթու։ Ի՞նչ գույնի է դառնում լակմուսը ածխաթթվի լուծույթում։ 

H2CO3, թույլ, կարմրում է

6.Ի՞նչ է նշանակում, որ թթուն երկհիմն է։ 

Նշանակում է, որ թթվի մոլեկուլը պարունակում է երկու ջրածնի ատոմ, որոնք կարող են տեղակալվել մետաղով:

7. Գրիր ածխաթթվի առաջացման ռեակցիան։ 

CO2+H2O=H2CO3

8. Ի՞նչ երկու տեսակի աղեր է առաջացնում ածխաթթուն։ 

9. Ո՞ր կարբոնատներն են ջրում լուծելի։ 

10. Ի՞նչ է տեղի ունենում անլուծելի կարբոնատները տաքացնելիս։ 

11. Ինչպե՞ս են ստացվում հիդրոկարբոնատները։ 12. Ինչպիսի՞ նյութեր են առաջանում NaHCO₃-ի տաքացման ժամանակ։ 13. Ինչու՞ Ca(HCO₃)₂-ի քայքայումը կախված է ջերմաստիճանից։ 14. Խնդիր 1 Քանի՞ մոլ ածխաթթու կստացվի, եթե 3 մոլ CO₂-ի միայն 1/3 մասն է փոխազդում ջրի հետ: Խնդիր 2 Տրված է ռեակցիան՝
CO₂ + H₂O ⇄ H₂CO₃ Քանի՞ մոլ H₂CO₃ կստացվի, եթե ունենք 88 գ CO₂ (ենթադրելով՝ ամբողջը փոխազդում է)։ Խնդիր 3 Քանի՞ գրամ CO₂ կանջատվի 168 գ NaHCO₃ տաքացնելիս։ Ռեակցիա՝
2NaHCO₃ → Na₂CO₃ + CO₂ + H₂O Խնդիր 4 Քանի՞ լիտր CO₂ (նորմալ պայմաններում) կստացվի 50 գ CaCO₃ քայքայվելիս։ Ռեակցիա՝
 Խնդիր 5 Քանի՞ գրամ Na₂CO₃ կստացվի, եթե ամբողջությամբ քայքայվի 84 գ NaHCO₃։ Խնդիր 6 Քանի՞ մոլ CO₂ է անհրաժեշտ, որպեսզի 1 մոլ Na₂CO₃-ից ստացվի NaHCO₃։ 

Posted in Դասեր, Երկրաչափություն 9

Երկրաչափություն

1)Երկու զուգահեռ ուղիղներ հատողով հատելիս խաչադիր անկյունների գումարը 160° է։ Գտնել այդ անկյունների կից անկյունների աստիճանային չափը:

80

2)Հավասարասրուն սեղանի մեծ հիմքը 8 մ է, սրունքը՝ 4 մ, իսկ դրանց կազմած անկյունը՝ 60°։ Գտնել սեղանի փոքր հիմքի երկարությունը։

4

3)AB կիսաշրջանագծի վրա վերցված են CD կետերն այնպես, որ  UAC = 57o, UBD = 63o։ Շրջանագծի շառավիղը 12 սմ է:
ա)Գտնել CD լարի երկարությունը։

12
բ)Գտնել COD եռանկյան մակերեսը, որտեղ O-ն շրջանագծի կենտրոնն է։

36V3

4)Ուռուցիկ քառանկյան անկյունագծերը 10 սմ և 14 սմ։ Գտնել այն քառանկյան պարագիծը, որի գագաթները տրված քառանկյան կողմերի միջնակետերն են։

25

5)Շրջանագծին ներգծված է BC հիմքով ABC հավասարասրուն եռանկյուն: Գտնել եռանկյան անկյունները, եթե UBC = 112o:

56, 62

6)Խորանարդի մակերևույթի մակերեսը 96 սմ2 է։ Գտնել խորանարդի կողի երկարությունը։

4

7)Տրված են a = 2i — j և b = 6i — 3j վեկտորները:
ա)Գտնել k -ն, եթե b = k * a:

3
բ)Գտնել a − 2b վեկտորի կոորդինատները:

(-10;5)