)Բացե՛ք փակագծերն ու բերե՛ք կատարյալ տեսքի.
ա) (x + 3)(x + 6),=x²+6x+3x+18=x²+9x+18
բ) (3a + 4)(2a − 7),=6a²-21a+8a-28=6a²-13a-28
գ) (9x² − 4x)(9x + 4),=81x³+36x²-36x²-16x=81x³+36x²-20x
դ) (2y²− b²)(3y² + 4b),=6y⁵-3y²b²+8y²b-4b³
ե) (a − b)(a + b),a²+ab-ba-b²=a²-b²
զ) (7a − 3)(7b + 3)=49ab+21a-21b-9:
2)Բացե՛ք փակագծերն ու միավորե՛ք նման միանդամները.
ա) (ax + 5)(bx − 1)=abx²-ax+5bx-5
բ) (7b² + 3a³)(3a³− 7b²)=21b²a³-49b⁴+9a⁶-21a³b²=-49b⁴+9a⁶-
գ) (y − 2)(y + 1)=y²+y-2y-2=y²-y-2
դ) (−x + 5)(x − 1):=-x²+x+5x+5=-x²+6x+5
3)Բերե՛ք կատարյալ տեսքի.
ա) 5(2 − 3c) + 7(3c + 1)=10-15c+21c+7=17+6c
բ) 6x(x − 2) − 3(2x² − 4),=6x²-12x-6x²+12=-12x+12
գ) (a + b)( a² − ab + b²),=a³-a²b+ab²+a²b-ab²+b³=a³+b³
դ) (x + 1)(y + 1) + (x − 1)(y − 1):=xy+x+y+1+xy-x-y+1=2xy+2
Author: mariamdalaqyan
Հայոց լեզու
1. Փակագծում տրված բառերն ու դերանունները գրի´ր համապատասխան թվով (եզակի կամ հոգնակի) և օրինաչափությունը բացատրի´ր:
Արհեստավորների միությունը շատ խիստ (էր, էին) իր անդամների վրիպումների նկատմամբ:
Ժողովո՞ւրդն (է, են) ստեղծում անհատի փառքը, թե՞ անհատը՝ (նրա, նրանց):
Երկրի օդային նավատորմը հնացել (է, են), (դրա, դրանց) նորոգման ծախսերը շատ մեծ գումարներ են կազմում:
Ի՞նչ սպասելիք ունես այդ ամբոխից. (նա, նրանք) դեռ կազմակերպվելու փորձ (չի, չեն) անում:
Ո՞վ է պաշտպանում ժողովրդին, երբ (նրան, նրանց) վտանգ է սպառնում:
2. Բացատրի´ր հոգնակի թվով դրված հավաքական գոյականները և դրանցով նախադասություններ կազմի´ր:
Օրինակ`
Հոտեր- ոչխարների խմբեր:
Ժողովուրդներ- ժողովուրղների խմբեր, բանակներ- բանակների խմբեր, դասարաններ- դասարանների խմբեր ,երամներ- թռչուններ երամներ:
3. Կարդա՛
Բաղադրյալ գոյականները, որոնց վերջին բաղադրիչը միավանկ արմատ է, երկու ձևով են հոգնակի կազմում: Եթե այդ միավանկ արմատը գոյականի իմաստ ունի (օրինակ՝ դաշտավայր, հեռագիր), ավելանում է –եր վերջավորություն: Իսկ եթե բառավերջի միավանկ արմատը բայարմատ է (օրինակ՝ ժամացույց, վիպագիր), ավելանում է– ներ վերջավորությունը:
Հասարակ գոյականները եզակի թվով գործածելիս կարող են անվանել առանձին առարկաներ և կարող են լինել առարկաների ընդհանուր անուն (օրինակ՝ փիղ ասելով հասկանում ենք և´ մեկ փիղ, և´ փիղ ընդհանրապես):
4. Հարցական դերանվան փոխարեն գրի´ր տրված գոյականները՝ պահանջված ձևով (տրական հոլովով):
Ընկեր, եղբայր, մարդ, մարդկություն, խոսք, գործ, վերադարձ:
Հավատալ ո՞ւմ : Հավատալ ինչի՞ն:
Հավատալ ո՞ւմ։ Ընկերոջը
Հավատալ ո՞ւմ։ Եղբորը
Հավատալ ո՞ւմ։ Մարդկանց
Հավատալ ինչի՞ն։ Մարդկությկանը
Հավատալ ինչի՞ն։ Խոսքին
Հավատալ ինչի՞ն։ Գործին
Հավատալ ինչի՞ն։ Վերադարձին
Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)
1. Հարցական դերանվան փոխարեն գրի´ր տրված գոյականները՝ պահանջված ձևով (բացառական հոլովով):
Ընկեր, եղբայր, մարդիկ, հանդիպում, զրույց, հարցուփորձ:
Խուսափել ումի՞ց: Խուսափել ինչի՞ց:
Խուսափել ումի՞ց: Ընկերոջից
Խուսափել ումի՞ց: Եղբորից
Խուսափել ումի՞ց: Մարդկանցից
Խուսափել ինչի՞ց: Հանդիպումից
Խուսափել ինչի՞ց: Զրույցից
Խուսափել ինչի՞ց:
2. Հարցական դերանվան փոխարեն գրի´ր տրված գոյականները՝ պահանջված ձևով (գործիական հոլովով):
Երեխա, աշակերտներ, ընկերներ, գրականություն, մեքենա, սպորտ:
Տարվել ումո՞վ: Հետաքրքրվել ինչո՞վ:
3. Կազմի´ր բառակապակցություններ՝ հարցական դերանունները փոխարինելով գոյականներով:
Վկայել ի՞նչ: Վկայել ինչի՞ մասին:
Հավատացնել ի՞նչ: Հավատացնել ինչի՞ մասին
Երկրաչափություն
1)ABC եռանկյան մեջ <A=38o, <B=110o , <C=32o : AC կողմի վրա D և E կետերը նշված են այնպես, որ D կետը գտնվում է AE հատվածի վրա, BD=DA, BE=EC: Գտեք <DBE-ն։

2)Նկարում տրված է <DBC = <DAC, BO = AO: Ապացուցեք, որ <C = <D և AC = BD։

3)Նկարում AB=AC, <1=<2 և <ADC=120o : Գտեք <ADB-ն։

4)Նկարում <1=<2, <3=<4 : Ապացուցեք, որ <B=<D:

Անհատական նախագիծ թարգմանություն
ОТ СОСТАВИТЕЛЯ
Эта книга адресована всем, кто изучает русский язык. Но состоит она не из правил, упражнений и учебных текстов. Для этого созданы другие замечательные учебники.
У этой книги совсем иная задача. Она поможет вам научиться не только разговаривать, но и размышлять по-русски. Книга, которую вы держите в руках, составлена из афоризмов и размышлений великих мыслителей, писателей, поэтов, философов и общественных деятелей различных эпох. Их мысли – о тех вопросах, которые не перестают волновать человечество.
Вы можете соглашаться или не соглашаться с тем, что прочитаете в этой книге. Возможно, вам покажется, что какие-то мысли уже устарели. Но вы должны обязательно подумать и обосновать, почему вы так считаете.
А еще вы узнаете и почувствуете, как прекрасно звучат слова любви, сострадания, мудрости и доброты на русском языке.
Թարգմանություն
Այս գիրքը հասցեագրված է բոլոր նրանց, ովքեր սովորում են ռուսերեն: Սակայն այն բաղկացած չէ կանոններից, վարժություններից եւ կրթական տեքստերից։ Դրա համար ստեղծվել են նաեւ այլ մեծ դասագրքեր: Այս գիրքը բոլորովին այլ նպատակ ունի։ Այն կօգնի ձեզ սովորել ոչ միայն խոսել, այլ նաեւ մտածել ռուսերեն: Գիրքը, որը դուք ձեռքում եք պահում, կազմված է մեծ մտածողների, գրողների, բանաստեղծների, փիլիսոփաների եւ տարբեր դարաշրջանների հասարակական գործիչների աֆորիզմներից եւ արտացոլումներից: Նրանց մտքերն այն հարցերի մասին են, որոնք չեն դադարում անհանգստացնել մարդկությանը։ Դուք կարող եք կամ համաձայն չեք այս գրքում կարդացածի հետ։ Գուցե մտածես, որ որոշ մտքեր արդեն հնացած են ։ Բայց դուք պետք է անպայման մտածեք դրա մասին եւ հիմնավորեք, թե ինչու եք այդպես մտածում: Եվ դուք կսովորեք եւ կզգաք, թե որքան գեղեցիկ են հնչում սիրո, կարեկցանքի, իմաստության եւ բարության խոսքերը ռուսերեն լեզվով:
Կենսաբանություն
Որո՞նք են ծաղկավոր բույսերի գեներատիվ օրգանները
Բույսի գեներատիվ օրգաններն են՝ ծաղիկը, պտուղը, սերմը:
Տերևների ին՞չ ձևեր են ձեզ հայտնի։
Լինում են պարզ և բարդ տերևներ, ամբողջաեզր և սղոցաեզր տերևներ, ցանցաջիղ, աղեղնաջիղ կամ զուգահեռաջիղ տերևներ:
Արմատային համակարգի ինչ տեսականեր գիտես։
Արմատային համակարգը կարող է լինել փնջաձև և առանցքային
Որո՞նք են միաշաքիլավոր և երկշաքիլավոր բույսերը։ Յուրաքանչյուրից բերել մի քանի օրինակ։

Հանրահաշիվ
Կատարե՛ք բազմապատկում.
1) (x+2)(x-3)=x²-3x+2x=x²+6
2) (5x+1)(2x+4)=10x²+20x+2x+4=10x²+22x+4
3) (3b+2)(4-b)=12b-3b²+8-2b=10b-3b²+8
4) (2y-5)(4y-3)=8y²-6y-20y+15=8y²-26+15
5) (3a+4)(2a-3)=6a²-9a+8a-12=6a²-1a-12
6) (7z-3)(5z-2)=35z²-14z-15z+6=35z²+29z+6
7) (2-4x)(1-3x)=2-6x-4x+12x²=2-10x+12x²
8) (3-2x)(5x+1)=15x+3-10x²-2x=13x+3-10x²
9) (4b-5c)(3b+4c)=12b²+16bc-15bc-20c²=12b²+bc-20c²
Հայոց լեզու
22.11.2023
Աշխատանք դասարանում
1.Երկու խմբի գոյականների հոգնակին կազմի´ր և օրինաչափությունը բացահայտի´ր:
Օրինակ`
Դասագիրք- դասագրքեր, վիպագիր- վիպագիրներ:
Ա.Դասագիրք-դասագրքեր, հեռագիր-հեռագրեր, արոտավայր-արոտավայրեր, լրագիր-լրագրեր, ծառաբուն-ծառաբներ, մրգաջուր-մրգաջրեր, մրջնաբույն-միջնաբներ, ծաղկեփունջ-ծաղկե, միջնապատ-միջնապատեր:
Բ.Վիպագիր-վիպագիրներ, մեծատուն-մեծատուններ, զինակիր-զինագիրներ, ժամացույց-ժամացույցներ, կողմնացույց-կողմնացույցներ, երգահան-երգահաններ, քարահատ-քարահատներ, պատմագիր-պատմագիրներ, քանդկագործ-քանդակագործներ:
2. Փակագծում տրված բառերը դարձրո´ւ հոգնակի և գրիի´ր կետերի փոխարեն:
Ամերիկացի-(վիճակագիր) պարզել են, որ օրվա ընթացքում ամենաշատը քայլում են անասնապահներ (անասնապահ) ու հողագողծները(հողագործ): Երկրորդ տեղում գյուղական նամակատարներն (նամակատար ) են: Հաջորդը մատուցողները( մատուցող) ու բուժքույրները (բուժքույր) են: Նրանցից զգալիորեն քիչ են քայլում ոստիկանները (ոստիկան), հետախոսները (հետախույզ) ու (պահակ): Ամենից քիչ քայլում են…(նահանգապետ) ու…(նախարար):
3. Տրված գոյականները դարձրո´ւ հոգնակի և տեղադրի´ր նախադասությունների մեջ:
Կետորս, բանաձև, հրացան, նավապետ, շնաձուկ, ժամացույց:
Բոլոր…էլ երազում են չբացահայտված կղզիներ գտնել:
Մեզ ասացին, որ բոլոր…հետ են ընկել, ու ոչ մեկը նույն ժամը ցույց չի տալիս:
Ասում են, որ…արյան հոտն է հրապուրում:
Այդ տարածքում աշխատող… հետևում էին կետին ու վախենում էին ,թե ևս մեկին այնուամենայնիվ կվնասի:
Ցուցադրվող…այդ նույն զինագործի որդիներն ու թոռներն էին սարքել:
4. Տրված տեքստում ընդգծի´ր այն գոյականները, որոնք հոգնակի պիտի լինեն:
Հայաստանում հանդիպում է նաև արագիլի սև տեսակը, որի փետրավորումը սև է, որովայնը`սպիտակ, կտուցն ու ոտքը` կարմիր: Հանդիպում է Իջևանի շրջանի անտառում: Չափազանց հազվագույտ չվող թռչուն է: Բնադրում է ծառի վրա, գետի հովտում և ճահճուտում: Խուսափում է մարդուց և մարդկային շինությունից, նախընտրում է անտառի խուլ անկյունը: Չափազանց զգույշ թռչուն է: Որպես սակավաթիվ տեսակ՝ պահպանվում է օրենքով:
Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)
1. Ա և Բ շարքի գոյականները համեմատի´ր և գրի´ր դրանց նմանությունների և տարբերությունների մասին:
Ա. Ծաղիկ, ծառ, կենդանի, մարդ:
Բ. Վարդ, շուշան, մեխակ, զանգակ, նարգիզ, ընկուզենի, թթենի, բարդի, կեչի, թխկի, գայլ, աղվես, ավանակ, շուն, ուղտ, պատանի, օդաչու, հողագործ, ջրվոր, հնոցապան:
2.Տրված տեքստերի եզակի թվով դրված գոյականներն ու դերանունները հոգնակի´ դարձրու: Փոփոխությունից ո՞ր տեքստի միտքը փոխվեց:
Ա. Ամենից շատ զարգացած են չղջիկների ականջները, իսկ ամենից քիչ՝ աչքերը: Թռչելուց առաջ նա բերանը մի քանի անգամ բացուխուփ է անում ու հետո միայն թռչում. պարզվում է, որ նա ձայներ է ուղարկում մութ տարածության մեջ ու սպասում արձագանքին: Դրա միջոցով նա իմանում է, թե առարկաներն իրենցից ի´նչ հեռավորության վրա են գտնվում ու կարողանում է տարածության մեջ ազատ կողմնորոշվել: Չղջիկը մթության մեջ ամեն ինչ զգում է, բացի բրդոտ կենդանուց: Նա կարող է փոքրիկ մոծակի գոյությունը զգալ, բայց մի մեծ ոչխարը չնկատել: Դա նրանից է, որ բուրդը և բրդոտ կտորը կլանում են անլսելի ձայնը և թույլ չեն տալիս, որ դրա արձագանքը հասնի չղջիկին:
Բ. 18-րդ դարում Անգլիայում ապրել է մի դարբին: Նա ցնցոտի է հագել և որպես թափառական երաժիշտ՝ ջութակը ձեռքին շրջել է Եվրոպայում, որպեսզի պարզի բարձրորակ պողպատ արտադրելու գաղտնիքը: Նվագելով պանդոկում ու դղյակում՝ նա լսել ու հավաքել է բազմաթիվ հետաքրքիր տեղեկություններ, որոնք հիմք դարձան նրա հետագա հաջողության համար: Հետագայում եվրոպացի դարբինը վարձու մարդասպան էր ուղարկում Անգլիա՝ գաղտնիքը առևանգողին սպանելու, բայց նա ճարպկորեն շրջանցում էր վտանգը և օրեցօր հարստանում:
3.Փակագծում տրված բառերը դի´ր պահանջվող թվով:
Սպիտակ…ը (արագիլ) …ում (աշխարհ) շատ տարածված… (թռչուն ) է:
Հայաստանում շատ է հանդիպում Եղեգնաձորի, Վայքի և Աշոցքի…ում (շրջան): Չվող (թռչուն) են՝… և (կտուց) ու …(ոտք)՝ վառ կարմիր: Բնակվում են…ով(զույգ) ու …ով (գաղութ): …ը (բույն) տեղադրում են …ի (շենք)…ին (տանիք),մետաղյա կամ բետոնե բարձր…ին (սյուն) և նման այլ …ում (տեղ): …(մարդ) սիրում են նրանց …ի (թռիչք) …ը (հանգստություն),…ի (թև) ու խոր …(թափահարում):
4. Բառակապակցությունների բառերն արտահայտի´ր բառերով:
Մարդկանց հավաքական ամբողջություն (շատ մարդիկ միասին), աշակերտների ամբողջություն, զինվորներ ամբողջություն, շատ դեղեր, ծնողներն ու զավակները միասին, ուսանողների ամբողջություն:
Երկրաչափություն



