Posted in Դասեր

Մեքենաշինություն և քիմիական արդյունաբերություն

1. Ի՞նչ տեղ է գրավում մեքենաշինությունը Հայաստանի տնտեսության մեջ:
Խորհրդային տարիներին մեքենաշինությունը Հայաստանի արդյունաբերության առաջատար ճյուղն էր (ապահովում էր արտադրանքի մոտ 1/3-ը): Այսօր դրա տեսակարար կշիռը նվազել է, սակայն այն մնում է ռազմավարական նշանակության ոլորտ, քանի որ հիմնված է գիտական ներուժի և որակյալ մասնագետների վրա:

2. Նշե’լ Հայաստանի մեքենաշինության գլխավոր ճյուղերը:

  • Էլեկտրատեխնիկական արդյունաբերություն (շարժիչներ, տրանսֆորմատորներ, մալուխներ):
  • Սարքաշինություն և ռադիոէլեկտրոնիկա (ճշգրիտ սարքեր, համակարգիչներ, օպտիկա):
  • Հաստոցաշինություն և գործիքաշինություն:
  • Ավտոմոբիլային արդյունաբերություն (նախկինում՝ «ԵրԱԶ», այժմ՝ մասնակի պահեստամասերի արտադրություն):

3. Ի՞նչ նախադրյալներ կային Հայաստանի քիմիական արդյունաբերության բազմակողմանի և արագ զարգացման համար:

  • Հումքային բազան: Կրաքարի և բազալտի հարուստ պաշարները, որոնք հիմք հանդիսացան կալցիումի կարբիդի արտադրության համար:
  • Էներգետիկան: Հրազդան-Սևան ՀԷԿ-երի կասկադի կառուցումը, որն ապահովեց էժան էլեկտրաէներգիա:
  • Թափոնների օգտագործումը: Պղնձաձուլության ընթացքում առաջացող ծծմբային գազերի օգտագործումը թթուների արտադրության մեջ:
  • Գիտական ներուժը: Ոլորտային գիտահետազոտական ինստիտուտների և մասնագիտացված կադրերի առկայությունը:

4. Բնութագրե’լ Հայաստանում ձևավորված քիմիական արդյունաբերության գլխավոր արտադրական համալիրները:

  • Երևանյան համալիր: Ամենախոշորն է, որտեղ կենտրոնացված էր «Նաիրիտ» գործարանը (սինթետիկ կաուչուկ), պլաստմասսաների, դեղագործության և լաքերի արտադրությունը:
  • Վանաձորյան համալիր: Մասնագիտացված է քիմիական մանրաթելերի, ազոտական պարարտանյութերի և պոլիմերների արտադրության մեջ:
  • Ալավերդու համալիր: Հիմնված է լեռնաքիմիայի վրա՝ մասնավորապես ծծմբաթթվի և պղնձարջասպի արտադրություն (մետալուրգիական թափոնների հիման վրա):
Posted in Քիմիա 9, Դասեր

Ածխածնի ենթախում

  1. Ո՞ր տարրերն են մտնում ածխածնի ենթախմբի մեջ։
    • Ածխածին(C), սիլիցիում(Si) գերմանիում(Ge)անագ(Sn), կապար(Pb)
  2. Ո՞ր խմբին են պատկանում այս տարրերը պարբերական համակարգում։
  3. Ո՞ր տարրերն են ոչ մետաղներ, մետաղներ և կիսամետաղներ այս ենթախմբում։
    • Ոչ մետացներ-ածխածին և սիլիցիում, մետաղանման-գերմանիում, մետաղներ-անագ և կապար:
  4. Քանի՞ էլեկտրոն կա այս տարրերի արտաքին էներգիական մակարդակում։
    • 4
  5. Ի՞նչ ընդհանուր օքսիդացման աստիճաններ ունեն IVA խմբի տարրերը։
    • -4, +2 և +4
  6. Ո՞րն է այդ տարրերի բարձրագույն օքսիդների ընդհանուր բանաձևը։
    • RO3
  7. Ի՞նչ բանաձև ունեն համապատասխան թթուները։
    • H2RO3
  8. Ինչու՞ ածխածինը և սիլիցիումը համարվում են ոչ մետաղներ, իսկ անագն ու կապարը՝ մետաղներ։

    • Խմբում վերևից ներքև ատոմի շառավիղը մեծանում է, ինչի հետևանքով արտաքին էլեկտրոնները պոկելն ավելի հեշտ է դառնում
  9. Գրիր ածխածնի բոլոր օքսիդների բանաձևերը։
    • CO և CO2
  10. Գրիր սիլիցիումի համապատասխան թթվի բանաձևը։
    • H2SiO3
  11. Որոշիր օքսիդացման աստիճանը՝ SiO₂ միացությունում։
    • +4
  12. Որ տարրն է ունենալու ավելի կայուն ջրածնային միացություն՝ CH₄ թե՞ SnH₄։
    • CH₄
  13. Տրված նյութերից ո՞րն է երկդիմի՝ Sn(OH)₄ թե՞ H₂CO₃։
    • Sn(OH)₄
  14. Քանի՞ գրամ է 2 մոլ O₂։
    • m=n*M => m=2*(2*16)=64գրամ
  15. Քանի՞ մոլ է 160 գ SO₂։
    • n=m/M=>n=160/32+(2*16)=160/64=2,5
  16. Ինչպե՞ս է փոխվում տարրերի մետաղական հատկությունը խմբում ներքև իջնելիս։
    • Ուժեղանում է
  17. Ինչու՞ RH₄ տիպի ջրածնային միացությունների կայունությունը նվազում է կարգաթվի աճման հետ։
    • Կկապի երկարությունը մեծանում է, և կապի էներգիան փոքրանում է:
  18. Ինչու՞ կապարը չի առաջացնում ջրածնային միացություն։

    • Կապարի ատոմի մեծ շառավղի պատճառով 
      𝑃b−
      𝐻 կապը չափազանց անկայուն է և սովորական պայմաններում չի սինթեզվում:
  19. Ինչպե՞ս է փոխվում թթվային հատկությունը H₂RO₃ թթուների համար խմբում ներքև իջնելիս։
    • Թուլանում է

Posted in Հայոց լեզու 9, Դասեր

Գործնական քերականություն

1. Լրացնել բաց թողնված տառերը։

Փղձկալ, տախտկալի, դժոխք, փայծաղ, դժխեմ, թուխս, ուխտատեղի, թուղթ, գաղտնիք, գաղթօջախ, մաղթանք, աղճատել, սանդուղք, հախճապակի, ցնցուղ, ողբ։ 

2.Գրել միասին, անջատ կամ գծիկով։ 

Թել-ասեղ, ներս գցել, տոհմից տոհմ, ազգանուն, մուգ կարմիր, ըստ ամենայնի, վեցից յոթ, հիսունհինգ, հնուց ի վեր, ըստ իս, զինծառայող, թույլ տալ, ի ծնե, առ աստված, բաց կանաչ, թև առնել։ 

3. Ըստ անհրաժեշտության գրե՛ք մեծատառով։ 

Պարսից ծոց, Տրդատ Երկրորդ, Հյուսիսատլանտյան դաշինք, Աղբյուր Սերոբ, Բերմունդյան եռանկյունի, Հռոմեական կայսրություն, Հայկական Տավրոս, Հռոդոսի կոթող, Հաղթանակի կամուրջ,Քեոփսի բուրգ, Հայրենական մեծ պատերազմ, Հյուսիսային պողոտա, Հակոբ Մեղապարտ, Պետրոս առաքյալ, Էջմիածնի Մատենադարան, Արտեմիսի տաճար։ 

4. Նշի՛ր հնչյունափոխությունները։ 

Կապտաթույր-ույ սղվել է, աստղաբույլ ը-ն սղվել է, ձանձրույթ ի-ն սղվել է, պատմական ու-ն սղվել է, գործնական ու-ն սղվել է, բուրավետ ույ-ու, վրեժխնդրություն-ի-ն սղվել է, դեղնակտուց-ի-ն սղվել է, մարդկություն ի-ն սղվել է։ 

Posted in Դասեր, Կենսաբխնություն 9

Ժառանգական հիվանդություններ

  1. Ժառանգական հիվանդությունները փոխանցվում են՝
    ա) միայն շրջակա միջավայրից
    բ) գեների միջոցով ծնողներից սերունդներին
    գ) միայն սննդի միջոցով
    դ) վարակման ճանապարհով
  2. Ո՞րն է ժառանգական հիվանդության օրինակ
    ա) գրիպ
    բ) շաքարախտի որոշ տեսակներ
    գ) տուբերկուլյոզ
    դ) կարմրուկ
  3. Չարորակ նորագոյացությունները բնութագրվում են՝
    ա) դանդաղ աճով և սահմանափակ տարածմամբ
    բ) անվերահսկելի աճով և մետաստազներով
    գ) միայն ցավով
    դ) միայն արտաքին տեսքի փոփոխությամբ
  4. Ի՞նչ է մուտացիան
    ա) օրգանիզմի աճը
    բ) գենի կամ քրոմոսոմի փոփոխություն
    գ) սննդի մարսում
    դ) բջջի բաժանում
  5. Ո՞ր գործոնն է նպաստում չարորակ ուռուցքների առաջացմանը
    ա) առողջ սնունդ
    բ) ֆիզիկական ակտիվություն
    գ) ճառագայթում և վնասակար նյութեր
    դ) բավարար քուն
  6. Ժառանգական հիվանդությունները կարող են լինել՝
    ա) միայն վարակիչ
    բ) միայն սուր
    գ) գենային և քրոմոսոմային
    դ) միայն արտաքին
  7. Մետաստազը նշանակում է՝
    ա) բջջի մահ
    բ) ուռուցքի տարածում այլ օրգաններ
    գ) գենի կրկնապատկում
    դ) օրգանիզմի աճ
Posted in Ռուսերեն 9, Դասեր

Спор солнца и верта

Однажды Солнце и сердитый северный Ветер затеяли спор о том, кто из них сильнее. Долго спорили они и, наконец, решились померяться силами над путешественником, который в это самое время ехал верхом по большой дороге.

В чем заключался спор солнца и ветра?

— Посмотри, — сказал Ветер, — как я налечу на него: мигом сорву с него плащ.

Что хотел сорвать ветер с него?

Сказал, — и начал дуть, что было мочи. Но чем более старался Ветер, тем крепче закутывался путешественник в свой плащ: он ворчал на непогоду, но ехал всё дальше и дальше. Ветер сердился, свирепел, осыпал бедного путника дождем и снегом; проклиная Ветер, путешественник надел свой плащ в рукава и подвязался поясом. Тут уж Ветер и сам убедился, что ему плаща не сдернуть.

Почему вертер перестал дуть?

Солнце, видя бессилие своего соперника, улыбнулось, выглянуло из-за облаков, обогрело, осушило землю, а вместе с тем и бедного полузамерзшего путешественника. Почувствовав теплоту солнечных лучей, он приободрился, благословил Солнце, сам снял свой плащ, свернул его и привязал к седлу.

Что сделало солнце и зачем?

— Видишь ли, — сказало тогда кроткое Солнце сердитому Ветру, — лаской и добротой можно сделать гораздо более, чем гневом.

В чём заключалась идея текста?

1.Озаглавить

2.План теекста:

3.Антонимы: сердитый-радостный

северный —южный

сердился —радовался

теплота —холод

доброта —злоба

Posted in Հանրահաշիվ 9, Դասեր

Հանրահաշիվ

1)

√x > 2

(2;oo)

√x < 2 

[0;4)

√x ≤ 0

x=0

√x > -10

[0;oo)

√x < 7

[0;49)

√x > 9

[0;81)

√(2x — 4) > -2

[2;oo)

√(2x — 4) < -3

Լուծում չունի

√(2x — 2) < 0

Լուխում չունի

√(2x — 8) ≥ 0

[4;oo)

√(7x — 7) < 2

[1;11/4)

√(2x — 4) < -4

Լուծում չունի

√(2x — 6) > 5

(15,5;oo)

√(x — 9) ≤ 0

9

√(5x — 10) > -3

X>=2

√(2x — 4) >√(x + 4)

√(4x — 2) ≥ √(2x + 6)

√(2x — 4) > √(6 — x)

√(2x + 1) ≥ √(x — 1)

√(2x + 1) < √(2x + 6)


2)700 կգ շաքար վաճառվելուց հետո խանութում մնաց ամբողջ շաքարի 65 %–ը:
ա) Սկզբում որքա՞ն շաքար կար խանութում:

2000
բ) Վերջում որքա՞ն շաքար մնաց խանեւթում:

1300


3)240 կգ շաքար վաճառվելուց հետո խանութում մնաց ամբողջ շաքարի 20 %–ը:
ա) Սկզբում որքա՞ն շաքար կար խանութում:

300
բ) Վերջում որքա՞ն շաքար մնաց խանութում:

60