Գործնական քերականություն
1. Տեքստերի ածականներն ըստ անհրաժեշտության դարձրո՛ւ բաղդատական կամ գերադրական աստիճանի:
Ֆուտբոլում խաղարկվող մրցանակների մեջ ամենապատվավորն անհատական «Ոսկե գնդակ», «Ոսկե կոշիկներ» և «Արծաթե կոշիկներ» մրցանակներն են: «Ոսկե գնդակի» տեր դառնում է այն ֆուտբոլիստը, որ մայրցամաքի լավագույն մարզիկն է ճանաչվում: «Ոսկե կոշիկներն» ու «Արծաթե կոշիկները» համապատասխան թիթեղներից կարված կոշիկներ են, որ հանձնվում են եվրոպական երկրների լավագույն ռմբարկուներին:
Գերմանացի ֆիզիկոս Կոենն ասում է, որ քսանմեկերորդ դարում կանայք լողի տարածությունը ավելի հեշտ են հաղթահարելու, քան մեր օրերում լավ լողորդ համարվող տղամարդիկ:
Դանիացի Վեստերգարդը պատրաստել է աշխարհի ամենամեծ` երեսունչորս տեղանոց հեծանիվն ու ամենափոքր մոտոցիկլը: Նա ասում է, որ ամենաճիշտ է դրանք օգտագործել գովազդի համար:
2. Պարզի´ր, թե տրված թվականներն ի՞նչ սկզբունքով են խմբավորվել:
Ա. Տասնմեկ, քսաներեք, քառասունվեց, հիսունչորս, յոթանասունինը, իննսունինը, տասնմեկերորդ, վաթսունութերորդ, երեսունմեկական:
Թվականները գրված են միասին։
Բ. Հարյուր մեկ, հազար երեք հարյուր երեսուներկու, երկու հազար հինգ հարյուր հիսուներորդ, չորս հարյուր վաթսունական, երեք քառորդ, զրո ամբողջ հինգ տասնորդական:
թվականները գրվաթ են առանձին։
Գ. Երկու-երկու, քսան-քսան, տասնութ-տասնութ, հարյուր-հարյուր:
Թվականները գրված են կրկնելով։
Շատ չհամարվի
1. Գրի՛ր մգեցված բառերի բացատրությունը։
կարպետ-գորգ
ձնաշունչ-ձյան շունչ
աղետ-Դժբախտություն
բրեզենտ-Վշյա կոշտ անջրանցիկ կտոր
տնապահ-Տունը պահող
տարերայնորեն-Տարերային կերպով
հախուռն-Անխորհուրդ կերպով կատարված
2. Ներկայացրո՛ւ ստեղծագործության ասելիքը, գաղափարը։
ստեղծագործոիթյունի ասելիքը նրանում է որ մեծ ընտանիքը միշտ ուրախություն և ուժ կբերի։
3. Բացատրի՛ր ստեղծագործության վերնագիրը, ո՞ր դեպքում են այդ արտահայտությունն օգտագործում, ի՞նչ են ուզում դրանով ասել։
Ստեղծագործության վերնագրի ասելիքը մոր խնդրանքն է առ աստված, որ իր ունեցածը շատ չհամարվի:
Քիմիա տնային
Հարցեր.Կազմի՛ր այն ռեակցիաների հավասարումները, որոնցով կարելի է ստանալ հետևյալ օքսիդները. CO2, Al2O3, Li2O , CaO, MgO, CuO:
օրինակ՝ C+O2=CO2
CO2
C+O2→CO2
Al2O3
4Al+3O2→2Al2O3
Li2O
4Li+O2→2Li2O
CaO
2Ca+O2→2CaO
MgO
2Mg+O2→2MgO
CuO
2Cu+O2→2CuO
4. Որքա՞ն է ոսկու ձուլակտորի զանգվածը, որի ծավալը 2 սմ3 է , իսկ ոսկու խտությունը 19,3 գ/սմ3 է:
19.3×2=38.7
Հայտնի ծովագնացը և նրա դերը պատմության մեջ
Նավապետ Ջեյմս Կուկ (անգլ.՝ James Cook, հոկտեմբերի 27, 1728[1][2], Մարտոն, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի թագավորություն[3][4] – փետրվարի 14, 1779[5][6][7][…], Կեալեկեկուա-Բեյ, Ancient Hawaii[8]), բրիտանացի հետազոտող, ծովագնաց, քարտեզագիր և արքունի նավատորմի նավապետ։ Կուկը կազմել է Նյուֆաունդլենդի քարտեզը նախքան Խաղաղ օվկիանոսում երեք ճանապարհորդություն կատարելը։ Այս ճանապարհորդությունների ընթացքում նա առաջին անգամ հետազոտել է Ավստրալիայի արևելյան ափերը և Հավայան կղզիները։

Ծնվել է
հոկտեմբերի 27, 1728[1][2]
Ծննդավայր
Մարտոն, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի թագավորություն[3][4]
Մահացել է
փետրվարի 14, 1779[5][6][7][…] (50 տարեկան)
Մահվան վայր
Կեալեկեկուա-Բեյ, Ancient Hawaii[8]
Քաղաքացիություն
Մեծ Բրիտանիայի թագավորություն
Մայրենի լեզու
անգլերեն
Մասնագիտություն
ճանապարհորդ հետազոտող, քարտեզագիր, ռազմածովային սպա, ծովային ճանապարհորդ և բուսաբան
Ամուսին
Elizabeth Cook?
Ծնողներ
մայր՝ Grace Pace?
Պարգևներ և
մրցանակներ
Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ
և Կոպլիի մեդալ[9]
Անդամություն
Լոնդոնի թագավորական ընկերություն
Երեխաներ
James Cook?[7], Nathaniel Cook?[7], Elizabeth Cook?[7], Joseph Cook?[7], George Cook?[7] և Hugh Cook?
Կուկը պատանեկության տարիներին միացել է բրիտանական առևտրական նավատորմին, իսկ 1755 թվականին՝ արքունի նավատորմին։ Նա մասնակցել է Յոթնամյա պատերազմին և հետագայում հետազոտել ու քարտեզագրել է Սուրբ Լավրենտիոս գետը Քվեբեկի պաշարման ժամանակ։ Սրա շնորհիվ Կուկը կարողանում է գրավել Բրիտանական նավատորմի հրամանատարության և Թագավորական ընկերության ուշադրությունը։ Սա տեղի ունեցավ ինչպես Կուկի գործունեության, այնպես էլ բրիտանական ծովային հետազոտությունների վճռական պահին։ Նա 1766 թվականին դարձավ «Ինդեվըր» նավի նավապետ խաղաղօվկիանոսյան 3 ճանապարհորդությունների ժամանակ։
Այս երեք ճանապարհորդությունների ընթացքում Կուկը նավարկեց հազարավոր մղոններ Երկրագնդի չբացահայտված տարածքներում։ Մանրամասն քարտեզագրեց Նոր Զելանդիայից Հավայան կղզիներ ընկած տարածքները մի մասշտաբով, որը նախկինում չէր կիրառվել։ Իր ճանապարհորդությունների ընթացքում հետազոտեց և եվրոպական քարտեզներում առաջին անգամ գրանցեց մի շարք կղզիներ և ծովափնյա շրջաններ։ Նավապետ Կուկը այս ճանապարհորդությունների ընթացքում դրսևորեց հետազոտության և քարտեզագրության իր գերազանց ունակությունները, ծովագնացության արվեստը, քաջությունն ու դժվարին պայմաններում առաջնորդ լինելու կարողությունը։
Կուկը 1779 թվականին իր երրորդ ճանապարհորդության ընթացքում հարձակման է ենթարկվել և սպանվել, երբ փորձում էր առևանգել Կալանիոպուին՝ Հավայան ղեկավարին, որպեսզի հետ պահանջեր իր գողացված առագաստանավերից մեկը։
Նա թողել է հարուստ աշխարհագրական գիտելիքների և գիտական ժառանգություն, որը իր ազդեցությունն էր ունենալու նրան հաջորդողների վրա 20-րդ դարում։ Ջեյմս Կուկի հիշատակին նվիրված բազմաթիվ հուշարձաններ կան ամբողջ աշխարհում։
Սիրելի տարիք
1. Գրի՛ր մգեցված բառեր բացատրությունը։
Սաստկացող-ուժեղանալ
անքեն-անհիշաչար
զարկի-հարվածեկ
քեն-հիշաչար
ոխակալ-քինախնդիր
կորով-խիզախություն
շենում-բնակչություն ունեցող
հովեկ-ամառանոցավոր
հոծ-խիտ
թալուկ-թուլություն
երիցս-երեք անգամ
կալավ-պարարը
2. Մեկնաբանի՛ր մտքերը․
Ա․ Նա քաջ գիտեր առաջին զարկի առավելությունը, բայց չէր կարող առանց ուղեղի մթանգնումի մարդու աչքերին նայել ու խփել եւ, որպես կանոն, առաջինը խփում էին իրեն։
Քանի որ տղան կռվարար չեր դրա պատճառով նադ առաջինը չեր խբում, նույնիսկ իմանալով, որ առաջինը հարվածը քեզ առավելություն է տալիս։
Բ․ Բայց դա ի՞նչ կյանք էր։ Շուրջբոլորը այնքա՜ն ներդաշնակ ու կոպտությունից շեղող բան կար, տղայի միտքը հափշտակող այնքա՜ն գաղտնիք կար ծալ-ծալ բացվող աշխարհի վրա, եւ նա այնքան ցրված էր լինում, այնքան անպատրաստ, զգոնությունը կորցրած այնքան, որ այս անգամ էլ առաջինը խփում էին իրեն։
Քանի որ տղան անպատրաստ էր կռվին այդ պատճառով նա էր առաջին հարվածը ստանում։
Գ․ «Վերջ, ― ասաց տղան՝ հայելու առաջ դաստակը վիրակապով փաթաթելիս, ― խելոք ենք եղել, ծեծ ենք կերել, ծաղր ենք հանդուրժել ― անցած լինի։ Ձեր արածը ձեզ հալալ լինի ― այսօրվանից՝ վերջ։ Բանաստեղծություն-բան գրելը հետաձգվում է անորոշ ժամանակով»։
Տղան իրան հնգստացնում նրանով, որ նա տղան էր և պետք դրան դիմանալ բայց, ասուհեյտ պետք է լուջ լինել։
Դ․ Տղան անուշ մի թախիծով խղճում էր իրեն։ Կռվի մասին մտածում էր որպես եղած բանի, իրեն տեսնում էր ջարդված, բայց աղջկա աչքերի մեջ շիտակ նայելիս։
Կռվելուց հետո նա հասկացավ, որ իզուր չեր ծեծ ուտելը, քանի որ կարողանում աղջկա աչքերի մեջ նայել։
3. Ներկայացրո՛ւ տղային՝ անդրադառնալով կյանքի, արդարության վերաբերյալ նրա մտքերին, տեսակետին։ Քո տեսանկյունից գնահատի՛ր տղայի մտքերը, արարքները։
Տղան երևում էր, որ չափից շատ էր մտորում կռիվների մասին և մի քիչ էր վատատես,բայց իմ կարծիքով նա միևնույն է գրագետ էր կարողանում էր կանխատեսել իրավիճակը ամեն տեսանկյուններից։
4. Ինչպիսինն է հեղինակի պատմելու ոճը։
Պատմվածքի մեջ շատ էին անհասկանալի բառերը ու դժվար էր կարդալը ։
5. Ինչո՞ւ է վերնագրված ,,Սիրելու տարիք,,։
Պատմում էր սիրո մասին ու սիրո ճանապարհի դժվարությունների մասին ։
Գործնական քերականություն
. Տրված բայերից ածականներ կազմի՛ր և ընդգծի՛ր ածականակերտ ածանցները:
Վստահել, համակրել, դյութել, գրավել, հուզել, բարկանալ, վախենալ, ամաչել, պարծենալ:
Վստահելի, համակրելի, դյութելի, գրավիչ, հուզիչ, բարկացկոտ, վախկոտ, ամաչկոտ, պարծենկոտ։
2. Տրված բառակապակցությունների իմաստներն արտահայտի՛ր ածականներով և ընդգծի՛ր ածականակերտ ածանցները:
Յոթ գյուխ ունեցող, երկու երես ունեցող, երկու փող ունեցող, եռանդով օժտված, շատ բուրդ ունեցող, գույն ունեցող, թևեր ունեցող, երեք տարի (ամ) տևող, տասը տարեկան:
Յոթգլխանի, երկերեսանի, երկփողանի, եռանդուն, բրդոտ, գունավոր, թևավոր, եռամյա, տասնամյա։
3. Կետերը փոխարինի՛ր ածականակերտ ածանցներով:
Անկենդան, դժկամ, չխոսկան, հայրական, կիսատ, փառավոր, վայրի, աղոտ, արևելյան, երևանյան, ընկերական, կծու, ազդող, թրթռան, հնչյուն, շաչում, խոհում, դողդոջուն:
4. Ընդգծված բառերի իմաստներն արտահայտի՛ր բառակապակցություններով ։
Օրինակ`
Ահեղաշաչյուն փոթորիկ – Ահեղ շաչյունով փոթորիկ:
Քաղցրահնչյուն մեղեդի- քաղցր հնչող մեղեդի:
Քնքշաշրշյուն զգեստ-քնքուշ շրջնջող զգեստ:
Բարեհնչյուն ձայն- բարե հնչող ձայն:
Դառնահնչյուն ոռնոց-դառը հնչող ոռնոց:
ՀԱՄԱԳՈՐԾԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ, ՀԱԿԱՍՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ՀԱՄԱԿԵՑՈՒԹՅՈՒՆ
Մարդը հնարավորություն է ունենում իր կյանքը համատեղ ուրիշ մարդդու հետ:Մարդիկ իրարից տարբերվում են բնավորությամբ տեսակներով և այլն։ Համագործակցության կարևոր արդյունքը անձի զարգացումն և անհատականության ձևվավորումմ է:Հակասությունը պայքար է, կռիվ, անհամաձայնություն և վեճ: Հակասությունը լինում է շատ թեթև կամ շատ ընդարձակ:Երեխաներին դաստիարակելու համար ծնողները, օգտագործում են դաստիարակության հիմնական մարտարվեստից մեկը կամ մի քանիսը:Բռնապետություն
հոգատարությունառճակատում;
Խաղաղ համակեցություն;
համագործակցություն։