Դալլաքյան Մարիամ👼

1)Եռանկյան կողմերից մեկը 12 սմ է, դրան տարված բարձրությունը՝ 7 սմ: Գտեք եռանկյան մակերեսը:

2)Եռանկյան մակերեսը 108 մմ է, կողմերից մեկը՝ 27 մմ: Գտե՛ք այդ կողմին տարված բարձրությունը:

3)Ուղղանկյուն եռանկյան էջերը 7 մ և 16 մ են: Գտե՛ք եռանկյան մակերեսը:

4)ABC եռանկյունում <B = 90օ , AB = 8 դմ, BC = 15 դմ: Գտեք եռանկյան մակերեսը:

5)Ուղղանկյուն եռանկյան էջերից մեկը երկու անգամ մեծ է մյուսից, մակերեսը 162 սմ է: Գտե՛ք այդ եռանկյան էջերը:

6)Եռանկյան կողմերից մեկը 9 մ է, մյուսը՝ 6 մ: Առաջին կողմին տարված բարձրությունը 4 մ է: Գտեք երկրորդ կողմին տարված բարձրությունը:

7)ABC եռանկյան մեջ <A = 30օ , AB = 14սմ , AC = 6 սմ: Գտեք եռանկյան մակերեսը:

8)Ուղղանկյուն եռանկյան էջերը 6 սմ և 8 սմ են, իսկ ներքնաձիգը՝ 10 սմ: Գտեք ներքնաձիգին տարված բարձրությունը:

https://youtu.be/1KJzb4gPjhk?si=edj5vuQ-kluw3EdF

1)Արդյո՞ք նշված արտահայտությունն իմաստ ունի.

ա)այո  բ)այո     գ)ոչ    դ)այո      ե)ոչ    զ)այո

է)այո    ը)ոչ        թ)ոչ      ժ)ոչ

2)Գտե՛ք տրված կողմի երկարությամբ քառակուսու մակերեսը: Հարմարության համար կարելի է փոխել չափման միավորը.

ա) 3 մ

9մ²

բ) 9 կմ

81կմ²

գ) 0.05 կմ

0,0025կմ²

դ) 2.8 սմ

7.84սմ²

ե) 200 սմ

40000սմ²

զ) 6000 մմ

36մ²

է) 80 դմ

64մ²

ը) 0.9մ

0.81մ²

թ) 1.3 սմ

1.69 սմ²
ժ) 0.000003 կմ

3)Թիվը բարձրացրե՛ք քառակուսի.

1,  49,  2.44,  0.01,  5,  1.222,  14,  0,  17.64,  6.8

4)Գտե՛ք քառակուսու կողմի երկարությունը, եթե նրա մակերեսը հավասար է.

ա) 25 մ² =5մ

բ) 100 մմ² 10մմ=

գ) 49 մ² =7մ

դ) 0.01 սմ² =0.1սմ

ե) 64 դմ² = 8դմ

զ) 0.09 սմ² =0.3սմ

է) 2.56 մ² =1.6մ

ը) 10000 սմ² =100սմ

թ) 144 սմ² =12սմ

ժ) 1.69 կմ² = 1.3կմ

5)Հաշվե՛ք արտահայտության արժեքը.

2,  5,  4,  -1,  0.1,  10,  100,  21,  -12,  1000

Էլի գարուն կգա, կբացվի վարդը,
Սիրեկանը էլի յարին կմնա:
Կփոխվին տարիքը, կփոխվի մարդը,
Բլբուլի երգն էլի՛ սարին կմնա:

Ուրիշ բլբուլ կգա կմտնի բաղը,
Ուրիշ աշուղ կասե աշխարհի խաղը,
Ինչ որ ե՛ս չեմ ասե – նա՛ կասե վաղը.
Օրերը ծուխ կըլին, տարին կմնա:

Հազար վարդ կբացվի աշխարհի մեջը,
Հազար աչք կթացվի աշխարհի մեջը,
Հազար սիրտ կխոցվի աշխարհի մեջը –
Էշխը կրակ կըլի՝ արին կմնա:

Ուրիշ սրտի համար կհալվի խունկը,
Կբացվի շուշանը, վարդերի տունկը.
Գոզալը լաց կըլի, կընկնի արցունքը –
Գերեզմանիս մարմար քարին կմնա:

1. Անհասկանալի բառերը բացատրի՛ր։ 

Սիրեկան-սիրած մարդ, սիրելի։

Էշխ-կիրք, սեր։

Գոզալ – սիրուն աղջիկ։

Յար – սիրելի, ընկեր։

2. Ի՞նչ կրկնություններ կան բանաստեղծության մեջ՝ բառերի, բառակապակցությունների, հնչյունների։ Կրկնությունները ի՞նչ են տալիս բանաստեղծությանը

Բառերի կրկնություն՝ բլբուլ, վարդ, տարին կմնա, սարի կմնա, աշխարհի մեջը, բացվի, կթացվի, կխոցվի։

Բառակապակցությունների կրկնություն՝ ուրիշ բլբուլ”, ուրիշ աշուղ, ուրիշ սրտի համար։

Հնչյուններ- հաճախակի հանդիպող հնչյունն է “լ”:

Կրկնությունները տալիս են բանաստեղծությանը ռիթմ։

3. Ի՞նչ տրամադրություն է արտահայտում բանաստեղծությունը։ 

Տխուր, բարդ տրամադրություն

4. Ի՞նչ բովանդակություն է արտահայտում բանաստեղծությունը։ 

Բանաստեղծությունը ցույց է տալիս սերը, բարդ տրամադրություն, բնությունը։

Կրթության համակարգում ի՞նչ փոփոխություններ տեղի ունեցան։

Գիտությունները զարգացան, դպրոցները շատացան, հատկապես առաջընթաց երևաց մաթեմատիկական և բնագիտական ոլորտները։

Քո կարծիքով ինչո՞ւ մտավորականության թիվը կտրուկ աճեց։

Քանի որ   գիտություն ու մշակույթն դարձան հասարակության  կարևոր մասը։Նաև այդ ժամանակաշրջանում  անհրաժեշտ էին մտավորականներ։

Դասանյութում տրված գիտնականներից ո՞վքե՞ր են քեզ ծանոթ։

Ոչ մեկը։

Ի՞նչով էր պայմանավորված քաղաքների դերի և քանակի աճը։

Բժշկության, կրթության, արդյունաբերության և այլ պատճառներով

Գիշերն ամբողջ հիվանդ, խելագար,
Ես երազեցի արևի մասին։
Շուրջս ո՛չ մի ձայն ու շշուկ չկար ―
Գունատ էր շուրջս՝ գիշեր ու լուսին։

Ես երազեցի արևի ոսկին,
Տենչացի նրա հրաշքը խնդուն՝
Ուզեցի սիրել շշուկն իմաստուն՝
Արևանման, արնավառ խոսքի, ―

Բայց շուրջս այնպես գունատ էր, տկար ―
Խոսքեր չկային, ու արև չկար․․․

1. Անծանոթ բառերը բացատրի՛ր։  

Չկար։
2. Մեկնաբանի՛ր արևանման խոսք և արնավառ խոսք բառակապակցությունները։

Արևանման խոսք-արևի պես պայծառ խոսք։

Արնավառ խոսք-կրակոտ, հզոր և զգացմունքային խոսք։

3. Ցույց տուր բանաստեղծության մեջ եղած հակադրությունը։

ձայն ու շշուկ, գիշեր ու լուսին, Խոսքեր չկային, ու արև չկար․․․
4. Վերնագրի՛ր բանաստեղծությունը։
“Գունատ գիշեր”

Քամին

Քամին,
Աշնան քամին
Թռցնում է դեղին նժույգները իրա:

Ինչ-որ մի տեղ հիմա
Հավաքել է ի մի
Ու փչում է աշնան հոգեվարքի ժամին
Իր ահռելի հոգին մի վիթխարի բերան:

Քամին,
Աշնան քամին
Հռնդում է հիմա.
Փոշու հսկա դեզեր փախցընում են իրար
Սարսափահար դարձած նախիրների նման:

Քամին,
Աշնան քամին…
Քաղաքը գորշ ու մութ:
Ամեն անցորդ դեղին զառանցանք է հիմի՛,
Որ իրիկվա մեգին երազվել է քամուն:

Փողոցները երկար,
Ու ձանձրալի, աշնան անձր—ների նման,
Փողոցները, որ կան,
Փողոցների ներկան,
Փողոցները` դաժան, անհրապույր, չարկամ, –
Որքան, որքան, որքան ահավոր են հիմա:

Քամին,
Աշնան քամին
Մոլորվել է այստեղ.
Մահվան սարսուռ առած վիրավոր է նա մի:
Ու կարող է հիմա ամեն արգելք քանդել
Քամին,
Աշնան քամին…

Հռնդում է,
Փնչում,
Ահեղացունց ցնցում ցուցանակները չոր.
Զրնգում են ահից պատուհաններն հնչուն,
Ու թռչում է քամին, – երկաթաթ— թռչուն, –
Զարհուրելի, զազիր փողոցների միջով…

Խելապտույտ, անմարդ փողոցներում կորած,
Զարհուրելի ոխով ու զայրույթով իրա,
Որպես ոսոխ տեսած մի վիթխարի հովազ,
Հայացքներում‘ փոշի — արնամուժ ավազ, –
Քամին, աշնան քամին հարձակվում է ահա
Անօգնական կքած բուլվարների վրա:

Օ, բուլվարի հիվանդ ծառերը որբ ու խենթ,
Ցնցոտիներ հագած պառավների նման, –
Ծվատում են նրանք դեղին մազերն իրենց,
Գլուխները ցնցում ու մորմոքում հիմա:

Ծառերը ծեր, հիվանդ,
Ծառերը ծուռ ու չոր,
Մուրացկանի նման ծառերը խեղճ ու մերկ.
Քամին ծեծում է ծեր գլուխները նրանց
Ու ճչում է մահվան չարագուշակ ճչով, –
Երբեք,
Երբեք,
Երբեք…

Օ, գթացեք հիմա.
Այդ ծառերին` խաչված բուլվարներին ամա,
Օ, փրկեցե՛ք նրանց հարվածներից քամու,
Որ բերում է նրանց մահվան մորմոք ու մահ:

Օ, գթացե՛ք հիմա.
Լսեք, լսեք, լսեք. –
Այս ահռելի, դաժան հոգեվարքի ժամին`
Պիտի դառնա, որ ձեր հոգինե՛րը խուժե –
Քամին,
Աշնան քամին…
1. Դո՛ւրս գրիր այն հատվածները, որոնք բնութագրում են աշնան քամին։

«Քամին, Աշնան քամին Թռցնում է դեղին նժույգները իրա»
«Հռնդում է հիմա. Փոշու հսկա դեզեր փախցընում են իրար»
«Մահվան սարսուռ առած վիրավոր է նա մի: Ու կարող է հիմա ամեն արգելք քանդել»
«Հռնդում է, Փնչում, Ահեղացունց ցնցում ցուցանակները չոր»
«Զարհուրելի, զազիր փողոցների միջով…»

2. Դո՛ւրս գրիր այն հատվածները, որոնք նկարագրում են աշնան քամին։

«Փոշու հսկա դեզեր փախցընում են իրար Սարսափահար դարձած նախիրների նման»
«Ծառերը ծեր, հիվանդ, Ծառերը ծուռ ու չոր, Մուրացկանի նման ծառերը խեղճ ու մերկ»
«Ծվատում են նրանք դեղին մազերն իրենց, Գլուխները ցնցում ու մորմոքում հիմա»

3. Բացատրի՛ր անհասկանալի բառերը։

Ծվատել – պատառոտել

Հռնդալ – ուժեղ  ձայն հանել

Մորմոքել – ցավից տնքալ, տառապել

4. Ցույց տուր հեղինակի վերաբերմունքը ա/ քամու նկատմամբ, բ/քաղաքի նկատամամբ, գ/ ծառերի նկատմամբ, դ/ մարդկանց նկատմամբ։

ա)Ուժեղ, ահարկու, բայց նաև մոլորված ու տառապող։

բ)Գորշ, մեռյալ, անհրապույր վայր։

գ)Անպաշտպան, խեղճ ու խաչված արարածներ։

դ)խեղճ քամու հոսքում կորած։