Posted in Հայոց լեզու 9, Անհատական նախագիծ, Դասեր

Անհատական նախագիծ

Իմ ընտանիքը ապրում է քաղաքի կենտրոնում գտնվող հինգ սենյականոց բնակարանում: Ընտանիքի յուրաքանչյուր անդամ ունի իր ննջասենյակը: Հյուրասենյակկը մեր բնակարանի ամենամեծ սենյակն է, իսկ իմ ննջասենյակը՝ ամենափոքրը: Չնայած իմ սենյակի փոքր չափսերին, այնտեղ կա ամեն ինչ, ինչ ինձ անհրաժեշտ է՝ սեղան, աթոռ,պահհարան և մահճակալ: Ինձ դուր է գալիս, որ մահճակալը պատի կողքին է, քանի որ պատին կա վարդակ՝ հեռախոսս լիցքավորելու համար։

Մահճակալի աջ կողմում աթոռ և սեղան են, որտեղ նստում եմ տնային աշխատանքս անելիս: Իմ դասագրքերն ու գրենական պիտույքները միշտ սեղանիս վրա են: Սեղանի տակ գորգ կա՝ ոտքերս տաք պահելու համար: Սեղանից մեկ քայլ հեռավորության վրա պահարան է, որտեղ պահում եմ հագուստս, կոշիկներս և պայուսակս: Սենյակն ունի երկու մեծ պատուհան, որոնք ես բացում եմ օրը երեք անգամ՝ սենյակը օդափոխելու համար, իսկ պատուհանագոգին կա մեծ կակտուս:

Posted in Հայոց լեզու 9, Դասեր

Գործնական քերնականություն

Աշխատանք դասարանում  

1. Բաց թողնված տեղերում գրե՛ք համապատասխան տառը։ 

Ամենաէական, քրիստոնեություն, ելևէջ, ինչևէ, անեզր, խուռներամ, երբևէ, նախօրե հնօրյա, փայտոջիլ, միջօրեական, օրեցօր։ 

2. Ճշտե՛ք բառերի գրություն, պետք է գրվեն միասին, անջատ կամ գծիկով։ 

Սերնդեսերունդ, քարեդարյան, այրուձի, փոստ-հեռագրատուն, տարեցտարի,  իսպառ, քափ-քրտինք, օրնիբուն, գողեգող, այլընտրանք։ 

3. Գրե՛ք տրված բառերում տեղի ունեցած հնչյունափոխությունը։ 

Երևութական-, մնջախաղ-ու-ը, փափկասուն-ու-ն, ձվաձև-ու-վ, գունավոր-յ-ու, ոսկերիր-ի-ն սղվել է, մտադրություն-ի-ը։ 

4. Ճիշտ տեղադրե՛ք բառային շեշտը։ 

Իհա´րկե, հե´տ գալ, գիսա´ստղ, քանի´երորդ, գի´րքդ, հանդու´գն, գրե´թե, արկղի´կ։

5. Առանձնացրե՛ք հոմանիշ զույգերը։ 

Թույր, մատղաշ, անսայթաք, բաղձանք,հմայել, նման, խոհեմր, դալար, սխալ, հրապարուել, իղձ, հանգույն, ողջամիտ, անգայթ։

Հանգույն-նման, անսայթաք-անգայթ, հրապուրել-հմայել, խոհեմ-ողջամիտ, բաղձանք-իղձ, դալար-մատղաշ, թյուր-սխալ:

6. Գրե՛ք տրված դարձվածքների բացատրությունը՝

բախտավոր աստղի տակ ծնվել-հաջողակ, ձայն բարբառո հանապատի-առհամարվել,  կանաչ-կարմիր կապել-ամուսնացնել, վերջին մոհիկան-վերջին ներկայացուցիչ,  մի սանրի կտավ-միանման,  ափերց դուրս գալ-զայրանալ, աչքը ճամփին մնալ-սպասել մեկին:

7. Առանձնացրե՛ք պատճառական ածանց ունեցող բայերը՝ մոտեցնել, մրցել, գրել տալ, խաղացնել, երգել տալ, վերակենդանանալ, անհագստացնել, հիշեցնել, առնել-տալ։ 

8. Տրված նախադասություններում ընդգծել մակբայները։ 

Փոքրիկը կամաց-կամաց սովորեց երգել։ 

Հեղուկը քիչ-իքչ լցվեց տարայի մեջ։ 

Արքայադուստրը շեշտակի նայեց զինվորին։ 

Ուշացել էր,  նկատեց հորը, իսկույն վեր թռավ անկողնուց։ 

Գևորգը եղբայրաբար օգնեց իր մտերիմ ընկերոջը։ 

Պետք է սովորել հիմա, որպեսզի ունենանք բարեկեցիկ ապագա։ 

9. Տրված նախադասություններում ընդգծե՛ք ուղիղ խնդիրները։ 

Հայրսը սիրում էր որդուն։

Անհամբերությամբ ու ոգևորությամբ տղան կարդում էր գիրքը։ 

Ես կարդացել եմ Դուրյան։ 

Քամին շարժում էր ծառերը։ 

10. Ո՞րն է նախադասության քերականական և տրամաբանական շարունակությունը։ 

Նրա՝ ածուխի պես սև ու խիտ մորուքն սկսվում էր համարյա աչքերի տակից ու ծածկում ամբողջ երեսն ու կոկորդը, ․․․․

Ա․ Բայց նրան սիրահարված էին բոլորը։

Բ․ ստացվում է, որ շատ տգեղ տեսք ուներ։

Գ․ իսկ արծվային քիթն անգամ ծածկված էր մազերով։ 

11. Ո՞ր նախադասության մեջ կա փոխաբերություն։

Ա․ Առավոտյան ծուխ է ելնում երդիկներից, ծուխը ձգվում է կապույտ երիզի նման և հալվում ամպերի մեջ։

Բ․ Քանի՜ սերունդ է ապրել Բասուտա գետի մոտ, կարկատած թաղիքները փռել ցախերի վրա, եղեգնով պատել վրանները։

12. Կետադրի՛ր նախադասությունները։ 

Ա․ Վրաններից մեկը պատկանում էր Պապ թագավորին, մյուսը` սպարապետ Մուշեղին, իսկ երրորդը` Ներսես կաթողիկոսին։ 

Բ․ Բոլորը միասին բարձրացան վերնահարկ, որ գմբեթարդ շինություն էր` զարդարված մարմարյա սալերով։ 

Գ․ Թվում էր` քաղցից խելքս թռցնում եմ։ 

Դ․ Ամայի տարածության մեջ միայնակ մնալով` ընկա գետնին, և հեծկլտոցիս ձայնը խախտեց շրջապատի լռությունը։ 

13. Նախադասությունները դասավորի՛ր տրամաբանական ճիշտ հաջորդականությամբ։ 

Ա․ Եվ այդ նշան-պատկերները կոչվում էին հերոգլիֆներ, որոնց քանակն հասնում էր մոտ 750-ի, և դրանք փորագրում էին քարի, փայտի, նաև պապիրուսի վրա։ 

Բ․ Գրի ստեղծումը դարձավ պահանջ, սակայն սկզբնական գիրը ուղղակի բառի պարզագույն նկարն էր, ինչպես արևը, որը պատկերվում էր կենտրոնում կետ ունեցող շրջանի նշանով։ 

Գ․ Մթա չորրորդ հազարմայակում եգիպտացիների գիտելիքներն այնքան շատ էին, որ դրանց բանավոր փոխանցումը սերնդեսերունդ դառնում էր անհնարին։

Դ․ Հետագայում նշանով սկսեցին արտահայտել ոչ միայն առանձին բառեր, այլև մեկ կամ մի քանի բաղաձայն հնչյուններ՝ բաց թողնելով ձայնավորները։ 

Գ, բ, ա, դ:

14. Գրի՛ր նախադասության մեջ թույլ տված բառագործածության սխալը և ուղղի՛ր։ 

Համաձայն ավանդույթան՝ նրա նախնիները ծագել են վիշապներից։ 

15.Ուղղի՛ր նախադասության քերականական սխալը։ 

Ամբողջ ժողովուրդը պապանձնված կանգնել էր՝ ասես խլացած Բուղայի մահացու սպառնալիքների առաջ։ 

16. Տրված բառերը տեղադրե՛ք բաց թողնված տեղերում՝ ենթարկելով համապատասխան փոփոխությունների։ 

Կոխկրտվելուց խուսափելու համար պարսիկ զինվորները տեգերով փորձում էին  խոցել արնաթաթախ, գրգռված փղերին՝ կարծես մոռացած իրենց բուն թշնամուն:

տեգ, կոխկրտվել, գրգռվել, թշնամի 

Posted in Հայոց լեզու 9, Դասեր

Թվական

Թվական

  1. Առանձնացրե՛ք թվականները։ 

Թվային, վաթսուն, հիսունական, հարյուր-հարյուր, վաթսունմեկերորդ, թվանշան, չորս, մեծաքանակ, քառապատիկ, եռակի, տասներկուերորդ, հինգ վեցերորդ, քանակություն, մենավոր,երկակի։ 

  1. Առանձնացրե՛ք քանակական թվականները։

Երրորդություն, թվական, հարյուր մեկ, քառասուն, եռապատիկ, միլիոն, քանական , հինգ հարյուր, իննսունութ, տասը, բազմաթիվ, տասնինը, քառյակ, յոթանասուն։ 

  1. Առանձնացրե՛ք դասական թվականները։ 

Քսանմեկերորդ, մեկ չորրորդ, երեսուներկուերորդ, հազարավոր, հարյուրերորդ, առաջին, երեք քառորդ, տասնիններորդ։ 

  1. Առանձնացրե՛ք բաշխական թվականները։

Մեկ-մեկ, բազմակի, երկուական, ինը տասներորդ, հինգական, իններորդ, մեկումեջ, հինգ-հինգ, քսանական, չորս հինգերորդ, յոթական, երիցս։ 

  1. Առանձնացրե՛ք կոտորակային թվականները։ 

Մասնական , երկու երրորդ, տասներորդական, մեկ երկրորդ, զրո ամբողջ հինգ տասնորդական, սակավաթիվ, մեկ երրորդ, հարյուրապատիկ, երկու ամբողջ վեց տասնորդական, ամբողջական, երկու յոթերորդ, հնգանիստ։ 

  1. Փակագծում տրված տարբերակներից ընդգծե՛ք ճիշտը։ 

Ես այդ մասին լսում է /առաջի, առաջին / անգամ։ 

Շուրջ / ութանասուն, ութսուն/ ծառ տնկվեց այդ հավաքի ժամանակ։ 

Աղջիկը վճարեց / տաս, տասը/ դրամ։ 

Այդ հավաքին մասնակցում էին  /հարյուրավոր, հարուրավոր/ մարդիկ։ 

Իմ տեղը թատրոնի /երեսունչորրորդ, երեսունչորսերորդ/ աթոռն է։

Ես սովորում եմ Երևանի /թիվ համար, թիվ/ հինգ դպրոցում։ 

Որպեսզի իմ ուզածը տեղն ընդունվեմ, ինձ պակասում է /զրո, զերո/ ամբողջ հինգ միավոր։ 

  1. Առանձնացրե՛ք պարզ թվականները։ 

Բազում, միլիոն, երեքական, քսան, քանակ, ութ, միլիարդ, վեցերորդ, ամբողջ, ինը, երեք, քսանյոթ, թիվ, ,միակ, յոթ, տասնվեց, չորս։ 

  1. Առանձնացրե՛ք  բարդ թվականները։

Երեսուներկուերորդ, տասնմեկ, վեց-վեց, մեկ, ութական, երեք հարյուր վեց, հինգ-հինգ, վաթսունինը, քսանութ, մեկ միլիոն, տասանոց, ութսունյոթ, հարյուր երկու։ 

  1. Փակագծերում տրված տարբերակներից ընդգծե՛ք ճիշտը։ 

Ասացին հերթագրվածներից մեկնումեկը թող ներս /գա, գան/ ։

Շուտով ժամը /ինը, իննը կլինի/ ։

Եթե մեր ունեցածը հավասար բաժանենք, ապա ամեն մեկիս հասնում է երկուսուկես /խնձոր, խնձորներ/։ 

Տոնածառը զարդարելու համար գնեցի քսան /խաղալիք, խաղալիքներ/։ 

Այդ կինը մատներին դրել էր /երեք-երեք, երեք-երեքական/ ոսկե մատանիներ։ 

Պայմանավորվել էինք, որ կհանդիպենք այս ամսվա /28-ին, 28ին/։

Ես չեմ վախենում /տասներեք, տասերեք/ թվից։ 

  1. Տրված թվերը գրի՛ր տառերով։

25, 101, 1567, 87, 95, 74, 2598:  

Քսանհինգ, հարյուր մեկ, հազար հինգ հարյուր վաթսունմեկ, ութսունիննը, իննսունհինգ, յոթանասունչորս, երկու հազար հինգ հարյուր իննսունութ:

Posted in Հայոց լեզու 9, Գրականություն 9, Դասեր

Ուսումնական աշուն

Իմ ընտրած ստեղծագործությունը` Ճաբուա Ամիրեջիբի ,,Հեծանիվը,,

  • Ստեղծագործության ասելիքը, գաղափարը, 

  • Ստեղծագործության գլխավոր գաղափարն աշխատասիրությունն ու բարի սիրտն է: Աչիկոն իր վաստակած գումարը, որը պատրաստվում էր ծախսել հեծանվի վրա տալիս է քրոջը, որպեսզի նա լինի երջանիկ։ Պատմությունը ցույց է տալիս, որ սերը և մարդասիրությունը ավելի կարևոր են, քան որևէ նյութական բան, և երբ մարդը կարողանում է ուրիշի մասին մտածել, դա նրան իսկապես լավ մարդ է դարձնում:
  • ձեր տպավորությունները՝ մեկնաբանելով և հիմնավորելով, 

  • Պատմությունը շատ հուզիչ էր։ Ամեն ինչ այնքան պարզ էր գրված, բայց այնքան խոր իմաստ ուներ: Ամենից շատ ինձ դուր եկավ Աչիկոյի ազնիվ ու մաքուր արարքը։ Նա չէր մտածում իր հեծանիվի, իր երազանքի մասին, այլ քույրիկի։ Այդ պահին նա փոքրիկ երեխայից դառնում է իսկական տղամարդ։ Այսստեղծագործությունը ստիպեց ինձ մտածել, թե ինչքան քիչ են մարդիկ, ովքեր ուրիշների մասին են մտածում նախքան իրենց
    :
  • ի՞նչ տվեց ձեզ ստեղծագործությունը, ինչ սովորեցիք,

  • Այս պատմությունը ինձ սովորեցրեց, որ բարի լինելը ամենաթանկ բանն է։ Եթե անգամ ինչ-որ բան ես կորցնում, բարի գործ անելով միշտ ինչ -որ ավելի մեծ բան ես ձեռք բերում: Ես հասկացա, որ չպետք է վախենալ աշխատելուց, և որ սեփական քրտինքով վաստակածը ամենաարժեքավորն է։ Իսկ երբ կարողանում ես այն կիսել ուրիշի հետ, դա քեզ իսկապես մեծացնում է։
  • առանձնացրե՛ք հետաքրքիր մտքեր, մեկնաբանեք, 

«Մենք աղքատությունից չենք վախենում, սիրում ենք միմյանց»
Ինձ դուր եկավ այս հատվածը: Այն ցույց է տալիս, որ սերն ու փոխհասկացությունը ավելի կարևոր են, քան փողը կամ ունեցվածքը։

«Ես հանեցի 720 ռուբլին և Քեթինոյի վերնազգեստի գրպանը խցկեցի»
Այս հատվածում Աչիկոն հեծանվի տեղը ընտրում է քրոջը և ամբողջ իր ունեցվածքը տալիս է նրան: Աչիկոն շատ բարի վարվեց քրոջ հետ և նրան օգնեց:

Posted in Հայոց լեզու 9, Դասեր

Ածականներ

Ածական

  1. Առանձնացրե՛ք ածականները։

Խոշոր, անձրև, անտառ, քնքուշ, խեղճ, բարձր, աստառ, բողոք, արգավանդ, երջանիկ, ավանդ, տխուր, գուղձ, հարազատ, գորգ, ամբոխ, անիվ, գանգուր։ 

  1. Կապակցությունների իմաստն արտահայտեք մեկ ածական անվանբ։

Ճահիճներով պատված- ճահճապատ

մանրէներ ծնող-մանրէածին

մորը սիրող-մայրասեր

մարդկանց ատող-մարդատյաց

մաքուր գրած-մաքրագիր

միայնակ կյանք վարող

մ եգով պատված-միգապաջ

միշտ փթթած-

թախծոտ դեմքով-թախծադեմ

միրգ տվող-մրգատու

նոր տնկած-նորատունկ

նվեր տվող-նվիրատու

նուրբ հնչող-նրբահունչ

շահույթ բերող-շահութաբեր

շեկ վարսերով-շեկավարս

շատ շնորհներ ունեցող-շտաշնորհ

ինչքից զուրկ-ընչազուրկ

ոսկուց ձուլված-ոսկեձուլ

ուշքը կորցրած-

ջուր տանող-ջրատար

  1. Առանձնացրե՛ք որակական ածականները։ 

Խոր, ուժեղ, երկար, դառը, թույլ, հաստ, երկաթե, մայրենի, սուր, կեռ, խաղաղ, քարակոփ, բազմաշերտ, մագաղաթյա։ 

  1. Առանձնացրե՛ք հարաբերական ածականները։ 

Առաջնակարգ, պղնփակոփ,  խելացի, պողպատակուռ, թթվաշ, թավշե, դժգոհ, բարձր, գեղեցիկ, պարզ, կավաշեն։ 

  1. Առանձնացրե՛ք գերադրական աստիճանի ածականները։ 

Խստագույն, շագանակագույն, վատթարագույն, վիթխարագույն, միագույն, մանուշակագույն, հիմարագույն, դժվարագույն, ամենազգաց, ամենակոշտ, ամենաքիչ, ամենանուրբ, ցորնագույն։ 

  1. Ընդգծե՛ք փոխանուն ածականները։ 

Նոր տարվա գիշերը  մեծերը մնացել էին տանը, իսկ ջահելներս շրջում էինք տնից տուն։ Հեռախոսիս միջի համարները պարբերաբար վերանայում եմ․ հները ջնջում եմ, նորերն եմ ավելացնում։ 

Պապս քաղում էր հասուն խնձորները․ հասունները դարսում էր փայտե արկղում, մանրերից տատս չիր էր անում։ 

  1. Կազմի՛ր տրված ածականների բաղդատական եղանակը։ 

խորը-ավելի խորը, խելացի-ավելի խելացիի, գեղեցիկ-ավելի գեղեցիկ, քաղցր-ավելի քաղցր

  1. Գտե՛ք սխալները և ուղղե՛ք ։ 

Նա իմ ամենագեղեցկագույն-ամենագեղեցիկ զգեստն է։ 

Դա ամենամեծագույն-ամենամեծ նվաճումն էր, որ մենք ունեցել ենք։ 

Սերոբը ամենաազնվագույն-ամենաազնիվ մարդն է, որին հանդիպել եմ։ 

Մեդալը ամենալավագույն-ամենալավ պարգևն էր, որ ստացա այս տարի։ 

  1. Նկարագրե՛ք աշուն՝ օգտագործելով որքան հնարավոր է շատ ածականներ։ 
  2. Աշունը տարվա ամենաքգեղեցիկ ամիսն է:Աշունը ունի անձրևոտ եղանակ և գույնզգույն տերևներ:Օդը թարմ, սառնաշունչ ու մեղմ է։ Արևը դառնում է թույլ, քնքուշ ու տխուր, իսկ երկինքը՝ մուգ ու մշուշոտ։ Աշունը հանգիստ, խաղաղ, բայց մի քիչ տխրաշունչ ժամանակաշրջան է,
  3. Լրացրե՛ք բաց թողնված բառերը։ 

Ըստ իմաստի՝ ածականները բաժանվում են երկու խմբի՝ որակական և հարաբերական

Որակական ածականների մեծ մասն ունի համեմատության աստիճաններ։ 

Ածականն ունի համեմատության երեք աստիճան դրական, բաղադատական, գերդրական: 

Posted in Հայոց լեզու 9, Դասեր

Ամսագրային նյութերի մեկնաբանություններ

Երջանկությունը պարզապես ապրելն է` Լիլիթ Անանյան:

Ինձ այս տեքստը դուր եկավ իր խորամտությամբ և մտքով: Իսկապես երջանկություն ասելիս մարդիկ հաճախ մտածում են, որ երջանկությունը կարող է լինել նյութական` փող, սեր, հաջողություն, բայց պետք չէ հասկանալ «երջանկություն» բառը որպես ինչ-որ նյութական բան, հակառակը երջանկությունը դա էմոցիաներն են, ուրախությունը, հոգևիճակը և այլն: Կարճ ասած, պետք չէ երջանկությունը փնտրել նյութական բաների մեջ:

 Գոմե մեկ անգամ Մերի Իսկանդարյան

Իսկապես, ճամփորդությունները շատ կարևոր տեղ են զբաղեցնում մեր կյանքում: Նոր բաներ տեսնելը կյանքին չի խանգարի, իսկ նյութական բաները շուտ են ձանձրանում: Ճանապարհորդենը նաև թողնում են վառ հիշողություններ, իսկ նյութական բաները այդքանել չէ:

Ցանկացած աշխատանք պետք է գնահատել Վահան Ղուկասյան

Ես համաձայն եմ այս տեքստի մտքի հետ, քանի որ կան բազմազան աշխատանքներ, որոնք հարգանք չեն ստանում մարդկանց կոմից: Ամեն դեպքում, բոլոր աշխատանքներն էլ թվում են շատ հեշտ, բայց իրականում այդպես չէ և բոլոր աշխատանքները իրենցից ներկայացնում են դժվար գործ:

Posted in Հայոց լեզու 9, Դասեր

Հյուսնը

Աշխատանք դասարանում 

Այս պատմությունը հյուսնի մասին է, ով ապրել է հարյուրավոր տարիներ առաջ: Օրերից մի օր, տուն վերադառնալիս, ընկերներից մեկը՝ Գևորգը,  կանգնեցնում է նրան և հարցնում..

– Եղբայրս, դեմքդ ինչո՞ւ է թթված: Բա՞ն է պատահել:
– Եթե իմ տեղը լինեիր, – պատասխանում է հյուսնը, – դու էլ այս օրին կլինեիր:
– Ի՞ն չ է եղել, – հետաքրքրվում է ընկերը:
– Մինչև առավոտ, – ասում է հյուսնը, – թագավորի հրամանով պետք է տասնմեկ հազար տասնմեկ հարյուր տասնմեկ գրվանքա փայտի լավագույն սղոցուքը տանեմ պալատ, թե չէ գլխիցս կզրկվեմ: Տասնմեկ հազարը քիչ թիվ չէ։ 
Ընկերը ժպտում է և գրկում նրան, ասում է.
– Սիրելի ընկերս, մի հուսահատվիր: Արի գնանք, ուտենք-խմենք և վաղվա մասին մոռանանք: Հույսդ երբեք մի կորցրու:

Գնում են հյուսնի տուն և տեսնում, որ նրա կինն ու երեխաները նույնպես լուրն առել են և լացուկոծ են անում: Ընկերը նրանց էլ է հորդորում, որ չվշտանան, և բոլորը միասին սկսում են ուտել, խմել, ուրախ-ուրախ զրուցել, երգել ու պարել:

Խնջույքի կեսին հյուսնի կինը վերսկսում է.
– Խեղճ ամուսինս, առավոտյան զրկվելու ես գլխիցդ, իսկ մենք զվարճանում ենք:
– Ա՜խ, և ոչ մի հույս չկա:
– Մի’ տանջվիր, – ասում է հյուսնը, – ամեն ինչ զուր է:
Եվ շարունակում են ուտել, խմել, երգել ու պարել:
Երբ լույսը ճեղքում է խավարն ու սկսվում է օրը, բոլորը լռում են՝ սարսափով ու վշտով համակված: Թագավորի մարդիկ գալիս և կամացուկ թակում են հյուսնի տան դուռը:
Հյուսնը հառաչում է.

– Այժմ գնում եմ մեռնելու:
Եվ բացում է դուռը:
– Հյուսն, – ասում են հյուրերը, –բարեբախտաբար,  թագավորը մեռել է:
Նրա համար դագաղ սարքիր:

1. Ո՞ր միտքը չի հակասում տեքստի բովանադակությանը։ 

Ա․ Պետք է հույսը չկորցնել։ 

Անհրաժեշտ է լավ աշխատել, որ հաջողության հասնես։

Հյուսնը պետք է թագավորի համար դագաղ պատրաստեր։ 

Պետք է միշտ զվարճանալ։ 

2.  Դո՛ւրս գրի համադասական շաղկապ ունեցող նախադասությունը։

Ընկերը նրանց էլ է հորդորում, որ չվշտանան, և բոլորը միասին սկսում են ուտել, խմել, ուրախ-ուրախ զրուցել, երգել ու պարել:

3.  Դո՛ւրս գրիր  փոխանվանաբար գործածված թվական ունեցող նախադասությունը։ 

Մինչև առավոտ, – ասում է հյուսնը, – թագավորի հրամանով պետք է տասնմեկ հազար տասնմեկ հարյուր տասնմեկ գրվանքա փայտի լավագույն սղոցուքը տանեմ պալատ

4. Դո՛ւր գրիր վերաբերական ունեցող նախադասությունը։ 

Եթե իմ տեղը լինեիր, – պատասխանում է հյուսնը, – դու էլ այս օրին կլինեիր:

5. Դո՛ւրս գրիր բաղադրյալ ստորոգյալ ունեցող նախադասությունը։ 

ամեն ինչ զուր է:

6. Դո՛ւրս գրիր բացահայտիչ պարունակող նախադասությունը։ 

Հյուսն, – ասում են հյուրերը, – բարեբախտաբար, թագավորը մեռել է։ Նրա համար դագաղ սարքիր:

7. Տվյալ նախադասության մեջ ընդգծված բառն ի՞նչ պաշտոն է կատարում։ 

Թագավորի մարդիկ գալիս և կամացուկ թակում են հյուսնի տան դուռը: 

Հատկացուցիչ

8. Նախադասության անդամներից որի՞ շարահյուսական վերլուծության մեջ սխալ կա։ 

Թագավորի մարդիկ գալիս և կամացուկ թակում են հյուսնի տան դուռը:

Մարդիկ- ենթակա,

թակում են- ստորոգյալ

տան- հատկացուցիչ

կամացուկ- ձևի մակբայ

9. Ե՞րբ բոլորը լռեցին։ 

Երբ թագավորի մարդիկ եկան և ասացին, որ թագավորը մահացել է:

10. Տեքստից դո’ւրս գրիր այն բառը, որում ի-ն հնչյունափոխվել է ը-ի։ 

Վիշտ-վշտով

11. Տեքստից դո’ւրս գրիր կազմությամբ բարդ բառ։ 

Կամացուկ:

12. Տեքստից դո’ւրս գրիր գործիական հոլովով դրված մեկ գոյական։ 

Մինչև առավոտ, – ասում է հյուսնը, – թագավորի հրամանով պետք է տասնմեկ հազար տասնմեկ հարյուր տասնմեկ գրվանքա փայտի լավագույն սղոցուքը տանեմ պալատ, թե չէ գլխիցս կզրկվեմ: Տասնմեկ հազարը քիչ թիվ չէ։ 

13. Տեքստից դո’ւրս գրիր այն բառը,  որի հոգնակին անկանոն է, չի կազմվում եր կամ ներ վերջավորությամբ։ 

Մարդիկ:

14. Դո’ւրս գրիր մեկ սոսկածանցավոր բառ։ 

Վերադառնելիս:

15. Գրի’ր ընդգծված բառի պաշտոնը։ 

Ընկերը ժպտում է և գրկում նրան, ասում է.

Ստորոգյալ

Posted in Հայոց լեզու 9, Դասեր

Գոյական

Գոյական

  1. Առանձնացրե՛ք գոյականները։

Կարծր, աղմուկ, մշտապես, ընկերություն, տրորել, հորովել, քամի, թերևս, վախճան, հինգ, հարկավ, ստվեր, ագռավ։

  1. Ընդգծե՛ք իրանիշ գոյականները։

Դյուցազն, ակումբ, գուլպա, աղաղակ, զավակ, ծնունդ, նվագ, արտույտ, հյուպատոս, հանդիսական, թագաժառանգ, մատիտ։ 

  1. Ընդգծե՛ք անձնանիշ գոյականները։ 

Ախոյան, սարկավագ, ծղրիդ, կախարդ, դուստր, ջորի, արշավ, կայսր, ականջ, աղախին, բժիշկ, բազե, գավիթ։ 

  1. Ուղղե՛ք հատուկ անունների գրությունը։ 

Մեծ հայք, Արշակ երկրորդ, Կարմիր Բլուր, Անիի Միջնաբերդ, Դավիթ շինարար, Հայաստանի հանրապետություն, Ռուսաստանի դաշնություն։

Մեծ Հայք, Արշակ Երկրորդ, Կարմիր բլուր, Անիի միջնաբերդ, Դավիթ Շինարար, Հայաստանի Հանրապետությունում, Ռուսաստանի Դաշնություն

  1. Կազմե՛ք տրված գոյականների հոգնակի թիվը։ 

Կրիա, թիվ, վկա, սպի, ջիղ, գաթա, զորամաս, սրունք, ջահակիր, կոճղ, կայսր, մարդ, վիպագիր։ 

Կրիաներ, թվեր, վկաներ, սպիներ, ջղեր, գաթաներ, զորամասեր, սրունքներ, ջահկիրներ, կոճղեր, կայսրեր, մարդիկ, վիպագրներ

  1. Փակագծում տրված բառերից ընդգծեք ճիշտը։ 

Մեր /թիմը, թիմն/ հաղթեց գավաթի մրցաշարում։ 

Քաղբանտարկյալների /կանայք, կանայքը/ նստացույց են սկսել կառավարության շենքի առջև։ 

Վերջապես /ուղեկցողը, ուղեկցողն/ եկավ։ 

Քիչանց /ամպրոպը, ամպրոպն/ որոտաց։ 

/Կարենն, Կարենը/ ՝ իմ ավագ /եղբայրը, եղբայրն/ , արդեն ավարտել է դպրոցը։ 

  1. Հոլովեք տրված բառերը՝ այգի-այգու, այգով, այգում, , հարկ-հաուկի, հարկում, հարկով, ժողով-ժողովի, ժողովով, ժողովում, բժիշկ-բժշկի, բժշկով, բժշկում, երկինք-երկնքի, երկնքում, երկնքով:
  2. Նշե՛ք տրված բառերի հոլովումը՝ աշուն-աշնան, այսօր-այսովա, կեսգիշեր-կեսգիշերվա, երեկո-երեկոյի, ուրբաթ-ուրբաթի, տարի-տարվա, ամիս-ամսվա, օր-օրվա, երեկ-երեկվա, րոպե-րոպեի, երբ-երբվա, մահ-մահվան, ժամ-ժամվա, գարուն-գարնան, դար-դարի, մարդ-մարդու, մեծություն-մեծության, ամառ-ամառվա, ձու-ձվի, ընկեր-ընկերոջ, լեռ-լեռան, բեռ, ձյուն-ձյան: 
  3. Կապակցության իմաստն արտահայտե՛ք մեկ գոյականով։ 

Այգի բացվելը-այգեբաց

բարին կամեցող-բարեկամ

բլուրների շարք-բլրաշարք

գարու հաց-գարեհաց

գլուխների քանակը-գլխաքանակ

դաձնուց հյուսված պսակ-դափնեպսակ

երգիչների խումբ-երգչախումբ

երթևեկության ուղի-երթուղի

զենք կրող-զինակիր

զույգերով պար-զույգապար

ընծայելու մասին գիր-ընծայագիր

ձեթի ճրագ-ձիթաճիր

ժամանակ անցկացնելը-ժամանց

դեմքի նկար-դիմանկար

ետին խորշ-ետնախորշ

երգերի շարք-երգաշար

ողբ ասողը-ողբասած

չմուշկներով վազելը-չմշքավազք

պատվեր տվողը-պատվերատու

ոսկուց ձուլված դրամ -ոսկեձուլ

լեռն անցնելու տեղը-լեռնանցք

լուր բերողը-լրաբեև

ծաղիկներ վաճառողը-ծաղկավաճառ

ոտքի թաթը-ոտքաթաթ

պահակային զորք-պահազոր

իրեր պահելու սենյակ-պահասենյակ

պատիժը կրելու խուց -պատժախուց