Posted in Հայոց լեզու 8, Դասեր

Գործնական քերականություն

1.       Գտի՛ր և ընդգծի՛ր անջատման խնդիրները։

Արսենը քեզնից երբեք չի կարող բաժանվել։

Մարդիկ փախչում էին ստից և կեղծիքից

։Նա վաղուց էր ձանձրացել իր ընկերներից։

Թաքցրեց իր անհանգստությունը ծնողներից։

Ոչ մի կերպ չէր կարողանում ազատվել այդ ծանր մղձավանջից։

2.       Համեմատել երեք նախադասությունները։

Ես նրան չեմ զրկի այդ հաճույքից։

Ես վիրավորվեցի նրա խոսքերից։

Ես լալիս էի վիրավորանքից։

Առաջին նախադասությունը անջատման խնիր է։

 Միասնության խնդիր Այն առարկան, որի հետ, որի ընկերակցությամբ կատարվում է գործողությունը, կոչվում է միասնության խնդիր։Արտահայտվում է սեռական հոլովի և հետ կապի կապակցությամբ, պատասխանում է ո՞ւմ հետ, ինչի՞ հետ հարցերին։Արտահայտվում է նաև գործիական հոլով , հանդերձ կապային կապակցությամբ։

3. Գտի՛ր միասնության խնդիրները, ընդգծիր։

Մինչ ուշ երեկո եղբայրներով աշխատեցին դաշտում։

Նա միշտ որսի էր գնում շան հետ։

Ընտանյոք հանդերձ քննարկեցին այդ հարցը։

Արմենի հետ մասնակցեցինք նրա մեծարման երեկոյին։

Նուբարն ամեն առավոտ մոր հետ բարձրանում էր սարը։

Կնոջ հետ գնում էր նրանց այգին՝ խնամելու։

 Վերաբերության խնդիր Այն առարկան, որի վերաբերմամբ կամ շուրջը կատարվում է գործողությունը, կոչվում է վերաբերության անուղղակի խնդիր։Դրվում է․Ա․ Բացառական հոլովԲ․ Սեռական հոլովով և մասին, շուրջը, վերաբերմամբ կամ վերաբերյալ, նկատմամբ, առթիվ, հանդեպ կապերի կապակցությամբ։

4.Գտի՛ր վերաբերության խնդիրները, ընդգծի՛ր։

Ես նրա մասին վատ կարծիք երբեք չեմ ունեցել։

Նրա շուրջը զանազան պատմություններ էին պտտվում։

Քո վերաբերյալ իմ ձեռքի տակ եղածն արդեն իսկ բավական է գործը սկսելու համար։

Ավարտական զանգի մասին բոլորը մոռացել էին։

Անհանգստացած պատմում էին այդ օրվա անցուդարձից։

Posted in Հայոց լեզու 8, Դասեր

Գործնական քերականություն

Բայական անդամի լրացումներ

Նախադասության այն անդամը, որը արտահայտված է բայով /դիմավոր, անդեմ/, կոչվում է բայական անդամ։

Բայական անդամի լրացումներ՝ խնդիրներ, պարագաներ։

Խնդիրները բաժանվում են երկու խմբի՝ ուղիղ և անուղղակի, ցույց են տալիս գործողության հետ կապ ունեցող առարակներ։

Ուղիղ խնդիրն արտահայտվում է միայն հոլովական ձևով, իսկ անուղղակի խնդիրները թե՛ հոլովով, թե՛ հոլովակապային կապակցությամբ։

Ուղիղ խնդիր

Ցույց է տալիս այն առարկան, որն իր վրա ուղղակիորեն կրում է ենթակայի կատարած գործողությունը։

Նշել նախադասությունների ենթական և ուղիղ խնդիրը։

Պապը սիրում է թոռներին։

Արմենը բարձրաձայն կարդաց նամակը։

Ուղիղ խնդիրը դրվում է հայցական հոլովով և պատասխանում է ում, ինչ հարցերին։

Ո՞ւմ հարցին պատասխանելիս ուղիղ խնդիրը ձևով նման է տրական հոլովին, ի՞նչ հարցին պատասխանելիս նման է ուղղական հոլովին։

Գտի՛ր ուղիղ խնդիրները, ըստ հարցադրման նշի՛ր, թե ձևով ո՞ր հոլովներին է նման։

Հրանոթի արկը սարսափահար է անում մարդկանց։

Արևը վերևից կրակ է թափում։

Երկրաշարժը քանդել է նրա կացարանը։

Անհրաժեշտ դեղը բուժեց ծանր հիվանդին։

Ամպերը  ծածկեցին երկինքը։

Նա համառորեն տանջում էր բոլորին։

Արքայազնը պաշտում էր ճոխությունը։

Նահապետը ներս հրավիրեց հարևաններին։

Նկարիչը միշտ ընտրում էր նարնջագույնը։

Ուղիղ խնդիր պահանջում են ներգործական սեռի բայերը։



Հանգման խնդիր

Այն առարկան, որին տրվում կամ հանգում է մի բան, կոչվում է հանգման խնդիր։

Հանգման խնդիր են պահանջում հասնել, հանգել, մոտենալ, հավասարվել, մերձենալ, նվիրել, տալ, վճարել, նետել, դիպչել, բախվել, վաճառել, մատակարարել բառերը։

Հանգման խնդիրը արտահայտվում է տրական հոլովով կամ կապային կապակցություններով/ընդդեմ, դեմ , վրա/ և պատասխանում է ո՞ւմ , ինչի՞ն հարցերին։

Հանգման խնդիր կարող է դառնալ այն անձը, իրը, որին ՝

Ա․ մոտենում կամ հանգում է մի բան, օրինակ՝ Փոքրիկը անսպասելի փաթաթվեց իր կատվին։ /ինչին/

Բ․ տրվում, հանձնվում է որևէ բան, օրինակ՝ Դասղեկը գիրքը հանձնեց երեխային։ /ո՞ւմ/



  1. Ընդգծիր հանգման խնդիրները։

Եվ նա աշխարհին պատմեց իր գլխով անցածը։

Մարդիկ հարձակվեցին տղաների վրա։

Ունկնդիր եղա հողմի խենթ երգին։

Աշակերտը մի անգամ հարց ուղղեց վարպետին։

Ես բախվեցի այդ մարդկանց անտարբերությանը։

Կարճ ժամանակում նա վաճառեց ապրանքը անգլիացիներին։

Նրա խոսքը մեծ տպավորություն գործեց ներկաների վրա։

Այդ խոսքերը խեղճ աշակերտին գցեցին ավելի մեծ շփոթության մեջ։

Հուզմունքից շփոթված Նահապետն առաջին անգամ չհավատաց իր ականջներին։

Posted in Անգլերեն 8, Դասեր

English classwork

Complete the sentences with the correct perfect continuous tense:
She she has been working  (work) here for five years. (present perfect continuous)
I  (study) English since I was a child. (present perfect continuous)
They have been playing (play) football for an hour before it started to rain. (past perfect continuous)
He has been waiting (wait) for 30 minutes when the bus finally arrived. (past perfect continuous)
By next month, we have been living (live) in this city for a decade. (future perfect continuous)
She has been practicing (practice) the piano for two hours by the time her lesson starts. (future perfect continuous)


🔹 Choose the correct form:
I have been working have been working / had been working here since 2020.
They will have been traveling / have been traveling for a week by Friday.
He had been sleeping / has been sleeping before you called.
We will have been studying / have studied for six hours by the time the test begins.


🔹 Make sentences using the prompts:
She / read / all morning (present perfect continuous)
They / wait / for hours before help arrived (past perfect continuous)
By June / I / work / at the company / for 2 years (future perfect continuous)



1. She has been reading all morning.

2. They had been waiting for hours before help arrived.

3. By June, I will have been working at the company for 2 years.

Posted in Գրականություն 8, Դասեր

Կարդում ենք Սահյան

Ինձ ճանաչելը մի քիչ դժվար է,
Հասկացեք, էլի, ես մի քիչ բարդ եմ,
Քարի պես պինդ եմ, հողի պես փխրուն,
Ինչպես չլինի դեռ մի քիչ մարդ եմ։

Ես իմ իշխանն եմ, իմ գլխի տերը,
Եվ ինձ թվում է՝ մեծ ու անպարտ եմ,
Բայց ինչ-որ չափով և ինչ-որ մի տեղ
Դեռ թիապարտ եմ։

Մերթ ոտից գլուխ զարդեր եմ հագնում,
Մերթ այնպես անշուք, պարզ ու անզարդ եմ,
Մերթ քար ու քարափ, մերթ վայրի խոպան,
Մերթ կանաչ անտառ ու ցանած արտ եմ։

Հավիտենության լծորդն եմ անդուլ,
Բայց և կարճատև մի ակնթարթ եմ,
Փոթորիկներ են եռում հատակիս,
Թեև երեսից այսպես հանդարտ եմ։

Կյանքս ավարտելու վրա եմ արդեն,
Բայց ինքս, ավա՜ղ, դեռ անավարտ եմ…
Ինձ ճանաչելը մի քիչ դժվար է,
Հասկացեք, էլի, ի՞նչ արած, մարդ եմ։

1. Առանձնացրո՛ւ և բացատրիր անհասկանալի բառերը։ 

Թիապարտ-Թիապարտության՝ տաժանակրության դատապարտված:

Անպարտ-Ոչ պարտավոր, չպարտավորված:

2. Ներկայացրե՛ք բանաստեղծության ասելիքը։ 

Այս բանաստեղծությունը  ներկայացնում  է մարդու բարդ բնույթը և կյանքի դժվարությունները: Նա միաժամանակ ուժեղ է և փխրուն, ինքնուրույն է, բայց երբեմն՝ ճակատագրի ու պայմանների կողմից գերի դարձած: Մարդն իր մեջ միավորում է թե՛ քարից բաղկացած՝  ուժը, թե՛ հողի փխրունությունը, և իր էությամբ մշտապես կռիվ է տալիս կյանքի բարդությունների հետ: Բանաստեղծն ընդգծում է, որ մարդը կատարելության չի հասնում. նույնիսկ կյանքի վերջում մնում է «անավարտ»:

Առավոտ է, արև։ Կանաչների միջով, Կանաչների միջով Առուները՝ գարնան Դրոշակն են տանում Իրենց գլխի վերև: Առավոտ է, արև։ Կանաչների միջով, Կանաչների միջով Բարդիները կարծես Արեգակն են տանում Իրենց գլխի վերև։ Առավոտ է, արև։ Կանաչների միջով, Կանաչների միջով Քամիները ծաղկանց Ճոխ պսակն են տանում Իրենց գլխի վերև։ Առավոտ է, արև։ Ծաղիկների միջով Ծաղիկների միջով Մրջյունները մեղվի Պաղ դիակն են տանում Իրենց գլխի վերև։ Առավոտ է, արև…

1. Նկարագրի՛ր բանաստեղծական առավոտը։

Սահյանը ներկայացնում է բնությունը, օրինակ` արևոտ եղանակը, ծաղիկները, կանաչ խոտը, ծառերը և այլն։ Ընդհանուր ներկայացնում է վառ առավոտ։

2. Ի՞նչ տրամադրություն է արտահայտում բանաստեղծությունը։

Բանաստեղծությունը արտահայտում է գարնանային առավոտի լուսավոր տրամադրություն, սակայն վերջում ծագում է տխրություն՝ կապված կյանքի ու մահվան հակադրության հետ։

Posted in Դասեր, Երկրաչափություն 8

Երկրաչափություն

1)Հավասարասրուն եռանկյան սրունքը 17 սմ է, իսկ հիմքը՝ 16 սմ: Գտեք հիմքին տարված բարձրությունը:



2)Գտեք`

ա) հավասարակողմ եռանկյան բարձրությունը, եթե նրա կողմը 6 սմ է,



բ) հավասարակողմ եռանկյան կողմը, եթե նրա բարձրությունը 4 սմ է:



3)Քառակուսու անկյունագիծը 20 սմ է: Գտեք նրա կողմը։



4)Գտեք հավասարասրուն եռանկյան սրունքը և մակերեսը, եթե` ա) հիմքը 12 սմ է, իսկ հիմքին տարված բարձրությունը՝ 8 սմ, բ) հիմքը 18 սմ է, իսկ նրա հանդիպակաց անկյունը՝ 120°:



5)Ուղղանկյուն եռանկյան էջերն են a-ն և b-ն: Գտեք ներքնաձիգին տարված բարձրությունը, եթե`

ա) a = 5 b = 12

բ) a = 12 b = 16 :



6)Գտեք շեղանկյան կողմը և մակերեսը, եթե նրա անկյունագծերը 10 սմ և 24 սմ են:

Posted in Հայոց լեզու 8, Դասեր

Գործնական քերականություն

1. Ընդգծված որոշիչներն ըստ օրինակի դարձրո՛ւ բացահայտիչ: Կետադրությանն ուշադրությո՛ւն դարձրու:

Օրինակ`

Սիրո աստվածուհի Աստղիկը լողանում էր Արածանիի ջրերում:  Աստղիկը` սիրո աստվածուհին, լողանում էր Արածանիի ջրերում:


Հայաստանի ամենամեծ լիճ  Սևանից սկիզբ է առնում միայն Հրազդանը-Սևանից` Հայաստանի ամենամեծ լճից սկիզբ է առնում միայն Հրազդանը։  


Տղան մոտեցավ չարաճճի գեղեցկուհի  արքայադստերը-Տղան մոտեցավ արքայադստերը` չարաճճի գեղեցկուհուն։


Զորքր պաշարում է երկրի մայրաքաղաք Նինվեն ու սպասում նոր հրամանի-Զորքը պաշտպանում է Նիվեն`երկրի մայրաքաղաքը, ոյ սպասում նոր հրամանի։


Կինը հարևաններին բողոքում է իր ոչ ու փուչ  մարդ Նազարից-Կինը բողոքում է Նազարից` իր ոչ ու փուչ մարդուց։

Նազարի հետ կռվող Սաքոն էլ էր այդ հարսանիքում-Սաքոն` Նազարի հետ կռվողն էլ էր այդ հարսանիքում։


 Արյունոտվում էր զորավարի սիրտը իր հայրենիք Իտալիայի թշվառ վիճակից-Արյունոտվում էր զորավարի սիրտը Իտալիայի` իր հայրենիքի թշվառ վիճակից:


Ծերունին հաճախ էր իր թոռնիկ Կարոյով հպարտանում-Ծերունին հաճախ էր Կարոյով` իր թոռնիկով հպարտանում:

2. Հարցական դերանունների փոխարեն համապատասխան բացահայտիչներ գրի՛ր:

Միքայելը` ընկերս, երեկ մեր տանն էր:
Տանտիրուհուց` Աննա Սեմյոնովայից, հեռագիր էր ստացել:
Տղան անհամբեր սպասում էր Սևուկի` մռութի երևալուն:
Մայրը որդուց` Արմանից, արդեն երկար ժամանակ լուր չուներ:
Քուռկիկ Ջալալին արագ մոտեցավ տիրոջը` Գարիկին:

Հրազդանը` ի՞նչը, Երևանով է անցնում: 

Posted in Գրականություն 8, Դասեր

Իմ մահով ոչինչ չի փոխվի

Իմ մահով ոչինչ չի փոխվի կյանքում,
Ու չի պակասի աշխարհում ոչինչ,-
Մի լույս կմարի հինգերորդ հարկում,
Կմթնեն մի պահ աչքերը քո ջինջ։
Բայց հավքերն էլի հարավ կչվեն,
Մանուկներն էլի կխաղան բակում,
Կանաչներն էլի ցողով կթրջվեն,
Ծաղիկներն էլի կշնչեն մարգում։
Կվառվի լույսը հինգերորդ հարկում,
Կժպտան նորից աչքերը քո ջինջ,
Իմ մահով ոչինչ չի փոխվի կյանքում,
Եվ չի պակասի աշխարհում ոչինչ։


1. Ո՞րն է հեղինակի ասելիքը։

Հեղինակը ասում է, որ մարդու մահը ոչինչ չի փոխի բնական ընթացքը։ կյանքը շարունակվում է նույն կերպ՝ արևը շարունակոյմ է շողալ, երեխանետը բակում խաղալ իսկ ծաղիկները աճել։ Հեղինակը նաև ընդգծում է մարդու առանձին գոյություն ունենալը։


2. Գրի՛ր քո կարծիքը ,,Կյանքի յուրաքանչյուր պահը հնարավորություն է,, ասույթի վերաբերյալ։

Կյանքի յուրաքանչյուր պահը հնարավորություն է» ասույթը շատ հստակ և խորը իմաստ ունի։ Այն մեզ հիշեցնում է, որ ամեն մի պահ, թեև մենք նրան հաճախ չենք նկատում, իր մեջ նշանակություն ու արժեք ունի։ Պատահականությունները, դժվարությունները կամ նույնիսկ ամենօրյա փոքրիկ գործերը կարող են մեծ հնարավորություն դառնալ մեր կյանքում՝ եթե ճիշտ դռներ բացենք դրանց համար։

Posted in Գրականություն 8, Դասեր

Կարդում ենք Սահյան

Կուզես պայթիր, կուզես ճչա,
Քեզ մարդու տեղ դնող չկա,
Զգույշ, գլխիդ փորձանք չգա,
Սիրտ, անցել է սրտի դարը:
Էլ չեն երդվում քո արևով,
Չեն տաքանում քո բարևով,
Էլ չես վառում դու վառվելով
Սիրտ, անցել է քո հազարը:
Ինչքան տխրես, ինչքան ժպտաս
Ինչքան խփես ու թպրտաս,
Միևնույն է, տանուլ կտաս,
Էլ չի բերում, սիրտ քո զարը:
Միտքն է հիմա սերն աշխարհի,
Աշխարհակալ տերն աշխարհի,
Բեռնակիրն ու բեռն աշարհի,
Եվ աշխարհի ճանապարհը:

Ասելիք

Սահյանը ասում է, որ սրտի դարը որպես սիրո, զգացմունքի և մարդկայնության կրող, ավարտվել է: Սերը  և նույնիսկ սրտացավ վերաբերմունքը արժեք չունեն: Այս ժամանակներում ներկայացնում է միտքը որպես սառը տրամաբանության խորհրդանիշ։ Սիրտը այլևս ոչ ոքի պետք չէ։

Թեմաներ

Զգացմունքներ

Ժամանակի փոփոխություններ

Փոխանցված զգացմունքներ

Փոխանցված զգացմունքները

Դժգոհություն ժամանակակից աշխարհի սառությունից, նոստալգիա` այն ժամանակների  համար, բողոք իրականության դեմ։

Վշտացել եմ ամեն ինչից

Ախ, հրճվել եմ ամեն ինչով,
Վշտացել եմ ամեն ինչից,
Ներշնչվել եմ ամեն ինչով,
Կշտացել եմ ամեն ինչից:

Խափանվել եմ ամեն ինչից,
Կաշառվել եմ ամեն ինչով,
Պաշտպանվել եմ ամեն ինչից,
Պաշարվել եմ ամեն ինչով:

Ինձ խաբել են ամեն ինչում,
Խուսափել եմ ամեն ինչից,
Շտապել եմ ամեն ինչում,
Ուշացել եմ ամեն ինչից:

Ասելիքը

Սահյանը ներկայացնում է, որ կյանքը լի է կարողություններով և մարդ ամեն ինչ տեսնելուց հետո մնում է հոգնած և մտահոգ զգացմունքներով։

Թեմաներ

Փորձառություն և ինքնավերլուծում

Կյանքի արագ ընթացք

Կյանքի հագեցում

Փոխանցված թեմաներ

Հոգնածություն և հագեցում

Հիասթափություն

Ներքին դատարկություն

Ում համար իմ ուշքը գնաց

Ում համար իմ ուշքը գնաց,
Նա ինձ համար երազ մնաց,
Բայց երբ հետո ուշքի եկավ
Որ ջուր պիտի շաղեր վրաս,
Ուշքի բերեր ժամանակին,
Ուշացել էր…Ուշ էր արդեն:
Ով ինձ համար ուշքը կորցրեց
Ով գիտի ում սիրտը կոտրեց:
Չտեսնելու տվի անցա
Բայց երբ հետո ուշքի եկա,
Թե ես ինչ եմ կորցրել անդարձ,
Անվերադարձ, ուշ էր արդեն:
Եվ ապրում ենք ափսոսալով,
Եվ դժվար ենք ուշքի գալիս,
Որ ուշացած ուշքի գալով
Մի ողջ կյանք ենք տանուլ տալիս:

Ասելիք

Ասելիքն այն է, որ կյանքում ամեն ինչ պետք է զգալ և գնահատել ժամանակին, որովհետև ուշացած գիտակցումը չի փոխում կորստյան փաստը։

Թեմաներ

Ուշացած սեր և ուշացած զգացմունքներ

Ափսոսանք և կորուստ

Ժամանակի անցողիկություն

Գիտակցման ուշացում

Անվերադարձ պահերի ցավը

Փոխանցված զգացմունքները

Ափսոսանք՝ կորցրածի համար

Ցավ՝ այն բանի համար, որ չգնահատվեց ժամանակին

Ներքին տխրություն ու դատարկություն

Խոր զգայական փորձառություն, որը փոխում է մարդու աշխարհայացքը