Posted in Ֆիզիկա 9, Դասեր

Ատոմի կառուցվածքը:

Թեմատիկ հարցեր և խնդիրներ՝

1. Ի՞նչ կառուցվածք ունի ատոմը՝ ըստ Ռեզերֆորդի:

Ատոմը բաղկացած է փոքր, բայց ծանր դրական լիցքավորված միջուկից, որի շուրջն են պտտվում էլեկտրոնները։

2. Ինչո՞վ են միմյանցից տարբերվում տարբեր քիմիական տարրերի ատոմները:

Ատոմների զանգվածով:

3. Ո՞րն է տվյալ քիմիական տարրի գլխավոր բնութագիրը։

4. Ի՞նչ մասնիկներ կան միջուկում:

Նեյտրոնբեր և պրոտոններ:

5. Ինչպիսի՞ն է ջրածնի, հելիումի, բերիլիումի ատոմների կառուցվածքը:

Ջրածնի ատոմը ունի 1 պրոտոն, 1 էլեկտրոն, նեյտրոն չունի։ Հելիումը ունի 2 պրոտոն, 2 նեյտրոն, 2 էլեկտրոն։ Բերիլիումը՝ 4 պրոտոն, 5 նեյտրոն, 4 էլեկտրոն։

6. Ինչպե՞ս են առաջանում դրական իոնները, բացասական իոնները:

Դրական իոնները առաջանում են, երբ ատոմը տալիս է էլեկտրոններ։ Բացասական իոնները՝ երբ ստանում է էլեկտրոններ։

7. Ո՞վ և ե՞րբ է հայտնագործել էլեկտրոնը։

Էլեկտրական երևույթները բացատրելու համար անհրաժեշտ է պարզել ատոմի կառուցվածքը: Այդ ուղղությամբ առաջին հայտնագործությունը կատարեց անգլիացի գիտնական Ջ.  Թոմսոնը: 1898թվականին նա հայտնաբերեց ատոմի կազմի մեջ մտնող և տարրական լիցք կրող փոքրագույն մասնիկը՝ էլեկտրոնը:

8. Ի՞նչ լիցքով է լիցքավորված էլեկտրոնը;

Բացասական:

9. Ատոմի ներսում ինչի՞ շուրջն են պտտվում էլեկտրոնները։

Էլեկտրոննորը պտտվում էն միջուկի շուրջ:

10. Ի՞նչ լիցքով է լիցքավորված ատոմի միջուկը։

Դրական

11. Քիմիական տարբեր տարրերի ատոմներն ինչո՞վ են տարբերվում միմյանցից։

Մասնիկների քանակով

12. Ինչու՞ սովորական պայմաններում մարմինը լիցք չունի:

Սովորական պայմաններում մարմինը լիցք չունի, քանի որ դրական և բացասական լիցքերը հավասար են։

13. Բացատրեք հպված մարմինների էլեկտրականացման երևույթը:

Հպված էլեկտրականացում դա այն է, երբ մարմինները դիպչում են իրար էլեկտրոնները անցնում են մեկից մյուսըև էլեկտրականացվում:

14. Բացատրե՛ք հպված մարմինների էլեկտրականացման երևույթը:

15. Ինչո՞ւ շփումով էլեկտրականացնելիս մարմինների վրա առաջանում են բացարձակ արժեքով հավասար, բայց տարանուն լիցքեր:

Posted in Գրականություն 9, Դասեր

Օձն

1. Ինչպիսին էր օձը։ 

Ինչպես բավականին հաճախ շեշտում էր հեղինակը, օձը սրճագույն էր։ Սիրուն օձ էր՝ մաքուր ու նրբագեղ, ճշգրիտ, նաև վախեցած և անմեղ:

2. Մեկնաբանի՛ր  հատվածները՝

Ա․ Իրեն հանցավոր էր զգում, որ օձին հետապնդելով խախտում է այգու այս կամ այն կանոնը և մի ասելիք էր պատրաստում, եթե որևէ մեկը հայտնաբերեր իրեն: Գուցե ասի՝ «Ես ժամանակակից բարոյականությունն եմ և ուսումնասիրում եմ սողունների կառուցվածքը»:

Ահա կետադրված տարբերակը․

Նա իրեն հանցավոր էր զգում, քանի որ ընկել էր օձի ետևից և տարբեր խոսքեր էր հորինում, թե ինչ է ասելու, եթե իրան բռնացրեն:

Բ․  Ձեռք տալ օձին՝ նշանակում է ձեռք տալ մարդու մտքում թաքնված չգիտես ինչ բանի, մի բան, որ չպետք է երբեք ի լույս բերվի: 

Ուզում է ասել, որ օձին ձեռք տալը խորհրդանշում է մարդու ներսում թաքնված վտանգավոր ու արգելված կողմերին դիպչելը, որոնք չպետք է բացվեին։

Posted in Հանրահաշիվ 9, Դասեր

Հանրահաշիվ

1)Որոշե՛ք քառակուսային եռանդամի նշանը տրված կետում․

ա) x2 + 4x − 8, x = 2

Դրական

բ) 3 x2 − 10x + 2, x = −1

Դրական

գ) −2x2 + 7x + 11, x = 1.5

Դրական

դ) 1/2 x2 + 5x − 20, x = 4

Դրական

2)Հաշվե՛ք քառակուսային եռանդամի դիսկրիմինանտը (տարբերիչ)։ Եռանդամի նշանը կախվա՞ծ է արդյոք x-ի արժեքից: Եթե կախված չէ, ապա նշե՛ք նշանը։

ա) 2x2 + 7x − 1

D=49+8=57 այո

բ) −x2 + 3x − 9

D=9-36=-27 ոչ

գ) − x2 − 6x − 9

D=36-36=0 այո

դ) 3x2 − 4√3 x + 1

D=48-12=36 այո

3)Գտե՛ք քառակուսային եռանդամի նշանապահպանման միջակայքերը․

ա) 2x2 − 6x + 4

(-օօ;1) +

(1;2) –

(2;оо)+

բ) 3x2+ 2x + 1

(-օօ;оо)+

գ) − x2 + 3x − 2

(-оо;1)-

(1;2)+

(2;оо)-

դ) 2x2 + 12x − 6

(-оо;-3-2√3)+

(-3-2√3;-3+2√3)-

(-3+2√3;оо)+

4)5-ից մինչև 187 բնական թվերի մեջ 15-ի բազմապատիկ քանի՞ թիվ կա։

12 հատ

5)54-ից մինչև 389 բնական թվերի մեջ 23-ի բազմապատիկ քանի՞ թիվ կա։

14 հատ

6)Գտնել 30-ի պարզ բաժանարարների քանակը։

30=2*3*5

7)Գտնել 210-ի պարզ բաժանարարների քանակը։

210=2*5*3*7

8)Գտնել 15-ի բոլոր բաժանարարների գումարը։

1, 3, 5, 15=24

9)Գտնել 38-ի բոլոր բաժանարարների գումարը։

1+2+19+38=60

Posted in Հանրահաշիվ 9, Դասեր

Հանրահաշիվ

1)Փոփոխականի ո՞ր արժեքի դեպքում արտահայտությունն իմաստ չունի․

ա)x=8

բ)x=3

գ)x=6

դ)x=3

ե)x=2 x=-1

զ)x-4 x=5

է)x=3

ըx=4

2)Գտե՛ք արտահայտության թույլատրելի արժեքների բազմությունը և նշանապահպանման միջակայքերը․

ա) (-oo;-5) – U(-5;-2) – U(-2;oo) +

բ)(-oo;3) + U (3; oo) +

գ)(-օօ;-1)+ (-1;3) + (3;оо) +

դ)(-օօ ;-5/3)+U(-5/3;0)- U(0;oo) +

ե)

զ)

է)

ը)

3)Սոֆին 240 000-դրամանոց հեռուստացույց գնեց։ Նա վճարեց 140 000 դրամ, իսկ մնացած գումարի համար վերցրեց մեկ տարով ապառիկ՝ 18% տարեկան տոկոսադրույքով։ Ընդհանուր որքա՞ն գումար Անին վճարեց հեռուստացույցի համար։

240000-140000=100000

10000*0,18=18000

240000+18000=258000

4)Լուծե՛ք քառակուսային հավասարումը.

Posted in Դասեր, Երկրաչափություն 9

Երկրաչափություն

1)Oxy հարթության վրա շրջանագիծը տրված է հետևյալ հավասարումով. 

ա) x2 +y2 =36,

O(0,0) r=5

բ) (x — 3)2 + (y — 5)2 = 25 

O(3,5)r=6

Ինչի՞ են հավասար շրջանագծի կենտրոնի կոորդինատները և շառավիղը:

(0;0)

r=6

(3;5)

r=5

2)Շրջանագիծը տրված է (x + 4)2 + (y — 3)2 = 2, 56 հավասարումով: Նշե՛ք, թե (-4, 4), (-2, 1), (-2, 3), (-5, 4) կետերից որոնք են ընկած`

ա) շրջանագծի վրա, 

բ) տրված շրջանագծով եզերված շրջանի ներսում, 

(-4;4)

(-5;4)

գ) տրված շրջանագծով եզերված շրջանից դուրս:

(-2;1)

(-2;3)

3)Գրե՛ք r շառավիղով և O կենտրոնով շրջանագծի հավասարումը, եթե`

ա) r = 1 Օ(0, -7), 

x2+(y+7)2=1

բ) r = 5 O(1, -2)

(x-1)2+(y+2)2=25

գ) r = 0,5 Օ(-3, -7)

(x+3)2+(y+7)2=0.25

4)Գրե՛ք այն շրջանագծի հավասարումը, որի կենտրոնը կոորդինատների սկզբնակետն է, և որն անցնում է՝

ա) (1, 2)

1+4=5

x2+y2=5

բ) (-3, 5), 

9+25=34

x2+y2=34

գ) (4, -3) կետով

16+9=25

x2+y2=25

5)Գրե՛ք M կենտրոնով և N կետով անցնող շրջանագծի հավասարումը, եթե՝

ա) M(−1, 2), N(0, 5), 

(0+1)2+9=r2

r2=10

(x+1) 2+(y-2)2=10

բ) M(0, 3), N(-2, 6):

(0+2)2+9=r2

r2=11

6)Գտե՛ք A(-1,-2), B(2, −5), C(1, -2), D(-2, 1) գագաթներով ABCD զուգահեռագծի պարագիծը և անկյունագծերը:

dBD=√16+36=√52=2√13

dAC√4=2

dAB=√9+9=√18=3√2

dBC=√1+9=√10

P=2*2√2+2*√10=6√2+2√10

Posted in Քիմիա 9, Դասեր

Քիմիա

.Որքա՞ն սիլիցիումի և ջրածնի ատոմ է պարունակում նշված քիմիական բանաձևով՝  

SiH4 արտահայտվող նյութի երկու մոլեկուլը: 


  • 1և4

  • 2և8

  • 4և8

  • 8և4
  1. Հետևյալ շարքի 

NaOH,KOH,LIOH,CsOH

 քիմիական բանաձևերով արտահայտվող նյութերից որի՞ հարաբերական մոլեկուլային զանգվածն է 56:

Նշված միացությունը ստանալու նպատակով ի՞նչ զանգվածային հարաբերությամբ պետք է վերցնել համապատասխան պարզ նյութերը, որպեսզի նրանք ամբողջությամբ փոխազդեն՝ առանց մնացորդի։

  1. Միացությունը կազմված է մեկ ատոմ սիլիցիումից և երկու ատոմ մագնեզիումից: Նշված միացությունը ստանալու նպատակով ի՞նչ զանգվածային հարաբերությամբ պետք է վերցնել համապատասխան պարզ նյութերը, որպեսզի առանց մնացորդի փոխազդեն:                 
  2. SiMg2
  3. 2*24:28
  4. 24:28
  5. 12:14
  6. (6;7)

Միացությունը բաղկացած է մեկ ատոմ ածխածնից և երկու ատոմ թթվածնից:

5.Որոշել ազոտ տարրի օքսիդացման աստիճանները հետևյալ օքսիդներում. N2O, NO, N2O3, NO2, N2O5 

+1

+2

+3

+4

+5

6. 0,2 մոլ նատրիումի հիդրօքսիդի զանգվածը հավասար է:

40*0.2=8

  1. Նշված քիմիական բանաձևերով (

NiSO4,NiCl2,Ni(NO3),NiO2) արտահայտվող միացություններից որի՞ մոլեկուլի  բաղադրությունում է մետաղ տարրի զանգվածային բաժինը 45,38%:

Posted in Քիմիա 9, Դասեր

Քիմիա տնային

Հաշվիր յուրաքանչյուր նյութի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը։

  • HCl – աղաթթու 36
  • H₂SO₄ – ծծմբաթթու 78
  • HNO₃ – ազոտաթթու 63
  • H₂CO₃ – ածխաթթու 62
  • NaOH – նատրիումի հիդրօքսիդ 40
  • KOH – կալիումի հիդրօքսիդ 56
  • Ca(OH)₂ – կալցիումի հիդրօքսիդ 74
  • Al(OH)₃ – ալյումինի հիդրօքսիդ (ամֆոտեր) 78
  • NaCl – նատրիումի քլորիդ 59
  • KNO₃ – կալիումի նիտրատ 100
  • CaCO₃ – կալցիումի կարբոնատ 100
  • CuSO₄ – պղնձի սուլֆատ 159.5
  • Al₂(SO₄)₃ – ալյումինի սուլֆատ 317
  •       CO₂- ածխածնի օքսիդ 44
  •       SO₂ — ծծմբի օքսիդ 65
  •       CaO- կալցիումի օքսիդ 56
  •         P₂O₅- ֆոսֆորի օքսիդ 141
  1. Ի՞նչ է զանգվածային բաժինը

Զանգվածային բաժինը ցույց է տալիս՝ նյութի բաղադրիչներից յուրաքանչյուրն ի՞նչ զանգվածով է ներկայացված ամբողջ խառնուրդի կամ միացության մեջ։
Շատ հաճախ այն արտահայտվում է տոկոսով (%):

w(%)=Ar×n / Mr x 100%

Հաշվի՛ր  նյութում տարրեր զանգվածային բաժինները:

  •       CO₂- ածխածնի օքսիդ
  • w(C)=12*1/44*100==27.27
  • w(O2)=16*2/44*100=72.72
  •       SO₂ — ծծմբի օքսիդ
  • w(S)=32*1/64*100=50
  • w(O2)=16*2/64*100=50
  •       CaO- կալցիումի օքսիդ
  • w(Ca)=40*1/56*100=71.42
  • w(O)=16*1/56*100=28.57
  •         P₂O₅- ֆոսֆորի օքսիդ
  • w(P2)=31*2/142*100=42.66
  • w(O5)=16*5/142*100=56.33