Category: Դասեր

1)Գտե՛ք 13 սմ շառավղով շրջանագծի երկարությունը:

26п

2)Գտե՛ք 10π սմ երկարությամբ շրջանագծի շառավիղը:

5

3)Գտե՛ք 15 սմ շառավղով 36° աղեղի երկարությունը:

3п

4)Գտե՛ք 18 դմ շառավղով շրջանագծի 120° աղեղի երկարությունը:

12п

5)Գտե՛ք շրջանագծի շառավիղը, եթե դրա 45° աղեղի երկարությունը 19 սմ է:

76/п

6)Նկարում AB աղեղի երկարությունը 7π սմ է: Գտե՛ք ∝-ն, եթե OA = 36 սմ:

35

7)O կենտրոնով շրջանագծերից մեկի շառավիղը 9 սմ է, մյուսինը՝ 15 սմ: Գտե՛ք CD աղեղի երկարությունը, եթե AB աղեղի երկարությունը 5π սմ է:

3п

1. Ի՞նչ նյութերն է ձգում մագնիսը:

Մագնիսը ձգում է երկաթը, նիկելը, կոբալտը և պողպատը։

2. Ո՞ր մարմիններն են կոչվում հաստատուն մագնիսներ:

Հաստատուն մագնիսներ են այն մարմինները, որոնք միշտ պահպանում են մագնիսական հատկությունը։

3. Մագնիսի ո՞ր մասերն են ավանում մագնիսի բևեռներ:

Մագնիսի բևեռներ են նրա երկու ծայրերը, որոնք ամենաշատն են ձգոում։

4. Ինչպե՞ս են փոխազդում ա/ մագնիսների նույնանուն բևեռները; բ/ տարանուն բևեռները:

Նոույնանունները վանում են տարանունները ձգում են:

5. Ինչպե՞ս կարելի է որոշել շերտավոր մագնիսի բևեռները, եթե դրանք նշված չեն մագնիսի վրա:

Մագնիսը կախում են թելով կամ մոտեցնում կողմնացույցի հյուսիս ցույց տվող ծայրը հյուսիսային բևեռն է։

6. Ինչի՞ ազդեցությամբ է կողմնացույցի սլաքը ուղղորդվում որոշակի ուղղությամբ: Ո՞ր կողմն է այն ցույց տալիս:

Կողմնացույցը ուղղորդվում է Երկրի մագնիսական դաշտից և ցույց է տալիս հյուսիսը։

7. Ի՞նչ նմանություն ունեն 2 լիցքերի և 2 մագնիսների փոխազդեցությունները:

Նույնանունները վանում են, տարանունները՝ ձգում:

8. Ինչպե՞ս կարելի է որոշել հոսանքակիր կոճի բևեռները մագնիսական սլաքի միջոցով:

Սլաքի հյուսիսային ծայրը ձգվում է կոճի հարավային բևեռին:

9. Ինչո՞վ են տարբերվում հաստատուն մագնիսն ու հոսանքակիր կոճը:

Հաստատուն մագնիսը միշտ մագնիսական է, կոճը՝ միայն հոսանքի ժամանակ։

10. Ի՞նչ են մագնիսական դաշտի գծերը:

Մագնիսական դաշտի գծերը ցույց են տալիս դաշտի ուղղությունը։

1.ՀՀ քաղաքներն ի՞նչ խմբերի են բաժանվում ըստ աշխատանքի աշխարհագրական բաժանման իրենց։

Հայաստանի Հանրապետության քաղաքները ըստ աշխատանքի աշխարհագրական բաժանման բաժանվում են մի քանի խմբերի։ Առանձնանում են արդյունաբերական քաղաքներ, որտեղ զարգացած է արտադրությունը, բազմագործառութային քաղաքներ, որոնք կատարում են վարչական և ծառայությունների կենտրոնի դեր, տրանսպորտային քաղաքներ՝ ձևավորված ճանապարհային հանգույցների շուրջ, ինչպես նաև առողջարանային-զբոսաշրջային և գյուղատնտեսական շրջանները սպասարկող քաղաքներ։ Այս բաժանումը ցույց է տալիս քաղաքների տնտեսական մասնագիտացումը։

2.Գյումրու զարգացման տարբեր փուլերում ի՞նչ գործոններ էին նպաստել կամ խանգարել նրա տնտեսական վերելքին:

Գյումրու զարգացմանը նպաստել են նրա բարենպաստ աշխարհագրական դիրքը, առևտրական ճանապարհները, երկաթուղու կառուցումը և խորհրդային տարիների արդյունաբերության զարգացումը։ Սակայն քաղաքի տնտեսական աճին խանգարել են 1988 թվականի երկրաշարժը, գործարանների փակումը և բնակչության արտագաղթը, որոնք դանդաղեցրել են զարգացման ընթացքը։

3. Ուրվագծային քարտեզ վրա նշել մարզերն ու խոշոր քաղաքները։

Հավասարասրուն եռանկյան պարագիծը 100 է, իսկ հիմքը և սրունքը հարաբերում են, ինչպես 24:13 :
ա) Գտնել եռանկյան մակերեսը:

240
բ) Գտնել եռանկյան փոքր կողմը:

26
գ) Գտնել եռանկյան մեծ բարձրությունը:

240/13

2)Հավասարասրուն եռանկյան հիմքը 8-ով փոքր է սրունքների գումարից, իսկ պարագիծը 72 է:
ա) Գտնել եռանկյան սրունքի երկարությունը:

20
բ) Գտնել եռանկյան մակերեսը:

192
գ) Գտնել եռանկյանը ներգծած շրջանագծի շառավիղը:

16/3

3)Հավասարասրուն եռանկյան պարագիծը՝ 36 է, իսկ սրունքը հավասար է այն քառակուսու կողմին, որի պարագիծը 40 է:
ա) Գտնել եռանկյան սրունքը:

10
բ) Գտնել եռանկյան մակերեսը:

48
գ) Գտնել եռանկյանը ներգծած շրջանագծի շառավիղը:

8/3

4)Հավասարասրուն եռանկյան հիմքին տարված բարձրությունը 6 է,
իսկ սրունքը՝ 12:
ա) Գտնել եռանկյան հիմքին առընթեր անկյան աստիճանային
չափը:

30
բ) Գտնել եռանկյան մակերեսը:

12V3
գ) Գտնել եռանկյանն արտագծած շրջանագծի շառավիղը:

12

Պատմության ընթացքում եղել են շատ կանանց կերպաարներ, որոնք ազդել են իրենց ժողովրդի ճակատագրի վրա: Այդ կանանցից էին Թմկա տիրուհին և Այծեմնիկը: Չնայած, որ Թմկա տիրուհին, սկզբում, երբ Թաթուլ իշխանը գնացել էր պատերազմի մնում էր նրան հավատարիմ, ի վերջո նրան դավաճանեց` ծանր ընտրության առջև լինելու պատճառով: Իսկ Այծեմնիկը, չնայած որ կանգնած էր երկու քայլի առջև, Թմկա տիրուհու պես, թողնել Անի քաղաքը թուրքերին, թէ՞ պայքարել մինչև վերջ:

Թմկա տիրուհու և Այծեմնիկի կերպարները ցույց են տալիս մարդու ընտրության կարևորությունը ծանր պահին:

Թաթուլ իշխանի գնալուց ոչ ուշ եկավ Նադիր շահը և դրդեց Էմկա տիրուհուն այդ քայլին` դավաճանությանև: Դավաճանությունից հետո Թմկա տիրուհին բացեց դարպասները դեպի բերդ թշնամիների դիմաց: Այդ դավաճանությ արդյունքում Թմկա տիրուհին շահագռգության պատճառով կորցրեց ինքն իրեն և դավաճանեց իր հայրենիքը, ինչպես դավաճանեց իր ամուսնուն: Իսկ Այծեմնիկը ամբողջությամբ հակասում է Թմկա տիրուհու կերպարին: Նա շատ հայրենասեր և հպարտ կին էր, որը մինչև վերջ պայքարեց Անի քաղաքի ազատագրման համար: Նա պայքարում էր իր անձնուրացությամբ և հպարտությամբ: Իմ կարծիքով, համեմատելով Այծեմնիկի և Թմկա տիրուհու կերպարները, կարելի է ասել, որ Թմկա տիրուհին դավաճանեց ոչ միայն իր հայրենիքին, այլ նաև դավաճանեց իր անվանը և ճակատագրին: Իսկ Այծեմնիկը բարձր պահելով իր անունը ապացուցեց իր հայրենասիրությունը և հպարտությունը:

Այսպիսով` համեմատելով Թմկա տիրուհու և Այծեմնիկի կերպարները` պետք է կարևորել արարքների լրջությունը և հետևանքները: Այս կերպարներից կարելի է ոգեշնչվել: Օրինակ կարելի է Այծեմնիկի արարքից ոգեշնչվել և գնալ մինչև վերջ, իսկ Թմկա տիրուհու կերպարից կարելի է հասկանալ, որ պետք չէ օրինակ վերցնել նրա արարքից և մտածել դրանց հետևանքների մասին:

1)Տրված է {a_n} երկրաչափական պրոգրեսիան։ Հաշվե՛ք.

ա)S₇ -ը, եթե a₁ = 1, q = 2

127

բ)S₈ -ը, եթե a₁ = -1, q = 3

-3280

գ)S₄ -ը, եթե a₁ = 8, q = 1/2

15

դ)S₆ -ը, եթե a₁ = 4, q = -3

-728

2)Տրված է {a_n} երկրաչափական պրոգրեսիան։ Հաշվե՛ք S₅ -ը.

ա) a₂ = 4, q = 3

484\3
բ) a₃ = 9, a₄ = 27

121

գ) a₂ = 8, q = -1/2

-11

3)Տրված է {a_n} երկրաչափական պրոգրեսիան։ Գտե՛ք a₁ — ը, եթե

ա)S₄ = 30, q = 2

2

բ)S₆ = -2184, q = 3

-6

գ)S₇ = 5, q = -1

5

դ)S₃ = 91, q = -4

7

4)Տրված է b_n = 3 * 2^{n — 1} երկրաչափական պրոգրեսիան: Հաշվե՛ք.

ա)b₃ + b₄

36

բ)b₅ + b₆

144

5){a_n} երկրաչափական պրոգրեսիայում a₁ = 6, q = -1: Հաշվե՛ք.

ա)S₂₀₂₅ — ը

6

բ)S₂₀₂₆ — ը

6

Ներկայացնել օրգանիզմների անհատական զարգացումը՝ սաղմնային և հետսաղմնային զարգացում:

Օրգանիզմների անհատական զարգացումը կոչվում է օնտոգենեզ և սկսվում է զիգոտից մինչև կյանքի ավարտը։ Այն բաժանվում է երկու շրջանի՝ սաղմնային և հետսաղմնային։ Սաղմնային շրջանը տեղի է ունենում մինչև ծնվելը և ունի երեք փուլ՝ տրոհում, գաստրուլյացիա և օրգանոգենեզ։ Տրոհման ժամանակ զիգոտը բաժանվում է բջիջների, գաստրուլյացիայի ընթացքում առաջանում են երեք սաղմնային թերթիկներ՝ էկտոդերմ, էնտոդերմ և մեզոդերմ, իսկ օրգանոգենեզի ժամանակ ձևավորվում են օրգանները։

Հետսաղմնային զարգացումը սկսվում է ծնվելուց հետո և լինում է ուղղակի կամ անուղղակի։ Օրգանիզմների զարգացման վրա մեծ ազդեցություն ունեն միջավայրի գործոնները՝ ջերմաստիճանը, սնունդը և կենսակերպը, որոնք կարող են նպաստել կամ խանգարել նորմալ զարգացմանը։

2. Լրիվ և թերի կերպարանափոխություն:

Ուղղակի զարգացման դեպքում ծնվում է հասունին նման փոքր օրգանիզմ, իսկ անուղղակի զարգացման դեպքում լինում է կերպարանափոխություն՝ թրթուրից հասուն կենդանի։

3. Գենետիկայի հիմնական հասկացությունները, ժառանգականություն և փոփոխականություն:

Գենետիկան ուսումնասիրում է ժառանգականության և փոփոխականության օրինաչափությունները։ Ժառանգականությունը ծնողների հատկանիշները սերունդներին փոխանցելու հատկությունն է՝ հիմնված ԴՆԹ-ի վրա, իսկ փոփոխականությունը նոր հատկանիշներ ձեռք բերելու հատկությունն է։ Հիմնական հասկացություններն են գենը (ժառանգականության միավոր), գենոտիպը (գեների ամբողջություն) և ֆենոտիպը (արտաքին հատկանիշներ)։ 

4. Օրգանիզմենրի բազմացման եղանակները՝ սեռական և անսեռ, դրանց կենսաբանական նշանակությունը:

Օրգանիզմների բազմացումը կենսաբանական հիմնարար գործընթաց է, որն իրականանում է երկու հիմնական եղանակով՝ անսեռ և սեռական։ Անսեռ բազմացման ժամանակ նոր սերունդը սկիզբ է առնում մեկ ծնողական առանձնյակից՝ կիսման, բողբոջման կամ վեգետատիվ մասերի միջոցով, ինչի արդյունքում ստացվում են գենետիկորեն նույնական առանձնյակներ։ Սրա կենսաբանական նշանակությունը բարենպաստ պայմաններում տեսակի թվաքանակի արագ աճն ու տարածումն է։ Ի տարբերություն սրա, սեռական բազմացումն իրականանում է երկու ծնողների սեռական բջիջների միաձուլմամբ, ինչը հանգեցնում է գենետիկական նյութի վերահամակցման։ Սեռական եղանակի կենսաբանական գլխավոր նշանակությունը ժառանգական բազմազանության ապահովումն է, որը թույլ է տալիս տեսակին ավելի լավ հարմարվել փոփոխվող միջավայրին, լինել ավելի կենսունակ և հիմք հանդիսանալ էվոլյուցիոն զարգացման համար։

5. Մենդելի 1-ին օրենք:

Միահիբրիդային խաչասերման առաջին սերնդում առաջացած օրգանիզմների ձևերը բոլորը միմյանց նման են և նման են դոմինանտ ծնողին:

6.Մենդելի 2-րդ օրենք:

Ճեղքավորման օրենք – առաջին սերնդի երկու հոտերոզիգոտ առանձնյակների խաչասերումից հետո երկրորդ սերնդում նկատվում է հատկանիշի ճեղքավորում որոշակի թվային հարաբերությամբ ըստ ֆենոտիպի 3:1 և ըստ գենետիպի 1:2:1 :

7. Ներկայացնել փետրվար ամսվա բլոգային աշխատանքները:

Օրգանիզմների բազմացման եղանակները՝ սեռական և անսեռ, դրանց կենսաբանական նշանակությունը, առավելությունները և թերությունները։

Գենետիկա