Category: Դասեր

Ժամանակն ու տարածությունը կարևոր դեր ունեն մարդու կյանքում, քանի որ դրանք օգնում են հասկանալ ոչ միայն տեղի ունեցած դեպքերը, այլ նաև դրանց իմաստը։ Հովհաննես Թումանյանի «Թմկաբերդի առումը» ստեղծագործության հատվածը և Նադիր շահի գործունեության մասին նյութը ներկայացնում են տարբեր իրավիճակներ, սակայն երկուսն էլ խոսում են իշխանության, հավատարմության և մարդու կատարած ընտրությունների մասին։

«Թմկաբերդի առումը»-ում բերդի անկումը տեղի է ունենում դավաճանության հետևանքով։ Ամրոցը, որը պետք է պաշտպաներ իր բնակիչներին, կործանվում է ներսից։ Հաղթանակից հետո Շահը հասկանում է, որ աշխարհում ոչինչ հավերժ չէ․ ոչ փառքը, ոչ ուժը, ոչ էլ մարդկանց վստահությունը։ Այս հատվածում բերդը դառնում է պատվի և հավատարմության խորհրդանիշ, իսկ նրա անկումը ցույց է տալիս, թե ինչ ծանր հետևանքներ կարող է ունենալ մեկ սխալ ընտրությունը։ Թաթուլը ներկայացվում է որպես ազնիվ և քաջ մարդ, և նրա կերպարը ավելի է ընդգծում մատնության անարդարությունը։Նադիր շահի գործունեության մասին նյութում երևում է այլ իրավիճակ։ Նա կարողացավ հաղթել թշնամիներին և Արցախում ստեղծել այնպիսի կառավարման ձև, որի շնորհիվ մելիքները պահպանեցին իրենց իրավունքներն ու ինքնուրույնությունը։ Արցախը դարձավ կազմակերպված կառավարման կենտրոն, որտեղ որոշ ժամանակ պահպանվեց կայունություն և կարգ։ Սակայն նրա մահից հետո այդ համակարգը թուլացավ, ինչը ցույց է տալիս, որ նույնիսկ ուժեղ իշխանությունը միշտ չէ, որ երկար է պահպանվում։Այս երկու օրինակները ցույց են տալիս, որ ժամանակը փոխում է ամեն ինչ, իսկ տարածքը դառնում է այն վայրը, որտեղ բացահայտվում են մարդկանց իրական արժեքները։ Մի դեպքում դավաճանությունը բերում է կործանման, մյուս դեպքում խելամիտ կառավարումը ստեղծում է կայունություն։ Սակայն երկուսն էլ ապացուցում են, որ ամեն ինչ կախված է մարդու վարքից և պատասխանատվությունից։

Այսպիսով`ներկայացված դեպքերը փոխանցում են ընդհանուր մի գաղափար․ ժամանակները փոխվում են, բայց հավատարմությունը, ազնվությունն ու ճիշտ ընտրություն կատարելու անհրաժեշտությունը միշտ նույնն են մնում։ Այդ պատճառով դրանք կարևոր են ոչ միայն իրենց ժամանակաշրջանի, այլ նաև մեր օրերի համար։

Ընթերցել  Թումանյանի ,,Սասունցի Դավիթ,, պոեմը։ 

Համացանիցի գտնել տեղեկություններ, մշակել և պատասխանել հարցերին։ 

1.Ի՞նչ է էպոսը։

Էպոսը ժողովրդական մեծ պատմություն է, որտեղ պատմվում է հերոսների, նրանց ուժի և հայրենիքը պաշտպանելու մասին։ Այն ստեղծում է ժողովուրդը շատ տարիների ընթացքում։

2. Քանի՞ ճյուղից է բաղկացած ,,Սասնա ծռեր,, էպոսը ։ 

Էպոսը կազմված է 4 մասից, որոնց անվանում ենք «ճյուղեր»։

3. Ներկայացրո՛ւ յուրաքանչյուր ճյուղի գլխավոր հերոսին, նրա կատարած սխրագործությունները։

• 1-ին ճյուղ (Սանասար և Բաղդասար) – Երկու եղբայրներ են, որոնք ջրից ուժ են ստանում, կառուցում են Սասուն քաղաքը և հիմնում իրենց տունը։
• 2-րդ ճյուղ (Մեծ Մհեր) – Նա շատ ուժեղ էր։ Իր ձեռքերով առյուծին երկու կես է արել, դրա համար նրան ասել են Առյուծաձև Մհեր։
• 3-րդ ճյուղ (Սասունցի Դավիթ) – Ամենասիրված հերոսն է։ Նա կռվել է Մսրա Մելիքի դեմ և հաղթել թշնամուն՝ ազատելով հայերին հարկերից ու գերությունից։
• 4-րդ ճյուղ (Փոքր Մհեր) – Դավթի որդին է։ Նա անմահ է, բայց քանի որ աշխարհում չարությունը շատ էր, նա փակվել է Ագռավաքար ժայռի մեջ և սպասում է արդարության գալուն։

4. Ի՞նչ ընդհանուր հատկանիշներ ունեն էպոսի գլխավոր հերոսները։ 

Բոլոր հերոսները՝ունեն հսկայական ուժ, շատ անվախ են, շատտ են սիրում իրենց հայրենիքը և պայքարում են արդարության համար։

5. Ո՞վ է քո սիրելի հերոսը, ինչո՞ւ։ 

Իմ սիրելի հերոսը Սասունցի Դավիթն է։ Նա շատ բարի է, չի սիրում թաքուն հարձակվել և միշտ զգուշացնում է թշնամուն կռվից առաջ։ Նա իսկական հերոսի օրինակ է։

Павел Иванович Выходцев получил письмо ….
а) от старого друга
б) от своей жены, уехавшей в гости к маме
в) от незнакомой женщ ины с признанием в любви и приглашением на свидание

2. Когда Павел И ванович получил письмо, он ….
   а) обрадовался и сразу же решил пойти на свидание
   б) долго размышлял и наконец решился встретиться с автором письма
   в) сразу забыл о письме
3. Выходцев пришёл к выводу, что автором письма была ….
   а) какая-нибудь вдова из дачного посёлка
   б )е г о жена
   в) молодая сим патичная блондинка, которую он однажды
   встретил на прогулке
4. Павел И ванович поду мая, что ….
   а) он ещё хорош собой, поэтому его можно полюбить
   б) в него нельзя не влюбиться
   в) влюбиться можно только в молодого человека
5. Когда Павел Иванович реш ил пойти на свидание, он —

а) оделся кое-как
б) долго думал, как одеться
в) стал красиво одеваться

6. Уходя из дома, Павел Иванович сказал жене, что ….
   а) у него болит голова, поэтому он хочет прогуляться
   б) он идёт встретиться с её братом
   в) он хочет поспать на свежем воздухе в беседке
7. По дороге на свидание Павел Иванович ….
   а) сильно волновался

1)Գտե՛ք թվային տվյալների լայնքը, մոդն (եթե ունի) ու մեդիանը.
ա) 2, 2, 2, 5, 5, 8, 10

8, 2, 5
բ) -5, 4, 2, 6, 6, 8, 8, 8

13, 8, 6
գ)-105, 12, 12, 250, 233, 205, 12

-105, 12, 12, 12, 205, 233, 250

355, 12, 12
դ) -20, -120, 0, 15, 7, 7, 120, 500

-120, -20, 0, 7, 7, 15, 120, 500

620, 7, 7

2)Հաշվե՛ք թվային տվյալների միջին թվաբանականն ու մեդիանը.
ա) 1, 3, 3, 5, 7

3,8, 3
բ) 5, 2, 1, -2, 7, -4

-4, -2, 1, 2, 5, 7

1,5, 1,5
գ) 4,5,7,5,-8, 45

-8, 5, 5, 5, 7, 45

9,(6), 5
դ) 2, 2, 8, 8, 8, 250, -120

-120, 2, 2, 8, 8, 8, 250

22,5, 8
ե) 1, 1, 1, 1, 5, 5, -6, -10

-10, -6, 1, 1, 1, 1, 5, 5

-0,25, 1

3)Գտե՛ք թվային տվյալների միջինը, մոդը, մեդիանը և լայնքը.
ա) 0, 0, 5, 5, 10, 10, 10, 10, 10

6,(6), 10, 10, 10
բ) 1, 1, 2, 2, 2, 19, 20, 21

8,5, 2, 2, 20
գ)-6, 6, 0, -3, 3

-6, -3, 0, 3, 6

0, մոդ չունի, 0, 12
դ) –10, 0, 0, 12, 13, 12, 12

5,5, 12, 12, 23

4)Գտե՛ք a-ի թվային արժեքը, եթե հայտնի է, որ a, 1, 1, 2, 2, 4 բնական թվերի՝
ա) մոդը 2 է

2
բ) մեդիանը 1.5 է

1
գ) լայնքը 4 է

0
դ) միջինը 3 է

8
ե) մեդիանը մեծ է մոդից

1