Posted in Քիմիա 9, Դասեր

Թթուներ

  1. Ներկայացրե՛ք H2CO3, H₂SiO3, HNO3, H3PO4 և HCIO4, թթուների էլեկտրոլիտային դիսոցման հավասարումները և թթու առաջացնող տար րերի օքսիդացման աստիճանները:
    • Դիսոցում

    • H₂CO₃ ⇄ H⁺ + HCO₃⁻
      HCO₃⁻ ⇄ H⁺ + CO₃²⁻

    • H₂SiO₃ ⇄ H⁺ + HSiO₃⁻
      HSiO₃⁻ ⇄ H⁺ + SiO₃²⁻

    • HNO₃ → H⁺ + NO₃⁻

    • H₃PO₄ ⇄ H⁺ + H₂PO₄⁻
      H₂PO₄⁻ ⇄ H⁺ + HPO₄²⁻
      HPO₄²⁻ ⇄ H⁺ + PO₄³⁻

    • HClO₄ → H⁺ + ClO₄⁻
    • ՕԱ
    • 4, 4, 5, 5, 7

2. Որոն՞ք են H3PO4, H3BO3, HClO , HMnO4 թթուներին համապատասխանող օքսիդների բանաձևերը:

P₂O₅, B₂O₃, Cl₂O, Mn₂O₇

3. Արտածե՛ք այն թթուների բանաձևերը, որոնց բաղադրությունը (ըստ զանգվածի) ներկայացված է ստորև.

ա)Н` 1,59%

N 22,22%,

Ο` 76,19%

1.59/1=1.59, 22,22/14=1.587, 76,19/16=4.76

բ) H` 3,06%,

P` 31,63%,

Ο` 65,31%

3.06/1=3.06, 31,63/31=1.02, 65,31/16=4.08

4. Ավտոմեքենայի կուտակիչում որպես թթու օգտագործվում է`

1. աղաթթու

3. ազոտական թթու

2. քացախաթթու

4. ծծմբական թթու

5. 4 գ MgO-ն լուծել են ազոտական թթվի լուծույթի մեջ: Որոշե՛ք ստացված աղի նյութաքանակը և զանգվածը:

  1. MgO + 2HNO₃ → Mg(NO₃)₂ + H₂O

  2. M(MgO) = 24 + 16 = 40 գ/մոլ
    n(MgO) = 4 գ / 40 գ/մոլ = 0,1 մոլ

  3. n(Mg(NO₃)₂) = n(MgO) = 0,1 մոլ

  4. M(Mg(NO₃)₂) = 24 + 2×(14 + 48) = 148 գ/մոլ
    m(Mg(NO₃)₂) = 0,1 մոլ × 148 գ/մոլ = 14,8 գ
Posted in Գրականություն 9, Դասեր

Հավերժական սեր

1. Առանձնացրու, կարդա Թադմորի ապարանքի նկարագրությունը սկզբում եւ վերջում։ Մեկնաբանիր նկարագրությունների տարբերությունները (հեղինակի բանաստեղծական մտահղացումը)։

Լուսակերտ է ապարանքը Թադմորի,
Անապատում, որպես երազ ոսկեհյուս.
Յոթն հարյուր սյունի վրա մարմարի
Սլանում է աշտարակը երկնասույզ:

Շուրջը նազուկ արմավենու պուրակներ,
Ուր երգում են հրաշք-հավքեր կարոտով,
Շատրվաններն հուրհրում են կրակներ,
Ծաղիկները պճնազարդում արծաթով:

Պուրակները չորացել են, չքացել,
Եվ շիջել է լույս երազը սյուների.
Անապատը դեղին քղանցքն է փռել
Եվ ծածկել է ապարանքը Թադմորի…

Եվ ավազուտ շիրմի վրա մենավոր
Աշտարակն է մնում կանգուն ու վկա,
Որ իմանան վառ աստղերը հեռավոր
Էլ-Սամանի սերը հզո՛ր ու անմա՛հ:

Իմ կարծիքով այս երկու նկարագրությունները տարբերվում են իրենց մթնոլորտով: Սկզբում Թադմորի ապարանքը նկարագրվում է կարելի է ասել “կենդանի” տեսքով: Ծտերը երգում էին, արևը շողում, իսկ վերջում մթնոլորտը լրիվ հակասում է սկզբի մթնոլորտին:

2. Բառարանից գտիր բամբիշ, մանկլավիկ, նաժիշտ, ձեղուն, սնդուս, թալկանալ, եբենոսյան, մուշկ, կնդրուկ բառերի բացատրությունը։

Թագուհի, ստրուկ, աղախին, տանիք, դիպակ, ուժասպառ լինել, փայտից պարտաստված, բուրավետ յուղային նյութ, անուշահոտ խեժ

3. Ստեղծագործության վերաբերյալ գրի՛ր քո մտորումները։ 

Ստեղծագործությունը միջին էր՝ ոչ շատ լավ, ոչ էլ վատ։ Ավետիք Իսահակյանը շատ գեղեցիկ ու հետաքրքիր նկարագրություններ ուներ, օրինակ՝ նա Թադմորի կերպարով ցույց էր տալիս թագավորի տրամադրությունը։ Չգիտեմ՝ կա արդյոք հավերժական սեր, բայց համոզված եմ, որ ինչքան էլ սիրես ինչ-որ մեկին, ամենակարևոր մարդը պիտի լինես դու ինքդ։ Սիրելիին կորցնելը ցավոտ է, բայց դրա պատճառով կյանքը անիմաստ համարելը ճիշտ չէ։ Կարծում եմ՝ պետք է գնահատել կյանքը և շարունակել ապրել ու վայելել այն՝ նույնիսկ դժվար իրավիճակներում։

4. Գրի՛ր էսսե կամ ստեղծագործական աշխատանք վերնագրերից մեկով՝

  • Սիրո և սպասման փոխհարաբերությունը Իսահակայանի ,,Հավերժական սեր,, ստեղծագործությունում, 
  • Սիրո իդեալականացումը և իրականությունը, 
  • Սերը չի չափվում ժամանակով, 
  • Ի՞նչն է դարձնում զգացմունքը հավերժական՝ հիշողությունը, երազանքը, թե հավատը զգացումիդ հանդեպ,
  • Հավերժական սերը՝ իդեա՞լ, թե՞ իրական հոգեվիճակ։
Posted in Դասեր, Կենսաբխնություն 9

Քրոմոսոմներ, գեներ, կարիոտիպ։

Կարիոտիպը նշանակում է…

ա) Գեների հաջորդականության ամբողջականությունը
բ) Օրգանիզմի բոլոր սպիտակուցների համախումբը
գ) Օրգանիզմի քրոմոսոմների ամբողջական հավաքածուն՝ քանակը, չափը և ձևը
դ) ԴՆԹ-ի կրկնօրինակման գործընթացը

Մարդու սոմատիկ բջիջներում քանի՞ քրոմոսոմ կա։

ա) 22
բ) 23
գ) 44
դ) 46

Մարդու սեռաբջիջներում (գամետներում) քանի՞ քրոմոսոմ կա։

ա) 23
բ) 46
գ) 44
դ) 22

Քրոմոսոմների մեծամասնությունը ի՞նչ ձև ունեն մետաֆազում։

ա) Օղակաձև
բ) S-աձև
գ) X-աձև (երկքրոմատիդ)
դ) Գնդաձև

Քանի՞ զույգ ավտոսոմ և քանի՞ զույգ սեռական քրոմոսոմ ունի մարդը։

ա) 23 ավտոսոմ, 1 սեռական
բ) 22 ավտոսոմ, 1 սեռական
գ) 22 սեռական, 1 ավտոսոմ
դ) 23 սեռական, 2 ավտոսոմ

Posted in Հայոց լեզու 9, Դասեր

Բայ

Դո՛ւրս գրիր բայեր և որոշիր, թե որ խոնարհման են։ 

Ցատկում էի, երբ լսեցի դպրոցի զանգի ձայնը, և հիշեցի, որ դա ամենից առաջ տխրեցրեց ինձ, քանի որ գիտեի, որ ուշացել եմ: Սակայն մի ակնթարթ անց այլևս չմտահոգվեցի ուշանալուս համար, որպես արդարացում ունենալով թե՛ հասուն տանձերը, և թե՛ ցատկելու հայտնագործությունը:

Ցատկել-ե

լսել-ե

հիշել-ե

Գիտենալ-ա

Մտահոգվել-ե

Ունենալ-ա

Ուշանալ-ա

Հիշել-ե

Ցատկել-ե

2. Տրված բայերը դարձրու պատճառական.

Սովորել- սովորեցնել

քնել-քնեցնել

պայծառանալ- պայծառացնել

զգալ-զգացնել

զբաղվել- զբաղեցնել

դադարել- դադարեցնել

փայլել- փայլեցնել

նրբանալ- նրբացնել

ծաղկել- ծաղկեցնել

3. Կետադրե՛ք ։

Միշտ էլ հետաքրքրվել եմ բնության բոլոր արարածներով և դրանցից որն էլ պատահել է, փորձել եմ մանրազնին ուսումնասիրել: Մի օր` տարիներ առաջ` ճահճային թռչունների որսի ժամանակ, մի կրիա գտա և բերեցի տուն: Տանը` պատշգամբի մի անկյունում, նրա համար ստեղծեցի մի հարմար անկյուն` բերելով խոտեր, ճյուղեր ու հարդ: Ինքնամփոփ ու զգույշ են կրիաները, բայց երբ համոզվում են, որ իրենց որևիցե վտանգ չի սպառնում, պատյանից դուրս են հանում գլուխն ու ոտքերը և քայլում` դանդաղ ու անճոռնի շարժումներ անելով: Փոքր-ինչ ընտելանալուց հետո նույնիսկ կեր են վերցնում ձեռքիցդ: Սակավապետ ու քչակեր կենդանիներ են դրանք, շաբաթներով կարող են ոչինչ չուտել, բայց շատ հեշտ են դիմանում, որովհետև շարժումներ քիչ են անում և էներգիա քիչ է ծախսվում: Ժողովրդական մի հինավուրց ավանդություն կրիայի դանդաղաշարժությունը բացատրում է նրանով, որ ուր էլ լինի կրիան իր տան մեջ է, ուստի չի շտապում:

Posted in Հայոց լեզու 9, Անհատական նախագիծ, Դասեր

Անհատական նախագիծ թարգմանություն

Այսօր Նիկիտան շուտ արթնացավ և միանգամից վազեծ պատուհանի մոտ: Առավոտյան մոտ ցուրտը հանգեց, և ծառերը ծածկված էին ցրտահարությամբ: Սառեցված ճյուղերը փայլում էին արևի տակ՝ ինչպես ապակե թելերի վրա դրված լապտերները։ Իրանց փխրուն սառած շերտը թափվեց ծտերի ծանրությունից, որոնց դուր էին եկել այդ ճյուղերը կերակրապաշտի կողքին: Ո՞ր մի կախարդն է գիշերվա ընթացքում փոխել ծանոթ բակը:

Նիկիտան հանկարծ սկսեց անհանգստանալ. «ինչպե՞ս անցկացրեց գիշերը ձնեմարդը» Փաթաթված բրդյա շալով, նա կանգնած էր նարնջով քթի տեղը, և ժպտում էր: Նրանից դեպի գետ տանող հետքեր կային։Կարո՞ղա դա Ձմեռ Պապտ է եկել: Բայց ուսումնասիրությունից հետո տղան հասկացավ, որ ձմեռ պապը դրա հետ կապ չունի: Դա նրա հայրին էր գնում դեպի գետ թիակով, որ մաքրի սառցե անցքը ձյունից:

Նիկիտան փակեց աչքերը և հիշեց երեկվա օրը: Դեկտեմբերի ամենաերջանիկ օրն էր: Հինգերորդ դասարցիները առաջին անգամ մասնակցեցին ձմեռային սպարտակտիդային: Երեխեքը խաղում էին հոկեյ, լեռան վրայից սահելով սնոուբորդով, երկրպագում էին դպրոցի բոբսլեյի թմին:

Իսկ հետո բոլորը մեղրով լորենի թեյ խմեցին, որպեսզի չհիվանդանան և չմտնեն կարանտի, ի վերջո շուտով նոր տարի է, և ոչ հեռու է հունվարի ամենահրաշալի տոնը` Սուրբ Ծնունդը:

Posted in Հանրահաշիվ 9, Դասեր

Հանրահաշիվ

1)Հաշվել արտահայտության արժեքը․

11/7

29/39

-1/20

9

2)Հաշվել արտահայտության արժեքը․

ա)|5a + 2| — |a — 2|, եթե a = 4. =20

բ)|3a — 6| — |2a — 1|, եթե a = -2 =7

գ)|2a — 5| — |5a — 3|, եթե a = -6 =-16

դ)|4a + 2| — |a|, եթե a = -2 =4

3)Հաշվել արտահայտության արժեքը․

8

25

5

25

4)Լուծել խնդիրները․

1)8 տրակտոր 10 օրում վարում են 320 հա տարածք։

ա)3 տրակտորները 5 օրում քանի՞ հա տարածք կվարեն։

160

բ)8 տրակտորները քանի՞ օրում կվարեն 160 հա տարածք։

4

2)4 տրակտոր 7 օրում վարում են 280 հա տարածք։

ա)3 տրակտորները 4 օրում քանի՞ հա տարածք կվարեն։

բ)5 տրակտորները քանի՞ օրում կվարեն 300 հա տարածք։

3)5 տրակտոր 7 օրում վարում են 210 հա տարածք։

ա)2 տրակտորները 3 օրում քանի՞ հա տարածք կվարեն։

բ)4 տրակտորները քանի՞ օրում կվարեն 120 հա տարածք։

Posted in Շտկողական, Անգլերեն 9, Դասեր

Do We Live to Work or Work to Live?

One of the most meaningful questions about modern life is whether we live to work or work to live. This question makes us think about our values, priorities, and the role that work plays in our happiness.

Some people believe that we live to work. For them, a job is not just a way to earn money, but a source of purpose and identity. They find satisfaction in their careers, and success at work gives them confidence and pride. For example, scientists who make discoveries or doctors who save lives often dedicate most of their time and energy to their professions. Their work defines who they are.

Others believe that we work to live. They see work as something necessary but not the main goal of life. A job provides money and stability, but it should not take away all our time or energy. These people focus more on their personal lives, relationships, and happiness. They believe that free time, rest, and experiences with family and friends are just as important as professional achievements.

In my opinion, we should work to live, not live to work. Work is an important part of life, but it should never become our whole life. If we only work without enjoying the world around us, we risk losing the simple joys that make life meaningful — love, peace, and freedom. A healthy balance between work and personal life allows us to be successful and truly happy.

Posted in Դասեր, Երկրաչափություն 9

Երկրաչափություն

1)Նմա՞ն են ABC և A1B1C1 եռանկյունները, եթե AB = 3մ, BC = 4մ, AC = 6մ, A1B1 = 9մ, B1C1 = 12մ , A1C1 = 18մ:

9/3=12/4=18/6

2)Նման են երկու եռանկյուններ, եթե մեկի կողմերը հարաբերում են ինչպես 3:8:9, իսկ մյուսի կողմերը 24 սմ, 9 սմ, 27 սմ են:

Նման են քանի որ 9/3=24/8=27/9

3)ABC և BCD եռանկյուններում AB = 36 սմ, BC = 18սմ, AC = 20 սմ, DC = 9սմ, DB = 10 սմ: Ապացուցեք, որ ΔABC ~ ΔBCD :

36/18=20/10=18/9=2

4)O գագաթով անկյան կողմերից մեկի վրա վերցված են A և B, իսկ մյուսի վրա C և D կետերը այնպես, որ AO = 4 սմ, BO = 7սմ, OC =12 սմ, OD = 21սմ: Նման են OAC և OBD եռանկյունները:

12/21=4/7=3

5)Ըստ նկարների տվյալների՝ գտեք x–ը և y–ը։

x=6/8=x/12=9

y=21

6)M-ը և N-ը ABC եռանկյան համապատասխանաբար AB և BC կողմերի միջնակետերն են: Ապացուցեք, որ ABC եռանկյունը նման է MBN եռանկյանը: