Category: Դասեր

§ 25. Երկրի մագնիսական դաշտը: Կողմնացույց:

Առաջադրվող հարցեր՝

1. Ի՞նչ եղանակով կարելի է մեծացնել կոճի մագնիսական դաշտը։
   Կոճի մագնիսական դաշտը կարելի է մեծացնել՝ ավելացնելով հոսանքի ուժը, մեծացնելով գալարների թիվը կամ ներսում տեղադրելով երկաթե միջուկ։
2. Ինչո՞ւ կոճի գալարների թիվը մեծացնելիս նրա մագնիսական դաշտն ուժեղանում է։
   Քանի որ յուրաքանչյուր գալար ստեղծում է մագնիսական դաշտ, և շատ գալարների դաշտերը գումարվում են իրար։
3. Ինչո՞ւ կոճի ներսում երկաթե միջուկ տեղադրելիս նրա մագնիսական դաշտն ուժեղանում է։
   Քանի որ երկաթը հեշտությամբ մագնիսանում է և ուժեղացնում է կոճի ստեղծած մագնիսական դաշտը։
4. Ո՞ր սարքն են անվանում էլեկտրամագնիս։
   Էլեկտրամագնիս են անվանում այն սարքը, որը բաղկացած է հոսանք անցնող կոճից և երկաթե միջուկից։
5. Բերեք էլեկտրամագնիսի կիրառության օրինակներ։
   Էլեկտրամագնիսը կիրառվում է վերելակային կռունկներում, զանգերում, ռելեներում, բարձրախոսներում։
6. Ի՞նչ կառուցվածք ունի կողմնացույցը։
   Կողմնացույցը կազմված է ազատ պտտվող մագնիսական սլաքից, որը տեղադրված է բաժանված շրջանակի վրա։
7. Ինչպե՞ս են կողմնացույցով որոշում հորիզոնի կողմերը։
   Սլաքի հյուսիս ցույց տվող ծայրը ցույց է տալիս հյուսիսը, իսկ ըստ դրա որոշում են նաև մյուս կողմերը։
8. Ինչո՞վ է բացատրվում այն հանգամանքը, որ կողմնացույցի սլաքը Երկրի տվյալ վայրում տեղակայվում է որոշակի ուղղությամբ։
   Դա բացատրվում է Երկրի մագնիսական դաշտի ազդեցությամբ, որի պատճառով սլաքը դասավորվում է հյուսիս-հարավ ուղղությամբ։
9. Որտե՞ղ են տեղակայված Երկրի մագնիսական բևեռները։
   Դրանք գտնվում են աշխարհագրական բևեռների մոտ, բայց ամբողջությամբ չեն համընկնում նրանց հետ։
10. Ինչո՞վ է պայմանավորված մագնիսական շեղման երևույթը։
    Մագնիսական շեղումը պայմանավորված է նրանով, որ Երկրի մագնիսական և աշխարհագրական բևեռները չեն համընկնում։
11. Ի՞նչ է մագնիսական փոթորիկը և ինչով է այն պայմանավորված։
    Մագնիսական փոթորիկը Երկրի մագնիսական դաշտի ուժեղ խանգարումն է, որը պայմանավորված է Արեգակից եկող լիցքավորված մասնիկների ազդեցությամբ։

1)Գտե՛ք ֆունկցիայի զրոները.
ա) y = |x|

x=0
բ) y = |x + 2| — 8

x=6, x=-10
գ) y = — 2|x| — 4

Լուծում չունի
դ) y = 3|x — 1| — 6

x=3, x=-1
ե) y = 0.5|x + 2| — 3

x=4, x=-8
զ) y = — 5|x| + 10

x=2, x=-2

2)Գծե՛ք ֆունկցիայի գրաֆիկը.
ա) y = |x + 1|

բ) y = |x — 5|

գ) y = |x + 6|

դ) y = |x — 3|

3)Գծե՛ք ֆունկցիայի գրաֆիկը.
ա) y = |x| + 1

բ) y = |x| + 4

գ) y = |x| — 3

դ) y= |x| — 1

4)Գծե՛ք ֆունկցիայի գրաֆիկը.
ա) y = |x — 1| + 1

բ) y = |x + 4| — 2

գ) y = |x — 3| — 3

դ) y = |x + 6| — 1

1.Առօրյա կյանքում հաճախ եք լսել «թթու» բառը։ Սննդի մեջ օգտագործել եք քացախաթթու, կիտրոնաթթու, չհասած խնձոր ուտելիս զգացել եք խնձորաթթվի համը: Ի՞նչն է ընդհանուրայդ թթուների համար: 

2. Ո՞ր շարք են ներառված միայն թթվային օքսիդներ.

ш) СаO, CuO, CO

բ) CO2, Li2O, N2O3 

գ)S02, CO2, N2O

դ) Na2O, K2O, Li2O 

3. Ո՞ր թթուներն են համապատասխանում N2O3, N2O5, SO2 օքսիդներին: Գրե՛ք այդ օքսիդների և ջրի միջև ընթացող ռեակցիաների հավասարումները, անվանե՛ք սկզբնանյութերն ու արգասիքները: 

4. Ի՞նչ է թթվային մնացորդը: Գրե՛ք ազոտական, ծծմբական և ֆոսֆորական թթուներիթթվային մնացորդների բանաձևերը, որոշե՛ք վալենտականությունը:

5.Ո՞ր նյութն ունի ավելի մեծ Mr․
ա) N₂ թե՞ O₂
բ) CH₄ թե՞ CO₂
գ) NaCl թե՞ KCl

6.Պատրաստել ենք 100 գ 5% աղի լուծույթ։ Քանի՞ գրամ աղ կա լուծույթում։

5

7.Նշե՛ք ռեակցիայի տեսակները

ա) 2H₂ + O₂ → 2H₂O միացում
բ) NaOH + HCl → NaCl + H₂O փոխանակում
գ) Zn + CuSO₄ → ZnSO₄ + Cu տեղակալում
դ) CaO + H₂O → Ca(OH)₂ միացում

8. Հաշվե՛ք թթվածնի զանգվածային բաժինը H3PO4 ի մոլեկուլում.

9.Գտիր տարրերի օքսիդացման աստիճանները: 

ա) NH₃ -3
բ) NO. -3
գ) N₂. 0
դ) HNO₃ 5

10. Քանի՞ էլեկտրոնային թաղանթ ունի Al (Z = 13) ատոմը:Գրիր էլեկտրոնային բանաձևը:

1s2 2s2 2p6 2p3

ա) 2
բ) 3
գ) 4
դ) 13

11. Ո՞ր տարրի արտաքին թաղանթում կա 6 էլեկտրոն.

ա) N
բ) O
գ) F
դ) Ne

12.

1.Քանի՞ մոլ է 34 գ NH₃-ը։

2.Քանի՞ լիտր N₂ կա 0.5 մոլի դեպքում (նորմալ պայմաններում)

3.Քանի՞ գ է 0.2 մոլ H₃PO₄-ը

4.Քանի՞ գ NH₃ կստացվի 28 գ N₂-ից
Հավասարում՝
N₂ + 3H₂ → 2NH₃

5.Քանի՞ մոլ է 44.8 լ N₂ (նորմալ պայմաններում)

1)Օգտագործելով R շառավիղով շրջանագծի C երկարության բանաձևը, լրացրեք աղյուսակի դատարկ վանդակները։ Օգտվեք π = 3, 14 արժեքից։

2)Ինչպե՞ս կփոխվի շրջանագծի երկարությունը, եթե շրջանագծի շառավիղը` 
ա)մեծացվի երեք անգամ,

Կմեծանա երեք անգամ
բ) փոքրացվի երկու անգամ, 

Կփոքրանա երկու անգամ
գ) մեծացվի k անգամ, 

Կմեծանա k անգամ
դ) փոքրացվի k անգամ։

Կփոքրանա k անգամ

3)Ինչպե՞ս կփոխվի շրջանագծի շառավիղը, եթե շրջանագծի երկարությունը` 
ա) մեծացվի k անգամ, 

Կմեծացվի k անգամ
բ) փոքրացվի k անգամ։

Կփոքրացվի k անգամ

4)Որոշեք շրջանագծի շառավիղը, եթե շրջանագիծն իր տրամագծից 107 սմ–ով երկար է:

25

5)Շոգեքարշն անցավ 1413 մ։ Գտեք շոգեքարշի անիվի տրամագիծը, եթե հայտնի է, որ այն կատարել է 300 պտույտ։

1.5

6)4 սմ շառավիղ ունեցող շրջանային աղեղը, որի աստիճանային չափը 120° է, հավասար է մեկ այլ շրջանագծի երկարությանը։ Գտեք այդ շրջանագծի շառավիղը։

1.33

Li->Z=3     1s²2s¹

Be-> Z=4     1s²2s²

B->Z=5       1s²2s²2p¹

C->Z=6       1s²2s²2p²

N->Z=7      1s²2s²2p³      

O->Z=8      1s²2s²2p⁴

F->Z=9       1s²2s²2p⁵

Ne->Z=10   1s²2s²2p⁶

1)Տրված է f(x) = |x — 1| ֆունկցիան: Գտե՛ք ֆունկցիայի արժեքը ա) 2, բ) 0, գ) –2 կետում:

1,   1,   3

2)Տրված է f(x) = 2|x + 3| ֆունկցիան: Գտե՛ք ֆունկցիայի արժեքը ա) – 5, բ) 1, գ) –3 կետում:

4, 8, 0

3)Տրված է f(x) = |x — 4| ֆունկցիան: Ո՞ր կետերում է ֆունկցիան ընդունում ա) 2, բ) 0, գ) -4, դ) 7 արժեքը:

6, 4, լուծում չունի, {11, -3}

4)Տրված է f(x) = |x + 9| ֆունկցիան: Ո՞ր կետերում է ֆունկցիան ընդունում ա) 1, բ) 8, գ) -1, դ) 5 արժեքը:

{-10, -8},  {-17, -1},  լուծում չունի, {-14, -4}

5)Նկարում պատկերված է y = f(x) ֆունկցիայի գրաֆիկը: Գծե՛ք y = |f(x)| ֆունկցիայի գրաֆիկը.

1. Ի՞նչ նշանակություն ունի ջուրը էսպոսում։ Ի՞նչ գիտես ջրի պաշտամունքի մասին։ 
   • 
     Ջուրը կյանքի ու զորության սկիզբն է։ Էպոսը սկսվում է ջրից: Այն մաքրում է, բուժում և ուժ տալիս հերոսներին։
2. Ի՞նչ ընդհանուր հատկանիշներ և դեր ունեն կին հերոսները էպոսի տարբեր ճյուղերում։
   • 
     Բոլոր ճյուղերում կանայք իմաստուն են, հպարտ և տոհմի պահապանը։ Նրանք ոչ միայն գեղեցիկ են, այլև հերոսների հավասարազոր խորհրդատուն ու թիկունքը։
     
3. Ինչո՞ւ է Դավիթը  ժողովրդի կողմից ամենասիրված կերպարը համարվում։ 
   • 
     Նրան սիրում են, որովհետև նա միամիտ է, բարի ու շատ ուժեղ։ Նա չի ստում, չի խորամանկում և միշտ պաշտպանում է խեղճերին։
4. Մեկնաբանի՛ր Մհերի՝ Ագառավաքարում փակվելը։ Ինչո՞ւ է հայ ժողովուրդը էպոսին այս ավարտը տվել։ Գրի՛ր քո կարծիքը վերջաբանի վերաբերյալ։  
   • Փոքր Մհերի Ագռավաքարում փակվելը նշանակում է, որ նրա ժամանակը դեռ չէր եկել։ Նա ուժեղ և արդար հերոս էր, բայց աշխարհը այլևս չէր համապատասխանում այդ արժեքներին, ու նա չէր կարող ապրել մարդկանց մեջ։ Այդ պատճառով Մհերը չի մահանում, այլ փակվում է քարի մեջ՝ սպասելով այն օրին, երբ աշխարհը նորից արդար կդառնա։ Հայ ժողովուրդը էպոսը այսպես է ավարտել, որպեսզի ցույց տա, որ հերոսական ուժը չի կորչում, այլ պահվում է ապագայի համար։ Այս ավարտը հույսի խորհրդանիշ է: Երբ ժողովուրդը դժվարության մեջ լինի, հերոսը կարող է վերադառնալ։