- Ի՞նչ նշանակություն ունի ջուրը էսպոսում։ Ի՞նչ գիտես ջրի պաշտամունքի մասին։
Ջուրը կյանքի ու զորության սկիզբն է։ Էպոսը սկսվում է ջրից: Այն մաքրում է, բուժում և ուժ տալիս հերոսներին։
- Ի՞նչ ընդհանուր հատկանիշներ և դեր ունեն կին հերոսները էպոսի տարբեր ճյուղերում։
Բոլոր ճյուղերում կանայք իմաստուն են, հպարտ և տոհմի պահապանը։ Նրանք ոչ միայն գեղեցիկ են, այլև հերոսների հավասարազոր խորհրդատուն ու թիկունքը։
- Ինչո՞ւ է Դավիթը ժողովրդի կողմից ամենասիրված կերպարը համարվում։
Նրան սիրում են, որովհետև նա միամիտ է, բարի ու շատ ուժեղ։ Նա չի ստում, չի խորամանկում և միշտ պաշտպանում է խեղճերին։
- Մեկնաբանի՛ր Մհերի՝ Ագառավաքարում փակվելը։ Ինչո՞ւ է հայ ժողովուրդը էպոսին այս ավարտը տվել։ Գրի՛ր քո կարծիքը վերջաբանի վերաբերյալ։
- Փոքր Մհերի Ագռավաքարում փակվելը նշանակում է, որ նրա ժամանակը դեռ չէր եկել։ Նա ուժեղ և արդար հերոս էր, բայց աշխարհը այլևս չէր համապատասխանում այդ արժեքներին, ու նա չէր կարող ապրել մարդկանց մեջ։ Այդ պատճառով Մհերը չի մահանում, այլ փակվում է քարի մեջ՝ սպասելով այն օրին, երբ աշխարհը նորից արդար կդառնա։ Հայ ժողովուրդը էպոսը այսպես է ավարտել, որպեսզի ցույց տա, որ հերոսական ուժը չի կորչում, այլ պահվում է ապագայի համար։ Այս ավարտը հույսի խորհրդանիշ է: Երբ ժողովուրդը դժվարության մեջ լինի, հերոսը կարող է վերադառնալ։
Category: Գրականություն 9
Թմկաբերդի առումը և Նադիր շահ: Ժամանակ և տարածություն
Ժամանակն ու տարածությունը կարևոր դեր ունեն մարդու կյանքում, քանի որ դրանք օգնում են հասկանալ ոչ միայն տեղի ունեցած դեպքերը, այլ նաև դրանց իմաստը։ Հովհաննես Թումանյանի «Թմկաբերդի առումը» ստեղծագործության հատվածը և Նադիր շահի գործունեության մասին նյութը ներկայացնում են տարբեր իրավիճակներ, սակայն երկուսն էլ խոսում են իշխանության, հավատարմության և մարդու կատարած ընտրությունների մասին։
«Թմկաբերդի առումը»-ում բերդի անկումը տեղի է ունենում դավաճանության հետևանքով։ Ամրոցը, որը պետք է պաշտպաներ իր բնակիչներին, կործանվում է ներսից։ Հաղթանակից հետո Շահը հասկանում է, որ աշխարհում ոչինչ հավերժ չէ․ ոչ փառքը, ոչ ուժը, ոչ էլ մարդկանց վստահությունը։ Այս հատվածում բերդը դառնում է պատվի և հավատարմության խորհրդանիշ, իսկ նրա անկումը ցույց է տալիս, թե ինչ ծանր հետևանքներ կարող է ունենալ մեկ սխալ ընտրությունը։ Թաթուլը ներկայացվում է որպես ազնիվ և քաջ մարդ, և նրա կերպարը ավելի է ընդգծում մատնության անարդարությունը։Նադիր շահի գործունեության մասին նյութում երևում է այլ իրավիճակ։ Նա կարողացավ հաղթել թշնամիներին և Արցախում ստեղծել այնպիսի կառավարման ձև, որի շնորհիվ մելիքները պահպանեցին իրենց իրավունքներն ու ինքնուրույնությունը։ Արցախը դարձավ կազմակերպված կառավարման կենտրոն, որտեղ որոշ ժամանակ պահպանվեց կայունություն և կարգ։ Սակայն նրա մահից հետո այդ համակարգը թուլացավ, ինչը ցույց է տալիս, որ նույնիսկ ուժեղ իշխանությունը միշտ չէ, որ երկար է պահպանվում։Այս երկու օրինակները ցույց են տալիս, որ ժամանակը փոխում է ամեն ինչ, իսկ տարածքը դառնում է այն վայրը, որտեղ բացահայտվում են մարդկանց իրական արժեքները։ Մի դեպքում դավաճանությունը բերում է կործանման, մյուս դեպքում խելամիտ կառավարումը ստեղծում է կայունություն։ Սակայն երկուսն էլ ապացուցում են, որ ամեն ինչ կախված է մարդու վարքից և պատասխանատվությունից։
Այսպիսով`ներկայացված դեպքերը փոխանցում են ընդհանուր մի գաղափար․ ժամանակները փոխվում են, բայց հավատարմությունը, ազնվությունն ու ճիշտ ընտրություն կատարելու անհրաժեշտությունը միշտ նույնն են մնում։ Այդ պատճառով դրանք կարևոր են ոչ միայն իրենց ժամանակաշրջանի, այլ նաև մեր օրերի համար։
Սասունցի Դավիթ
Ընթերցել Թումանյանի ,,Սասունցի Դավիթ,, պոեմը։
Համացանիցի գտնել տեղեկություններ, մշակել և պատասխանել հարցերին։
1.Ի՞նչ է էպոսը։
Էպոսը ժողովրդական մեծ պատմություն է, որտեղ պատմվում է հերոսների, նրանց ուժի և հայրենիքը պաշտպանելու մասին։ Այն ստեղծում է ժողովուրդը շատ տարիների ընթացքում։
2. Քանի՞ ճյուղից է բաղկացած ,,Սասնա ծռեր,, էպոսը ։
Էպոսը կազմված է 4 մասից, որոնց անվանում ենք «ճյուղեր»։
3. Ներկայացրո՛ւ յուրաքանչյուր ճյուղի գլխավոր հերոսին, նրա կատարած սխրագործությունները։
- 1-ին ճյուղ (Սանասար և Բաղդասար) – Երկու եղբայրներ են, որոնք ջրից ուժ են ստանում, կառուցում են Սասուն քաղաքը և հիմնում իրենց տունը։
- 2-րդ ճյուղ (Մեծ Մհեր) – Նա շատ ուժեղ էր։ Իր ձեռքերով առյուծին երկու կես է արել, դրա համար նրան ասել են Առյուծաձև Մհեր։
- 3-րդ ճյուղ (Սասունցի Դավիթ) – Ամենասիրված հերոսն է։ Նա կռվել է Մսրա Մելիքի դեմ և հաղթել թշնամուն՝ ազատելով հայերին հարկերից ու գերությունից։
- 4-րդ ճյուղ (Փոքր Մհեր) – Դավթի որդին է։ Նա անմահ է, բայց քանի որ աշխարհում չարությունը շատ էր, նա փակվել է Ագռավաքար ժայռի մեջ և սպասում է արդարության գալուն։
4. Ի՞նչ ընդհանուր հատկանիշներ ունեն էպոսի գլխավոր հերոսները։
Բոլոր հերոսները՝ունեն հսկայական ուժ, շատ անվախ են, շատտ են սիրում իրենց հայրենիքը և պայքարում են արդարության համար։
5. Ո՞վ է քո սիրելի հերոսը, ինչո՞ւ։
Իմ սիրելի հերոսը Սասունցի Դավիթն է։ Նա շատ բարի է, չի սիրում թաքուն հարձակվել և միշտ զգուշացնում է թշնամուն կռվից առաջ։ Նա իսկական հերոսի օրինակ է։
Այծեմնիկը և Թմկա տիրուհին
Պատմության ընթացքում եղել են շատ կանանց կերպաարներ, որոնք ազդել են իրենց ժողովրդի ճակատագրի վրա: Այդ կանանցից էին Թմկա տիրուհին և Այծեմնիկը: Չնայած, որ Թմկա տիրուհին, սկզբում, երբ Թաթուլ իշխանը գնացել էր պատերազմի մնում էր նրան հավատարիմ, ի վերջո նրան դավաճանեց` ծանր ընտրության առջև լինելու պատճառով: Իսկ Այծեմնիկը, չնայած որ կանգնած էր երկու քայլի առջև, Թմկա տիրուհու պես, թողնել Անի քաղաքը թուրքերին, թէ՞ պայքարել մինչև վերջ:
Թմկա տիրուհու և Այծեմնիկի կերպարները ցույց են տալիս մարդու ընտրության կարևորությունը ծանր պահին:
Թաթուլ իշխանի գնալուց ոչ ուշ եկավ Նադիր շահը և դրդեց Էմկա տիրուհուն այդ քայլին` դավաճանությանև: Դավաճանությունից հետո Թմկա տիրուհին բացեց դարպասները դեպի բերդ թշնամիների դիմաց: Այդ դավաճանությ արդյունքում Թմկա տիրուհին շահագռգության պատճառով կորցրեց ինքն իրեն և դավաճանեց իր հայրենիքը, ինչպես դավաճանեց իր ամուսնուն: Իսկ Այծեմնիկը ամբողջությամբ հակասում է Թմկա տիրուհու կերպարին: Նա շատ հայրենասեր և հպարտ կին էր, որը մինչև վերջ պայքարեց Անի քաղաքի ազատագրման համար: Նա պայքարում էր իր անձնուրացությամբ և հպարտությամբ: Իմ կարծիքով, համեմատելով Այծեմնիկի և Թմկա տիրուհու կերպարները, կարելի է ասել, որ Թմկա տիրուհին դավաճանեց ոչ միայն իր հայրենիքին, այլ նաև դավաճանեց իր անվանը և ճակատագրին: Իսկ Այծեմնիկը բարձր պահելով իր անունը ապացուցեց իր հայրենասիրությունը և հպարտությունը:
Այսպիսով` համեմատելով Թմկա տիրուհու և Այծեմնիկի կերպարները` պետք է կարևորել արարքների լրջությունը և հետևանքները: Այս կերպարներից կարելի է ոգեշնչվել: Օրինակ կարելի է Այծեմնիկի արարքից ոգեշնչվել և գնալ մինչև վերջ, իսկ Թմկա տիրուհու կերպարից կարելի է հասկանալ, որ պետք չէ օրինակ վերցնել նրա արարքից և մտածել դրանց հետևանքների մասին:
Փարվանա
Ընթերցել ,,Փարվանա,, բալլադը։
1. Ներկայացրո՛ւ արքայադստերը, ինչպիսի՞նն էր, ի՞նչ էր ցանկանում, ինչպիսի՞ բանավորություն ուներ։
Արքայադուստրը շատ գեղեցիկ, հպարտ ու խորհրդավոր աղջիկ էր։Նա ցանկանում էր գտնել մի այնպիսի երիտասարդ, որը կկարողանար կատարել իր պահանջը՝ բերել անշեջ հուր։
2. Ի՞նչ է խորհրդանշում անշեջ հուրը։
Անշեջ հուրը խորհրդանշում է հավերժ սեր, հավատարմություն, կամք և իրական, մաքուր զգացմունքներ։ Այն նաև նշանակում է մի բան, որը դժվար է ձեռք բերել, գրեթե անհնար։
3. Ի՞նչ կարծիքի ես արքայադստեր պահանջի վերաբերյալ, քո կարծիքով ի՞նչ էր իրականում ցանկանում արքայադուստրը։
Արքայադստեր պահանջը շատ դժվար և գրեթե անհնար էր։Կարծում եմ՝ նա իրականում ուզում էր գտնել մի մարդու, ով իսկապես կսիրեր իրեն և կկարողանար ամեն ինչի գնալ նրա համար։
4. Նկարագրի՛ր Փարվանա լիճը։
Փարվանա լիճը ներկայացվում է որպես գեղեցիկ, սառն ու խոր լիճ։Այն ստեղծվում է արքայադստեր արցունքներից։ Լիճը խորհրդավոր է, տխուր և խաղաղ, կարծես պահպանում է արքայադստեր ցավն ու պատմությունը։
5. Պատմի՛ր այս պատմությունը փեսացուներից մեկի անունից։
Ես հեռավոր երկրից էի եկել, որովհետև լսել էի արքայադստեր գեղեցկության մասին։Երբ տեսա նրան, անմիջապես սիրահարվեցի։ Բայց նա մեզ ասաց, որ միայն նա կդառնա իր ամուսինը, ով կբերի անշեջ հուրը։Մենք բոլորս ճանապարհ ընկանք։ Ճանապարհը դժվար էր, երկար ու վտանգավոր։ Ես շատ փորձեցի գտնել այդ հուրը, բայց չկարողացա։Երբ վերադարձա, իմացա, որ արքայադուստրը լացից դարձել է լիճ։ Այդ պահին հասկացա, որ կորցրել ենք նրան ընդմիշտ։
6. Դո՛ւրս բեր անհասկանալի բառերը և բացատրի՛ր բառարանի օգնությամբ։
Անշեջ-Մշտավառ
7. Ըստ քեզ՝ ո՞րն է ստեղծագործության ասելիքը, գաղափարը։
Ստեղծագործությունը ցույց է տալիս, որ չափազանց մեծ պահանջները և հպարտությունը կարող են բերել դժբախտության։Այն նաև խոսում է սիրո, հավատարմության և մարդկային զգացմունքների մասին։Գաղափարն այն է, որ պետք է գնահատել իրական զգացմունքները
8. Գրի՛ր էսսե կամ ստեղծագործական աշխատանք (հիմնվելով այս ստեղծագործության վրա)՝ ,,Արցունքներից ծնված լիճը,, վերնագրով
Փարվանայի արքայադուստրը գեղեցիկ էր, բայց նրա սիրտը լի էր միայնակությամբ։ Նա ուզում էր գտնել մի սեր, որը երբեք չէր մարի։ Այդ պատճառով պահանջեց անշեջ հուր։Շատերը եկան նրա մոտ, բայց ոչ ոք չկարողացավ բերել այդ հուրը։ Ժամանակն անցնում էր, և արքայադուստրը սկսեց հասկանալ, որ իր պահանջը չափազանց ծանր էր։ Նա մնաց մենակ՝ իր հպարտության հետ։Տխրությունից նրա աչքերից հոսեցին արցունքներ։ Այդ արցունքները լցվեցին ու դարձան մի մեծ լիճ։ Այդպես ծնվեց Փարվանա լիճը՝ արցունքներից ծնված լիճը։Այս պատմությունը հիշեցնում է, որ երբեմն մարդը երջանկությունը կորցնում է՝ չափազանց մեծ պահանջներ ունենալով։ Իսկ իրական սերը պետք է կարողանալ տեսնել և գնահատել ժամանակին։
Թըմկաբերդի առումը
Ընթերցել ,,Թմկաբերդի առումը,, ստեղծագործությունը։
1. Առանձնացնել անհասկանալի բառերը և բացատրել։
2. Մեկնաբանել ,,Նախերգանքը,, ՝ ներկայացնելով սեփական տեսակետն արտահայտված գաղափարների շուրջ։
Նախերգանքը ասում է, որ կյանքը կարճ ու անցավոր է, իսկ մահը անխուսափելի: Բայց այն, ինչ մարդն անում է կյանքի ընթացքում՝ իր գործերը, բարությունը, քաջությունը ու սերը, անմահ են մնում: Իմ կարծիքով, սա հիշեցում է, որ պետք է լավ գործեր անել, քանի դեռ ապրում ենք:
3. Ներկայացնել և բնութագրել բոլոր հերոսներին։
Թաթուլ – քաջ ու գեղեցիկ իշխանը, պաշտպանում է բերդը, ուժեղ է իր քաջությամբ, բարությամբ ու սիրով:
Թմկա տիրուհի – գեղեցիկ կին, ով որոշում է բերդի ճակատագիրը, սերն ու ցանկությունները ազդում են նրա քայլերի վրա:
Նադիր Շահ – թշնամի, ուզում է գրավել բերդը, ուժեղ ու ամբարտավան է, բայց անզոր սիրո և բարոյականության առջև:
Աշուղ – երգիչը պատմում է դեպքերը ու հաղորդում պատմության հուզումն ու լարվածությունը:
Քաջեր ու զինվորներ – Թաթուլի կողքին կանգնած մարդիկ, ովքեր պաշտպանում են բերդը:
4. Ներկայացրո՛ւ Թմկա տիրուհու շարժառիթները, դավաճանության ճանապարհն ընտրելու պատճառները։ Փորձի՛ր արդարացնել։
Նա որոշել է դավաճանել Թաթուլին՝ վախից, շահից կամ իր գոյության ապահովությունից: Նույնիսկ կարող է մտածել, որ դա անհրաժեշտ է լինելու իր ու շրջապատի համար: Կարող ենք հասկանալ նրան, որովհետև նա հայտնվել է դժվար իրավիճակում և ստիպված է եղել ընտրություն անել:
5. Ո՞րն է ստեղծագործության գաղափարը /կամ գաղափարները/։
Կյանքը անցավոր է, բայց մեր գործերը, սերը ու բարությունը՝ անմահ են:
Քաջությունը, սերը ու լավարարությունը կարևոր են, դրանք ավելի ուժեղ են, քան զենքը կամ իշխանությունը:
Դավաճանությունը վնաս է բերում, իսկ արդարությունը ու սիրո ուժը միշտ հաղթում են:
6. Ո՞ր հատվածներն են քեզ համար գեղավեստական կարևոր նշանակություն ունեցող։
Նախերգանքը՝ ասում է կյանքի կարևորությունն ու մարդու գործի ուժը:
Թաթուլի ու տիրուհու փոխհարաբերությունները՝ սերը և հմայքը կարևոր դեր ունեն:
Կռվի նկարագրությունները՝ ցույց են տալիս քաջությունը, ուժն ու համարձակությունը
Վիշապի երազը՝ խորհրդանշում է վտանգները, որոնց հետ մարդը պետք է համառությամբ ու սիրով պայքարի:
ՀԱՅՈՑ ԼԵՌՆԵՐՈՒՄ
Մեր ճամփեն խավար, մեր ճամփեն գիշեր,
Ու մենք անհատնում
Էն անլույս մըթնում
Երկա՜ր դարերով գընում ենք դեպ վեր
Հայոց լեռներում,
Դըժար լեռներում։Տանում ենք հընուց մեր գանձերն անգին,
Մեր գանձերը ծով,
Ինչ որ դարերով
Երկնել է, ծընել մեր խորունկ հոգին
Հայոց լեռներում,
Բարձըր լեռներում։Բայց քանի անգամ շեկ անապատի
Օրդուները սև
Իրարու ետև
Եկա՜ն, զարկեցին մեր քարվանն ազնիվ
Հայոց լեռներում,
Արնոտ լեռներում։Ու մեր քարվանը շըփոթ, սոսկահար,
Թալանված, ջարդված
Ու հատված-հատված
Տանում է իրեն վերքերն անհամար
Հայոց լեռներում,
Սուգի լեռներում։Ու մեր աչքերը նայում են կարոտ
Հեռու աստղերին,
Երկընքի ծերին,
Թե երբ կըբացվի պայծառ առավոտ
Հայոց լեռներում,
Կանաչ լեռներում։
1. Ո՞վ է ,,Մենք,,-ը բանաստեղծության մեջ։
«Մենք»-ը հայ ժողովուրդն է, մեր պատմությունն ու անցյալը կրող մարդիկ։
2. Տեքստում նշվում է ,,Մեր ճամփեն,, ․ ի՞նչ ճանապարհի մասին է խոսքը։
Բանաստեղծությունում «ճամփեն» խորհրդանշում է հայ ժողովրդի ծանր անցած պատմությունը, դժվարությունները, գաղթերը, պայքարը և կորուստները։
3. Ի՞նչ նկատի ունի ,,պայծառ առավոտ,, ասելով։
Իմ կարծիքով «Պայծառ առավոտը» խորհրդանշում է լավ օրերը, խաղաղությունը, ազատությունն ու երջանկությունը, որը հայ ժողովուրդը հույս ունի տեսնել իր պատմական դժվարություններից հետո։
4.Բացատրի՛ր բառերի հուզական երանգը.խավար, արնոտ, սուգ, պայծառ, կանաչ
Ինչպիսի՞ տրամադրություն են ստեղծում դրանք։
Խավար – վախ, անհայտություն, ծանր իրավիճակ
Արնոտ – ցավ, զոհեր, պատերազմ, պայքար
Սուգ – տխրություն, կորստի զգացում
Պայծառ – հույս, լույս, խաղաղություն
Կանաչ – կյանք, վերածնունդ, խաղաղություն
5. Առանձնացրո՛ւ կրկնվող տողերը։
«Հայոց լեռներում» – ամեն բաժնի վերջում կրկնվում է, ընդգծելով հայկական բնությունը և պատմական միջավայրը։
6. Ինչպիսի՞նն են Հայոց լեռները` ըստ բանաստեղծության։
Դժվար, արնոտ, ցավալի, բայց նաև ուժեղ, անքառավ և հույսի խորհրդանիշ: Այնտեղ պահվում է հայ ժողովրդի հոգին, պատմությունն ու գանձերը։
7. Քո կարծիքով ինչի՞ մասին է բանաստեղծությունը։
Բանաստեղծությունը պատմում է հայ ժողովրդի դժվարությունների, պայքարի ու կորուստների մասին, հիշեցնում անցյալը և ցույց տալիս հույսը խաղաղ ու պայծառ ապագայի համար։
Մադրասի խմբակը և Պետրոս կամսարյանը
Պատմության ընթացքում շատ մարդիկ ունեցել են լուսավոր և լավ գաղափարներ իրենց ժողովրդի համար։ Նրանք ցանկացել են փոխել հասարակությունը և օգնել մարդկանց ապրել ավելի լավ։ Սակայն այդ գաղափարները միշտ չէ, որ իրականություն են դարձել։Լինում էր, որ մարդիկ չէին կարողանում հաղթահարել դժվարությունները, իսկ երբեմն ժամանակը պատրաստ չի եղել այդ փոփոխություններին։ Գեղարվեստական և պատմական տեքստերը ցույց են տալիս, թե ինչու են նման ծրագրերը ձախողվել։ Դրանց միջոցով կարելի է հասկանալ, որ միայն ցանկությունը բավական չէ՝ գաղափարները իրականացնելու համար։
Գրականության տեքստում ներկայացված է Պետրոս Կամսարյանի կերպարը, որը ցանկանում էր օգնել գյուղացիներին և զարգացնել գյուղը։ Սկզբում նա մեծ ոգևորությամբ խոսում էր իր ծրագրերի մասին և ուզում էր դառնալ օգտակար մարդ։ Նա նույնիսկ պատրաստ էր զոհել իր հարստությունը։ Սակայն գյուղ հասնելուց հետո նա դեմ առավ իրական դժվարություններին։ Գյուղի աղքատությունը, ծանր պայմանները և մարդկանց խնդիրները նրան վախեցնում էին: Նա հասկանում էր, որ իրական կյանքը շատ ավելի դժվար է, քան իր պատկերացումները։ Կամսարյանը վերջում թողնում է իր գաղափարները և վերադառնում է իր նախկին հարմար կյանքին։ Սա ցույց է տալիս, որ նա և նրա գաղափարները իրականում ուժեղ չէին և նա պատրաստ չէր պայքարել։
Այսպիսով՝ գրականության և պատմության տեքստերը ցույց են տալիս, որ լուսավոր գաղափարները իրականացնելը շատ բարդ է։ Անհրաժեշտ է ոչ միայն լավ նպատակ ունենալ, այլ նաև համառություն և ուժ։ Եթե մարդը կամ ժողովուրդը պատրաստ չէ պայքարելու և դժվարություններ հաղթահարելու, գաղափարները մնում են միայն գաղափարներ։ Կարևոր է նաև ժամանակի և պայմանների համապատասխանությունը, որովհետև ոչ միշտ է հասարակությունը պատրաստ փոփոխությունների։ Երբ այդ պայմանները չկան, նույնիսկ ամենալավ ծրագրերը չեն իրականանում։ Այս ամենը ցույց է տալիս, որ գաղափարների իրականացումը պահանջում է ոչ միայն երազանք, այլ նաև իրական գործողություններ և ճիշտ պայմաններ։
Կարդում ենք Տերյան
Մի՞թե վերջին պոետն եմ ես,
Վերջին երգիչն իմ երկրի,
Մա՞հն է արդյոք, թե նի՞նջը քեզ
Պատել, պայծառ Նաիրի։
Վտարանդի, երկրում աղոտ,
Լուսեղ, քեզ եմ երազում,
Եվ հնչում է, որպես աղոթք
Արքայական քո լեզուն։
Հնչում է միշտ խոր ու պայծառ,
Եվ խոցում է, և այրում,
Արդյոք բոցե վարդե՞րդ են վառ,
Թե՞ վերքերն իմ հրահրուն։
Ահով ահա կանչում եմ քեզ
Ցոլա, ցնորք Նաիրի՛, —
Մի՞թե վերջին պոետն եմ ես,
Վերջին երգիչն իմ երկրի…
1. Ի՞նչ տրամադրություն է գերիշխում՝ հույս, ցավ, հավատ, վախ, այլ։
Իմ կարծիքով գերշնչում է վախ, ցավ և միաժամանակ հույս և հավատ, որովհետև հեղինակը ”կանչում” է Նաիրի երկրին:
2. Ո՞ր նախադասությունը կարող ես համարել հռետորական հարց։
Ինձ թվում է , որ հռետորական նախադասությունն է
Մի՞թե վերջին պոետն եմ ես,
Վերջին երգիչն իմ երկրի…
Իմ կարծիքով հեղինակը կարծես փորձում է ելույթ ունենալ, բայց անպատասխան:
3. Բանաստեղծն իրեն վերջին պոետն է համարում․ դա հուսահատությո՞ւն է, թե՞ պատասխանատվություն։
Իմ կարծիքով նա հուսահատված է այն պատճառով, որ կարծում է, թե վերջին պոետն է, և փորձմ էր ամեն ինչ կարգով անել:
4. Գրի՛ր Նաիրի երկրի պատասխանը պոետին։
Նաիրին կասեր, որ նա վերջինը չէ, և դեռ շատ երգիչներ ու պոետներ կգան։ Նա կխնդրեր պոետին չկորցնել հավատը և շարունակել երգել հայրենիքի մասին։
5. Ինչպիսի՞ն է Նաիրին՝ ըստ այս բանաստեղծության։
Նաիրին ներկայացվում է որպես գեղեցիկ, պայծառ, բայց նաև վիրավոր ու տառապած հայրենիք, որի լեզուն արքայական է և սուրբ։
ԳԱՐՆԱՆԱՄՈՒՏ
Քնքշաբույր ծաղկանց հրեղեն խաղով
Ժպտում են նորից անտառ ու ձորակ,
Եվ հեղեղները խոսուն-սառնորակ
Ողջունում են ինձ զվարթ ծիծաղով։Զուգել ես նորից դաշտ, անտառ ու լեռ,
Գարո՜ւն, ամեն տեղ նոր կյանք ես վառել
Իմ սրտում էլ ես թևերըդ փռել,
Իմ հոգում էլ ես հրդեհել նոր սեր։Եվ ահա կրկին զվարթ ու ջահել,
Դուրս ելա տխուր մենության բանտից.
Պայծառ աչքերըդ ողջունում են ինձ,
Եվ ես չեմ կարող իմ ճիչը պահել։Բացել ես իմ դեմ ոսկեղեն հեռուն,
Ծաղկել ես սարո՛ւմ, անտառո՛ւմ, արտո՛ւմ,
Ուրիշ երգեր են հնչում իմ սրտում —
Ողջո՛ւյն քեզ, արև, ողջո՛ւյն քեզ, գարուն…
1. Ո՞ր բառերն ու արտահայտություններն են ցույց տալիս գարնան գալուստը։
Քնքշաբույր ծաղկանց հրեղեն խաղով
Ժպտում են նորից անտառ ու ձորակ,
Զուգել ես նորից դաշտ, անտառ ու լեռ,
Գարո՜ւն, ամեն տեղ նոր կյանք ես վառել
Բացել ես իմ դեմ ոսկեղեն հեռուն,
Ծաղկել ես սարո՛ւմ, անտառո՛ւմ, արտո՛ւմ,
2.Ներկայացրո՛ւ բանաստեղծության քնարական հերոսի զգացումները, նաև առանձնացրո՛ւ այդ զգացումները նկարագրող տողերը։
Հերոսի զգացումները ներկայացված են որպես ուրախ և ազատության զգացումներ: Հեսոսը ուրախությունից ուզում էր ճչալ և իր սրտում հնչում էին երգեր:
Իմ սրտում էլ ես թևերըդ փռել,
Իմ հոգում էլ ես հրդեհել նոր սեր։
Եվ ահա կրկին զվարթ ու ջահել,
Դուրս ելա տխուր մենության բանտից.
Եվ ես չեմ կարող իմ ճիչը պահել։
3. Բացատրի՛ր ,,մենության բանտ,, արտահայտությունը։
Իմ կարծիքով այս արտահայտությունը նշանակում է մենակության մեջ տառապել։
4. Դո՛ւրս գրիր մակդիրներ։
5. Ինչո՞ւ է գարունը հաճախ ներկայացվում նոր կյանքի և հույսի խորհրդանիշ։
Իմ կարծիքով գարունը ներկայացվում է որպես նոր կյանքի և հույսի խորհրդանիշ որովհետև այն ունի շատ արևոտ և պոզիտիվ եղանակ, ծաղիկները բացվում են, ամեն ինչ կենդանանում է: Իմ համար լավ եղանակը դա արդեն պոզիտիվ էներգիայի և լավ տրամադրության խորհրդանիշ է:
6.Քո կարծիքով՝ բանաստեղծությունը ավելի շատ բնությա՞ն, թե՞ մարդու ներաշխարհի մասին է։ Հիմնավորի՛ր։
Իմ կարծիքով այն ավելի շատ մարդու ներաշխհարի մասին է, որովհետև գարունը ներկայացվում է որպես հոգու վերածնունդ և նոր զգացումների սկիզբ։
7. Կարո՞ղ է բնությունն ազդել մարդու հոգեվիճակի վրա։
Այո, կարող է։ Բնության փոփոխությունները հաճախ փոխում են մարդու տրամադրությունը, օրինակ՝ գարունը ուրախացնում է, ձմեռը՝ տխրեցնում։
8. Բացատրի՛ր ահասկանալի բառերը։
Չկան:
9. Բանաստեղծության վերջին տողը փոխի՛ր՝ ոճը պահելով։
Ողջո՛ւյն քեզ, լույս, ողջո՛ւյն քեզ, գարուն
Իմ խաղաղ երեկոն է հիմաԻմ խաղաղ երեկոն է հիմա
Մեղմալույս, և՛ տըխուր, և՛ անուշ.
Քեզ երբեք սիրտըս չի մոռանա,
Իմ մաքո՛ւր, առաջին իմ անուրջ…Տարիներ, տարիներ կըսահեն,
Կըմեռնեն երազները բոլոր —
Քո պա՛տկերը անեղծ կըպահեմ
Օրերում անհաստատ ու մոլոր։Ե՛վ տանջանք, և՛ բեկում, և՛ թախիծ —
Սև օրեր ես դեռ շա՜տ կըտեսնեմ.
Անունըդ թող փարոս լինի ինձ
Սուտ կյանքի և դառը մահու դեմ…
1. Բացատրի՛ր բառերը՝ մեղմալույս, անուրջ, անեղծ, փարոս։
Մեղմ լույս, երազ, չվնասված, լուսաշտարակ:
2. Ի՞նչ հոգեվիճակ է արտահայտում ,,իմ խաղաղ երեկոն է,, արտահայտությունը։
Խաղաղ, մի փոքր տխուր, հիշողություններով լի հոգեվիճակ։
3. Ըստ քեզ ՝ ո՞ւմ է դիմում հեղինակը։
Հավանաբար սիրելի մարդուն կամ իր առաջին սիրուն։
4. Մեկնաբանի՛ր այս քառատողը՝
Ե՛վ տանջանք, և՛ բեկում, և՛ թախիծ —
Սև օրեր ես դեռ շա՜տ կըտեսնեմ.
Անունըդ թող փարոս լինի ինձ
Սուտ կյանքի և դառը մահու դեմ…
Բանաստեղծը հասկանում է, որ կյանքում դժվարություններ ու ցավեր կլինեն։ Սակայն սիրելի մարդու հիշատակը նրան ուժ է տալիս ու օգնում հաղթահարել դժվարությունները։
5. 4-5 նախադասությամբ ներկայացրո՛ւ բանաստեղծության բովանդակությունը, ասելիքը։
Բանաստեղծությունը սիրո և հիշողությունների մասին է։ Հեղինակը հիշում է իր առաջին մաքուր զգացմունքը և խոստանում երբեք չմոռանալ։ Նա գիտի, որ կյանքում շատ դժվարություններ կլինեն, բայց այդ հիշողությունը նրան ուժ կտա։ Սիրելիի անունը նրա համար լույս ու հույս է կյանքի ճանապարհին։
Ընթերցել ՏխրությունՍահուն քայլերով, աննշմար, որպես քնքուշ մութի թև,
Մի ըստվեր անցավ ծաղիկ ու կանաչ մեղմիվ շոյելով.
Իրիկնաժամին թփերն օրորող հովի պես թեթև
Մի ուրու անցավ, մի գունատ աղջիկ ճերմակ շորերով…
Արձակ դաշտերի ամայության մեջ նա մեղմ շշնջաց,
Կարծես թե սիրո քնքուշ խոսք ասաց նիրհող դաշտերին.—
Ծաղիկների մեջ այդ անուրջ կույսի շշուկը մնաց
Եվ ծաղիկները այդ սուրբ շշուկով իմ սիրտը լցրին…