Posted in Գրականություն 9, Դասեր

Կամսարյանի և Գևորգի նմանությունները

Հայ ժողովրդի պատմության մեջ կրթությունն ու լուսավորությունը միշտ կարևոր դեր են ունեցել։ Կրթության զարգացումը նպաստում է հասարակության առաջընթացին, մտածողության ընդլայնմանը և ազգային ինքնության պահպանմանը։ Տարբեր ժամանակներում հայ գործիչներ իրենց գործունեությունը նվիրել են ժողովրդի կրթական և հոգևոր զարգացմանը։ Այդպիսի նշանավոր գործիչներից են Գևորգ Դ․ Կոստանդնուպոլսեցի կաթողիկոսը և Մուրացանի «Առաքյալ» վիպակի հերոս Պետրոս Կամսարյանը։ Նրանց գործունեությունը կապված էր ժողովրդի կյանքը բարելավելու և կրթությունը զարգացնելու գաղափարի հետ։ Սակայն նրանց նպատակներն ու իրական գործողությունները տարբեր արդյունքների հանգեցրին։

Գևորգ Դ․ Կոստանդնուպոլսեցի կաթողիկոսը մեծ ազդեցություն ունեցավ հայ հասարակության կրթության զարգացման գործում։ Նա իր ողջ գործունեությունը նվիրեց դպրոցաշինությանը և կրթության տարածմանը։ Նրա ջանքերով բարելավվեցին հայկական դպրոցները, ավելացավ աշակերտների թիվը և բարձրացավ կրթության հեղինակությունը։ Նա ստեղծեց ուսումնական հանձնաժողով և մշակեց դպրոցների միասնական կանոնադրություն, որպեսզի կրթությունը դառնա կազմակերպված և հասանելի։ Նրա նախաձեռնությամբ հիմնադրվեց նաև Գևորգյան ճեմարանը, որը դարձավ կարևոր կրթական կենտրոն։ Այս ամենը նպաստեց հայ ժողովրդի մտավոր զարգացմանը և կրթության տարածմանը։Մուրացանի «Առաքյալ» վիպակում Պետրոս Կամսարյանը հայտնվում է աղքատ ու հետամնաց գյուղում։ Գյուղում տիրում էին տգիտությունը, աղքատությունը և անարդարությունը։ Կամսարյանը ցանկանում էր փոխել այդ միջավայրը և պաշտպանել գյուղացիների իրավունքները, զարգացնել կրթությունը և բարելավել նրանց կյանքը։ Սակայն իրական դժվարություններին հանդիպելով՝ նա հիասթափվում է և հրաժարվում իր գաղափարներից։Կամսարյանի և Գևորգ Դ․ կաթողիկոսի միջև կան թե՛ նմանություններ, թե՛ տարբերություններ։ Նմանությունն այն է, որ երկուսն էլ ցանկանում էին օգնել ժողովրդին և զարգացնել կրթությունը։ Սակայն տարբերությունն այն է, որ Գևորգ Դ․ կաթողիկոսը իր գաղափարները գործի վերածեց և իրական արդյունքների հասավ, իսկ Կամսարյանը չկարողացավ հաղթահարել դժվարությունները և մնաց միայն խոսքերի մակարդակում։Նրանց գործունեությունը տարբեր ազդեցություն ունեցավ հասարակթյան վրա։

Այսպիսով` Գևորգ Դ․ Կոստանդնուպոլսեցի կաթողիկոսը մեծ ներդրում ունեցավ հայ ժողովրդի կրթության զարգացման գործում՝ իրական գործերով բարելավելով դպրոցներն ու կրթական համակարգը։ Նրա գործունեությունը նպաստեց ժողովրդի մտավոր առաջընթացին և ազգային ինքնության պահպանմանը։ Իսկ Պետրոս Կամսարյանի կերպարը ցույց է տալիս այն մարդկանց, ովքեր ունեն բարձր գաղափարներ, բայց չեն կարողանում դրանք իրականացնել։ Նրանց համեմատությունը ընդգծում է, որ միայն խոսքերն ու ծրագրերը բավարար չեն հասարակությունը փոխելու համար։ Անհրաժեշտ է իրական աշխատանք և նվիրվածություն։

Posted in Հանրահաշիվ 9, Դասեր

ՆՇԱՆԱԿՈՒՄՈՎ ԼՈՒԾՎՈՂ, ԵՐԿՔԱՌԱԿՈՒՍԱՅԻՆ ՀԱՎԱՍԱՐՈՒՄ

1)Փոփոխականի փոխարինմամբ ստացե՛ք քառակուսային հավասարում.
ա) (x + 2)+ 5(x + 2) — 3 = 0

a2+5a-3=0
բ) (x — 4)— 3(x — 4) + 1 = 0

a2-3a+1=0
գ) 2(x — 3)— (x — 3) + 5 = 0

2a2-a+5=0
դ) 2(x + 7)— 4(x + 7) — 1 = 0

2a2-4a-1=0

2)Փոփոխականի փոխարինմամբ լուծե՛ք հավասարումը.
ա) (x — 4)2 + 6(x — 4) + 5 = 0

a2+6a+5=0 D=36-20=16 x1,2=-6+-4/2=-5, -1

x=-3 x=-1
բ) (x + 1)2 — 7(x + 1) — 18 = 0

a2-7a-18=0 D=49+72=121 x1,2=7+-11/2=-2, 9

x=-3, x=8
գ) (x — 1)2 + 8(x — 1) + 12 = 0

a2+8a+12=0, D=64-48=16, x1,2=-8+-4/2=-6, -2

x=-5, x=-1
դ) (4z + 3)2 — (4z + 3) — 2 = 0

a2-a-2=0, D=1+8=9, x1,2=1+-3/2=2, -1

x=-1/4, x=-1

3)Փոփոխականի փոխարինմամբ ստացե՛ք քառակուսային հավասարում.
ա) a4 + 5a2 — 7 = 0

b2+5b-7=0
բ) 4x4 + 9x2 — 1 = 0

4b2+9b-1=0
գ) 5x4 + 9x2— 12 = 0

5b2+9b-12=0
դ) -2b4 + 7b2 + 1 = 0

-2y2+7b+1=0

Posted in Ռուսերեն 9, Դասեր

Гранатовый браслет

Встреча с прошлым (Квартира Желткова)

  1. С каким чувством Вера Николаевна отправляется на квартиру к покойному Желткову? Почему она решила поехать туда лично?

    • Вера Николаевна едет на квартиру Желткова с тревогой, смущением и внутренним волнением. Ей тяжело, потому что она понимает: этот человек умер из-за своей безответной любви к ней. Она решает поехать лично, потому что чувствует моральный долг — впервые по-настоящему понять его чувства и почтить его искреннюю любовь.
  2. Опишите обстановку комнаты, где жил Желтков. Как интерьер подчеркивает скромность и глубину личности героя?

    • Комната Желткова очень скромная: бедная обстановка, простая мебель, чистота и порядок. Нет роскоши, всё аккуратно и спокойно.
      Этот интерьер подчеркивает его личность:
      он жил бедно, но достойно;
      был внутренне богатым, глубоким человеком;
      его жизнь была сосредоточена на одном чувстве — любви к Вере.
  3. Вспомните слова хозяйки квартиры о «пане Желткове». Каким он предстал перед ней в свои последние минуты?

    • Хозяйка говорит о нём с уважением и теплотой. В последние минуты он был спокоен, кроток и даже радостен. Он благодарил её, аккуратно всё подготовил, словно уходил осознанно и мирно. Перед смертью он выглядел просветлённым, будто его любовь дала ему смысл.

II. Прощание и символ

  1. О чем подумала Вера, когда увидела лицо Желткова в гробу? Какое выражение она заметила в его облике?

    • Увидев лицо Желткова в гробу, Вера подумала, что перед ней человек, который обладал настоящей, редкой любовью. Она заметила выражение покоя и счастья на его лице — словно он выполнил своё предназначение.
  2. Что символизирует роза, которую Вера положила на тело Желткова? Почему именно этот цветок?

    • Роза символизирует чистую, возвышенную любовь.
      Почему именно роза:
      это традиционный символ любви;
      красота и хрупкость цветка напоминают о его чувствах;
      роза как знак уважения и прощания с человеком, который любил искренне.
  3. Желтков оставил Вере прощальную записку. Какой музыкальный номер он просил её послушать? Почему именно это произведение?

    • Он просил её послушать сонату Бетховена (Вторая соната, Largo Appassionato).
      Это произведение выбрано потому, что:
      в нём глубокие, трагические и светлые чувства;
      музыка способна выразить то, что невозможно сказать словами;
      через неё он словно прощается и передаёт свою любовь.

III. Кульминация (Музыка и катарсис)

  1. Опишите состояние Веры, когда она вернулась домой и начала слушать музыку. Почему слова молитвы «Да святится имя Твое» повторялись в её сознании?

    • Когда Вера слушала музыку, она переживала сильное душевное потрясение. Музыка раскрыла ей глубину любви Желткова.
      Слова молитвы «Да святится имя Твое» повторялись в её сознании, потому что она ощущала эту любовь как нечто святое, чистое и почти божественное.
  2. Какие «слова» или мысли она слышала в звуках сонаты? (О чём Желтков «говорил» ей через музыку?)

    • В звуках сонаты она будто слышала его мысли:
      благодарность за то, что она существовала;
      благословение ей на счастье;
      отсутствие обиды;
      прощание и вечную любовь без требований.
      Музыка стала его последним «разговором» с ней.
  3. Почему в финале Вера целует ствол акации и плачет? Можно ли назвать эти слёзы слезами горя?

    • В финале Вера целует ствол акации и плачет, потому что переживает духовное очищение.
      Это не только слёзы горя — скорее слёзы потрясения, благодарности и понимания. Она впервые осознала величие настоящей любви.

IV. Заключение (Смысл финала)

  1. Как изменилось внутреннее состояние Веры к концу главы? Почему она сказала Женни, что покойный её «простил»?

    • К концу главы Вера внутренне изменилась: стала глубже, серьёзнее, духовно богаче. Она сказала Женни, что покойный её «простил», потому что почувствовала:
      он не держал зла;
      его любовь была бескорыстной;
      через музыку он благословил её и отпустил.
  2. В чём, по-вашему, заключается главная мысль последней главы? Стала ли Вера другим человеком после этой истории?

    • Главная мысль финала — существует редкая, самоотверженная любовь, которая ничего не требует и возвышает человека.
      Вера стала другим человеком:
      она впервые столкнулась с настоящей духовной любовью;
      поняла, что такое подлинное чувство;
      её душа стала глубже и чувствительнее.


      История Желткова навсегда изменила её взгляд на жизнь и любовь.
Posted in Դասեր, Երկրաչափություն 9

Եռանկյան մակերեսների բանաձևեր

1)Գտե՛ք եռանկյան մակերեսը, եթե դրա 7 սմ և 16 սմ երկարությամբ կողմերը կազմում են 45° անկյուն:

28√2

2)Գտե՛ք եռանկյան մակերեսը, եթե դրա 11 դմ և 8 դմ երկարությամբ կողմերը կազմում են 150° անկյուն:

22

3)Եռանկյան կողմերի արտադրյալը 3570 սմ3 է: Գտե՛ք այդ եռանկյանն արտագծած շրջանագծի շառավիղը, եթե դրա մակերեսը 84 սմ2 է: 

R=10.6

4)Եռանկյան կողմերի արտադրյալը 150√5սմ է: Գտե՛ք այդ եռանկյանն արտագծած շրջանագծի շառավիղը, եթե դրա մակերեսը 15 սմ2 է:

2.5√5

5)Գտե՛ք 5 դմ, 5 դմ, 8 դմ կողմերով եռանկյանն արտագծած շրջանագծի շառավիղը:

25/6

6)Գտե՛ք եռանկյան մակերեսը, եթե դրա պարագիծը 40 սմ է, իսկ ներգծած շրջանագծի շառավիղը՝ 3 սմ:

60
7)Գտե՛ք եռանկյանը ներգծած շրջանագծի շառավիղը, եթե դրա մակերեսը 210 դմ2 է, իսկ պարագիծը՝ 84 դմ:

2.5
8)Եռանկյան կողմերից մեկը 24 դմ է, իսկ մյուս երկու կողմերի գումարը՝ 32 դմ: Գտեք այդ եռանկյանը ներգծած շրջանագծի շառավիղը, եթե դրա մակերեսը 84 դմ2 է։

3

9)Գտե՛ք 10 սմ, 10 սմ, 16 սմ կողմերով եռանկյանը ներգծած շրջանագծի շառավիղը:

8/3

Posted in Հանրահաշիվ 9, Դասեր

Հանրահաշիվ

Առաջադրանքներ․

1)Լուծեք հավասարումը․

3x-3-x+2/(x+2)(x-1)

20/13x

0

-10/3

1/5

3/41

2)Լուծեք հավասարումը․

3)Կոտորակի համարիչը հայտարարից մեծ է 1-ով։ Գտե՛ք կոտորակը, եթե համարիչը կրկնապատկելիս կոտորակը դառնում է 2.4։

5

4)Մեքենան անցավ 120 կմ ճանապարհ։ Եթե մեքենայի արագությունը լիներ 10 կմ/ժ-ով ավելի, ապա նույն ճանապարհը կանցներ 1 ժամով ավելի շուտ։ Գտե՛ք մեքենայի արագությունը։

x2+10x-1200=0

Posted in Հայոց լեզու 9, Դասեր

Տեքստային աշխատանք

Ընդհանրապես, ամենադժվարը ստի նկատմամբ հաղթանակն է:  Մարդը խաբում է ։ Հասարակ մարդն այնքան շատ է խաբում և՛ ինքն իրեն, և՛ ուրիշներին, որ դադարում է դա նկատելուց: Բայց և այնպես ստին անհրաժեշտ է հաղթել: Եվ առաջին ջանքը, որ պահանջվում է մարդուց, ուսուցչին խաբելը հաղթահարելն է: Մարդ պետք է մեկընդմիշտ որոշի կա´մ ոչինչ չասել բացի ճշմարտությունից, կա´մ անհապաղ հրաժարվել ուսումից:

Պետք է ձեզ համար պարզեք, որ ուսուցիչը շատ դժվար խնդիր ունի լուծելու՝ մարդկային մեքենաների մաքրում և նորոգում: Իհարկե, նա հանձն է առնում միայն այն մեքենաները, որոնք ի զորու է նորոգել: Եթե մեքենայի մեջ շարքից դուրս է եկել էական ինչ-որ բան, ապա նա հրաժարվում է դա նորոգելուց: Սակայն նույնիսկ այն  մեքենաները, որոնք, ըստ էության, դեռ հնարավոր է նորոգել, բոլորովին անհույս են դառնում, եթե սկսում են ստել: Ուսուցչին ասած սուտը, նույնիսկ ամենաաննշանը, օրինակ` ուսուցչից ինչ-որ բան թաքցնելը, որ ուրիշ մեկն է խնդրել գաղտնի պահել, կամ որ մենք ենք ուրիշին ասել, մարդու աշխատանքին վերջ է դնում, մանավանդ եթե նախկինում արդեն ինչ-որ ջանքեր գործադրել էր:

Այստեղ գործում է մի կանոն, որը երբեք չմոռանաք՝ մարդու գործադրած ցանկացած ջանք ավելացնում է նրա առջև դրված պահանջները: Քանի դեռ մարդը լուրջ ջանքեր չի թափել, նրանից շատ բան չեն պահանջում. սակայն նրա ժրաջան աշխատանքն անմիջապես մեծացնում է այդ պահանջները: Եվ որքան ավելանան գործադրված ջանքերը, այնքան նշանակալից կդառնան նոր պահանջները: Պահաջներով հնարավոր է առաջ գնալ և սովորելու համար շարժառիթ ստեղծել; Անհրաժեշտ է, որ մարդն ինքն իրեն ասի՝ մի՛ ծուլացիր։ 

1. Տեքստից դո՛ւրս գրիր պարզ համառոտ նախադասություն։ 

Մարդը խաբում է

2.  Տեքստից դո՛ւրս գրիր անորոշ դերանուն։ 

ինչ-որ

3. Ո՞ր բառերում է յ-ն ձայնակապ։

Զգույշ, լույս, մեքենայի, ուղղություն, մտածողություն, Մարոյի։

4. Տեքստից դո՛ւրս գրիր ժամանակի մակբայ։

Անմիջապես

5. Տեքստից դո՛ւրս գրիր բարդ համադասական նախադասություն։

Ուսուցչին ասած սուտը, նույնիսկ ամենաաննշանը, օրինակ` ուսուցչից ինչ-որ բան թաքցնելը, որ ուրիշ մեկն է խնդրել գաղտնի պահել, կամ որ մենք ենք ուրիշին ասել, մարդու աշխատանքին վերջ է դնում։

6. Տեքստից դո՛ւրս գրիր վերաբերական։ 

Մանավանդ, իհարկե

7. Տրված նախադասության անդամներից որի՞ շարահյուսկան վերլուծության մեջ սխալ կա։ 

Մարդ պետք է վերջիվերջո որոշի կա´մ ոչինչ չասել բացի պարզ ճշմարտությունից, կա´մ անհապաղ հրաժարվել ուսումից:

վերջիվերջո- ձևի մակբայ

մարդ-ենթակա

պետք է որոշի-ստորոգյալ

պարզ-որոշիչ

8. Ի՞նչ խնդիր ունի լուծելու ուսուցիչը։

Մարդկային մեքենՅի մաքրում և նորոգում:

9. Տեքստի ո՞ր բառն է նշանակում ճիգ։

Ջանք

10. Ի՞նչ բառով է բնութագրում մարդուն։ 

Հասարակ:

11. Տեքստից դո՛ւրս գրիր պատճառական բառը։ 

Ավելացնել, մեծացնել, թաքցնել

12. Տեքստից դո՛ւրս գրիր հոդակապով բարդ բառը։ 

Գործադրած

13. Տեքստից դո՛ւրս գրիր արգելական հրամայականով դրված բառը։ 

մի

14. Տեքստից դո՛ւրս գրիր ու հոլովման ենթարկվող բառը։ 

Մարդ

15. Տեքստում կա՞ն գործածված հոմանիշ բառեր, դո՛ւրս գրիր։ 

Խաբել-ստել

Posted in Դասեր, Երկրաչափություն 9

Սինուսների և կոսինուսնելի թեորեմները

Եռանկյան լուծում կոչվում է նրա բոլոր վեց տարրերի (այն է երեք կողմի և երեք անկյան)գտնելը եռանկյունը որոշող որևէ երեք տրված տարրերի միջոցով։

1)Սինուսների և կոսինուսների թեորեմների օգնությամբ
լուծեք ABC եռանկյունը, եթե․
ա) <A = 60o, <B = 40o, c = 14

a=9.1, b=12.3, <C=100
բ) <A = 30o , <C = 75o, b = 4,5

c=2.4, <B=75,
գ) <A = 80o, a = 16, b = 10

<B=38, <C=62, c=14.4
դ) <B = 45o, <C = 70o , a = 24,6 

<A=65, b=v2*123/10sin65, c=24,6*sin70\sin65

2)ABC եռանկյան մեջ <A = 10o, <C = 20o, AC = 10 սմ։ Գտեք այդ եռանկյանն արտագծած շրջանագծի շառավիղը։

R=10

3)Լուծե՛ք ABC եռանկյունը, եթե.
ա) b = 5 սմ, c = 12 սմ, ɑ = 45o,

a=9.1, <B=22,7, <C=112,3
բ) a = 10 սմ, b = 14 սմ, ɣ = 30o,

c=10, <A=30 <B=120
գ) a = 8 սմ, c = 12 սմ, ß = 60

b=10,5, <A=40.5, <C=79.5

Posted in Քիմիա 9, Դասեր

Հալոգեններ

Ինչ նպատակով է քլորը օգտագործվում խմելու ջրի մեջ։

Քլորն ունի լայն կիրառություն, և այդ պատճառով արդյունաբերության մեջ ստանում են մեծ քանակներով’ էլեկտրոլիզի ենթարկելով նատրիումի քլորիդի ջրային լուծույթը:

Որտե՞ղ են կիրառվում ֆտորի միացությունները։

Ֆտորի միացությունները կիրառվում են՝

ատամի մածուկներում (ատամները ամրացնելու համար), բժշկությունում, քիմիական արդյունաբերությունում (պլաստմասսա, տեֆլոն)։

Ինչո՞ւ է սննդի մեջ ավելացվում յոդ (յոդացված աղ)։

Յոդը անհրաժեշտ է վահանաձև գեղձի ճիշտ աշխատանքի համար։ Յոդացված աղը կանխում է յոդի պակասից առաջացող հիվանդությունները։

Ո՞ր հալոգենի միացություններն են օգտագործվում լուսանկարչության մեջ։

Լուսանկարչության մեջ օգտագործվում են արծաթի բրոմիդը (AgBr) և արծաթի քլորիդը (AgCl)։

Ինչ նյութի արտադրության մեջ է օգտագործվում քլորը (նշել մեկ օրինակ)։

Քլորը օգտագործվում է պլաստմասսայի (PVC) արտադրության մեջ։

Ինչո՞ւ քլորը, լինելով թունավոր գազ, լայնորեն կիրառվում է կենցաղում։

Քանի որ փոքր քանակներով քլորը շատ արդյունավետ ախտահանիչ է և ճիշտ օգտագործման դեպքում անվտանգ։

Ինչո՞ւ չի կարելի օգտագործել ֆտոր պարունակող նյութեր մեծ քանակով։

Քանի որ ֆտորի մեծ քանակը թունավոր է և կարող է վնասել ատամներին, ոսկորներին ու օրգանիզմին։

Ինչո՞ւ է հալոգենների կիրառությունը կարևոր ինչպես արդյունաբերության, այնպես էլ բժշկության մեջ։

Որովհետև հալոգենները ունեն՝

ախտահանիչ հատկություններ (բժշկություն), լայն կիրառություն նյութերի արտադրության մեջ (արդյունաբերություն)։