Posted in Պատմություն 8

Հայտնի ծովագնացը և նրա դերը պատմության մեջ

Նավապետ Ջեյմս Կուկ (անգլ.՝ James Cook, հոկտեմբերի 27, 1728[1][2], Մարտոն, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի թագավորություն[3][4] – փետրվարի 14, 1779[5][6][7][…], Կեալեկեկուա-Բեյ, Ancient Hawaii[8]), բրիտանացի հետազոտող, ծովագնաց, քարտեզագիր և արքունի նավատորմի նավապետ։ Կուկը կազմել է Նյուֆաունդլենդի քարտեզը նախքան Խաղաղ օվկիանոսում երեք ճանապարհորդություն կատարելը։ Այս ճանապարհորդությունների ընթացքում նա առաջին անգամ հետազոտել է Ավստրալիայի արևելյան ափերը և Հավայան կղզիները։

Ծնվել է
հոկտեմբերի 27, 1728[1][2]
Ծննդավայր
Մարտոն, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի թագավորություն[3][4]
Մահացել է
փետրվարի 14, 1779[5][6][7][…] (50 տարեկան)
Մահվան վայր
Կեալեկեկուա-Բեյ, Ancient Hawaii[8]
Քաղաքացիություն
Մեծ Բրիտանիայի թագավորություն
Մայրենի լեզու
անգլերեն
Մասնագիտություն
ճանապարհորդ հետազոտող, քարտեզագիր, ռազմածովային սպա, ծովային ճանապարհորդ և բուսաբան
Ամուսին
Elizabeth Cook?
Ծնողներ
մայր՝ Grace Pace?
Պարգևներ և
մրցանակներ
Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ

և Կոպլիի մեդալ[9]
Անդամություն
Լոնդոնի թագավորական ընկերություն
Երեխաներ
James Cook?[7], Nathaniel Cook?[7], Elizabeth Cook?[7], Joseph Cook?[7], George Cook?[7] և Hugh Cook?

Կուկը պատանեկության տարիներին միացել է բրիտանական առևտրական նավատորմին, իսկ 1755 թվականին՝ արքունի նավատորմին։ Նա մասնակցել է Յոթնամյա պատերազմին և հետագայում հետազոտել ու քարտեզագրել է Սուրբ Լավրենտիոս գետը Քվեբեկի պաշարման ժամանակ։ Սրա շնորհիվ Կուկը կարողանում է գրավել Բրիտանական նավատորմի հրամանատարության և Թագավորական ընկերության ուշադրությունը։ Սա տեղի ունեցավ ինչպես Կուկի գործունեության, այնպես էլ բրիտանական ծովային հետազոտությունների վճռական պահին։ Նա 1766 թվականին դարձավ «Ինդեվըր» նավի նավապետ խաղաղօվկիանոսյան 3 ճանապարհորդությունների ժամանակ։

Այս երեք ճանապարհորդությունների ընթացքում Կուկը նավարկեց հազարավոր մղոններ Երկրագնդի չբացահայտված տարածքներում։ Մանրամասն քարտեզագրեց Նոր Զելանդիայից Հավայան կղզիներ ընկած տարածքները մի մասշտաբով, որը նախկինում չէր կիրառվել։ Իր ճանապարհորդությունների ընթացքում հետազոտեց և եվրոպական քարտեզներում առաջին անգամ գրանցեց մի շարք կղզիներ և ծովափնյա շրջաններ։ Նավապետ Կուկը այս ճանապարհորդությունների ընթացքում դրսևորեց հետազոտության և քարտեզագրության իր գերազանց ունակությունները, ծովագնացության արվեստը, քաջությունն ու դժվարին պայմաններում առաջնորդ լինելու կարողությունը։

Կուկը 1779 թվականին իր երրորդ ճանապարհորդության ընթացքում հարձակման է ենթարկվել և սպանվել, երբ փորձում էր առևանգել Կալանիոպուին՝ Հավայան ղեկավարին, որպեսզի հետ պահանջեր իր գողացված առագաստանավերից մեկը։

Նա թողել է հարուստ աշխարհագրական գիտելիքների և գիտական ժառանգություն, որը իր ազդեցությունն էր ունենալու նրան հաջորդողների վրա 20-րդ դարում։ Ջեյմս Կուկի հիշատակին նվիրված բազմաթիվ հուշարձաններ կան ամբողջ աշխարհում։

Posted in Գրականություն 8

Սիրելի տարիք

1. Գրի՛ր մգեցված բառեր բացատրությունը։

Սաստկացող-ուժեղանալ
անքեն-անհիշաչար
զարկի-հարվածեկ
քեն-հիշաչար
ոխակալ-քինախնդիր
կորով-խիզախություն
շենում-բնակչություն ունեցող
հովեկ-ամառանոցավոր
հոծ-խիտ
թալուկ-թուլություն
երիցս-երեք անգամ
կալավ-պարարը

2.  Մեկնաբանի՛ր մտքերը․

Ա․ Նա քաջ գիտեր առաջին զարկի առավելությունը, բայց չէր կարող առանց ուղեղի մթանգնումի մարդու աչքերին նայել ու խփել եւ, որպես կանոն, առաջինը խփում էին իրեն։

Քանի որ տղան կռվարար չեր դրա պատճառով նադ առաջինը չեր խբում, նույնիսկ իմանալով, որ առաջինը հարվածը քեզ առավելություն է տալիս։

Բ․ Բայց դա ի՞նչ կյանք էր։ Շուրջբոլորը այնքա՜ն ներդաշնակ ու կոպտությունից շեղող բան կար, տղայի միտքը հափշտակող այնքա՜ն գաղտնիք կար ծալ-ծալ բացվող աշխարհի վրա, եւ նա այնքան ցրված էր լինում, այնքան անպատրաստ, զգոնությունը կորցրած այնքան, որ այս անգամ էլ առաջինը խփում էին իրեն։

Քանի որ տղան անպատրաստ էր կռվին այդ պատճառով նա էր առաջին հարվածը ստանում։

Գ․ «Վերջ, ― ասաց տղան՝ հայելու առաջ դաստակը վիրակապով փաթաթելիս, ― խելոք ենք եղել, ծեծ ենք կերել, ծաղր ենք հանդուրժել ― անցած լինի։ Ձեր արածը ձեզ հալալ լինի ― այսօրվանից՝ վերջ։ Բանաստեղծություն-բան գրելը հետաձգվում է անորոշ ժամանակով»։

Տղան իրան հնգստացնում նրանով, որ նա տղան էր և պետք դրան դիմանալ բայց, ասուհեյտ պետք է լուջ լինել։

Դ․ Տղան անուշ մի թախիծով խղճում էր իրեն։ Կռվի մասին մտածում էր որպես եղած բանի, իրեն տեսնում էր ջարդված, բայց աղջկա աչքերի մեջ շիտակ նայելիս։

Կռվելուց հետո նա հասկացավ, որ իզուր չեր ծեծ ուտելը, քանի որ կարողանում աղջկա աչքերի մեջ նայել։

3. Ներկայացրո՛ւ տղային՝ անդրադառնալով կյանքի, արդարության վերաբերյալ նրա մտքերին, տեսակետին։ Քո տեսանկյունից գնահատի՛ր տղայի մտքերը, արարքները։
Տղան երևում էր, որ չափից շատ էր մտորում կռիվների մասին և մի քիչ էր վատատես,բայց իմ կարծիքով նա միևնույն է գրագետ էր կարողանում էր կանխատեսել իրավիճակը ամեն տեսանկյուններից։

4. Ինչպիսինն է հեղինակի պատմելու ոճը։

Պատմվածքի մեջ շատ էին անհասկանալի բառերը ու դժվար էր կարդալը ։

5. Ինչո՞ւ է վերնագրված ,,Սիրելու տարիք,,։

Պատմում էր սիրո մասին ու սիրո ճանապարհի դժվարությունների մասին ։

Posted in Հայոց լեզու 8, Դասեր

Գործնական քերականություն

. Տրված բայերից ածականներ կազմի՛ր և ընդգծի՛ր  ածականակերտ ածանցները:
Վստահել, համակրել,  դյութել, գրավել, հուզել, բարկանալ, վախենալ, ամաչել, պարծենալ:

Վստահելի, համակրելի, դյութելի, գրավիչ, հուզիչ, բարկացկոտ, վախկոտ, ամաչկոտ, պարծենկոտ։


2. Տրված բառակապակցությունների իմաստներն արտահայտի՛ր ածականներով  և ընդգծի՛ր ածականակերտ ածանցները:

Յոթ գյուխ ունեցող, երկու երես ունեցող, երկու փող ունեցող, եռանդով օժտված, շատ բուրդ ունեցող, գույն ունեցող, թևեր ունեցող, երեք տարի (ամ) տևող, տասը տարեկան:

Յոթգլխանի, երկերեսանի, երկփողանի, եռանդուն,  բրդոտ, գունավոր, թևավոր, եռամյա, տասնամյա։


3. Կետերը փոխարինի՛ր ածականակերտ ածանցներով:

Անկենդան, դժկամ, չխոսկան, հայրական, կիսատ, փառավոր, վայրի, աղոտ, արևելյան, երևանյան, ընկերական, կծու, ազդող, թրթռան, հնչյուն, շաչում, խոհում, դողդոջուն:

4. Ընդգծված բառերի իմաստներն արտահայտի՛ր բառակապակցություններով ։

Օրինակ`

Ահեղաշաչյուն փոթորիկ – Ահեղ շաչյունով փոթորիկ:
Քաղցրահնչյուն  մեղեդի- քաղցր հնչող մեղեդի:
Քնքշաշրշյուն  զգեստ-քնքուշ շրջնջող զգեստ:
Բարեհնչյուն  ձայն- բարե հնչող ձայն:
Դառնահնչյուն  ոռնոց-դառը հնչող ոռնոց:

Posted in Հասարակություն 8

ՀԱՄԱԳՈՐԾԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ, ՀԱԿԱՍՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ՀԱՄԱԿԵՑՈՒԹՅՈՒՆ

Մարդը հնարավորություն է ունենում իր կյանքը համատեղ ուրիշ մարդդու հետ:Մարդիկ իրարից տարբերվում են բնավորությամբ տեսակներով և այլն։ Համագործակցության կարևոր արդյունքը անձի զարգացումն և անհատականության ձևվավորումմ է:Հակասությունը պայքար է, կռիվ, անհամաձայնություն և վեճ: Հակասությունը լինում է շատ թեթև կամ շատ ընդարձակ:Երեխաներին դաստիարակելու համար ծնողները, օգտագործում են դաստիարակության հիմնական մարտարվեստից մեկը կամ մի քանիսը:Բռնապետություն
հոգատարությունառճակատում;
Խաղաղ համակեցություն;
համագործակցություն։

Posted in Կենսաբանության 8

Ռեֆլեքսներ

Ի՞նչ է իրենից ներկայացնում ռեֆլեքսային աղեղը

Ռեֆլեքսային աղեղը նյարդային համակարգի այն կառուցվածքն է, որով իրականացվում է ռեֆլեքսը՝ ի պատասխան արտաքին կամ ներքին գրգռման։ Այն կազմված է զգացող նյարդերից, որոնք փոխանցում են գրգռիչի ազդակները, ապա միջանկյալ նեյրոնների միջոցով այդ ազդակները հասցվում են շարժիչ նյարդերին, որոնք էլ առաջացնում են մարմնի տարբեր մկանների կամ օրգանների ռեակցիան։



Ի՞նչ է ռեֆլեքսը

Ռեֆլեքսը օրգանիզմի պատասխան ռեակցիան է ներքին և արտաքին միջավայրից ստացվող գրգիռներին, որն իրականանում է նյարդային համակարգի մասնակցությամբ:


Ռեֆլեքսի ի՞նչ տեսակներ գիտեք։

Բարդ և պարզ

Posted in Հայոց լեզու 8

Հայոց լեզու

1. Գտի՛ր սխալ գործածված բառերն ու բառակապակցաթյունները և ուղղի՛ր:


Բացի աղջիկը-աղջկանից, բոլորն ուզում էին ուրիշ քաղաք տեղափոխվել:
Ես սիրահարված եմ ձեր երկրի վրա:
Հալվում-Հալված, մաշվում էր հարազատ տան ու ընկերների կարոտով:
Ինքը կարոտում էր անգամ իրենց փողոցի ծառերը:
Ի՞նչ է նշանակում ընկերությունը-ընկերությանը դավաճանել:
Խոսքը, վերաբերվում է քեզ ու քո ցանկություններին:
Ինչպե՞ս ես վերաբերում-վերաբերվում նրանց:
Քույրս երրորդ դաս—արան է:
Բաժակը իր ձեռքն էր, որ մտավ:
Մարսը աղքատ է ջրով-ջրերով:
Շատ, լավ է տիրապետում անգլերենը:
Բացի դա-այդ, ազատ ժամանակն ու արձակուրդն անցկացնում էր պրոֆեսորին ոչ սազական եղանակով:
Մուգ ակնոցներիդ պատճառով, աչքերդ չեմ տեսնում:
Իմ մայրս խոստացել էր, նվիրել ինձ նոր հեռախոս։
Իմ համար, դա կարևոր չէ։



2. Ըստ կազմության` տրված ածականները բաժանի՛ր չորս խմբի:

Ալեծուփ, մեծ, ուժեղ, հոտավետ, հորդառատ, առևտրական, հոդային, ոսկեհուռ, խոշոր, սիրելի, միջմոլորակային, ահեղամռունչ, համեստ, մարդամոտ:

Պարզ – մեծ, խոշոր, համեստ

Բարդ – ալեծուփ, հորդառատ, ոսկեհուռ, մարդամոտ

Ածանցավոր – ուժեղ, հոտավետ, հոդային, սիրելի

Բարդ ածանցավոր – առևտրական, միջմոլորակային, ահեղամռունչ

3. Ա խմբի գոյականներից ածականներ ստացի՛ր Բ խմբի ածականակերտ ածանցների միջոցով:

Ա. Տուն, գույն, ոսկի, երկաթ, համ:


Բ. Ան, դժ, յա, ատ, եղեն, եղ:

Անտուն, անիմաստ, անգույն, գունեղ, ոսկեղեն, ոսկյա, երկաթյա, երկաթեղեն, անհամ, համեղ

Posted in Ռուսերեն 8

Русский язык

Упражнение 1. Выберите один из глаголов, данных в скобках, и поставьте его в нужную форму.

1. Они редко (пообедать/обедать)-обедали в ресторане. 2. Он каждый день (дарить/подарить)-дарил ей цветы. 3. Мы (ремонтировали/отремонтировали)-ремонтировали свою машину 2 часа. 4. Я забыл (заплатить/платить)-заплатить за телефон. 5. На какую ногу вам больно (наступить/наступать)-наструпить? 6. Не надо (спорить/поспорить)-спорить. 7. Он разучился (поиграть/играть)-играть в шахматы. 8. Она успела (садиться/сесть)-сесть в поезд, который уже отходил. 9. Они (строили/построили)-строили дом 2 года. 10. Я отвыкла (вставать/встать) вставать рано.

Упражнение 2. Используя приставки, образовать от глаголов несовершенного вида глаголы совершенного вида: верить(н.в.)- поверить(с.в.) .Чувствовать ,ужинать, делить, вязать, прятать ,возить, шить, стараться, таять, верить, видеть, делать, шутить ,чертить ,тонуть ,гасить, учиться ,брать, пугаться, мучить, помнить, желать, гордиться, готовить.

Почувствовать, унижаться, поделиться, забрать, спрятать, повозить, сшить, постараться, расстаять, поверить, увидеть, сделать, пошутить, почертить, утонуть, погасить, научиться, забрать, нарушаться, умучить, запомнить, пожелать, возгордиться, приготовить.