Frunzik was a great actor who starred in many Armenian films. Frunzik was born on the 4th July on 1930 and died on December 29, 1993. Frunzik had a loving wife and children. His wife’s name was Donara Mkrtchyan. Frunzik and Donara had two children, Nune Mkrtchyan and Vazgen Mkrtchyan. For example, Frunzik starred in a film called Mimino, Vanity of vanities,Tango of our childhood and so on.
Author: mariamdalaqyan
Քիմիա ստուգողական
CaCl2
Mr-ը
Mr(CaCl2)=Ar(Ca)+ 2Ar(Cl)=35,5•2+40=111
• Տարրերի օքսիդացման աստիճանները
Ca+2 Cl-1
• Տարրերի զանգվածային բաժինները
w(Ca)=40•1/111•100=36,03
w(Cl2)=35,5•2/111•100=63,96
• Նշել կապի տեսակը
Իոնային
• Գրել տարրի՝ էլեկտրոտ, պրոտոն, նեյտրոնների թիվը, նշել տարրի դիրքը
(Ca)
e-=20
p+=20
n⁰=20
4 Պարբերություն 4 շարք 2 խումբ։
(Cl)
e-=17
p+=17
n⁰=18,5
3 պարբերություն 3 շարք 7 խումբ
Թթվածնի մասին
Ar, Mr, կապ, էլեկտրոն,պրոտոն, նեյտրոն
Ստացում
Ֆիզ-քիմ հատ
Քիմիա տնային
1.Ընտրիր այն քիմիական տարրերի նշանները, որոնց նվազագույն օքսիդացման աստիճանը 0 է. K, CI, N, H, Ca, Zn, O, C, S, Al, F:
2. Սովորի՛ր
3. Գրե՛ք ստորև բերված տարրերի և թթվածնի միջև ընթացող քիմիական ռեակցիաների հավասարումները. ա) սիլիցիումի, բ) ցինկի, գ) բարիումի, դ) ջրածնի, ե) ալյումինիումի: Անվանե՛ք այդ օքսիդները։
Սեպտեմբեր ամսվա ամփոփում (կենսաբ)
1. Ներկայացնել մարդու բջջի, հյուսվածքի կառուցվածքը:
Ա. Բջջի կառուցվածքը
Բնության մեջ միմյանցից տարբերվող բույսերը, կենդանիները այդ թվում նաև մարդը, ունեն միևնույն տարրական կառուցվածքային միավորը, որոնցից կազմված են բոլոր օրգանիզմները։ Այդ տարրական կառուցվածքային միավորը կոչվում է բջիջ։
Կենդանի օրգանիզմները կարող են լինել միաբջիջ, որոնք բաղկացած են միայն մեկ բջջից։ Օրինակ բակտերիաները, ջրիմուռ- ները և այլն։
Կարող են լինել նաև բազմաբջիջ օրգանիզմներ, որոնք կազմված են տարբեր տեսակի բջիջներից օրինակ բույսերը, կենդանիները, այդ թվում մարդը։
Բջիջները լինում են կենդանական և բուսական, որոնց միջև կան որոշակի տարբերություններ, սակայն նրանք ունեն նման կառուցվածք։ Բոլոր բջիջները կազմված են բջջաթաղանթից, ցիտոպլազմաից, կորիզից և օրգանոիդներից

Բ. հյուսվածքի կառուցվածքը
Միևնույն ծագումով և կատարած ֆունկցիաներով նման բջիջների և միջ- բջջային նյութի համակցությունը կոչվում է հյուսվածք։
Մարդու օրգանիզմում լինում է չորս տեսակի հյուսվածքներ` էպիթելային, շարակցական, մկանային և նյարդային։

-Էպիթելային հյուսվածքը ծածկում է մարդու մարմնի արտաքին մակերևույթը, մարմնի բոլոր խոռոչները, սնամեջ օրգանների և անոթների ներքին պատերը, և մտնում են գեղձերի բաղադրամասերի մեջ։
Էպիթելային հյուսվածքները լինում են հարթ, գեղձային և թարթիչավոր
-Շարակցական հյուսվածքը կազմված է միջբջջային նյութից, որի մեջ ցրված են բջիջները։
Տարբերվում են շարակցական հյուսվածքի հետևյալ տեսակները։
1.բուն շարակցական հյուսվածք
2. ոսկրային հյուսվածք
3. աճառային հյուսվածք
4. արյուն և ավիշ։
-Մկնային հյուսվածքը օժտված է կծկվելու հատկությամբ։ Տարբերվում են հարթ, միջաձիգ, զոլավոր և սրտամկանի հյուսվածքներ։
-Նյարդային հյուսվածքը կազմված է նյարդային բջիջներից` նեյրոններից, ուղեկից բջիջներից և միջբջջային նյութից։ Նեյրոններն ունեն մարմին և ելուստներ։ Մարմինը կազմված է ցիտոպլազմայից և կորիզից։ Ելուստները լինում են կարճ և ճյուղավորված, որոնք կոչվում են դենդրիտներ։ Դրանք ընկալում են նյարդային գրգիռը և փոխանցում նեյրոնի մարմնին։
2. Ներկայացնել օրգան, օրգան-համակարգերի կառուցվածքը և փոխադարձ կապը:
Օրգանը մարմնի այն մասն է, որն ունի որոշակի ձև, տարբերվում է իր կառուցվածքով, օրգանիզմում զբաղեցնում է որոշակի տեղ և կատարում է որոշակի ֆունկցիա։
Օրգանը կազմված է մի քանի հյուսվածքներից։ Օրգանները կարող են լինել ներքին կամ արտաքին։ Օրինակ, ականջը և քիթը արտաքին օրգաններ են, իսկ սիրտը և ստամոքսը ներքին։
Երկու և ավելի օրգանների միասնությունը, որոնք կատարում են համատեղ ընդհանուր գործառույթ, անվանում են օրգան համակարգ։
Մարդու օրգանիզմում գոյություն ունեն տասը օրգան համակարգեր.
1. նյարդային համակարգ
2. հենաշարժիչ համակարգ
3. արյունատար համակարգ
4. շնչառական համակարգ
5. մարսողական համակարգ
6. ծածկույթային համակարգ
7. միզարտազատական համակարգ
8. վերարտադրողական համակարգ
9. իմունային համակարգ
10. ներզատական համակարգ
Մարդու օրգանիզմում գոյություն ունեն տասը օրգան համակարգեր
3. Գեղձերի տեսակները և ֆունկցիաները:
Գեղձերը մարդու օրգանիզմում ձևավորված հատուկ օրգաններ են, որոնցում առաջանում են ակտիվ նյութեր, որոնք ազդում են մարդու օրգանների կենսագործունեության վրա։
Գոյության ունի գեղձերի 3 տեսակ.
1. Արտազատական,
2. Ներզատական,
3. Խառը:
1. Արտազատական գեղձերն ունեն ծորաններ, որոնցով նյութերն արտազատվում են մարմնի խոռոչների մեջ կամ մաշկի մակերևույթին:
Արտազատական գեղձերից են արցունքագեղձերը, թքագեղձերը, լյարդը, քրտնագեղձերը, ճարպագեղձերը և
կաթնագեղձերը:
Արցունքագեղձերը արտադրում են արցունքային հեղուկ: Արցունքը խոնավեցնում է ակնագնդի մակերեսը, հեռացնում կողմնակի մասնիկները, տաքացնում աչքը,
– Թքագեղձերը բացվում են բերանի խոռոչում։ Կան ինչպես մանր, այնպես էլ խոշոր թքագեղձեր: Խոշոր թքագեղձերն
են՝ հարականջային, ենթալեզվային և ենթածնոտային, – Քրտնագեղձերը արտադրում և արտազատում են քրտինք:Մեծ քանակությամբ քրտինք արտադրելով՝ քրտնագեղձերը
կարգավորում են օրգանիզմի ջերմությունը:
2. Ներզատական գեղձերը չունեն ծորաններ, արյան կամ ավշի մեջ ներզատում են հորմոններ, որոնք օժտված են հեռադիր ազդեցությամբ ու կենսաբանական բարձր ակտիվությամբ։
Ներզատական գեղձերից են մակուղեղը, վահանագեղձը, ուրցագեղձը, մակերիկամները և այլն:
Մակուղեղը կամ հիպոֆիզը մարդու ներզատիչ գեղձ է, որը կարևոր դեր է խաղում հումորալ կարգավորման
պրոցեսներում։ Հիպոֆիզի կշիռը 0,5-0,6 գրամ է: Այն բաղկացած է երեք բլթից. առաջնային, միջին և ետին,
Վահանագեղձը մասնագիտացված ներզատիչ գեղձ է, արտադրում է յոդ պարունակող թիրօքսին հորմոնը, որը մասնակցում է օրգանիզմում նյութերի և էներգիայի փոխանակության կարգավորմանը,
– Մակերիկամները գտնվում են որովայնի խոռոչում, երիկամների վերին մասում։ Մակերիկամը բաղկացած է կեղևային
և միջուկային շերտերից։ Մակերիկամների կեղևային շերտի հորմոնները կարգավորում են օրգանական նյութերի և
աղաջրային փոխանակությունը, խոչընդոտում են բորբոքային գործընթացների զարգացումը, մասնակցում են երկրորդային
սեռական հատկանիշների ձևավորմանը։ Միջուկային շերտի հորմոնը՝ ադրենալինը բարձրացնում է արյան ճնշումը,
նեղացնում արյան անոթները, նպաստում է գլիկոգենի քայքայմանը և արյան մեջ գլյուկոզի ավելացմանը։ Այն մեծ
քանակությամբ արտադրվում է վտանգավոր և սթրեսային իրավիճակներում:
– Ուրցագեղձը ներզատիչ գեղձ է, որը գտնվում է կրծքավանդակի վերին մասում՝ կրծոսկրի հետևում: Մեծ դեր է խաղում
իմուն համակարգի ակտիվության կարգավորման մեջ։ Ուրցագեղձը արտադրում է մի շարք սպիտակուցային հորմոններ,
մասնավորապես թիմոզին, թիմային և այլն:
3. Խառը գեղձերը այն գեղձերն են, որոնք կատարում են և ներզատիչ և՛ արտազատիչ ֆունկցիաներ: Խառը գեղձերից են սեռական և ենթաստամոքսային գեղձերը:
– Ենթաստամոքսային գեղձը գտնվում է ստամոքսի տակ՝ նրանից դեպի ձախ: Ենթաստամոքսային գեղձը բաժանվում
է 3 մասի՝ գլխիկ, մարմին և պոչ։ Նրա ներզատական մասը ներկայացված է բջիջների կղզյակներով, որոնց մի խումբը
արտադրում է ինսուլին հորմոնը, իսկ մյուս խումբը՝ գլյուկագոն։ Ինսուլինը իջեցնում է գլյուկոզի պարունակությունը արյան
մեջ, իսկ գլյուկագոնը ունի հակառակ ազդեցությունը,
Սեռական գեղձերը գտնվում են որովայնի խոռոչում։ Նրանք սինթեզում են սեռական բջիջներ ու սեռական
հորմոններ: Արական սեռական գեղձերի՝ սերմնարանների հատուկ բջիջներում սինթեզվում են արական սեռական
հորմոններ: Դրանք խթանում են սեռական օրգանների զարգացումն ու երկրորդային սեռական հատկանիշների՝ մորուքի
աճի, բնորոշ մազածածկի, մկանների աճի, ձայնի, մարմնակազմվածքի ձևավորումը: Իգական սեռական գեղձերի՝
ձվարանների հորմոնները նպաստում են արգանդի ու կաթնագեղձերի ձևաբանական զարգացմանը, մասնակցում
երկրորդային սեռական հատկանիշների՝ մարմնակազմվածքի բնորոշ ձևավորմանը, ձայնի հնչեղությանը, կարգավորում
սեռական ցիկլը, հղիությունն ու ծննդաբերությունը:
4. Ներկայացնել մեկ գեղձային հիվանդություն:
Չեմ արել
6. Ներկայացնել կենսաբանության բաժնի հղումը:
հայոց լեզու դասարանական
1. Գտի՛ր, թե բառաշարքերից յուրաքանչյուրն ինչ ընդհանրության հիման վրա է կազմված:
ա)Քննադատ, արտատեր, եռագույն, ղեկավար, ծովակալ, մանրախնդիր, աստղաշող, թուլակամ, երկփեղկ:
բ) Ջրաղացքար, դյուցազնակերպ, կիսաշրջանագիծ, կիսաշրջազգեստ, հեռագրատուն, հեռագրավար:
Ա շարքում բառերը ունեն երկու արմատ, իսկ Բ շարքում երեք։
2. .Շարքի բոլոր բառերը, բացի մեկից, նույն ձևով են կազմված: Գտի՛ր օրինաչափությանր չենթարկվող բառը:
ա) Փառապանծ, հենակմախք, հեռախոս, ռազմակոչ, կիսաշրջանաձև:
Կիսաշջանաձև որովհետև կիսաշրջանձևը ունի երեք արմատ իսկ մնացածը երկու։
բ) Մեղմաժպիտ, կարմրազգեստ, կարմրախայտ, խավարասեր, երազկոտ:
Երազկոտ բառը բարդ բառ չէ իսկ մնացածը բարդ։
գ) Մանկություն, գրավիչ, հերարձակ, գրական, քննություն:
հերարձակ բառում երկու արմատ է իսկ մնացածում երեք
3. Տրված արմատներով բաղադրյալ (բարդ և ածանցավոր) բառեր կազմի՛ր` դրանք դնելով նոր բառերի սկզբում, մեջտեղում և վերջում:
Ուղի, ուղիղ, աղտ, ախտ, ուղտ, ախտ, թիռ, թրջ(ել):
Աղտոտել, թրջել, ախտահանում, անբախտ, բախտ,
Հայոց լեզու տնային
Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)
1. Ա շարքի նախածանցներից յուրաքանչյուրը բոլոր հնարավոր ձևերով բաղադրի՛ր Բ շարքի բառերի հետ:
Ա. Հակ, անդր, արտ, համ, նախ, վեր, գեր, տար:
Բ. Կարծիք, դարձնել, գրել, գտնել, հարված, զգեստ, օրոք, դասել:
Հակահարված, անդրադարձնել, արտագրել, համազգեստ, նախօրոք, վերագտնել, գերադասել, տարակարծիք։
2. Ա շարքի նախածանցներից յուրաքանչյուրը բոլոր հնարավոր ձևերով բաղադրի՛ր Բ շարքի բառերի հետ:
Ա Անդր, հակ, համ, ենթ, նախ, ներ, պար, վեր, տար, փոխ:
Բ. Կովկաս, (հ)արձակ, տարած, դարձ, դնել (դրել), կշիռ, մուծել, փակել, կանգնել, աշխարհ(իկ):
Անդրկովկաս, հակակշիռ, համարձակ, ենթադրել, նախահարձակ, ներդրել, ներդնել պարփակել, վերադարձ, տարաշխարհիկ, փոխադարձ։
3. Տրված բաղադրյալ բառերից նոր բառեր կազմի՛ր` այլ արմատ կամ ածանց ավելացնելով:
Օրինակ`
ժառանգական – ժառանգականություն, տեխնիկական -գիտատեխնիկական:
Մարդկային, ծայրահեղ, ստամոքսային, գիտակցություն, ակնաբույժ, մթնոլորտ, որոշում, ընդհատ, օրինաչափ, ձեռնարկ, մանրէ, փոխանակություն:
Անմարդկային, ծայրահեղական, անգիտակցական, ակնաբույժական, մթնոլորտային, որոշյալ, անընդհատ, օրինաչափություն, ձեռնարկել, մանրէաբանական, փոխանակման
Հավասրաչափ արագացող շարժում, Արագացում
1.Ո՞ր անհավասարաչափ Շարժումն է կոչվում հավասարաչափ արագացող
Այն շարժումը, որի ընթացքում մարմնի արագությունը կամայական հավասար ժամանակամիջոցներում աճում է միևնույն չափով, կոչվում է հավասարաչափ արագացող շարժում:
2.Ո՞ր ֆիզիկական մեծությունն է կոչվում հավասարաչափ արագացող շարժման արագացում
Այն ֆիզիկական մեծությունը,որը հավասար է մարմնի շարժման արագության փոփոխության և այդ ժամանակամիջոցի հարաբերությանը,որի ընթացքում կատարվել է այդ փոփոխությունը,կոչվում է հավասարաչափ արագացող շարժման արագացում։
3.Ի՞նչ է ցույց տալիս արագացումը:Գրել բանաձևը:
a=v/t
4.Ո՞րն է արագացման միավորը,և ինչպես է այն սահմանվում:.
1 մ\վ
5.Հավասարաչափ շարժման ճանապարհի և արագության բանաձևը
v=s/t
S=at^2/2
Հայոց լեզու դասարանական
1. Տրված բառերն արմատների միջոցով բացատրի՛ր:
ա) Սրահար, կայծակնահար, սիրահարվել, խոտհարք (գրաբար հարկանել նշանակում է 1. խփել, 2. ծեծել, 3. կտրել, կոտրել):
Սրահար-սրով հարվածված, կայծակնահար-կայծակով հարվածված, սիրահարվել-սիրով հարված, խոտհարք- խոտ կտրել
բ) Կենսասեր, կենսախինդ, կենսաբան, կենսագրություն, կենսաաձև, կենսատու, կենսահորդ (կյանք բառի գրաբ. ձևերից մեկն է` կեանք – կեանս – կենս):
Կենսասեր-կյանքը սիրող, կենսախինդ-կյանքով ուրախ, կենսաբան-կյանք ուսումնասիրող, կենսագրություն-կյանքի գրություն, կենսաաձև-կյանքի ձև, կենսատու-կյանք տվող, կենսահորդ-կյանք հորդել։
2. Բաղադրյալ այնպիսի բառեր կազմի՛ր, որոնց սկզբում լինեն տրված բառերի վերջին բաղադրիչները: Ի՞նչ է փոխվում:
Դեղնակտուց, կենսախինդ, կենսագիր, քինախնդիր, ակնդետ:
Կցաձև, խինդաժպիտ, գրադարան, դիտակետ։
3. Այնպիսի բաղադրյալ բառեր կազմի՛ր, որոնց վերջում լինեն տրված բառերի առաջին բաղադրիչները: Ի՞նչ է փոխվում:
Բուսական, կատվազգի, սուզանավ, սիրառատ, շինություն:
Դեղաբույս, ծովակատու, ջրասույզ, հայրենասեր, բարձրաշենք։
4. Տրված բառերով բաղադրյալ բառեր կազմիր:
Լվաց, եղել, առ, տուր, կաց:
լվացարան, եղելելություն, Առավոտ, առևտուր, կացին։