Posted in Հանրահաշիվ 8, Դասեր

Հանրահաշիվ

1)Հաշվե՛ք հավասարման տարբերիչն ու որոշե՛ք հավասարման արմատների քանակը.

ա) x2 — 3x + 1 = 0

a=1  b=-3  c=1

D=-3²-(4•1•1)=9-4=5

2 արմատ
բ) x2 — 4x + 4 = 0

D=0

1արմատ
գ) 2×2 + 3x + 1 = 0

D=1

2 արմատ
դ) 3×2 + 5 = 0

D=-60

Լուծում չունի
ե) 2×2 — x + 1 = 0

D=1-8=-7  Լուծում չունի

2)Լուծե՛ք քառակուսային հավասարումը.

ա) 3y2 — 5y — 2 = 0

D=25-(4•3•(-2))=25+24=49

x1=5+7/6=2

x2=5-7/6=-2/6=-1/3
բ) 9z2 — 30z + 25 = 0

D=900-(4•9•25)=0

x1=30/18=15/9=5/3
գ) x2 — 8x + 16 = 0

D=64-(4•1•16)=0

x1=8/2=4
դ) y2 — 11y — 152 = 0

D=121-(1•4•(-152))=121+608=729

x1=11+27/2=19

x2=11-27/2=-16/2=-8


ե) — 7×2 + 5x = 0

x1=0

x2=5/7
զ) 7×2 — 13x — 20 = 0

D=169-(4•7•(-20))=169+560=729

x1=13+27/14=40/14=20/7

x2=13-27/14=-14/14=-1


3)Լուծե՛ք քառակուսային հավասարումը.

ա) 3×2 — 7x + 4 = 0

D=49-(4•3•4)=1

x1=-b+√D/2a=7+1/6=8/6=4/3

x2=-b-√D/2a=7-1/6=1


բ) 5y2 — 6y + 1 = 0

D=36-(4•5•1)=16

x1=-b+√D/2a=6+4/10=1

x2=-b-√D/2a=6-4/10=1/5


գ) x2 — 10x + 25 = 0

D=100-(4•1•25)=0

x1=10/1=10

x2=10/1=10
դ) 2y2 — 9y + 10 = 0

D=81-(4•2•10)=1

x1=9+1/4=5/2

x2=9-1/4=2
ե) 5a2 + 26a — 24 = 0

D=676-(4•5•(-24))=1156

x1=-26+34/10=8/10=4/5

x2=-26-34/10=-60/10=-6
զ) 16a2 — 40a + 25 = 0

D=1600-(4•16•25)=0

x1=40/22=20/11



4)Հաշվե՛ք հավասարման տարբերիչն ու որոշե՛ք հավասարման արմատների քանակը.

ա) 8×2 — 24x + 18 = 0

D=576-(4•8•18)=0

1 արմատ
բ) 9×2 + 6x + 1 = 0

D=36-(9•4•1)=0

1 արմատ
գ) x2 — 5x — 6 = 0

D=25-(4•1•(-6))=25+24=49

2 արմատ
դ) 3×2 — 2x — 2 = 0

D=4-(4•3•(-2))=4+24=28

2 արմատ
ե) 2×2 + 3x = 0

D=9-(4•2•0)=9

2 արմատ

5)Լուծե՛ք քառակուսային հավասարումը.
ա) x2 + 6x + 5 = 0

D=36-(4•1•5)=16

x1=6+4/2=5

x2=6-4/2=1
բ) y2 — 4y — 12 = 0

D=16-(4•1•(-12))=16+48=64

x1=4+8/2=6

x2=4-8/2=-2
գ) x2 + 7x — 18 = 0

D=49-(4•1•(-18))49+72=121

x1=-7+11/2=2

x2=-7-11/2=-9
դ) 4z2 + z — 3 = 0

D=1-(4•4•(-3))=49

x1=1+7/8=1

x2=1-7/8=-6/8=-3/4
ե) 6×2 — 5x + 7 = 0

D=25-(4•6•7)=25-168=-143

Լուծում չունի

Posted in Հայոց լեզու 8

Գործնական քերականություն

1.     Ընդգծի՛ր ձև պարագաները։

Սիմինդրի երկար տերևները թրերի նման քսվում էին իրար։

Քամին սկզբում քշեց թեթև, իսկ հետո գազանաբար պոկեց թույլ ամրացրած տանիքները:

Տարերքը կամաց-կամաց սեղմում էր իր չարագույժ օղակը:

Չոր խոտը շատ արագ ու հեշտ է վառվում անգամ փոքրիկ կայծից:

Դժվարությամբ է հարմարվում նոր վայրում:

Արահետը ոչ թե գնում էր դեպի գյուղը ուղիղ գծով, այլ շարունակ ծառերի մեջ գալարվելով:

 

Պատճառի պարագա

Ցույց է տալիս գործողության կատարման պատճառը։

Պատասխանում է ինչի՞ց, ի՞նչ պատճառով հարցին։

Արտահայտվում է գոյականի բացառական հոլովով, կապային կապակցություններով, դերբայական ձևերով՝ անորոշ դերբայի բացառական և գործիական հոլովներով։

2.     Գտի՛ր պատճառի պարագաները, ընդգծի՛ր։

Տիկինը սարսռաց սեփական մտքից։

Նրա դեմքը շիկնել էր թեթև հուզմունքից։

Վախից կուչ էր եկել սենյակի մի անկյունում։

Ապրուստի այլ միջոց չունենալով՝ ծերուկը սենյակը վարձով էր տալիս։

Շատ աշխատելուց նրա մկանները ամրացել էին։

Մենակություն բառից դողում է օդն իմ սենյակի։

Ընդգծի՛ր պայմանի պարագաները։

Քո մերժման դեպքում նրանք կհայտնվեն անելանելի դրության մեջ։

Մնացի տանը պարապելու պայմանով։

Բարձր գնահատական ստանալու դեպքում կարժանանաս ծնողներիդ գովքին։

Շուտ օգնության հասնելու դեպքում կավարտվեր այդ ամենը։

Նման դեպքում միշտ էլ հարցը վճռվում է հօգուտ մեծամասնության։

 

Նպատակի պարագա

Ցույց է տալիս գործողության կատարման նպատակը։

Արտահայտվում է առավելապես անորոշ դերբայի տրական հոլովով, ինչպես նաև  կապային կապակցություններով՝ համար, նպատակով, հանուն։

Պահանջում է ինչո՞ւ , ինչի՞ համար, ի՞նչ նպատակով հարցերը։

2.     Ընդգծի՛ր նպատակի պարագաները։

Աղջիկները գնացին աղբյուր՝ ջրի։

Շտապում էր՝ սեղմելու այդ մեծ բարեգործի ձեռքը։

 

Չափ ու քանակի պարագա

Ցույց է տալիս գործողության կատարման չափը , աստիճանը։

Պատասխանում է ինչքա՞ն , որքա՞ն հարցերին։

Արտահայտվում է թվական դերանուններով՝ այսքան, այդքան, այնքան, նույնքան, ․․․, մակբայներով՝ կրկին, նորից, բազմիցս, անընդհատ, բառակապակցություններով՝ տասն անգամ, կիսով չափ, այն աստիճան։

3.     Գտի՛ր չափ ու քանակի պարագաները։

Գրավիչ են դարձյալ քո աչքերը ջինջ։

Մայր ու որդի շատ երկար զբոսնեցին:

Փայտփորիկն անընդհատ կտցահարում էր ծառը:

Ոսկե շղթան արժեր հազար դոլար:

Փոքրիկը շատ էր սիրում պաղպաղակ և երբեք չէր հրաժարվում դրանից:

Այդ երեկո ծերունին բնավ չխոսեց:

 

Posted in Ռուսերեն 8

Перевод с Армянского на Русский

Аветик Исаакян: Это ничто-я.

В одном восточном городе, в жаркий летний полдень, на улице, в тени стены, лежал  дервиш. Среди всех  этих лохмотьий дервиш лежал на тротуаре, полузакрыв глаза. Мэр города, гордый и величественный, одетый богато и нарядно, медленно приближался, окруженный свитой. Люди на улице вставали, прижимались к стенам и склоняли головы, когда князь проходил мимо. Начальник свит, размахивая посохом, крикнул дервишу:

–Почему ты стоишь на тротуаре, переходя дорогу? Разве ты не видишь, кто идет? Вставай, никчемный.

–Я встану только перед тем, кто больше меня, — спокойно отвечает дервиш.

Мэр слышит ответ дервиша и, из любопытства, подходит к нему и спрашивает:

Разве я не более крупный человек, чем ты?

– Конечно нет! Выше вас ещё много уровней. Да или нет?

– Да.

Ты принц-мэр, я знаю. Кем ты станешь, если поднимешься на вершину?» спрашивает дервиш.

Губернатор В, — отвечает мэр.

-Затем?

– Затем, визирь.

– Затем?

– Вице-король.

– Затем?

– Это предел. Это выгодно для всех нас. Он величайший из всех.

А что, если бы ты стал выгодным?— спрашивает дервиш.

«Затем, ничего», — отвечает мэр.

«Это ничто — я. Уйди под мои ноги и иди своей дорогой», — отвечает он с тем же безразличием и закрывает свои несчастные глаза.

Posted in Գրականություն 8

Սպիտակ ձին

Դուրս բեր անհասկանալի բառերը, բացատրի՛ր բառարանի օգնությամբ:

Ունկ-ականջ

Կերկեր-կերկերի, [գոյական]
Սև փարփար

Բիբի-Գունավոր նկար, պատկեր:


Ինչպես ես հասկանում «քարի նման հոգսը ծանրացել էր նրա սրտին» և  «ծայրը ծայրին հասցնել» արտահայտությունները :

«Քարի նման հոգսը ծանրացել էր նրա սրտին» – շատ ծանր ու ճնշող հոգս։


«Ծայրը ծայրին հասցնել» – մեծ դժվարությամբ բոլոր ծախսերը հոգալ, մեծ դժվարությամբ ապրել ։

Posted in Գրականություն 8

Մթնձոր


1.Անծանոթ բառերը դուրս գրի՛ր, բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր:

Թավուտ–խիտ ու անանցանելի անտառ

Բրածո – հնագույն կենդանի կամ բույս, որի մնացորդը քարացել է ու պահպանվել է երկրաբանական շերտերում

Պախրայի հետք – վայրի կենդանու հետք (այստեղ՝ որսի ենթակա կենդանու)

Բերդանի – որսորդական հրացան

Կնուտ – կաշվից կամ լարից պատրաստված մտրակ

Ծոծրակ – գլխի հետևի մասը

Քաթա – այրված կամ մրոտված երես, անբնական գույն ունեցող դեմք

Միրհավ – փայտացած թռչուն, ապրում է անտառում



2․ Նկարագրի՛ր Մթնաձորի բնությունը, կենդանական աշխարհը: 

Մթնաձորը մի առանձին աշխարհ է։ Թվում է, թե այդ  մի մոռացած անկյուն է այն օրերից, երբ դեռ մարդկությում գոյություն չուներ, և դինոզավրները նույնքան ազատ էին զգում իրենց, ինչպես արջը մեր օրերում։ Գուցե այդպես է եղել աշխարհն այն ժամանակ, երբ քարածուխի հսկա շերտերն են գոյացել և շերտերի վրա պահել վաղուց անհետացած բույսերի ու սողունների հետքեր։

3․ Բնութագրի՛ր Պանինին, ի՞նչ էին պատմում նրա մասին, ինչպիսի՞ն էր նա իրականում:

Պանին անտառապահ է եղել և նրա մասին շատ պատմություններն էին պատմում: Նախկինում նա զինվորական է եղել, Վեց շուն ուներ, մեկը մյուսից կատաղած։ Շների հետ որսի էր գնում Մթնաձորի խորքերը։ Ձմռան լուսնյակ գիշերներին, երբ վախից ոչ ոք չէր մոտենում Մթնաձորին, Պանինի շներն անտառի բացատում արջի հետ էին կոխ կենում, կամ հալածում էին խրտնած պախրային։


4․ Ո՞վ կամ ի՞նչն է մեղավոր Ավու հետ պատահածի համար

Իմ կարծիքով  մեղավոր է հենց Ավին, ով կարող էր իրեն անիմաստ վնաս տալու տեղը փոխատուցեր Պանինի առաջարկած գումարը:

Posted in Հայոց լեզու 8

Գործնական քերականություն

1. Կետադրի՛ր:
Հույներր ծովերի աստված Պոսեյդոնին եզ էին գոհաբերում` որպես ջրային տարերքի հզորության խորհրդանիշ:


Քարակերտ ու կղմինդրածածկ փոքրիկ տունը՝ որպես շքեղ ապարանք, առանձնանում էր գյուղի խարխուլ տների մեջ:


Նկարահանող խցիկի մոտ անփույթ կանգնած էր Ջեկը` իբրև իր արժեքն իմացող անփոխարինելի օպերատոր:


Տուփից ուղիղ դեպի կինը դուրս թռավ թունավոր կանաչ օձը` իբրև դիպուկ նետված փետրագնդակ:


Իբրև սուրացող շնաձկանը կպած խխունջներ` կառչել էինք վազող կենդանուց:


Լեռների ու բլուրների մեծ մասը՝ որպես հրաբխային ժայթքման զավակներ, վեր են նետված ստորերկրյա հզոր ուժերի կողմից:

2. Հարցական դերանունները փոխարինի՛ր խնդիր (գործողության հետ առնչություն ունեցող առարկա) լրացումներով:


Մի ականատես նկարագրում էր տատիկի, վերքերը:


Բնության բոլոր ուժերը միասին անճանաչելիորեն փոխում են եղանակը:


Լավան մոտենում էր քաղաքին


Մի քանի օր անց որսորդներն են օգնության հասնում կենդանիներին:


Լեռները դղրդում էին եկրաշարժից:


ժայռի գագաթը միայն ինքնաթիռով կարելի է բարձրանալ

Posted in Հանրահաշիվ 8

Քառակուսային եռանդամ

1)Անվանեք քառակուսային եռանդամի a, b և c գործակիցները`

ա) 3x²+ 4x + 5  a=3 b=4 c=5

բ) 6×2+ x — 2   a=6  b=1 c=-2

գ) 2×2 — 5x — 7  a=2  b=-5 c=-7

դ) x2 — x + 7  a=1  b=-1  c=7

ե) — 5×2 + 3x — 1  a=-5  b=3  c=-1

զ) — x2 + x + 1  a=-1  b=1  c=1

2)Կազմեք քառակուսային եռանդամ տրված գործակիցներով`

ա) a = 3; b = 4; c = 5    3x²+4x+5

բ) a = 1; b = — 1; c = 2  x²-x+2

գ) a = 3; b = — 2; c = 6  3x²-2x+6

դ) a = — 1; b = 3; c = — 2  -x²+3x-2

3)Հաշվեք քառակուսային եռանդամի տարբերիչը`

ա) 2×2 + 5x + 3

D=25-24=1

բ) 2×2 — 5x + 3

D=25-24=1

գ) 2×2 + 5x — 3

D=25+24=49

դ) x2 + 2x + 1

D=4-4=0

ե) x2 — 4x + 5

D=-16-20=-4

զ) — 3×2 + 5x — 2

D=25-24=1

է) 2×2 + 5x — 3

D=25+24=49

ը) x2 + 6x + 9

D=36-36=0

թ) x2 + 2x + 2

D=4-8=-4

Posted in Հայոց լեզու 8

Գործնական քերականություն

Գտի՛ր տեղի պարագաները, ընդգծի՛ր։

Ես թողել եմ հեռվում դալարագեղ այգին։

Բլուրների վրա ալիք-ալիք փռված էր մշուշը։

Քեզ եմ թողել այնտեղ, իմ սպասված երազ։

Մեր գյուղից վեր, մինչև այսօր պահպանվել է այդ շինությունը։

Հնձանի ստվերում ՝ ուռենու կողովների մեջ, սև խաղողը շողշողում էր։

Ուղիղ երկու շաբաթ Մաշտոցը գրեթե դուրս չեկավ իր կացարանից։

Կապույտ լուսավոր երկնքի տակ սլացիկ ծառեր են։

Արարատյան դաշտի հնագույն գյուղերից մեկում ապրում էր մի պատկառելի ծերունի։

Մըսր քաղաքում ապրող Մելիքը մարդիկ ուղարկեց Սասուն։





Ո՞ր նախադասության մեջ տեղի պարագա չկա

Ա․ Կանաչը անցյալ տարվա չոր խոտի տակ ծլել էր արդեն։

Բ․ Հրացանը մահակի պես ձեռն առած՝ ամեն օր նախիրը սարն էր քշում։

Գ․ Մթնաձոր տանող միակ արահետը առաջին ձյան հետ փակվում էր։

Դ․ Հովիվը բարկանում է շների վրա և նույնիսկ նրանց վրա մահակ բարձրացնում։

Ժամանակի պարագա

Ցույց է տալիս գործողության կատարման ժամանակը։

Արտահայտվում է ժամանակի մակբայներով, գոյականի տարբեր հոլովաձևերով /տրական, հայցական, բացառական, գործիական, ներգոյական/, կապային կապակցություններով, դերբայական ձևերով /համակատար դերբայ/։

1.     Գտի՛ր և ընդգծի՛ր ժամանակի պարագաները․

Խաղաղ գիշերով դու կգաս։

Փողոցն անցնելիս սայթաքեց։

Հավաքվեցին գիշերով։

Գյուղը դատարկվեց մի ակնթարթում։

Մինչև գարուն ոչ մի մարդ ոտք չի դնում անտառներում։

Սակայն Մթնաձորում այժմ էլ թավուտ անտառներ կան։

Գիշերվա հետ որսի են ելնում։

Մի երեկո խոստովանեց իր սերը։

Մասնավորող պարագայական բացահայտիչ

2.     Կետադրել, նշել տեսակը․

Ձորի երկու կողմերում` թավուտ անտառների մեջ, արջեր շատ են լինում-տեղի պարագա։

Վաղ առավոտյան` ուղիղ ժամը, վեցին արթնանում էր-ժամանակի պարագա։

Երևանում` Աբովյան փողոցում, նկարահանում էտեղի պարագա


Հաջորդ օրը` շոգ կեսօրին, նա տուն վերադարձավ-ժամանակի պարագա։