Category: Ֆիզիկա 9

1. Ի՞նչ լիցք ունի պարկուճ 1-ը (նկ. 1 ա), եթե պարկուճ 2–ը դրական է լիցքավորված:

Դրական:

2. Ի՞նչ լիցք ունի պարկուճ 2-ը (նկ. 1 բ), եթե պարկուճ 1-ը բացասական է լիցքավորված:

Դրական:

3. Վնասված հաղորդալարերը միացնելիս վարպետը ռետինե ձեռնոցներ է հագնում: Ինչո՞ւ է նա այդպես վարվում:

Քանի որ ռետինը էլեկտրամեկուսիչ մատերիալ է:

4. Բենզին լցնելիս բենզատարի իրանը մետաղական հաղորդիչով հողակցում են: Ինչո՞ւ են այդպես անում:

5. Քանի՞ էլեկտրոն ունի՝ ա) պղնձի, բ) սիլիցիումի, գ) յոդի ատոմը:

29, 28, 127:

6. Քիմիական ո՞ր տարրի ատոմն է պարունակում՝ ա) 15 էլեկտրոն, բ) 79 էլեկտրոն, գ) 100 էլեկտրոն:

Ոսկի, ֆոսֆոր և ֆերմիում

7. Ինչի՞ է հավասար թթվածնի ատոմում գտնվող բոլոր էլեկտրոնների ընդհանուր լիցքը:

8. Ո՞ր ատոմն է, որի բոլոր էլեկտրոնների ընդհանուր լիցքը հավասար է q= – 16 * 10 ^ – 19 * 4/:

q = – 16 * 10 ^ – 19 * 4 / z

9. Ինչի՞ է հավասար սնդիկի ատոմի միջուկի լիցքը: Քանի՞ անգամ է այն մեծ հելիումի ատոմի միջուկի լիցքից:

80-ի և այն մեծ է հելիումի ատոմի միջուկից 40 անգամ (2)

10. Ինչի՞ է հավասար տիտանի ատոմի միջուկի լիցքը: Քանի՞ անգամ է այն մեծ նատրիումի ատոմի միջուկի լիցքից:

22 և այն մեծ է նատրիումի միջուկից 2 անգամ:

11. Հելիումի ատոմից անջատվել է մեկ էլեկտրոն: Ինչպե՞ս է կոչվում մնացած մասնիկը: Ի՞նչ լիցք ունի այն: 

Հելիումի կափիոն և ունի դրական լիցք +1:

12. Թթվածնի ատոմին միացել է մեկ էլեկտրոն: Ինչպե՞ս կկոչվի գոյացած մասնիկը: Ինչպիսի՞ լիցք կունենա այն:

Թթվածնի անիոն և ունի բացասական լիցք -1:

13. Բնության մեջ գոյություն ունեցող ատոմներից ամենածանրն ուրանի (U) ատոմն է: Որքան է ատոմի միջուկի լիցքը:

92:

14. Ապակե ձողը էլեկտրականացման հետևանքով այն ձեռք է բերել 3,2-10-10 Կլ լիցք: Քանի՞ էլեկտրոն է այն կորցրել։

15. Էլեկտրացույցին հաղորդել են q = – 6, 4 * 10 ^ – 10 Կլ-ին հավասար լիցք: Էլեկտրոնների ի՞նչ թվի է համապատասխանում այդ լիցքը։

4*10 9

16. Ունենք միանման երկու մետաղե գնդիկ: Մեկի լիցքը հավասար է 4 նԿլ, մյուսինը՝ – 10 նԿլ: Գնդիկները հպել են և հեռացրել իրարից: Ի՞նչ լիցք կունենան գնդիկները դրանից հետո:

Լիցքերը կհավասարվեն:

1. Ինչու՞ էբոնիտե կամ պլաստմասսայե սանրով սանրվելիս մազերն ասես «կպչում» են սանրին:

Էլեկտրականության շնորհիվ սանրը ձգում է մազերին, որովհետևվ դրանց լիցքերը տարբերվում են և մազեկը կպնում են սանրին:

2. Երեք զույգ թեթև գնդիկներ կախված են թելերից (տես նկարը): Գնդիկների ո՞ր զույգը՝ ա. լիցքավորված չէ, բ. 6 ունի նույնանուն լիցքեր, գ. ունի տարանուն լիցքեր:

ա)3 բ)1 գ)2

3. Մարմինների էլեկտրականացման համար պարտադի՞ր է միմյանց շփելը: Կարելի՞ է արդյոք մարմիններն էլեկտրականացնել այլ կերպ։

Մարմինները նաև կարելի է էլեկտրականացնել հպումով կամ էլեկտրականացված իրը մոտեցնելով մարմնին:

4. Ինչպե՞ս ստանալ տարբեր նշանի լիցքեր՝ ունենալով էբոիտե ձող և մետաքսե գործվածքի կտոր:

Էբոնիտե ձողը մետաքսով շփելուց՝ էբոնիտը կլանում է բացասական լիցք, իսկ մետաքսը դրական:

5. Ո՞ր կողմ կթեքվի թղթե գնդիկը, եթե նրան հպենք լիցքավորված ձողիկը և հեռացնենք (տես նկարը): Ո՞ր կողմ կթեքվեր գնդիկը, եթե ձողի վրա դրական լիցք լիներ:

Այն կձքի գնդիկին:

6. Ճի՞շտ է արդյոք պատկերված լիցքավորված մարմինների փոխազդեցությունը ա, բ և գ նկարներում (տես նկարը):

Ճիշտ է մենակ գ-ն

7. Ո՞ր էլեկտրացույցին է հաղորդվել ամենամեծ էլեկտրական լիցքը և որի՞ն ամենափոքրը (տես նկարը):

Ամենափոքրը երկրորդին, իսկ ամենամեծը երրորդին:

8. Էլեկտրացույցն ունի դրական լիցք (տես նկարը): Ի՞նչ նշանի լիցք ունի էլեկտրացույցին հպվող ձողիկը:

Բացասական լիցք:

9. Ի՞նչ նշանի լիցք ուներ այն էլեկտրացույցը, որին լիցքավորված ձողիկ հպելիս թերթիկների բացվածքի անկյունը փոքրանում է (տես նկարը):

Դրական:

10. Վերցրեք պլաստմասսայե քանոնը և այն էլեկտրականացրեք: Նրա վրա դրեք լավ «գզված» բամբակի փոքրիկ կտոր և քանոնը թափահարելով, այն վեր թացրեք: Քանոնը ներքևից արագորեն մոտեցնելով բամբակի կտորին՝ կանսնեք, որ այն «լողում է օդում»՝ քանոնի վերևում: Ինչպե՞ս է բացատրվում այս երևույթը:

Քանոնը և բամակը կունենան նույն լիցքը, իսկ նույն լիցքից ունեցող մարմինները վանում են իրար:

11. Նատրիումի ատոմի միջուկում կա 23 մասնիկ, դրանցից 12-ը նեյտրոններ են: Միջուկում քանի՞ պրոտոն կա: Քանի՞ էլեկտրոն ունի ատոմը, երբ այն էլեկտրաչեզոք է:

23-12=11:

11 էլեկտրոն և 11 պրոտոն, քանի որէլեկտրոնների և պրոտոնների մսնիկների թվերը իրար հավասար են:

12. Ի՞նչ քիմիական տարր է պատկերված նկարում:

Հելիումը:

13. Որքա՞ն է նկարում պատկերված է լիթիումի իոնի լիցքը

3

14. Նկարում ընտրեք այն գնդիկների զույգը, որի էլեկտրոններն ա գնդիկից կանցնեն ր գնդիկին, եթե դրանք հպենք իրար:

3-րդ զույգը:

15. ա և գ լիցքավորված մարմինների միջև տեղադրված է բ մարմինը (տես նկարը): Կլիցքավորվի՞ արդյոք բ մարմինը, եթե այն միացնենք լիցքավորված մարմիններին ապակե և երկաթե ձողերով:

1. Ո՞ր նյութերն են կոչվում էլեկտրականության հաղորդիչներ:

էլեկտրականության հաղորդիչները դա այն նյութերն են, որոնց միջով ազատ լիցքեր կարող են շարժվել։

2. Ո՞ր նյութերն են կոչվում մեկուսիչներ:

Մեկուսիչմերը դա այն նյութերն են, որոնց միջով ազատ լիցքերը չեն կարող շարժվել։

3. Բերեք հաղորդիչների և մեկուսիչների օրինակներ:

Հաղորդիչներ-մետաղալար, պղնձե գդալ:

Մեկուսիչներ-ռետինե ձեռնոց, ապակյա բաժակ, պլաստիկ շիշ։

4. Նկարագրեք փորձ, որտեղ էլեկտրական փոխազդեցությունը հաղորդվում է ոչ օդի միջոցով:

Օրինակ՝ եթե լիցքավորված գունդը պղնձե լարով միացնենք մեկ այլ գնդին, ապա էլեկտրական լիցքը կանցնի լարի միջով, ոչ թե օդի։ Այսպես էլեկտրական փոխազդեցությունը կփոխանցվի հաղորդիչ նյութի միջոցով։

5. Ինչո՞վ են տարբերվում էլեկտրականացված և չէլեկտրականացված մարմինները շրջապատող տարածությունները:

Էլեկտրականացված մարմնի շուրջ առաջանում է էլեկտրական դաշտ, որտեղ կարող են ազդել ուժեր այլ լիցքավորված մարմինների վրա։

Չէլեկտրականացված մարմնի շուրջ էլեկտրական դաշտ չկա, հետևաբար ոչ մի լիցքավորված մարմին ուժ չի զգա։

6. Ինչպե՞ս կարելի է հայտնաբերել էլեկտրական դաշտը:

Թեմատիկ հարցեր և խնդիրներ՝

1. Ի՞նչ կառուցվածք ունի ատոմը՝ ըստ Ռեզերֆորդի:

Ատոմը բաղկացած է փոքր, բայց ծանր դրական լիցքավորված միջուկից, որի շուրջն են պտտվում էլեկտրոնները։

2. Ինչո՞վ են միմյանցից տարբերվում տարբեր քիմիական տարրերի ատոմները:

Ատոմների զանգվածով:

3. Ո՞րն է տվյալ քիմիական տարրի գլխավոր բնութագիրը։

4. Ի՞նչ մասնիկներ կան միջուկում:

Նեյտրոնբեր և պրոտոններ:

5. Ինչպիսի՞ն է ջրածնի, հելիումի, բերիլիումի ատոմների կառուցվածքը:

Ջրածնի ատոմը ունի 1 պրոտոն, 1 էլեկտրոն, նեյտրոն չունի։ Հելիումը ունի 2 պրոտոն, 2 նեյտրոն, 2 էլեկտրոն։ Բերիլիումը՝ 4 պրոտոն, 5 նեյտրոն, 4 էլեկտրոն։

6. Ինչպե՞ս են առաջանում դրական իոնները, բացասական իոնները:

Դրական իոնները առաջանում են, երբ ատոմը տալիս է էլեկտրոններ։ Բացասական իոնները՝ երբ ստանում է էլեկտրոններ։

7. Ո՞վ և ե՞րբ է հայտնագործել էլեկտրոնը։

Էլեկտրական երևույթները բացատրելու համար անհրաժեշտ է պարզել ատոմի կառուցվածքը: Այդ ուղղությամբ առաջին հայտնագործությունը կատարեց անգլիացի գիտնական Ջ.  Թոմսոնը: 1898թվականին նա հայտնաբերեց ատոմի կազմի մեջ մտնող և տարրական լիցք կրող փոքրագույն մասնիկը՝ էլեկտրոնը:

8. Ի՞նչ լիցքով է լիցքավորված էլեկտրոնը;

Բացասական:

9. Ատոմի ներսում ինչի՞ շուրջն են պտտվում էլեկտրոնները։

Էլեկտրոննորը պտտվում էն միջուկի շուրջ:

10. Ի՞նչ լիցքով է լիցքավորված ատոմի միջուկը։

Դրական

11. Քիմիական տարբեր տարրերի ատոմներն ինչո՞վ են տարբերվում միմյանցից։

Մասնիկների քանակով

12. Ինչու՞ սովորական պայմաններում մարմինը լիցք չունի:

Սովորական պայմաններում մարմինը լիցք չունի, քանի որ դրական և բացասական լիցքերը հավասար են։

13. Բացատրեք հպված մարմինների էլեկտրականացման երևույթը:

Հպված էլեկտրականացում դա այն է, երբ մարմինները դիպչում են իրար էլեկտրոնները անցնում են մեկից մյուսըև էլեկտրականացվում:

14. Բացատրե՛ք հպված մարմինների էլեկտրականացման երևույթը:

15. Ինչո՞ւ շփումով էլեկտրականացնելիս մարմինների վրա առաջանում են բացարձակ արժեքով հավասար, բայց տարանուն լիցքեր:

1. Ո՞ր երևույթի վրա է հիմնված էլեկտրացույցի աշխատանքը:

Էլեկտրացույցի երևույթը հիմնված է լիցքավորված մարմինների փոխազդեցության վրա:

2. Նկարագրեք դպրոցական էլեկտրացույցի կառուցվածքը:

Դպրոցական էլեկտրացույցը մետաղական ձող է գնդակով, կախված թիթեղիկներով, ամրացված հենարանին։ Լիցք ստանալիս թիթեղիկները միմյանցից հեռանում են։

3. Ի՞նչ է էլեկտրաչափը:

Էլեկտրաչափը սարք է, որը ցույց է տալիս կամ չափում էլեկտրական լիցքը կամ լիցքավորված մարմինների ազդեցությունը միմյանց վրա։

4. Ըստ էլեկտրացույցի թերթիկների բացման անկյան կամ էլեկտրաչափի սլաքի շեղման՝ ինչպե՞ս ՞ս են դատում նրանց լիցքի մասին:

Թիթեղիկների բացումից կամ սլաքի շեղումից դատում են լիցքի չափն ու տեսակը, որքան ավելի շատ են բացվում կամ շեղվում, այնքան ավելի մեծ է լիցքը։

5. Ինչպե՞ս ցույց տալ փորձով, որ էլեկտրական լիցքը բաժանվում է մասերի:

Պարզ փորձով՝ էլեկտրացույցի գնդակին լիցք տալով թիթեղիկները բացվում ենև հետո դրանցից մեկի վրա դիպչելով՝ տեսնում ենք, որ լիցքը փոխանցվում է մյուսին: Սա ցույց է տալիս, որ էլեկտրական լիցքը բաժանվում է մասերի։

6. Կարելի՞ է արդյոք էլեկտրական լիցքն անվերջ բաժանել:

Ոչ, էլեկտրական լիցքը չի կարելի անվերջ բաժանել։ Այն բաժանվում է միայն միացվող միմյանցից նվազագույն միական լիցքերի՝ էլեկտրոնների չափով։

7. Որքա՞ն է տարրական լիցքը: