Category: Ֆիզիկա 9

1. Ո՞ր նյութերն են կոչվում էլեկտրականության հաղորդիչներ:

էլեկտրականության հաղորդիչները դա այն նյութերն են, որոնց միջով ազատ լիցքեր կարող են շարժվել։

2. Ո՞ր նյութերն են կոչվում մեկուսիչներ:

Մեկուսիչմերը դա այն նյութերն են, որոնց միջով ազատ լիցքերը չեն կարող շարժվել։

3. Բերեք հաղորդիչների և մեկուսիչների օրինակներ:

Հաղորդիչներ-մետաղալար, պղնձե գդալ:

Մեկուսիչներ-ռետինե ձեռնոց, ապակյա բաժակ, պլաստիկ շիշ։

4. Նկարագրեք փորձ, որտեղ էլեկտրական փոխազդեցությունը հաղորդվում է ոչ օդի միջոցով:

Օրինակ՝ եթե լիցքավորված գունդը պղնձե լարով միացնենք մեկ այլ գնդին, ապա էլեկտրական լիցքը կանցնի լարի միջով, ոչ թե օդի։ Այսպես էլեկտրական փոխազդեցությունը կփոխանցվի հաղորդիչ նյութի միջոցով։

5. Ինչո՞վ են տարբերվում էլեկտրականացված և չէլեկտրականացված մարմինները շրջապատող տարածությունները:

Էլեկտրականացված մարմնի շուրջ առաջանում է էլեկտրական դաշտ, որտեղ կարող են ազդել ուժեր այլ լիցքավորված մարմինների վրա։

Չէլեկտրականացված մարմնի շուրջ էլեկտրական դաշտ չկա, հետևաբար ոչ մի լիցքավորված մարմին ուժ չի զգա։

6. Ինչպե՞ս կարելի է հայտնաբերել էլեկտրական դաշտը:

Թեմատիկ հարցեր և խնդիրներ՝

1. Ի՞նչ կառուցվածք ունի ատոմը՝ ըստ Ռեզերֆորդի:

Ատոմը բաղկացած է փոքր, բայց ծանր դրական լիցքավորված միջուկից, որի շուրջն են պտտվում էլեկտրոնները։

2. Ինչո՞վ են միմյանցից տարբերվում տարբեր քիմիական տարրերի ատոմները:

Ատոմների զանգվածով:

3. Ո՞րն է տվյալ քիմիական տարրի գլխավոր բնութագիրը։

4. Ի՞նչ մասնիկներ կան միջուկում:

Նեյտրոնբեր և պրոտոններ:

5. Ինչպիսի՞ն է ջրածնի, հելիումի, բերիլիումի ատոմների կառուցվածքը:

Ջրածնի ատոմը ունի 1 պրոտոն, 1 էլեկտրոն, նեյտրոն չունի։ Հելիումը ունի 2 պրոտոն, 2 նեյտրոն, 2 էլեկտրոն։ Բերիլիումը՝ 4 պրոտոն, 5 նեյտրոն, 4 էլեկտրոն։

6. Ինչպե՞ս են առաջանում դրական իոնները, բացասական իոնները:

Դրական իոնները առաջանում են, երբ ատոմը տալիս է էլեկտրոններ։ Բացասական իոնները՝ երբ ստանում է էլեկտրոններ։

7. Ո՞վ և ե՞րբ է հայտնագործել էլեկտրոնը։

Էլեկտրական երևույթները բացատրելու համար անհրաժեշտ է պարզել ատոմի կառուցվածքը: Այդ ուղղությամբ առաջին հայտնագործությունը կատարեց անգլիացի գիտնական Ջ.  Թոմսոնը: 1898թվականին նա հայտնաբերեց ատոմի կազմի մեջ մտնող և տարրական լիցք կրող փոքրագույն մասնիկը՝ էլեկտրոնը:

8. Ի՞նչ լիցքով է լիցքավորված էլեկտրոնը;

Բացասական:

9. Ատոմի ներսում ինչի՞ շուրջն են պտտվում էլեկտրոնները։

Էլեկտրոննորը պտտվում էն միջուկի շուրջ:

10. Ի՞նչ լիցքով է լիցքավորված ատոմի միջուկը։

Դրական

11. Քիմիական տարբեր տարրերի ատոմներն ինչո՞վ են տարբերվում միմյանցից։

Մասնիկների քանակով

12. Ինչու՞ սովորական պայմաններում մարմինը լիցք չունի:

Սովորական պայմաններում մարմինը լիցք չունի, քանի որ դրական և բացասական լիցքերը հավասար են։

13. Բացատրեք հպված մարմինների էլեկտրականացման երևույթը:

Հպված էլեկտրականացում դա այն է, երբ մարմինները դիպչում են իրար էլեկտրոնները անցնում են մեկից մյուսըև էլեկտրականացվում:

14. Բացատրե՛ք հպված մարմինների էլեկտրականացման երևույթը:

15. Ինչո՞ւ շփումով էլեկտրականացնելիս մարմինների վրա առաջանում են բացարձակ արժեքով հավասար, բայց տարանուն լիցքեր:

1. Ո՞ր երևույթի վրա է հիմնված էլեկտրացույցի աշխատանքը:

Էլեկտրացույցի երևույթը հիմնված է լիցքավորված մարմինների փոխազդեցության վրա:

2. Նկարագրեք դպրոցական էլեկտրացույցի կառուցվածքը:

Դպրոցական էլեկտրացույցը մետաղական ձող է գնդակով, կախված թիթեղիկներով, ամրացված հենարանին։ Լիցք ստանալիս թիթեղիկները միմյանցից հեռանում են։

3. Ի՞նչ է էլեկտրաչափը:

Էլեկտրաչափը սարք է, որը ցույց է տալիս կամ չափում էլեկտրական լիցքը կամ լիցքավորված մարմինների ազդեցությունը միմյանց վրա։

4. Ըստ էլեկտրացույցի թերթիկների բացման անկյան կամ էլեկտրաչափի սլաքի շեղման՝ ինչպե՞ս ՞ս են դատում նրանց լիցքի մասին:

Թիթեղիկների բացումից կամ սլաքի շեղումից դատում են լիցքի չափն ու տեսակը, որքան ավելի շատ են բացվում կամ շեղվում, այնքան ավելի մեծ է լիցքը։

5. Ինչպե՞ս ցույց տալ փորձով, որ էլեկտրական լիցքը բաժանվում է մասերի:

Պարզ փորձով՝ էլեկտրացույցի գնդակին լիցք տալով թիթեղիկները բացվում ենև հետո դրանցից մեկի վրա դիպչելով՝ տեսնում ենք, որ լիցքը փոխանցվում է մյուսին: Սա ցույց է տալիս, որ էլեկտրական լիցքը բաժանվում է մասերի։

6. Կարելի՞ է արդյոք էլեկտրական լիցքն անվերջ բաժանել:

Ոչ, էլեկտրական լիցքը չի կարելի անվերջ բաժանել։ Այն բաժանվում է միայն միացվող միմյանցից նվազագույն միական լիցքերի՝ էլեկտրոնների չափով։

7. Որքա՞ն է տարրական լիցքը: