Հարցեր.Կազմի՛ր այն ռեակցիաների հավասարումները, որոնցով կարելի է ստանալ հետևյալ օքսիդները. CO2, Al2O3, Li2O , CaO, MgO, CuO:
օրինակ՝ C+O2=CO2
CO2
C+O2→CO2
Al2O3
4Al+3O2→2Al2O3
Li2O
4Li+O2→2Li2O
CaO
2Ca+O2→2CaO
MgO
2Mg+O2→2MgO
CuO
2Cu+O2→2CuO
4. Որքա՞ն է ոսկու ձուլակտորի զանգվածը, որի ծավալը 2 սմ3 է , իսկ ոսկու խտությունը 19,3 գ/սմ3 է:
19.3×2=38.7
CaCl2
Mr-ը
Mr(CaCl2)=Ar(Ca)+ 2Ar(Cl)=35,5•2+40=111
• Տարրերի օքսիդացման աստիճանները
Ca+2 Cl-1
• Տարրերի զանգվածային բաժինները
w(Ca)=40•1/111•100=36,03
w(Cl2)=35,5•2/111•100=63,96
• Նշել կապի տեսակը
Իոնային
• Գրել տարրի՝ էլեկտրոտ, պրոտոն, նեյտրոնների թիվը, նշել տարրի դիրքը
(Ca)
e-=20
p+=20
n⁰=20
4 Պարբերություն 4 շարք 2 խումբ։
(Cl)
e-=17
p+=17
n⁰=18,5
3 պարբերություն 3 շարք 7 խումբ
Թթվածնի մասին
Ar, Mr, կապ, էլեկտրոն,պրոտոն, նեյտրոն
Ստացում
Ֆիզ-քիմ հատ
1.Ընտրիր այն քիմիական տարրերի նշանները, որոնց նվազագույն օքսիդացման աստիճանը 0 է. K, CI, N, H, Ca, Zn, O, C, S, Al, F:
2. Սովորի՛ր
3. Գրե՛ք ստորև բերված տարրերի և թթվածնի միջև ընթացող քիմիական ռեակցիաների հավասարումները. ա) սիլիցիումի, բ) ցինկի, գ) բարիումի, դ) ջրածնի, ե) ալյումինիումի: Անվանե՛ք այդ օքսիդները։
1.Պատմի՛ր կատարած փորձի մասին(թթվածնի ստացում) :
2.Սովորի՛ր պատմել Էջ 67 — 70 Թթվածին
3.Բնութագրե՛ք թթվածնի ֆիզիկական և քիմիական հատկությունները: Կազմե՛ք համապատասխան քիմիական ռեակցիաների հավասարումները: Նյութերի բանաձևերի տակ գրե՛ք դրանց անունները, հաշվեք բարդ նյութերի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածները(Mr), իսկ բանաձևերի վերևում դրե՛ք միացությունների մեջ տարրերի ցուցաբերած ՕԱ-ները:
օրինակ՝ C + O2 → CO2
ՕԱ
C- 0
O2 — 0
CO2 = C+4 / O-2
Mr (CO2)= 12+16+16=44
Ֆիզիկական հատկությունները
Թթվածինը գազ է որը չունի հոտ, համ և գույն։ Նաև թթվածինը լուծվում է ջրում, օրինակ, սենյակային ջերմաստիճանում հարյուր լիտր ջրում լուծվում է 3 լիտր թթվածին, իսկ 0 աստիճանում’ հինգ լիտր։
Քիմիական հատկությունները
Քիմիական հատկությունները թթվածնի մասնակցությամբ ընթացող ռեակցիաներն են, որոնք կոչվում են օքսիդացման ռեակցիաներ։ Թթվածնի հետ ռեակցիայի մեջ են մտնում համարյա բոլոր քիմիական տարրերը բացի Ոսկուց, Պլատինից, Հելիումից, Նեոնից և Արգոնից։
Օրինակ
1 ոչ մետաղների հետ
C+O2=Co2, S+O2=SO2, 2H2+O2=2H2O
2 մետաղների հետ
2Mg+O2=2MgO
2Cu+O2=2CuO
Պարզ նյութերի հետ
4FeS2+11O2=2Fe2O3+8SO
2H2S+3O2=2SO2+2H2O
CH4+2O2=CO2+2H2O
1.Գրե՛ք նյութերի քիմիական բանաձեւերը, եթե հայտնի է, որ դրանց բաղադրության մեջ առկա են.
ա) Նատրիումի երկու եւ ծծմբի մեկ ատոմ,
Na2S
բ) ածխածնի ու թթվածնի մեկական ատոմ:
CO
Ջրում եւ ջրածնի պերօքսիդում թթվածնի օքսիդացման աստիճանը համապատասխանաբար հավասար է.
ա) -2 -2 բ) -2 +2 գ) -2 -1 դ) +2 0
3.
Քրոմի ու թթվածնի միացություններից մեկում քրոմը +3 օքսիդացման աստիճան է ցուցաբերում: Ո՞րն է այդ միացության քիմիական բանաձեւը.
1)CrO 2) Cr2O3 3) CrO2 4) CrO3
Դասարանական
Էջ 67 Թթվածին
Որոշել CaCl2 , BaS
Mr -ները
Mr(CaCl2)=Ar(Ca)+2Ar(Cl)=40+2•35,5=111
Mr(BaS)=Ar(Ba)+Ar(S)=137+32=169
օքսիդացման աստիճանները
Տարրերի զանգվածային բաժինները
Նշել կապի տեսակը
w(Ca)=Ca=1•40/111•100=36 , w(Cl2)=1•35,5/111•100=64
w(Ba)=Ba=1•137/169•100=81, w(S)=1•32/169•100=19
Գրել Ba տարրի՝ էլեկտրոտ, պրոտոն, նեյտրոնների թիվը, նշել տարրի դիրքը ՊՀ-ում:
Բարիումը գտնվում է 6-րդպարբերոյթյուննում 8-րդ շարքոմ և 2-րդ շարքում
p+=56
e-=56
n0=59,5
Տնային
Ավարտի՛ր դասարանական աշխատանքը:
Բլոգում պատմի՛ր կատարածդ փորձի մասին:
Որոշի՛ր տարրերի օքսիդացման աստիճանները հետևյալ միացություններում.
ա )CO2 , H2Se, NO , SiO2,
CO2= C+2 O-2,
H2Se=H2+2 Se-2,
NO= N+1 O-1
SiO2= Si+4 O2-2
բ) BaO, N2O5, P2O5, NH3
Ba+2 O-2,
N2O5=N2+5 O5-2
P2O5= P2+5 O5-2
NH3=N-3 H3+1
Սովորի՛ր
Տարրի օքսիդացման աստիճանը պայմանական այն լիցքն է, որը քիմիական միացության մոլեկուլում վերագրվում է ատոմին` ենթադրելով, թե միացությունը կազմված է միայն իոններից:
Օքսիդացման աստիճանը, ինչպես և վալենտականությունը կարող են լինել հաստատուն և փոփոխական։ Փոփոխական օքսիդացման աստիճանները միացություններում որոշվում են ըստ բանաձևի։ Հիշե՛ք, որ միացություններում տարրերի օքսիդացման աստիճանները որոշելիս անհրաժեշտ է պահպանել հետևյալ սկզբունքները։
1.Պարզ նյութերի մոլեկուլներում տարրերի ատոմների օքսիդացման աստիճանները միշտ հավասար է 0-ի։
2. Ոչ մետաղների հետ առաջացրած միացություններում ջրածնի օքսիդացման աստիճանը հիմնականում +1 է, ակտիվ մետաղների հետ առաջացրած միացություններում՝ հիդրիդներում, –1 ։
3. Թթվածինը միացություններում հիմնականում դրսևորում է –2–ի հավասար օքսիդացման աստիճան, պերօքսիդներում`-1, օրինակ’ H2O2,–ում թթվածնի օքսիդացման աստիճանը −1 է ։
4. 1 ,2,3 րդ խմբերի գլխավոր ենթախմբերի մետաղների օքսիդացման աստիճանները հավասար են խմբերի համարներին։
5. Միացություններում բոլոր ատոմների գումարային լիցքը հավասար է զրոյի։
(Без темы)
ԷԱ
2. Գծապատկերներով ներկայացրե՛ք ու պարզաբանե՛ք ֆտորաջրածնի (HF) մոլեկուլի առաջացումը:
3. Ստորև ներկայացվածներից ընտրե՛ք այն միացությունները, որոնցում կովլենտային կապ է առկա.
NaF❌
Cl2 ✅
KBr ❌
HBr ✅
H2✅
MgCl2 ❌
F2 ✅
4.Նշի՛ր կապի տեսակը: Հաշվի՛ր այդ միացությունների հարաբերական մոլեկուլային զանգվածները(Mr)-ը:
HJ
Br2-կովալենտային կապ
Mr(Br)=2Ar(Br)=80•2=160
NH3-կովալենտայիկ կապ
Mr(NH)=Ar(N)+3Ar(H)=14+3•1=17
N2-կովաշենտային կապ
Mr(N)=2Ar(N)=14•2=28
SO2-կովալենտային կապ
Mr(SO)=Ar(S)+2Ar(O)=32+2•16=64
5. Հակիրճ բնութագրե՛ք իոնային կապը:
Իոնային կապ առաջանում է մետաղների և ոչ մետաղների ատոմների միջև:
6. Ստորև ներկայացվածներից ընտրե՛ք այն միացությունները, որոնցում իոնային կապ է առկա։ Հաշվի՛ր այդ միացությունների հարաբերական մոլեկուլային զանգվածները(Mr)-ը:
HF
LiCl ✅
Mr(LiCl)=Ar(Li)+Ar(Cl)=7+35=42
J2
Fe
CO
KF✅
Mr(KF)=Ar(K)+Ar(F)=39+18=57
NO2
Քիմիական կապ:(կրկնություն)
Հիշի՛ր
Դալլաքյան Մարիամ👼 