Category: Քիմիա 8

10-ական գ զանգվածով հետևյալ նյութերից` H2O, NH3, H2, CH4 որի նյութաքանակը կլինի առավել՝ ա) մեծ, բ) փոքր:

M(H2O)=1•2+16=18

n=10/18=0.55

M(NH3)=14+3•1=17

n=10/17=0.58

M(H2)=1•2=2

n=10/2=5

M(CH4)=12+4•1=18

n=10/18=0.55

ա) H2

բ) H2O և CH4

2.Մեկական մոլ  քանակներով հետևյալ նյութերից՝ H2O, HCI,  NH3′ որում ջրածնի ատոմների թիվը կլինի առավել՝ ա) մեծ, բ) փոքր:

n=1•6.02•10-²³=6.02•10-²³

n=36•6.02•10-²³=216.72•10-²³

n=17•6.02•10-²³=102.34•10-²³

3.Նյութերի հետևյալ զույգից՝
RbCl,

CO2

որի՞ լուծելիությունն է ջրում էականորեն փոքրանում ջերմաստիճանը բարձրացնելիս:

4.Ինչքա՞ն աղ է պետք վերցնել, որ ստանաք  NaCl 7%լուծույթ:

1.Տրված են NaNO3, Cu (OH)2 , FeSO4, H3PO4, բանաձևերով նյութերի հավասար զանգվածներով նմուշներ(1գ):

Որոշիր

ա) որի նյութաքանակն է առավել մեծ

M(NaNO3)=23+14+(16•3)=85

n=1/85=0.01176

M(Cu(OH)2)=64+(16•2)+(1•2)=98

n=1/98=0.01020

M(FeSO4)=56+32+(16•4)=152

n=1/152=1.00657

M(H3PO4)=(3•1)+31+(4•16)=98

n=1/98=0.01020

Պատ`NaNO3

բ) որի նյութաքանակն է առավել փոքր.

Պատ`FeSO4

գ) որոնց նյութաքանակներն են հավասար:

Պատ`Cu(OH)2 և H3PO4

2.

M(SO3)=32+3•16=80

m=0.2•80=16գ

M(HNO3)=1+14+16•3=63

n=31.5/63=0.5մոլ

M(Ca(OH)2)=40+16•2+1•2=74

n=22.2/74=0.3մոլ

M(Na2SO4)=23•2+32+16•4=142

m=0.4•142=56.8

1.Ո՞րն է նյութի քանակի չափման հիմնական միավորը: 

նյութի քանակի չափման միավորն է մոլը, բանաձևերը-n=N/Na, n=m/M։

2. Որքան է 6 մոլ ջրում պարունակվող մոլեկուլների թիվը: 

n=6•6.02•10²³=36.12•10²³

3. Հաշվի՛ր 5 մոլ ածխաթթու գազի (CO2)զանգվածը (գ): 

M(CO2)=12+16+16=46

m=n•M=5•46=230գ

4. Որոշիր հելիումի 4 գրամ նմուշում ատոմների թիվը:

Mr(He)=4

n=m/M=4/4=1

N=n•Na=1•6.02•10-²³=6.02•10-²³

5.Հաշվի՛ր ազոտական թթվի (HNO3), ազոտային թթվի (HNO2) մոլային զանգվածը՝M:

M(HNO3)=1+14+3•16=63

M(HNO2)=1+14+3•16=47

1. Նյութի ի՞նչ քանակի է (մոլ) համապատասխանում թթվածնի 3.02*10 23 մոլեկուլը:

n=3.02•10²³/6.02•10-²³=0.501

2. Հաշվի՛ր բրոմ պարզ նյութի մոլային զանգվածի թվային արժեքը:

M(Br2)=80+80=160

Պատ` 160գ/մոլ

Պատասխանը գրիր մոլային զանգվածի թվային արժեքը` ամբողջ թվի ճշտությամբ:

3. Հաշվիր ոսկու մոլային զանգվածի թվային արժեքը: Պատասխան՝ M = գ /մոլ

M(Au)=197

M=197գ/մոլ

4. Իրը պարունակում է 5 մոլ ծծումբ : Հաշվի՛ր այդ իրում նշված նյութի զանգվածը (գ):

m=n•M

m=5•32=160գ

5. Որքան է 3.3 մոլ քանակով ազոտական թթվի HNO3 զանգվածը (գ):

M(HNO3)=1+14+(3)16=63

m=3.3•63=207.9

6.Որքան է 8 մոլ երկաթի մոլեկուլների թիվը:

N=n•NA

N=8•6.02•10²³=48.16•10²³

7. Հաշվել նյութերում տարրեր զանգվածային բաժինները (w), կապի տեսակը FeCl3, NO

FeCl3-իօնային, NO-կովալենտային

Mr(FeCl3)=Ar(Fe)+3Ar(Cl)=56+105=161

Mr(NO)=Ar(N)+Ar(O)=14+16=30

w(Fe)=56•1/161•100=34.7

w(Cl3)=35•3/161•100=65.2

w(N)=14•1\30•100=46.6

w(O)=16•1/30•100=53.3 CuO + H2 = Cu + H2O,

8. Նշի՛ր ռեակցիայի տեսակը և դասակարգել անօրգանական նյութերը CuO + H2 = Cu + H2O,

Տեղակալման ռեակցիա

Դասակարգում։

CuO-բարդ նյութ,  օքսիդ

H2-պարզ նյութ, ոչ մետաղ

Cu-պարզ նյութ, մետաղ

H2O-բարդ նյութ, օքսիդներ

  1. Ո՞ր բանաձևի միջոցով կհաշվես նյութի զանգվածը, եթե հայտնի է նյութի քանակը(մոլ):

n=N/NA

2. Ո՞ր բանաձևի միջոցով կհաշվես կառուցվածքային մասնիկների թիվը, եթե հայտնի է նյութաքանակ(մոլը):

N=n•NA

3. Ո՞ր համակցված բանաձևով կհաշվես նյութի մոլը, եթե հայտնի է նյութի զանգվածը:

n=m/M

Խնդիր 1: Որքան է 2,7 գ զանգվածով ջրի նյութաքանակը (մոլ):

m=2.7.               | n=2.7/18=0.15

n=m/M.             | n=0.15

Խնդիր 2:

Որքան է 3,2 մոլ քանակով կալցիումի կարբոնատի (CaCO3) զանգվածը (գ):

n=3.2 գ                   |       m=3.2•100=320գ

m=n•M                   |

Mr(CaCO3)=100. |

Խնդիր 3: Որքան է 6,02 . 10 24 թվով թթվածնի մոլեկուլների նյութաքանակը (մոլ):

n=6.02• 10²⁴/6.02•10²³= 10

1. Նկարագրիր ոչ բևեռային և բևեռային կովալենտային կապերը:

2. Ընտրիր նյութերի այն շարքը, որոնց մոլեկուլներում կան միայն ոչ բևեռային կովալենտային կապեր.

ш) HCI, NaCl, H₂O,

P) H2, F2, O2

q) HBr, Br₂, LiBr,

η) HI, NH3, CH4

Տնային.

Սովորել . Նյութի մոլային ծավալ( էջ 110-112)

• 1.Որքան է 0,1 մոլ քանակով հելիումի ատոմների թիվը:
• n=0.1
• N=0.1•6.02•10-²³=0,602•10-²³
• 2.Որքան է 2,03* 10  23 թվով արծաթի մոլեկուլների քանակը (մոլ):
• N=2.03•10²³
• n=2.03•10²³/6.02•10-²³=2.03/6.02=0.337

3. Հաշվել  N2O5 ում տարրերի զանգվածների բաժինները:

Mr(N2O5)=2Ar(N)+5Ar(O)=28+80=108

w(N2)=2•14/108•100=25.92

w(O5)=5•16/108•100=74.07

Հիշի՛ր

Մոլը նյութի այն քանակն է, որը պարունակում է այնքան միատեսակ կառուցվածքային մասնիկներ (մոլեկուլ, ատոմ, իոն և այլն), որքան ատոմներ պարունակվում են ածխածնի C իզոտոպի 12 գ նմուշում:

Նյութի քանակը նշանակում են ո տառով:

Նյութի քանակը (n) հավասար է նյութի կառուցվածքային մասնիկների թվի (N) և Ավոգադրոյի թվի (N) հարաբերությանը.

n=N/NA

Լուծել խնդիրներ.

Որքան է 4,03* 10  23 թվով երկաթի մոլեկուլների քանակը (մոլ):

n=4.03•10²³/6.02•10-²³=4.03/6.02=0.669

Որքան է 0,4 մոլ քանակով ջրածնի ատոմների թիվը:

0.4•6.02•10-²³=2,408•10-²³

Տրված է’ K2SO4, Na2O, CaCO3, CO2, NaOH, H2SO4, AgCl, Cu(OH)2, N2O5, Fe(OH)3, HCl, Ba(OH)2, HNO3, ընտրիր ա) օքսիդի, բ) հիմքի, գ) թթվի, դ) աղի բանաձև(եր)ը:

Օքսիդ-Na2O, CO2,. N2O

Հիմք-NaOH, Cu(OH)2, Fe(OH)3, Ba(OH)2

Թթու-H2SO4, HCl

Աղ- K2SO4, CaCO3,AgCl

Դասարանական
1•Գրեք ածխածնի (II) օքսիդի, ածխածնի (IV) օքսիդի, կալիումի օքսիդի, երկաթի (II) օքսիդի երկաթի (III) օքսիդի, ֆոսֆորի (V) օքսիդի, ցինկի օքսիդի բանաձևերը։

CO, CO2, K2O, FeO, P2O5, ZnO

2•Ներկայացնել ածխածին, ֆոսֆոր, ծծումբ, յոդ, կալցիում, ալյումին և քրոմ տարրերի օքսիդների բանաձևերը, որոնցում նշված տարրերի օքսիդացման աստիճանները թվապես հավասար են պարբերական համակարգում իրենց խմբերի համարներին։

CO2, P2O5, S2O6, I2O7, CaO, Al2O3, CrO3
3•Կազմել թվարկված ոչ մետաղների օքսիդների բանաձևերը. P (V), S (IV), S (VI), C (IV), N (II), N(IV) Si (IV):

P2O5, SO3, SO2, CO2, N2O5, SiO2

Որքան է 8,03* 10  23 թվով ֆոսֆորի մոլեկուլների քանակը (մոլ):

n=8.03•10²³/6.02•10-²³=8.03/6.02=1.333

Որքան է 0,6 մոլ քանակով պղնձի ատոմների թիվը:

N=0.6•6.02•10-²³=3.612•10-²³

1. Ի՞նչ բանաձևով են հաշվում նյութի քանակը:

n=N(մ+թ)/NA 6.02 10-²³

Որքան է 9,03• 10 ²³ թվով թթվածնի մոլեկուլների քանակը (մոլ):

n=9,03•10-²³ n=N/NA=9,03•10²³/6,02•10-²³=1,5

Որքան է 0,5 մոլ քանակով ֆոսֆորի ատոմների թիվը:

N=0.5•6.02•10-²³=3.01•10-²³

Որքան է 5.07 •10  23 թվով  կալցիում մոլեկուլների քանակը (մոլ):

n=5.07•10²³/6.02•10-²³=5.07/6.02=08

Որքան է 0,3 մոլ քանակով ծծմբի ատոմների թիվը:

N=0.3•6.02•10-²³=1.806

Հաշվել  N2O5 տարրերի զանգվածների հարաբերությունը: