Category: Հայոց լեզու 8

1. Նախադասությունները դարձրո՛ւ ներգործական:


Սիրտը գերվեց աղջկա մի ժպիտից:

Այս ծառի տակ ինչ-որ մեկի կողմից գանձ է թաղվել:

Քարը մաշվել, հարթվել էր անձրևից ու քամուց:

Արտերը խանձվել էին բարկ արևից:

Քարտը լրացվում է միայն չափահաս քաղաքացիների կողմից:

Նա ազատազրկման է դատապարտվել ու տուգանվել իտալական դատարանի կողմից:

Ութ տարի տղամարդ համարվեց ընկերների կողմից:

Դյութվել էր ալիքների ու քամու երգով:

Աղջիկը շրջապատված էր հետաքրքրասերների մեծ խմբով:

Ընկերս համերգի է հրավիրված:

Աղջկա մի ժպիտը գերեց սիրտը:

Ինչ որ մեկը գանձ է թաղել այս ծառի տակ։

Անձրևն ու քամին մաշել, հարթել էին քարը

Արևը խանձել էր բարկ արտերը։

Միայն չափահաս քաղաքացիների կողմից լրացվում է քարտեզը։

Իտալական դատարանը նրան ազատազրկման թ դատապարտել ու տուգանել:

Ընկերները ութ տարի տղամարդ համարեցին

Ալիքներն ու քամին երգը դյութել էին:

Հետաքրքրասերների մեծ խումբը աղջկան շրջապատել էր:

Համերգի է հրավիրված ընկերս

2. Դո՛ւրս գրիր այն բայերը, որոնք կարող են կրավորական դաոնալ, և դարձրո՛ւ:

Օրինակ`

փնտրել – փնտրվել:

Վազել, երգել, ցրել, կոտրել, դնել, թռչել, թրջել, գալ, գնալ, հեռանալ, հեռացնել, հնարել, ներել, լուսանալ, մթնել, մթնեցնել, բարձրանալ, թխել, մրմռալ, մաքրել, դողալ, վախենալ, սրբել, կարել, հավաքել, սարսռալ, հաչել, սիրել, մլավել, ծիծաղել, խոսել, հուզել, վիճել:

Վազվզել, ցրվել, կոտրվել, թրջվել, հեռացվել, հնարվել, ներվել, մթնեցնել, թխվել, մաքրվել, սրբվել, կարվել  հավաքվել,  սիրել, հուզվել,

3. Տրված նախադասությունները դարձրո՛ւ ներգործական և պատասխանի՛ր հարցերին:

Ձվի մեջ զարգացող կենդանի էակը բավական հուսալի զրահով է պաշտպանված:
Ձուն թխսի մարմնի ծանրությունից չի կոտրվում:
Ձվի կճեպը հեշտությամբ է կոտրվում ճուտիկի դեղին կտուցով: Գիտնականների կողմից փնտրվում են համարձակ գաղափարն
իրագործելու հնարները:
Մշակովի բույսերի սերմերը մոլախոտի սերմերից մաքրվում են մագնիսով:
Ինչպե՞ս է փոխվում տրված նախադասության ենթական (ընդգծված է):
Տրված նախադասության ո՞ր անդամն է դառնում ներգործական նախադասության ենթակա:

1. Տրված բայերը խոնարհի՛ր անցյալ կատարյալ ժամանակաձևով և  ընդգծիր վերջավորությունները: Ինչո՞վ են տարբերվում Ա և Բ խմբի բայաձևերի վերջավորությունները:

Ա. Վկայել, հուսալ-Վկայեցի, վկայեցիր, վկայեց, վկայեցինք, վկայեցիք, վկայեցին, Հուսացի, հուսացիր, հուսաց, հուսացինք, հուսացիք, հուսացին։

Բ. Հեռանալ, մոտենալ, տեսնել-Հեռացա, հեռացար, հեռացավ, հեռացանք, հեռացաք, հեռացան։ Մոտեցա, մոտեցար, մոտեցավ, մոտեցանք, մոտեցաք, մոտեցան։ Տեսա, տեսար, տեսավ, տեսանք, տեսաք, տեսան։:

Գ. Հասկացնել, արթնացնել-Հասկացա, հասկացար, հասկացավ, հասկացանք, հասկացաք, հասկացան։ Արթնացա, արթնացար, արթնացավ, արթնացանք, արթնացաք, արթնացան։:

2. Փակագծերում տրված բայաձևերից մնկն ընտրի՛ր և գրի՛ր (ո՞ր բառով է պայմանավորված ընտրությունդ):

Գայլն սպասում էր, որ այծյամը (ննջի, ննջեր), որ նրան (բռնի, բռներ) և (ուտի, ուտեր): Այծյամը նրա միտքն իմացել էր ու (չէր քնում, չքնեց) օրեր ու օրեր, մինչև որ գայլն ինքը թմրեց ու նիրհեց: Այն ժամանակ եկավ առյուծն ու կերավ գայլին:

1. Ընդգծված դերբայական դարձվածները վերածի՛ր երկրորդական նախադասությունների: Ո՞ր դերբայից ինչպիսի՞ դիմավոր ձևեր են ստացվում:

Շտապ եզրակացություն անելիս կարելի է սխալվել:
Բնության հավասարակշռությունը խախտելիս պետք է մտածել հետևանքի մասին:
Երկրի ձգողության ազդեցության տակ գտնվող բեռը կախենք թելից:
Բնության մեջ հավասարակշռության խախտումը վնաս է հասցնում իրենց սխալները երբեմն շատ ուշ գիտակցող մարդկանց:
Կենդանաբանները հավաքեցին որսի ժամանակ խփված աղվեսները:
Դեպի մորուտը ուղղություն վերցրած հետախույզը կտրուկ թեքվեց դեպի լանջը:

Երբ  Շտապ եզրակացություն անում ես կարելի է սխալվել:

Երբ,  բնության հավասարակշռությունը խախտում ես պետք է մտածել հետևանքի մասին:

Բեռը, որը գտնվում է երկրի ձգողության ազդեցության տակ,  կախենք թելից:

Բնության մեջ հավասարակշռության խախտումը վնաս է հասցնում այն մարդկանց, որոնք իրենց սխալները երբեմն շատ ուշ են գիտակցում:

Կենդանաբանները հավաքեցին այն աղվեսներին որոնք խփվել էին որսի ժամանակ:

հետախույզը, որը ուղղություն է վերցրել դեպի մորուտը, կտրուկ թեքվեց դեպի լանջը:

2.Փակագծերի բայերը պահանջված ձևով գրի՛ր  Ա և Բ տեքստերում բայերի ժամանակները համեմատի՛ր:

Ա. Գերմանիայի դպրոցներում կատարված ուսումնասիրություններից պարզվեց, որ քաղաքի երեխաները գյուղական կյանքի մասին ոչ մի պատկերացում (չունենալ): Օրինակ, նրանցից շատերը (կարծել), որ կաթը ֆաբրիկայում (պատրաստվել):

Կրթության նախարարությունը դրությունը շտկելու նպատակով պահանջել է, որ բոլոր քաղաքների կենդանաբանական այգիներում կովեր (ցուցադրվել) և օրվա մեջ երեք անգամ (կազմակերպվել) նրանց կիթը:
Բ. Գերմանիայի դպրոցներում կատարված ուսումնասիրություններից պարզվել էր, որ քաղաքի երեխաները գյուղական կյանքի մասին ոչ մի պատկերացում (չունենալ): Օրինակ, նրանցից շատերը (կարծել), որ կաթը ֆաբրիկայում (պատրաստվել):

Ա. Գերմանիայի դպրոցներում կատարված ուսումնասիրություններից պարզվեց, որ քաղաքի երեխաները գյուղական կյանքի մասին ոչ մի պատկերացում չունեն: Օրինակ, նրանցից շատերը կարծում էին, որ կաթը ֆաբրիկայում է պատրաստվում:

Կրթության նախարարությունը դրությունը շտկելու նպատակով պահանջել է, որ բոլոր քաղաքների կենդանաբանական այգիներում կովեր ցուցադրվեն և օրվա մեջ երեք անգամ կազմակերպել նրանց կիթը:

Բ. Գերմանիայի դպրոցներում կատարված ուսումնասիրություններից պարզվել էր, որ քաղաքի երեխաները գյուղական կյանքի մասին ոչ մի պատկերացում չունեն։ Օրինակ, նրանցից շատերը կարծում էին, որ կաթը ֆաբրիկայում  է պատրաստվել:

Կրթության նախարարությունը դրությունը շտկելու նպատակով պահանջել էր, որ բոլոր քաղաքների կենդանաբանական այգիներում կովեր են ցուցադրվել և օրվա մեջ երեք անգամ կազմակերպվել է նրանց կիթը:

Կրթության նախարարությունը դրությունը շտկելու նպատակով պահանջել էր, որ բոլոր քաղաքների կենդանաբանական այգիներում կովերը ցուցադրվեն և օրվա մեջ երեք անգամ կազմակերպվի նրանց կիթը:

3.Տրված տեքստի դիմավոր բայերը փոխի՛ր այնպես, որ ինչ էր (էին) արել հարցին պատասխանեն: Տրված և ստացված տեքստերը համեմատի՛ր. ո՞ր տեքստի բայաձևերը կանվանես վաղակատար անցյալ:

Երբ սուսերամարտի աշխարհի առաջնության հաղթողին հարցրին, թե ո՛վ է եղել նրա առաջին մարզիչը, նա պատասխանեց` Ալեքսանդր Դյուման: Ասաց, որ երբ դպրոցում առաջին անգամ «Երեք հրացանակիրները» կարդաց, հաստատ որոշեց սուսերամարտ պարապել:

1. Ի՞նչ ընդհանրությամբ են խմբավորվել տրված բայերը:

Ա. Կիրառել, խմել, հնարել, բացատրել, գրավել, հասնել, լցնել, թռչել, սառչել:

Բ. Գնալ, գգալ, խոյանալ, ընթանալ, վախենալ, կամենալ, տզզալ, շրխկալ:

Ա խմբի բառերը ստացել են ել վերջավորություն իսկ Բ խմբում ալ։

2. Տրված արմատներից բայեր կազմի՛րև ընդգծի՛ր արմատի և ել կամ ալ վերջավորության միջև եղած մասը:

Օրինակ`

տես – տեսնել, բարձր – բարձրանալ:

Ա. Ընկեր, թանձր, խոր:

Բ. Վախ, կամ, մոտ:

Գ. Հաս, անց, հագ:

Դ-. Թիռ, սառ, կիպ:

Ա․ Ընկերանալ, թանձրանալ, խորանալ։

Բ․Վախենալ, կամենալ,  մոտենալ։

Գ․ Հասնել, անցնել, հագնել

Դ․ Թռչել, սառչել, կպչել

3.Տրված բայերը պատճառական դարձնող ածանցները թվի՛ր:
Մեծացնել, հեռացնել, գգացնել, վախեցնել, հիշեցնել, թռցնել, տեսցնել:

4. Տրված բայնրի անցյալ ժամանակը կազմի՛ր և պարզի՛ր, թե ինչպե՛ս

է փոխվում ընդգծված բայածանցներից յուրաքանչյուրը:

հագենալ – հագեցել է – են-ը դառնում է եց:

Հեռանալ, մոտենալ, դալկանալ, ամրանալ, գտնել, տեսնել, թռն ել, փախչել, հասցնել, մեծացնել:

Հեռանալ, մոտենալ, դալկանալ, ամրանալ, գտնել, տեսնել, թռն ել, փախչել, հասցնել, մեծացնել:

1.Տրված գոյականներից, ածականներից, դերանուններից, մակբայներից և ձայնարկություններից բայեր կազմի´ր:
Ա. Ծաղիկ, քար, անուն, քարոզ, ձև:
Բ. Մեծ, բարձր, կարմիր, տափակ, սուր:
Գ. Ոչինչ, բոլոր, նույն, ամբողջ:
Դ. Կրկին, արագ, դանդաղ, հաճախ:
Ե. Վա՜յ, մկըկը, տը՜զզ, թրը՛խկ:

————————————————————

Ա. Ծաղկել, քարանալ, անվանել, քարոզել, ձևացնել:
Բ. Մեծանալ, բարձրանաշ, կարմրել, տափակեցնել, սրել:
Գ. Ոչնչացնել, բոլորեն, նմանվեկ, ամբողջանալ:
Դ. Կրկնել, արագանալ, դանդաղանալ, հաճախակի:
Ե. Վա՜յ, մկըկը, տը՜զզ, թրը՛խկ:

2.Տրված բայերից նորերն ստացի´ր` դրանք բաղադրելով Բ խմբի նախածանցների հետ:

Ա.Նայել, կառուցել, գրել, ճառել, դառնալ, հայտնել:
Բ.Անդր, վեր, արտ, հակ, մակ, ստոր:

————————————————————

Վերանայել, արտագրել, հակաճառել, ստորագրել, վերանայել, վերակառուցել, վերադառնալ, արտահայտել, անդրադառնալ, անդրադառնալ,

3. Փորձի՛ր բացատրել բայերի նման խմբավորումը:

Ա. Տեսնել, նստել, ձևել, կարել, իջնել, բարձրանալ, մեծացնել:
Բ.Ձևափոխել, շրջանցել, հեռագրել, մեղադրել:
Գ. Գլուխ տալ, ձիգ տալ, գործ անել, վեր կենալ:

Ա շարք – սովորական բայեր
Բ շարք – պատճառական բայեր
Գ շարք– հարադրական բայեր