Posted in Հայոց լեզու 8, Դասեր

Շաղկատներ

1. Փորձի՛ր բացատրել տրված խմբերի նախադասությունների տարբերությունը (ուշադրությո՛ւն դարձրու

 նրանց մեջ մտնող նախադասությունների հարաբերությանը) և անվանի՛ր խմբերից յուրաքանչյուրը:

Ա. Շների ծառայությունների մասին կարելի է երկար գրել, կարելի է նաև նրանց պատվին կանգնեցված հուշարձանների մասին պատմել:
Լճում ձկների տեսակները շատացել են, և կերի պակաս է նկատվում:
Սիգը  դրսից է բերվել Սևան և այստեղ իր բազմացման համար նպաստավոր պայմաններ է գտել:Հողը ոչ թե օգնում է բույսերին, այլ խանգարում է նրանց աճին:
Բ. Մ. թ. ա. IV ղարում շունն է արթնացրել Կորնթոս քաղաքի կայազորին, երբ թշնամին գաղտագողի մոտեցել է քաղաքին:
Ճապոնացի գիտնական Նոդզավան ասում է, որ հողը բոլորովին էլ չի նպաստում բույսերի աճին:
Գետերի հոսանքում էլ ձուկն ազատ երթևեկելու հնարավորություն չունի, քանի որ ամենուրեք դրված են ջրմուղ սարքեր ու կայաններ:
Սևանում համեմատաբար բարվոք  է սիգ ձկան վիճակը, որը դրսից` ռուսական Լադոգա և Չադ լճերից է բերվել:

 Ա շարքում համադասական իսկ Բ շարքում ստերադասական։

2.Տրված բարդ նախադասությունները երկու խմբի բաժանի՛ր` ըստ նրանց մեջ մտնող նախադասությունների հարաբերության:

Երբ պորտուգալացիները հայտնագործեցին Սուրբ Հեղինե կղզին, նա պատված էր համատարած անտառով-ստորադասական։
Կղզյակում խոզեր ու այծեր թողեցին, որ նավաբեկությունից տուժած մարդիկ կարողանան որոշ ժամանակ

 այնտեղ ապրել-ստորադասական։
Ամենուրեք բավականաչափ կենդանիներ կային, և մարդիկ չէին մտածում դրանց վերանալու մասին-համադասական։

Որսորդությունը դարձավ նաև սպորտ, իսկ սպորտին հատուկ է ռեկորդներ սահմանելու ձգտումը-համադասական
Արևելյան մի տիրակալ տիրակալ հռչակվեց նրանով, որ անձամբ հազար առյուծ խփեց-ստորադասական։
Մի ժամանակ առյուծների մռնչյունը լսվում էր Հունաստանից մինչև Հիմալայան լեռների ստորոտը, բայց այսօր այդ վայրերում առյուծներ չկան-ստորադասական:

3. Փորձի՛ր տրված նախադասությունները լրացնել:1-ին վարժության … խմբում բարդ ստորադասական նախադասություններ են. դրանց կազմի մեջ մտնող նախադասություններից մեկը գլխավոր է, մյուսը`երկրորդական:
Ա խմբում բարդ համադասական նախադասություններ են, դրանց կազմի մեջ մտնող նախադասությունները համադաս են:
 Համադաս նախադասություններն ու նախադասության համադաս անդամները կարող են կապակցվել համադասական շաղկապներով:
Երկրորդական նախադասությունները գլխավորի հետ կապվում են ստորադասական շաղկապներով կամ հարաբերական դերանուններով:

Posted in Հայոց լեզու 8

Գործնական քերականություն տնային


1. Նախադասությունների մեջ շարադասության (բառերի դասավորության) սխալ կա. ուղղի՛ր:
Բարձր ու երկարաձիգ գորտն սկսեց կռկռալ-Գորտը սկսեց բարձր ու երկրաձիգ կռկռալ:
Աղմուկի միջց հուսահատ մեզ էին հասնում օգնության կանչերը-Աղմուկի միջից մեզ էին հասնում օգնության հուսահատ կանչերը
Հայտնվեցին միանգամայն յուրահատուկ իրիկնային ձայները` ռիթմիկ գվվոց ու բարձր, բեկբեկուն մռնչյուն-Միանգամայն հայտնվեցին իրիկնային յուրահատուկ ձայները` ռիթմիկ մռնչյուն ու բարձր, բեկբեկուն գվվոց:

Քարացած նայում էր իրիկնային տերևների ու թփերի տարուբերումին, կարծես առաջին անգամ էր տեսնում-Քարացած նայում էր տերևների ու թփերի իրիկնային տարուբերումին, կարծես առաջին անգամ էր տեսնում:
Արահետը ոչ թե գնում էր դեպի գյուղը ուղիղ գծով, այլ շարունակ ծառերի մեջ գալարվելով-Արահետը գնում էր դեպի գյուղը ոչ թե ուղիղ գծով, այլ շարունակ գալարվելով ծառերի մեջ:
Սա հսկայի այն կոշիկն է, որը հաղթեց դևերին ու հետ բերեց աղջկան-Սա այն հսկայի կոշիկն է, որը հաղթեց դևերին ու հետ բերեց աղջկան:
Տեսանք ավտոբուսի այն վարորդին, որով եկել էինք:Տեսանք վարորդի այն ավտոբուսը, որով եկել էինք
2. Տրված բառերով կազմի՛ր բառակապակցություններ` նրանց ավելացնելով ինչպիսի՞, ո՞ր, ո՞ւմ, ինչի՞ հարցերին պատասխանող լրացումներ:

Կրակ, ջուր, հող, օդ, երեխա, տուն:

Պայծառ կրակ, վառարանի կրակ, կարմիր կրակ, ընտանեկան կրակ, այրող կրակ։

Հոսող ջուր, համով ջուր, լճի ջուր, սարի ջուր, իմ ջուր։

Խոնավ հող, փխրուն հող, այգու հող, սառը հող, այգեպանի հող։

Մաքուր օդ, այգու օդ։

Ուրախ երեխա, անչափահաս երեխա, փոքր երեխա, սիրուն երեխա։

Մեծ տուն, տատիկի տուն, քարե տուն, կարմիր տուն։

Posted in Հայոց լեզու 8, Դասեր

Գործնական քերականություն

1. Տրված նախադասությունները դարձրո՛ւ ժխտական: Ուշադրություն դարձրո՛ւ ընդգծված դերանուններին և մակբայներին:


Բոլոր մարդիկ վազում էին հոսանքի ուղղությամբ-Մարդիկ չէին վազում հոսանքի ուղղությամբ:


Այդպիսի երևույթները բավականին հաճախ են նկատվում-Այդպիսի երևույթները հաճախ չեն նկատվում:


Լիովին հնարավոր է ուրիշ վայրերում էլ կիրառել նման միջոցառումներ-Հնարավոր չէ ուրիշ վայրերում էլ կիրառել նման միջոցառումներ:


Քամին դեռ փչում էր-քամին այլևս չէր փչում


Ինչ-որ մեկը լուսամուտներին թուղթ էր կպցրել-Ոչ ոք լուսամուտներին թուղթ չէր կպցրել:


Պատերազմը քայքայել էր ամբողջ տնտեսությունը-Պատերազմը չէր քայքայել ամբողջ տնտեսությունը։


Այստեղ տարվա բոլոր տեղումները լինում են միայն գարնանը-Այստեղ տարվա բոլոր տեղումները լինում են ոչ միայն գարնանը:

2. Տրված նախադասությունները դարձրո´ւ հաստատական: Ուշադրությո´ւն դարձրու ժխտական դերանուններին հ մակբայներին:


Ոչ մի հնար նրան չէր օգնի կրճատելու ժամանակը-բոլոր հնարները կօգնեն կրճատել ժամանակը։
Ոչ մի առագաստանավ քամուն հակառակ շարժվել չի կարող-բոլոր առագաստանավները  կարող են շարժվել
Ոչ ոք զբոսնելու ցանկություն չուներ:
Իբր միջատներին թունավորող այդ դեղը բոլորովին վնաս չէր տալու այլ կենդանի էակների-Միջատներին իբր թունավորող այդ դեղը բոլորովին վնաս էր տալու այլ կենդանի էակների։
Այդ փաստարկներն ամենևին չհամոզեցին մարդկանց:
Ոչ մեկը հիացած չէր այդ փոշով:
Վաղուց ոչինչ չենք լսել այդ մասին:

Posted in Հայոց լեզու 8

Կապ

1. Դուրս գրի՛ր կապերը: 
Հարյուր իննսուներեք, թե, դու, անշուշտ, դանդաղ, վրա, թութակ, բոլորը, վա՜յ, մասին, հավանաբար,

 մտերմանալ, հովիվ, որպեսզի, արագ, երրորդ, կացին, ա՜խ, դեղին, ընկերանալ, երկար,  կրկնել, է՜, բացի, որովհետև, հնգական:

2. Ընդգծի՛ր կապերը:
Հայրենիքի համար պետք է պատրաստ լինի ամեն զոհողության:
Սեղանի վրա դրված էր ծաղկաման, իսկ ծաղկամանի մեջ ծաղիկներ կային:

Կապերն արտահայտում են հոլովական իմաստներ՝ կատարելով հոլովական վերջավորությունների դեր: Օրինակ՝ սեղանի վրա-սեղանին
Չեն հոլովում, նախադասության անդամ չեն դառնում:

 

3.Ընդգծված բառերը որտե՞ղ են գործածվել որպես կապ, որտե՞ղ` որպես այլ խոսքի մասեր (կապերն ընդգծի՛ր):

Առաջ-կապ նա բոլորովին չէր մտածում իր արարքների մասին:
 Որոշել էր ծովափ գնալուց առաջ լողալ սովորել-կապ:
Սեղանի վրա  թափթփված թղթերի ու գրքերի մեջ մի կաշեկազմ տետր կար-կապ:
Երեսից հասկացա, որ բոլորովին էլ գոհ չէ:

 

Կապերը դրվում են կապվող գոյականից, դերանունից և գոյականաբար գործածված այլ բառից առաջ կամ հետո. այդ պատճառով էլ կոչվում են նախադրություններ կամ հետադրություններ: Կան մի քանի կապեր, որոնք դրվում են կապվող բառից և՛ առաջ, և՛ հետո, օրինակ՝ բացի Արամից, Արամից բացի….


4. Տրված նախադասությունների մեջ ընդգծի՛ր կապերը, նշի՛ր տեսակը:
Ձիերի երամակը արածում է կանաչ լանջի տակհետադրություն։
;Ամպի տակից ջուր է գալիս…-հետադրություն
Առ անց նրա փ աստ աթղթ երի, չէր կարող դուրս գալ-նախադրություն

5. Ուղղի՛ր սխալները:
Նվագում է դաշնամուրի վրա-Նվագում է դաշնամուր։
Այդ որոշման հետ բոլորը ծանոթացան-Այդ որոշմանը բոլորը։ ծանոթացան։
Կանգնել է մայթի վրա-կանգնել է մայթին։
Ինձ մոտ ոչ մի նորություն չկա-Ես ոչ մի նորություն չունեմ։

6. Գրի՛ր տրված կապերի կազմությունը՝ դեպի, առ, դեմ, ի հաշիվ, նախքան, ընդդեմ, մեջ, մոտ, ըստ, նկատմամբ:
Պարզ-, առ, դեմ, մեջ, մոտ, ըստ։
բարդ- Դեպի, ի հաշվի, նախքանընդեմ, նկատմամբ

7. Կետադրի՛ր նախադասությունները, ուշադրություն դարձրո՛ւ կապերի կետադրությանը:
Բացի Կարենից բոլորն ընդունեցին իրենց մեղքը:
Իբրև ճանաչված վիրաբույժ Սուրենի քեռին մրցակից չուներ:
Հերթով ներս էին մտնում և կանգնում նրա բոլոր զինվորները որպես անդավաճան եղբայրներ:
Վաղուց մահացել է Օհան ամին և թաղված է այս ծառի տակ իր սրտի ուզածի համաձայն:

 Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

Posted in Հայոց լեզու 8

Գործնական քերականություն

Ըստ տրված կաղապարների բարդ նախադասություններ կազմի՛ր:

Այնքան սոված եմ , ինչքան (որքան)փիշը.:

Այնպես խելացի ասաց , ինչպեսԱլբերտ Էնշտեյնը

Այնտեղ տեղի կունենան խոշոր ներկայացում որտեղ խաղալու են ամենա հայտնի դերասանները:

Երբ դասատուն դուրս եկավ դասարանից  հենց այդ ժամանակ երեխաները սկսեցին զվարճանալ։

Հենց որ ես գնամ իմ գործերով կանես քո սաղ դասերը ինքնուրույն։

Ես քեզ ասացի որ քեզ խելոք պահես, այնպես որ հանգստացիր:

Ես կլինեմ խոհանոցում մինչդեռ հյուրերը գան:

Քանի դեռ սպասում է ավտոմեքենան, վազելով գնա մտիր իմ մեջ                                          


Ընտրիր, ովորել լավ, թե սովորել վատ։

Posted in Հայոց լեզու 8

Գործնական քերականություն

Փակագծերում տրված տարբերակներից ընտրե՛ք ճիշտը։

Ես ձեզ /բազմիցս, բազմիցս անգամ/ զգուշացրել եմ։

Ռուսերեն այնքան գիտի, որ /հազվագյուտ, հազվադեպ / է օգտվում բառարանից։

Կարծում եմ՝ պետք է /միաժամանակ, միառժամանակ/ սպասել մինչև կճշտվեն որոշ հանգամանքներ։

Ես ձեր կարծիքը /ամբողջովին, բոլորովին/ ընդունում եմ և պատրաստեմ պաշտպանելու այն։

Տնօերենը / խստիվ, խստիվ կերպով/ արգելել է դասերի հաշվին այլ գործով զբաղվելը։

Բոլորը / հոտնկաց, հոտնկայս/ ծափահարում էին պատանի ջութակահարին։

Մրցույթի արդյունքները /առայժմ, առայժմս/ չեն հրապարակվել, բայց ես չեմ կասկածում իմ հաղթանակին։

Մեր փողոցի նոր գետնանցումը /արդեն, այլևս/ գործում է։

2.       Ընդգծե՛ք չափի երեք մակբայ։

Հիմնականում, դանդաղ, ամբողջովին, գյուղից գյուղ, վաղօրոք, եռակի։

3.       Ընդգծե՛ք ձևի երեք մակբայ։

Դանդաղ, փոքրիշատե, հավետ, հանկարծ, ուշիուշով, ամենուրեք։

4.       Ընդգծե՛ք ժամանակի երեք մակբայ։

Ավելի, ուշ, ապա, ձեռաց, այլևս, գյուղեգյուղ։

5.       Ընդգծե՛ք մակբայները։

Այդ հանկարծակի հանդիպումը մեզ շատ շփոթեցրեց։

Կարճ ժամանակում երիտասարդի կյանքում անսպասելիորեն տեղի ունեցավ փոփոխություն։

Սպարապետի ազնվորեն հպարտ հայացքը վկայում էր նրա մեծ հոգու մասին։

Posted in Հայոց լեզու 8

“Գրաշխարհ” ամսագրի նյութերի կարծիք

Ես ընտրել եմ “Գրաշխարհ” ամսագիրից երկու նյութ և մեկնաբանել եմ։ “Գրաշխարհ” ամսագրում կային բավականին շատ տեսահոլովակներ քան շարադրություններ։ Ես կարդացել եմ մի քանի շարադրության տարբերակ և ընտրել այս երկուսը։

Սունդուկյանի անվան թատրոնում

Այս շարադրությանը պատմում է հետաքրքիր  օրվա մասին: Ես էլ եմ եղել այդ թատրոնում ճամբարի ժամանակ։ Ինձ դուր եկավ, որ ամեն ինչը մանրամասն պատմած է։

Իմ աշխարհը

Ինձ շատ դուր եկավ այս պատմությունը։ Ինձ շատ հետաքրքրեց, թե ինչպիսին կարող է լինել տարբեր մարդկանց աշխարհը: Ամեն մեկը ունի իր աշխարհը, որը տարբերվում է մյուսներից։

Posted in Հայոց լեզու 8

Տեքստի փոխադրում

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

1.Տեքստն այնպես փոխադրի՛ր, որ փղերի ոչնչացման համար մտահոգություն զգացվի:

Առաջիկա տասնամյակում Փղոսկրի ափն առանց փղերի կարող է մնալ: Փղերի լրիվ ոչնչացում է սպառնում նաև շատ ուրիշ վայրերում, որտեղ որսագողերի և փղոսկր վաճառողների դեմ ոչինչ չի ձեռնարկվում: Նրանք ձեռք բերած «ապրանքը» մաքսանենգությամբ հասցնում են Փարիզ, Լոնդոն ու Տոկիո և մեծ շահույթով վաճառում են:


Փղոսկրի ափի բնության պահպանության ընկերությունը հաղորդում է, որ միայն վերջին տասնամյակում այդ կենդանիների գլխաքանակը հանրապետությունում պակասել է, ութ հազարից հասել է երեք հազարի։