Posted in Դասեր, Կենսաբխնություն 9

Միտոզ

1․Թեստ 1Ի՞նչ է միտոզը։
ա) Բջջի բաժանումը երկու դուստր բջիջների
բ) Սերմի աճը
գ) Սննդի սինթեզը
դ) Շնչառությունը

2․Միտոզի արդյունքում ստացվող բջիջները լինում են․
ա) Տարբեր գենետիկ կազմով
բ) Նույն գենետիկ կազմով
գ) Առանց միջուկի
դ) Առանց քրոմոսոմների

3․Միտոզը տեղի է ունենում․
ա) Սոմատիկ բջիջներում (մարմնի բջիջներ)
բ) Սեռական բջիջներում
գ) Միտոքոնդրիումներում
դ) Քլորոպլաստներում

4․Միտոզի հիմնական նշանակությունը․
ա) Էներգիայի առաջացում
բ) Աճ և վերականգնում
գ) Տեղաշարժ
դ) Սննդի մարսում

5․Միտոզի վերջում ձևավորվում են․
ա) Չորս բջիջ
բ) Երկու նույնական բջիջ
գ) Մի մեծ բջիջ
դ) Սերմաբջիջ

6․Միտոզի ընթացքում բջջի քրոմոսոմների թիվը․
ա) Կրկնվում է
բ) Պակասում է երկու անգամ
գ) Աճում է չորս անգամ
դ) Անհետանում է

7․Ո՞ր գործընթացն է հաջորդում միտոզին․
ա) Ցիտոկինեզ
բ) Ֆոտոսինթեզ
գ) Սերմնավորում
դ) Ֆերմենտացում

Posted in Դասեր, Կենսաբխնություն 9

Քրոմոսոմներ, գեներ, կարիոտիպ։

Կարիոտիպը նշանակում է…

ա) Գեների հաջորդականության ամբողջականությունը
բ) Օրգանիզմի բոլոր սպիտակուցների համախումբը
գ) Օրգանիզմի քրոմոսոմների ամբողջական հավաքածուն՝ քանակը, չափը և ձևը
դ) ԴՆԹ-ի կրկնօրինակման գործընթացը

Մարդու սոմատիկ բջիջներում քանի՞ քրոմոսոմ կա։

ա) 22
բ) 23
գ) 44
դ) 46

Մարդու սեռաբջիջներում (գամետներում) քանի՞ քրոմոսոմ կա։

ա) 23
բ) 46
գ) 44
դ) 22

Քրոմոսոմների մեծամասնությունը ի՞նչ ձև ունեն մետաֆազում։

ա) Օղակաձև
բ) S-աձև
գ) X-աձև (երկքրոմատիդ)
դ) Գնդաձև

Քանի՞ զույգ ավտոսոմ և քանի՞ զույգ սեռական քրոմոսոմ ունի մարդը։

ա) 23 ավտոսոմ, 1 սեռական
բ) 22 ավտոսոմ, 1 սեռական
գ) 22 սեռական, 1 ավտոսոմ
դ) 23 սեռական, 2 ավտոսոմ

Posted in Դասեր, Կենսաբխնություն 9

Կյանքի ոչ բջջային ձևեր — Վիրուսներ

1. Ի՞նչ է վիրուսը։
ա) Միաբջիջ օրգանիզմ
բ) Բազմաբջիջ օրգանիզմ
գ) Ոչ բջջային ձև՝ ժառանգական նյութով և սպիտակուցային պատյանով 
դ) Մոլեկուլային միացություն

2․Վիրուսները ունեն․
ա) Միայն ԴՆԹ
բ) Միայն ՌՆԹ
գ) ԴՆԹ կամ ՌՆԹ 
դ) ԴՆԹ և ՌՆԹ միասին

3․Ինչո՞ւ են վիրուսները համարվում ոչ բջջային ձևեր։
ա) Որովհետև չունեն բջջային կառուցվածք 
բ) Որովհետև չեն բազմանում
գ) Որովհետև չունեն ժառանգական նյութ
դ) Որովհետև չեն կարող առաջացնել հիվանդություն

4,Որտե՞ղ են վիրուսները բազմանում։
ա) Ջրում
բ) Արտաքին միջավայրում
գ) Միայն կենդանի բջջի ներսում 
դ) Ինքնուրույն՝ առանց բջջի


5. Ինչո՞վ է կազմված վիրուսի մարմինը։
ա) Միայն սպիտակուցներից
բ) Նուկլեինաթթվից և սպիտակուցային պատյանից 
գ) Ցիտոպլազմայից և միջուկից
դ) Սպիտակուցից և ածխաջրերի

6. Ո՞ր վիրուսն է առաջացնում ՁԻԱՀ հիվանդությունը։
ա) Գրիպի վիրուսը
բ) Կորոնավիրուսը
գ) ՄԻԱՎ-ը 
դ) Հերպես վիրուսը

7. Ինչպե՞ս է վիրուսը վնասում օրգանիզմին։
ա) Բջիջների սնունդը խլելով
բ) Բջիջների ներսում բազմացմամբ և դրանք ոչնչացնելով 
գ) Արյան մեջ թունավոր նյութեր արտազատելով
դ) Օրգանիզմի ջերմաստիճանը բարձրացնելով

Posted in Դասեր, Կենսաբխնություն 9

Էներգետիկ փոխանակություն

  1. Որտե՞ղ է տեղի ունենում գլիկոլիզը․
    ա) միտոքոնդրիում
    բ) բջջանյութում
    գ) ցիտոպլազմայում 
    դ) քլորոպլաստում
  2. Գլիկոլիզի ընթացքում գլյուկոզան բաժանվում է՝
    ա) երկու պիրուվաթթվի մոլեկուլի 
    բ) մեկ ածխաթթու գազի մոլեկուլի
    գ) չորս ջրածնի մոլեկուլի
    դ) մեկ ջրի մոլեկուլի
  3. Գլիկոլիզի ընթացքում առաջանում է էներգիա՝
    ա) 38 ԱԹՓ
    բ) 4 ԱԹՓ, մաքուր՝ 2 ԱԹՓ 
    գ) 10 ԱԹՓ
    դ) ԱԹՓ չի առաջանում
  4. Գլիկոլիզը պահանջու՞մ է թթվածնի մասնակցություն․
    ա) այո
    բ) ոչ 
  5. Գլիկոլիզը էներգետիկ փոխանակության ո՞ր փուլին է պատկանում․
    ա) առաջին փուլ 
    բ) երկրորդ փուլ
    գ) երրորդ փուլ
    դ) չի պատկանում
  6. Ավտոտրոֆ օրգանիզմները՝
    ա) սննդանյութերը ստանում են պատրաստի ձևով
    բ) սինթեզում են օրգանական նյութեր անօրգանականներից 
    գ) սնվում են ուրիշ օրգանիզմներով
    դ) չեն կարող էներգիա ստանալ
  7. Ավտոտրոֆների օրինակ է՝
    ա) բույսեր 
    բ) կենդանիներ
    գ) մարդը
    դ) սնկեր
  8. Հետերոտրոֆ օրգանիզմները՝
    ա) օրգանական նյութերը ստանում են ինքնուրույն
    բ) պատրաստի օրգանական նյութեր են օգտագործում 
    գ) չեն օգտագործում էներգիա
    դ) ապրում են միայն ջրում
  9. Քեմոավտոտրոֆ օրգանիզմները էներգիա ստանում են՝
    ա) արևի ճառագայթներից
    բ) օրգանական նյութերի քայքայումից
    գ) անօրգանական նյութերի օքսիդացումից 
    դ) ֆոտոսինթեզից
  10. Բոլոր կենդանիները համարվում են՝
    ա) ֆոտոավտոտրոֆներ
    բ) քեմոավտոտրոֆներ
    գ) հետերոտրոֆներ 
    դ) աբիոտիկ օրգանիզմներ
Posted in Դասեր, Կենսաբխնություն 9

Էներգետիկ փոխանակություն

Ի՞նչ է էներգետիկ փոխանակությունը։
ա) Նյութերի օքսիդացում և էներգիայի ազատում բջջում
բ) Բջջային բաժանման գործընթացը
գ) Օրգանական նյութերի սինթեզը
դ) Ջրի և աղերի փոխանակությունը

2. Ո՞րն է բջջային էներգիայի հիմնական կրողը։
ա) Գլյուկոզ
բ) ԱԹՓ (ATP)
գ) ԴՆԹ
դ) ՌՆԹ

3. Էներգետիկ փոխանակությունը ապահովում է․
ա) Բջջի աճը
բ) Նյութերի սինթեզը
գ) Բոլոր բջջային գործընթացների էներգիան
դ) Միայն շնչառություն

Մաս 2․ Գլիկոլիզ

4. Գլիկոլիզը տեղի է ունենում՝
ա) Բջջակորիզում
բ) Միտոքոնդրիումում
գ) Ցիտոպլազմայում
դ) Քլորոպլաստում

5. Գլիկոլիզի արդյունքում 1 գլյուկոզից առաջանում է՝
ա) 2 պիրուվաթթու և 2 ԱԹՓ
բ) 1 պիրուվաթթու և 1 ԱԹՓ
գ) 2 ջուր և ածխաթթու գազ
դ) 4 ԱԹՓ և 2 ջուր

6. Ավտոտրոֆ օրգանիզմներն իրենց սնունդը ստանում են՝
ա) Պատրաստի օրգանական նյութերից
բ) Ածխաթթու գազից և անօրգանական նյութերից
գ) Այլ օրգանիզմների միջոցով
դ) Միայն կենդանական սնունդից


7. Հետերոտրոֆ օրգանիզմներին բնորոշ է՝
ա) Ֆոտոսինթեզ
բ) Քեմոսինթեզ
գ) Պատրաստի օրգանական նյութերի յուրացում
դ) Անօրգանական նյութերից օրգանականների ստեղծում

Posted in Դասեր, Կենսաբխնություն 9

Հոկտեմբեր ամսվա կենսաբանության ամփոփում

1. Ներկայացնել ԴՆԹ-ի կառուցվածքը

ԴՆԹ-ն երկփողանի սպիրալ է, կազմված շաքարից, ֆոսֆատից ու ազոտային հիմքերից` A, T, G, C: Պահպանում է ժառանգական ինֆորմքցիքն:

2. Ներկայացնել ՌՆԹ-ի կառուցվածքը

ՌՆԹ-ն մեկփողանի մոլեկուլ է, ունի ֆոսֆատ և հիմքեր` A, U, G, C: Մասնակցում է սպիտակուցների սինթեզին:

3. Նուկլեինաթթուների կառուցվածքը և տեսակները

Նուկլեինաթթուները, դա նուկլեոտիդներից կազմված միացություններ են։ Տեսակներն են՝ ԴՆԹ և ՌՆԹ։

4. Ինչ է տրանսկրիպցիան

Տրանսկրիպցիան այն գործընթացն է, երբ ԴՆԹ-ի հիման վրա բջջակորիզում կազմվում է ՌՆԹ։ Դա սպիտակուցների առաջացման առաջին փուլն է։

5. Ինչ է տրանսլացիան

Տրանսլացիայի ընթացքում ՌՆԹ-ի կոդը ռիբոսոմում վերածվում է սպիտակուցի․ ամինաթթուները միավորվում են ըստ ՌՆԹ-ի ինֆորմացիայի։ Գործընթացը տեղի է ունենում բջջապլազմայում և դա սպիտակուցի կազմման երկրորդ փուլն է։

Posted in Դասեր, Կենսաբխնություն 9

Սպիտակուցների սինեթեզ՝ տրանսկրիպցիա    և  տրանսլյացիա:Լրացուցիչ աշխատանք

1.Տրանսլյացիայի ընթացքում ինչ հերթականությամբ ընթանում է գործընթացը․

ա) Տրանսկրիպցիա → Տրանսլյացիա
բ) Տրանսլյացիա → Տրանսկրիպցիա
գ) ԴՆԹ-ի կրկնապատկում → Տրանսկրիպցիա
դ) ՌՆԹ-ի քայքայում → Տրանսլյացիա

2․Տրանսլյացիայի ավարտը տեղի է ունենում, երբ ռիբոսոմը հանդիպում է․
ա) Սկիզբ կոդոնի
բ) ԴՆԹ-ի վերջնական հատվածի
գ) Կանգառ կոդոնի
դ) Նուկլեոտիդային կապի

3․Ինչպե՞ս է կոչվում ԴՆԹ-ի այն հատվածը, որը կոդավորում է մեկ սպիտակուց։
ա) Կոդոն
բ) Գեն
գ) Քրոմոսոմ
դ) Նուկլեոտիդ

Posted in Դասեր, Կենսաբխնություն 9

ԴՆԹ և ՌՆԹ

1️⃣ Ի՞նչ է գենը։
a) Բջջի էներգետիկ օրգանոիդը
b) Թաղանթային սպիտակուցի տեսակ
c) Ժառանգական տեղեկատվություն կրող ԴՆԹ-ի հատված
d) ՌՆԹ-ի քայքայման արդյունք


2️⃣ Որո՞նք են ԴՆԹ-ի հիմնական ֆունկցիաները բջջում։
a) Էներգիայի առաջացում և պահպանում
b) Սպիտակուցների և էնզիմների սինթեզի կառավարում
c) Բջջի կառուցվածքի ձևավորում
d) Ջրի փոխանակության կարգավորում


3️⃣ Նուկլեինաթթուները քանի՞ տեսակ են լինում։
a) Մեկ
b) Երկու՝ ԴՆԹ և ՌՆԹ
c) Երեք
d) Չորս


4️⃣ Ի՞նչ ֆունկցիա ունի ՌՆԹ-ն։
a) Պահպանում է ժառանգական ինֆորմացիան
b) Կատարում է սպիտակուցային սինթեզը՝ փոխանցելով ինֆորմացիան ԴՆԹ-ից
c) Սպիտակուց է
d) Քայքայում է ԴՆԹ-ն


5️⃣ Որոնք են նուկլեինաթթուների մոնոմերները։
a) Ամինաթթուներ
b) Շաքարներ
c) Նուկլեոտիդներ
d) Ֆոսֆոլիպիդներ


6️⃣ Նշիր տարբերությունը ԴՆԹ-ի և ՌՆԹ-ի միջև։
a) ԴՆԹ-ն միաշղթա է, ՌՆԹ-ն՝ երկշղթա
b) ԴՆԹ-ն պարունակում է դեզօքսիռիբոզա, իսկ ՌՆԹ-ն՝ ռիբոզա
c) ԴՆԹ-ն պարունակում է ուրացիլ, ՌՆԹ-ն՝ թիմին
d) Երկուսն էլ նույնն են կառուցվածքով