Category: Դասեր

1. Կարդա՛ մտքերը՝ յուրաքանչյուրի դիմաց գրելով փա՞ստ է, թե՞ պնդում։ 

Հայոց գրերը ստեղծել է Մեսրոպ Մաշտոցը 405 թվականին։ Փաստ

Հայոց գրերի ստեղծումը նպաստեց հայ ազգային ինքնության և մշակույթի պահպանմանը։ Պնդում

Մուրացանը 19-րդ դարի հայ գրող է, ով իր ,,Առաքյալը,, վիպակում ցույց է տալիս գյուղի այնպիսի պատկեր, որը տարբերվում է գլխավոր հերոսի պատկերացումներից։ Փաստ

Ցանկացած մարդ, հանդիպելով իր սպասումները չարդարացնող իրադրության, պարտավոր է մտածել, որ ինքը ևս պատասխանատու է իրավիճակը փոխելու հարցում։ Պնդում

Գուրգեն Մահարին 20-րդ դարի հայ գրականության խոշոր դեմքերից է, ով իր ,,Էջմիածին,, ստեղծագործությունում պատմել է գաղթի և որբության մասին։ Փաստ

Ողբերգական իրադարձությունների հետևանքով ուժեղ անհատը ստեղծում է ապրելու իր բանաձևը։ Պնդում

Տարբեր ժամանակներում որբությունն ու գաղթն ունեն նույն դեմքը։ Պպնդում

Հրանտ Մաթևոսյանը արձակագիր է, ով ,,Կանաչ դաշտը,, ստեղծագործության մեջ արտացոլել է գոյության կռիվը, նկարագրել մայրական սիրո դրսևորումը։ Փաստ

Մայրական սերը բնության ամենահզոր գործիքն է՝ կյանքի հավերժությունն ապահովող։ Պնդում

,,Նռնենիներ,, պատմվածքը գրել է Վ․ Սարոյանը։ Փաստ

Նռնենիների այգի տնկելը հայրենիքը վերագտնելու երազանքի խորհրդանիշն էր։ Պնդում

Արտաշես թագավորը իրականցրեց հողային բարեփոխումներ, որով տարանջատեց մասնավոր հողատիրությունը համայնքային հողերից։ Փաստ

Արտաշես Ա թագավորը բանիմաց տնտեսագետ էր։ Պնդում

2. Պնդում ձևակերպիր հետևյալ թեմաների շուրջ։ 

Ա․ Անգաղթ խալիֆան համանուն ստեղծագործության հերոսն է, ով կարևորոում է երաժշտությունը։ 

Անգաղթ խալիֆան շատ էր սիրում երաժշտություն, և դա իր համար կարևոր էր:

Բ․ Հետաքրքրասեր Բասեին սիրում էր տարբեր հարցեր տալ և քննել պատասխանները։ 

Բասեին խելամիտ երեխա էր:

Գ․ ,,Մի հին չինական զրույց,, ստեղծագործության կայսրը հրամայեց սև գլխարկները փոխարինել սպիտակներով։ 

Կայսրը հիմար էր

Ազատությունը միշտ կարևոր արժեք է եղել հայ ժողովրդի համար։ Դա ոչ միայն անկախ լինելու մասին է, այլ նաև մեր լեզուն, մշակույթը ու սովորությունները պահպանելոււ համար: Պատմության ընթացքում տարբեր ժամանակներում մարդիկ ազատությունը տարբեր ձևով են պատկերացրել։ Բայց մի բան միշտ նույնն է մնացել՝ ազատությունը մեզ օգնել է չկորցնել մեր ազգը։

Հին ժամանակներում ազատությունը ավելի շատ կապված էր հայրենիքը պաշտպանելու հետ։ Մարդիկ հասկանում էին, որ եթե չունեն ազատ ապրելուն հնարավորություն, չեն կարող պահել իրենց լեզուն ու ավանդույթները։ Միջնադարում ազատության գաղափարը տեղափոխվեց նաև մշակույթի ու հոգևոր կյանքի մեջ։ Դպրոցները և եկեղեցին կարևոր էին, որովհետև օգնում էին պահպանել հայկական մտածողությունը։ Թեև քաղաքական սահմանափակումներ եղել են` մշակութային ազատությունը թույլ տվեց ազգին չկորչել։ Ավելի ուշ, XIX–XX դարերում, ազատության գաղափարը արդեն դարձավ ազգային վերածննդի հիմնական ուժը։ Այսօր էլ ազատությունը մեր ինքնության պահպաման կարևոր հիմքերից է։

Այսպիսով` տարբեր դարերում ազատության իմաստը կարող էր փոխվել, բայց նրա նշանակությունը՝ ոչ։ Արժեքների, լեզվի ու մշակույթի պահպանումը միշտ կապվել է ազատ ապրելու իրավունքի հետ։ Հիմա էլ ազատությունը մեզ պահում է միավորված և ուժեղ։ Նաև հիշեցնում, որ ինքնությունը պահպանելը կախված է հենց մեր ընտրություններից ու վերաբերմունքից։

1)Լուծեք անհավասարումների համակարգը․

Լուծում չունի

Լուծում չունի

X E(-6;-2)U(1;3)

X E(-3;4)

2)Լուծեք անհավասարումների համակարգը․

X E (-7;-3)

Լուծում չունի

X E (-oo;-2)U(2;5)

X E(-4;-3)U(-2;3

3)Լուծեք անհավասարումների համախումբը․

X E(-oo;-1)U(3;oo)

X E(-oo;0)U(1/2;oo)

X € (-oo;4/11)U(1;oo)

1. Опишите условия жизни мальчика. Какую роль в его трагедии играет равнодушие большого города?
   • 
     Мальчик живёт в крайней нищете: он голоден, плохо одет, без дома и защиты. Его мать больна и умирает, помощи ждать неоткуда. Большой город в рассказе — равнодушный и жестокий: люди спешат по своим делам, никто не замечает страдающего ребёнка. Именно это безразличие усиливает трагедию — мальчик погибает не только от холода, но и от человеческой черствости.

2. Какова функция образов, которые мальчик видит на улице: нарядная ёлка в доме, дамы, прохожие? Почему он их видит, но не может стать их частью?

Образы нарядной ёлки, богатых дам, счастливых людей показывают контраст между «праздничной» жизнью общества и бедственным положением мальчика. Он видит этот мир, но не может в него войти, потому что он для него закрыт — социально и духовно. Эти образы подчёркивают его одиночество и отчуждение: праздник существует, но не для всех.

3. Почему мальчик, замерзая, сначала видит свою мать, а затем — Ёлку Христа? Что символизируют эти видения?

Сначала мальчик видит мать, потому что она — его последняя земная опора, символ любви и защиты. Затем появляется Ёлка Христа — образ небесного утешения и справедливости. Эти видения символизируют переход от земных страданий к духовному спасению, которого мальчик не получил в реальной жизни.

4. В чём заключается критика «сытого» и «праздничного»общества, которую Достоевский вкладывает в рассказ?

Достоевский обличает общество, которое празднует Рождество, но забывает о милосердии. Люди украшают ёлки, говорят о добре, но проходят мимо умирающего ребёнка. Автор показывает лицемерие такого общества: внешнее благополучие скрывает внутреннюю нравственную пустоту.

5. Какова главная авторская мысль? Что Достоевский хотел сказать читателю этим рассказом?

Главная мысль рассказа — призыв к состраданию и ответственности за ближнего. Достоевский хочет сказать, что равнодушие убивает не меньше бедности, а истинное христианство — это не праздник, а живая любовь к человеку, особенно к слабому и беззащитному.

Сопоставление (Дополнительно)

1. Сравните образ и судьбу мальчика с образом Девочки со спичками Андерсена. В чём сходство их социального положения и финала?
2. 
   оба ребёнка бедны и одиноки;
   общество их не замечает;
   финал трагичен;
   перед смертью они видят утешительные видения.
   
   
   Оба автора показывают жестокость социального мира и духовную чистоту детей.
3. Чем «Мальчик у Христа на ёлке» отличается от традиционных, «счастливых» рождественских рассказов (например, О. Генри)?

В традиционных рождественских рассказах (например, у О. Генри) обычно есть счастливый финал и надежда на чудо в реальной жизни. У Достоевского чуда на земле не происходит. Его рассказ — не утешение, а нравственный упрёк читателю, заставляющий задуматься о личной ответственности за чужую боль.

Հայաստանի հանրապետությունը հենց այդպես չի ծնվել: Երկար տարիների ընթացքում Հայաստանը տառապել է` մայիսյան հերոսամարտը, առաջին համաշխարհայինը, հայոց ցեղասպանությունը և այլ մղծավանջ բաներ: Չնայած այդ բոլոր տառապանքներին` հայաստանը ի վերջո կարողացավ անկախանալ, և ունենալ իր առաջին հանրապետությունը: Հայաստանը անկախացել է 1918 թվականին, բայց այն երկար չի տևել և անկում է ապրել 1920 թվականին: Չնայած որ այն տևեց ընդհամենը երկու տարի` հայերը դրանից մեծ փորձ քաղեցին:

Առաջին Հանրապետության տարիները թեև կարճ էին, բայց շատ կարևոր ձեռքբերումներ ունեցան: Հայ ժողովուրդը պետք է միաժամանակ կառուցեր պետություն, ստեղծեր օրենքների համակարգ, կազմակերպեր կրթական ու առողջապահական ոլորտները և ամրապնդեր բանակը: Հենց այդ փոքր ժամանակահատվածում հայերը սկսեցին հասկանալ, թե ինչ է նշանակում ղեկավարել սեփական երկիրը, ինչ պատասխանատվություններ են կապված դրա հետ, ինչպես պաշտպանել սահմանները և կապ պահել միջազգային աշխարհին: Առաջին Հանրապետության տարիները նաև ցույց տվեցին, որ նույնիսկ ամենադժվար պայմաններում հայ ժողովուրդը կարող է միասնաբար աշխատել, համախմբվել ու պահպանել իր ինքնությունը:

Այսպիսով` չնայած անկմանը, առաջին Հանրապետության փորձը հետագայում մեծ ազդեցություն ունեցավ նորանկախ Հայաստանի վրա: 1991 թվականին անկախությունը վերականգնելու պահին հայ ժողովուրդը հիշեց անցյալ փորձի դասերը՝ ինչպես ստեղծել պետական կառույցներ, հզորացնել բանակը և զարգացնել արտաքին քաղաքականությունը: Առաջին Հանրապետության ժառանգությունը դարձել է ոչ միայն պատմական հիշողություն, այլ նաև ուղղորդող ուժ՝ հաստատելու Հայաստանի Հանրապետության ինքնիշխանությունը, պահպանելու մշակույթն ու կրթությունը, ամրապնդելու ժողովրդավարությունը և սովորեցնելու ազգին համախմբվել, պայքարել ու արժեքավոր դասեր քաղել, որոնք այսօր էլ հիմք են Հայաստանի զարգացման համար:

Առաջադրանքներ․

Խնդիրների պայմաններում C ուղիղ անկյունով և CH բարձրությունով ABC ուղղանկյուն եռանկյան տարրերի համար օգտագործված են հետևյալ նշանակումները. BC = a, AB = c, AC = b, CH = h, AH = b_c, BH = a_c :

1)Գտեք՝ 
ա) h–ը, a–ն և b–ն, եթե b_c = 25 , a_c = 16

h=20

a=4v41

b=5v51
բ) h — ը, a–ն և b-ն, եթե b_c = 36, a_c = 64 

h=48

a=80

b=60
գ) a-ն, c-ն և a_c — ն, եթե b = 12, b_c = 6

a=12v2

c=24

ac=12
դ) b-ն, c-ն և b_c — ն, եթե a = 8, a_c = 4 

c=16

h=4v4

b=8v3
ե) h–ը, b–ն, a_c — ն և b_c — ն եթե a = 6, c = 9

b=3v5

ac=4

bc=9

h=2v5

2)Ուղղանկյուն եռանկյան էջերը հարաբերում են, ինչպես 3 : 4, իսկ ներքնաձիգը հավասար է 50 մմ։ Գտեք այն հատվածները, որոնց տրոհվում է ներքնաձիգը ուղիղ անկյան գագաթից տարված բարձրությունով։

ac=18

bc=50-18=32

3)BD հատվածը ABC եռանկյան կիսորդն է։ ա) Գտեք AB–ն, եթե BC = 9սմ, AD = 7,5 սմ, DC = 4,5 սմ։ բ) Գտեք DC–ն, եթե AB = 30 սմ, AD = 20սմ, BD = 16սմ և <BDC = <C։

AB=15

DC=32/3

4)AD հատվածը ABC եռանկյան կիսորդն է։ Գտեք BD–ն և DC–ն, եթե AB = 14 սմ, BC = 20 սմ, AC = 21 սմ։

CD=12

DB=8