Տնայի .
Ո՞րն է «ավելորդ» տարրը’ C, Si,Ti Ge
2. .Լրացրե՛ք հետևյալ աղյուսակը.
V խումբ
Գլխավոր ենթախումբ
1.V
2.Nb
3.Ta
4.Db
Երկրորդական ենթախումբ
1. N
2.P
3.As
4.Sb
5. Bi
3. Հաշվե՛ք, նյութի՝ MgO հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը և նյութի բաղադրության մեջ առկա տարրերի զանգվածային բաժինները:
Mr=(MgO)=Ar(Mg)+Ar(O)=24+16=40
w(Mg)=24•1/40•100=60
w(O)=16•1/40•100=40
1.Գրավոր մեկնաբանեք հատվածները.
Ա. Առաջ Մութ աշխարհն էլ է եղել մեզանից մոտիկ,– ասում էր Գյուլնազ տատը։– Պատահել է, որ աղջկերքն իլիկ մանելիս՝ հանկարծ թելը կտրվել է, և իլիկը մի հորի միջով ընկել է Մութ աշխարհը։ Եթե իլիկ մանող աղջիկը մի բարի աղջիկ է եղել, Ներքի աշխարհի բարի պառավները նրա իլիկը վեր նետելով՝ ետ են դարձրել նրան։ Բայց հիմա Ներքի աշխարհն էլ է հեռացել մեզանից»։
-Գյուլնազ տատիկի պատմած հեքիաթում Լույս (Վերին) և Մութ (Ներքին) աշխարհները բնութագրում են բարին և չարը։ Առաջներում չար մարդկանց մոտ էլ կարող էին լինել կյանքի փորձ ունեցող մեծահասակ մարդիկ, որոնք նույնպես կարող էին բարիություն անել, սակայն այժմ բարու և չարի միջև պատնեշը խիստ խորացել է։
Բ. «Հին ժամանակներում, ճշմարիտ է, Ներքի և Վերին աշխարհների մեջ սերտ հարաբերություն է եղել, բայց հետո մեր մեղքիցն է եղել, թե պատահմամբ՝ մեր աշխարհը ցածրացել է, առաջ՝ քիչ, և հետո՝ շատ։ Լսած ենք, որ մեր հեռացած ժամանակն էլ մի սանդուղք է եղել, և այդ սանդուղքով արդար մարդիկը վեր բարձրանալիս և վայր իջնելիս են եղել, բայց հիմա այդ սանդուղքն աներևութացել է, էլ չի երևում…»:
-Գյուլնազ տատիկի պատմած հեքիաթը բարու և չարի մասին է: հեքիաթում բարի կերպար են հանդիսանում Գյուլնազ տատիկը, երեխաները, Գուրգենը, թագավորը, թագավորի աղջիկը, Զմրուխտ աղավնին, նրա ձագուկները։ Իսկ չար մարդիկ են Գուրգենի եղբայրները, դևը, վիշապը։ Հեքիաթում միշտ բարին հաղթում է չարին։
2. Գրե՛ք ձեր կարծիքը հեքիաթի վերաբերյալ:
-հին ժամանակներում Վերին և Ներքին աշխարհների միջև չնայած սերտ կապ է եղել բարի մարդկանց միջոցով, սակայն չար մարդիկ այդ կապը կտրել են, և այժմ բարու ու չարի միջև պատնեշը խիստ խորացել է։
1 . Տեքստերում մի անգամ տեղադրի՛ր փակագծերի առաջին բանաձևերը, մյուս անգամ՝ երկրորդները: Գտի՛ր ստացված տեքստերի տարբերությունը:
Երբ քամին (դադարում էր, դադարել էր), ալիքները (դառնում էին, դարձել էին) ավելի սահուն ու զառիկող, նրանց բարձրությունը (փոքրանում էր, փոքրացել էր): Այդ փոփոխությունները (կատարվում էին, կատարվել էին) աստիճանաբար, և ծփանք դարձած ալիքները (շարունակում էին, շարունակել էին) իրեց ընթացքը մինչև ափ հասնելը:
Երբ քամին դադարում էր ալիքները դառնում էին ավելի սահուն ու զառիկող, նրանց բարձրությունը փոքրանում էր: Այդ փոփոխությունները կատարվում էին աստիճանաբար, և ծփանք դարձած ալիքները շարունակում էին իրեց ընթացքը մինչև ափ հասնելը:
Ներկա ժամանակ
Երբ քամին դադարել էր, ալիքները դարձել էին ավելի սահուն ու զառիկող, նրանց բարձրությունը փոքրացել էր: Այդ փոփոխությունները կատարվել աստիճանաբար, և ծփանք դարձած ալիքները շարունակել էին իրեց ընթացքը մինչև ափ հասնելը:
Անցյալ ժամանակ
2. Համեմատի՛ր տրված նախադասությունների բայերը և գտի՛ր տարբերությունները:
Փորձելով ամեն ինչ պարզելու են, ու հանգիստ խղճով առաջ ենք գնալու:սահմանական եղանակ
Փորձելով ամեն ինչ պարզեն, ու հանգիստ խղճով առաջ գնանք:-ըղձական եղանակ
Եթե ոչինչ չխանգարի, փորձելով ամեն ինչ կպարզեն, ու հանգիստ խղճով առաջ կգնանք:-ենթադրական եղանակ
Փորձելով ամեն ինչ պիտի պարզեն, ու պիտի առաջ գնանք, ուրիշ ելք չունենք:-հարկադրական եղանակ
Փորձելով ամեն ինչ պարզե՛ք ու հանգիստ խղճով առաջ գնացե՛ք:-հրամայական եղանակ
3. Ո՞ր բառերի միջոցով է արտահայտվում խոսողի վերաբերմունքը (եղանակավորում նախադասությունը, ընդգծեք ):
Այնպես լինի, որ ինքը կարողանա խուսափել այդ հանդիպումից:
Պիտի գնա ու արևի մասին պաատմի աշխարհին:
Եթե մարդկանց ու մեքենաների աղմուկը չլինի, ամեն առավոտ կլսեք ջութակի ձայնը:
Գոնե կարողացա խուսափել այդ հանդիպումից:
Անշուշտ գալու է և անպայման ամեն ինչ պատմելու է:
Ամեն առավոտ երևի լսում եք ջութակի ձայնը:
Հարցեր.
Կալիումը (K) փափուկ մետաղ է, որը կարելի է կտրել դանակով:
ա) Ներկայացրո՛ւ մետաղներին բնորոշ մեկ ֆիզիկական հատկություն:
բ) Պարբերական համակարգի ո՞ր խմբին է պատկանում K տարրը:
2.
Ո՞րն է հինգերորդ «ավելորդ» տարրը’ Be, Sr, Zn, Mg, Ca:
3.Լրացրե՛ք հետևյալ աղյուսակը.
II խումբ
Գլխավոր ենթախումբ
1. Be’ բերիլիում
2.Mg’ Մագնեզիում
3.Ca’ Կալցիում
4. Sr’ Ստրոնցիում
5.Ba’ Բարիում
6.Ra’Ռադիում
Երկրորդական ենթախումբ
1. Zn’ ցինկ
2.Cd’ Կադմիում
3.Hg’ Սնդիկ
4•
Հաշվե՛ք, նյութի՝ C3H8 հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը և նյութերի բաղադրության մեջ առկա տարրերի զանգվածային բաժինները
Կարդում ենք Չարենց
Հնչում են օրերը, կանչում են,
Օրերը – կարմիր ու բոսոր.
Օրերը ղողանջ ու հնչյուն են,
Զնգում են՝ հրե ու հզոր:
Ու սիրտս զնգում է, զնգում է,
Թռչում է՝ կրակ է ու բոց.
Լսո՞ւմ ես սրտի իմ զնգունը,
Լսո՞ւմ ես, լսո՞ւմ ես, թե ոչ…
Կրա՛կ կա սրտիս մեջ, կրա՛կ կա,
Հրդեհ է՝ վառվում է հրկեզ.
Ալիքը, կուզեմ, որ արա՛գ գա –
Անդարձ է կարոտը երգիս:
Կուզեմ, որ կյանքի մեջ գալիք այն
Երգերս զնգան ու հնչեն
– Կուզեմ, որ լսե, ա՜խ, գալիքը
Երգերս այս վառ ու հնչեղ…
1. Բացատրի՛ր բառերը՝ բոսոր,ղողանջ, հրե, բոց, գալիք։
բոսոր ածական Վարդակարմիր, արիւնագոյն:
ղօղանջ գոյական Զանգակներու հնչիւն՝ զարկ, զնգոց:
բոց գոյական Հուր, կրակ:
գալիք գոյական Ապագայ, ըլլալիք:
2. Ի՞նչ գույն է փոխանցում բանաստեղծությունը։ Դո՛ւրս գրիր գույն արտահայտող բառերը։
Օրերը-կարմիր ու բոսոր
3. Ի՞նչ տրամադրություն, զգացում է փոխանցում բանաստեղծությունը։
Տխուր
4. Փորձ՛ր մեկնաբանել բանաստեղծությունը
Ընտրել վերնագրերից մեկը և գրել շարադրություն՝
Ինձ նամակ եկավ․ այն ուներ շա՜տ հին տեսք։ Երբ ես բացեցի նամակը, տեսա որ ինձ հրավիրում էին սրճարան։ Բայց նամակում կար մի շատ տարորինակ բան։ Այնտեղ գրված էր “հազար ինննըհարյուր հիսունվեց” թվականը։ Քիչ անց ես ցույց տվեցի այն իմ պապիկին, և նա ասաց․
-Օօ՜օ․․․․
-Ին՞չ
-Սա նման է այն նամակին, որն ինձ ողղարկել է իմ հի՜ն ընկեր Սարգիսը
-Ո՞վ է նա․
-Ավելի լավ է չիմանաս․․․․
-Բայց ինչու՞․
-Նա շատ վատ մարդ է եղել․
֊Իսկ ինչ է արել նա․
֊Սպանել է ավելի քան հազար մարդու․․․
-Իսկ ինչու՞․
֊Նախանձությունից դրդված։
Մի պահ դադարից հետո պապիկս ասաց, որ ողջ մնացածներից մեկը՝ Ալան անունով, սպանել է Սարգսի ամենալավ ընկերոջը և կնոջը։
Այդ դեպքից հետո Ալանը շատ էր բարկացել ու տխրել, և նա կոպտում էր բոլորին, ով բառկացնում էր իրեն, շարունակեց պապիկս։
-Օհօ՜․․․
֊Իսկ դու գնացի՞ր այդ սրճարան, ասաց պապիկս․
-Այո իհարկե։ Երբ նա ինձ ողղարկել էր այդ նամակը, դեռ սպանություններ չէին եղել։
Մոտ մեկ ժամից հնչեց դռան զանգը․․․
-Ո՞վ կառող է լինել․
-Չգիտեմ։
Նրանք գնացին դուռը բացելու։
-Դե ինչ, չէ՞իք սպասում, ասաց Սարգիսը։
Պապիկս շատ զարմացավ այդ մարդուն տեսնելիս․․․
-Պապիկ, ո՞վ է այս մարդը․
֊Սարգիսն է, ասաց պապիկս շշուկով, Հիտլեր ընկերս է։
֊Ինչ Հիտլեր․
֊Այո տղաս, Հիտլեր ընկերս, ինչ՞ու ես զարմացած նայոււմ ինձ․
-Ես կարծում էի Հիտլերը վաղուց մահացծ է․
֊Ոչ տղաս, մի կարծիր որ ես գժվել եմ, ես ասում եմ ճշմարտությունը։
Եվ առանց վարանելու հանեց ատռճանակը և տեղում գնդակահառեց իռ հին ընկեր Սառգիս֊Հիտլերին։
Դալլաքյան Մարիամ👼 