Category: Դասեր

Ուրվագծային քարտեզի վրա նշել հարավ-արևմտյան Ասիայի երկրները և այդ երկրների ափերը ողողող ջրային ավազանները:

Ինչպիսին է Հարավ-արևմտյան Ասիայի աշխարհագրական դիրքը

Հարավարևմտյան Ասիան շրջապատված է Միջերկրական, Արաբական, Կարմիր, Սև և Կասպից ծովերով, ինչպես նաև Ադենի, Օմանի և Պարսից ծոցերով։ Այն ներառում է Փոքրասիական և Արաբական թերակղզիները, Հայկական լեռնաշխարհը և Իրանական բարձրավանդակը։ Պատմաաշխարհագրական առումով այս տարածաշրջանին դասվում են նաև Կովկասի պետությունները։ Այստեղ է գտնվում նաև հայ ժողովրդի բնօրանը՝ Հայաստանը։

Որոնք են հարավ-արևմտյան Ասիայի տնտեսական զարգացման խոչընդոտներն ու խթանիչները

Հարավարևմտյան Ասիայի զարգացման նախադրյալներն են հարուստ բնական ռեսուրսները, ջրային ավազանները և բարենպաստ աշխարհագրական դիրքը։ Սակայն տարածաշրջանի առաջընթացին խոչընդոտում են շարունակական կոնֆլիկտները և որոշ չափով կլիմայական պայմանները։
Ինչով է պայմանավորված հարավ-արևմտյան Ասիայի մի շարք երկրներում տղամարդկանց մեծ թիվը

Տարածաշրջանի բնակչության սեռային կազմում գերակշռում են տղամարդիկ, բացառությամբ Հարավային Կովկասի երեք երկրների՝ Հայաստանի, Վրաստանի և Ադրբեջանի։ Տղամարդկանց գերակշռությունը նկատելի է ոչ միայն Հարավարևմտյան Ասիայում, այլև ամբողջ աշխարհում, հատկապես Քաթարում, Քուվեյթում և ԱՄԷ-ում։
Ինչ դեր ունի հարավ-արևմտյան Ասիան ամողջ աշխարհում

Հարավարևմտյան Ասիան արտահանում է նավթ, գազ, օգտակար հանածոներ, բուսաբուծական և անասնապահական արտադրանք, գործվածքներ և տնային արտադրանք։ Այն ունի լայն տնտեսական կապեր այլ երկրների հետ։ Տարածաշրջանը հարուստ է նավթով, գազով և ջրային ավազաններով, ինչը նրան կարևոր դեր է տալիս համաշխարհային տնտեսությունում։

Fatum
Կախարդական մի շղթա կա երկնքում՝
Աներևույթ, որպես ցավը խոր հոգու.
Իջնում է նա հուշիկ, որպես իրիկուն,
Օղակելով լույս աստղերը մեկ֊մեկու։
Մեղմ գիշերի գեղագանգուր երազում՝
Այն աստղերը, որպես մոմեր սրբազան,
Առկայծում են կարոտագին, երազուն՝
Հավերժաբար իրար կապված և բաժան։
Ես ու դու էլ շղթայված ենք իրարու.
Կարոտավառ երազում ենք միշտ իրար,
Միշտ իրար հետ, բայց միշտ բաժան և հեռու,
Աստղերի պես և՛ հարազատ, և՛ օտար…
1. Բացատրի՛ր բառերը՝ աներևույթ-չերևացող, առկայծել,-լուսավորել կարոտագին-կարոտով լի, կարոտավառ-կարոտից վառվող: 

2. Բանաստեղծությունից գտի՛ր համեմատություններ: 

Այն աստղերը, որպես մոմեր սրբազան

Աներևույթ, որպես ցավը խոր հոգու.

Աստղերի պես և՛ հարազատ, և՛ օտար…

Իջնում է նա հուշիկ, որպես իրիկուն։

3. Գրավոր վերլուծել բանաստեղծությունը, ի՞նչ է ներկայացված: 

Այս բանաստեղծությունը ներկայացնում է աստղերը և երկինքը որը համեմատում է մոմի հետ իսկ հետո ներկայացնում է իր սերը ում հետ հոգեպեսնկապված։

4. Ի՞նչ է նշանակում fatum, նայեք բառարաններում, համացանցում: 

Fatum բառը լատիներեն բառ է, որը նշանակում է ճակատագիր

5. Գրի՛ր շարադրություն վերնագրերից մեկով ՝ ,,Միշտ իրար հետ, բայց միշտ բաժան, հեռու,, ,  ,,Իջնում է հուշիկ,, : 

У меня большая семья из шести человек: я, мама, папа, старшая сестра, бабушка и дедушка. Мы живем все вместе с собакой Бимом и кошкой Муркой в большом доме в деревне. Мой папа встает раньше всех, потому что ему рано на работу. Он работает доктором. Обычно бабушка готовит нам завтрак. Я обожаю овсяную кашу, а моя сестра Аня – блины.

После завтрака мы собираемся и идем в школу. Моя сестра учится в пятом классе, а я – во втором. Мы любим учиться и играть с друзьями. Больше всего я люблю географию. Когда мы приходим домой из школы, мы смотрим телевизор, а потом ужинаем и делаем уроки. Иногда мы помогаем бабушке и маме в огороде, где они выращивают овощи и фрукты.

Աղբյուր

Թարգմանություն

Ես վեց հոգուց բաղկացած մեծ ընտանիք ունեմ  ես, Մայրիկը, հայրիկը, մեծ քույրը, տատիկն ու պապիկը: Մենք բոլորս ապրում ենք Բիմ շան և Մուչկա կատվի հետ միասին գյուղի մեծ տանը։ Հայրս բոլորից շոիտ է վեր կենում, քանի որ շուտ է աշխատանքի համար: Նա աշխատում է որպես բժիշկ: Սովորաբար տատիկը մեզ նախաճաշ է պատրաստում։ Ես սիրում եմ Վարսակի ալյուր, իսկ քույրս ՝ Անյան, նրբաբլիթներ։

Նախաճաշից հետո մենք հավաքվում ենք և գնում դպրոց: Քույրս սովորում է հինգերորդ դասարանում, իսկ ես ՝ երկրորդ ։  Մենք սիրում ենք սովորել և խաղալ ընկերների հետ: Ամենից շատ ես սիրում եմ աշխարհագրությունը։ Երբ դպրոցից տուն ենք գալիս, հեռուստացույց ենք դիտում, հետո ճաշում և տնային աշխատանքները անում: Երբեմն մենք օգնում ենք տատիկին և մայրիկին պարտեզում, որտեղ նրանք բանջարեղեն և մրգեր են աճեցնում:

Գծագրերում գտնե՛լ ABC անկյունը․

UABC=120°

UAC=360-120=240

<ABC=240/2=120

<CBD=180/2=90

<ABC=120-90=30

UABC=2•50=100

UAD=360-100=260

<ABC=260/2=130

<DBC=180/2=90

<ABC=30+90=120

UCB=30•2=60

U CDA=180-60=120

<ABC=120/2=60

2)Գծագրերում գտնել x աղեղը․

U x=180-(15+30)=135

U x=360-90=270

3)Գծագրերում գտնել x անկյունը․

MON=180

ON=180-78=102

180-102=78

78/2=39

U MK=360-(124+180)=56

<MNK=28

4)Գտնել անհայտ անկյունները․

U AC=180°

<ABC=90

<BAC=180-(37+90)=53

Սննդի բաղադրամասերը և դրանց նշանակությունըՍնման նշանակությունը: Օրգանիզմի բջիջների կենսագործունեության ընթացքում օգտագործվում է էներգիա, որն առաջանում է օրգանական նյութերի քայքայման ժամանակ: Այդ էներգիան պարփակված է սննդամթերքում` հաց, միս, կաթ, ձու, կարագ, մրգեր, բանջարեղեն: Սննդամթերքում են գտնվում հիմնական սննդանյութերը` սպիտակուցները, ճարպերը, ածխաջրերը, հանքային աղերը, ջուրը, վիտամինները: Ջուրը, հանքային աղերը և վիտամինները յուրացվում են օրգանիզմի կողմից ճիշտ նույն վիճակում, ինչպիսին կան բնական պայմաններում:

Ճարպերը, սպիտակուցներն ու ածխաջրերը համարվում են բարդ օրգանական միացություններ: Դրանք խոշոր մոլեկուլներ են, ուստի անկարող են անցնել մարսողական խողովակի պատերից արյան մեջ: Այդ պատճառով նրանք ենթարկվում են մեխանիկական և քիմիական մշակման և ապա նոր դառնում մատչելի յուրացման համար:Այն բոլոր գործընթացների ամբողջությունը, որոնց միջոցով սննդանյութերը ենթարկվում են մեխանիկական և քիմիական մշակման ու դառնում են մատչելի աղիներից արյան մեջ ներծծվելու համար, կոչվում է մարսողություն:Սննդի բաղադրամասերը և դրանց նշանակությունը: Սննդանյութերը կարող են լինել բուսական և կենդանական ծագման: Լիարժեք սնունդը պետք է պարունակի երկու ծագման սնունդն էլ:Հայտնի է, որ մարդու մարմինը միջին հաշվով պարունակում է մոտ 15−20% սպիտակուցներ, 60−65% ջուր, 0,6% ածխաջրեր, 19% ճարպ, 5,8% աղեր: Այդ նյութերը կատարում են տարբեր գործառույթներ և մշտապես պետք է լրացվեն ընդունած սննդանյութերի միջոցով: Սպիտակուցներով առավել հարուստ են կաթնամթերքը, ձկնեղենը, ընդեղենը, ընկույզը:Սպիտակուցներով հարուստ սննդամթերք.

Տխրություն

Սահուն քայլերով, աննշմար, որպես քնքուշ մութի թև,

Մի ըստվեր անցավ ծաղիկ ու կանաչ մեղմիվ շոյելով.
Իրիկնաժամին թփերն օրորող հովի պես թեթև
Մի ուրու անցավ, մի գունատ աղջիկ ճերմակ շորերով…
Արձակ դաշտերի ամայության մեջ նա մեղմ շշնջաց,
Կարծես թե սիրո քնքուշ խոսք ասաց նիրհող դաշտերին.—
Ծաղիկների մեջ այդ անուրջ կույսի շշուկը մնաց
Եվ ծաղիկները այդ սուրբ շշուկով իմ սիրտը լցրին…

• Անծանոթ բառերը դուրս գրի՛ր և բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր:

նիրհող-կիսաքնած, ուրու-ուրվական։

• Դուրս գրի՛ր համեմատությունները:

Իրիկնաժամին թփերն օրորող հովի պես թեթև

Սահուն քայլերով, աննշմար, որպես քնքուշ մութի թև,

• Ո՞ր բառն է ավելի հարազատ բանաստեղծության ոգուն՝ ստվե՞րը, ուրո՞ւն, թե՞ աղջիկը:

Կարծում եմ ուրուն, քանի որ այն համապատասխանում է բանաստեղծության որոշ չափով առեղծվածային և լուռ լինելուն:

• Բանաստեղծական ո՞ր պատկերն է իր մեջ խտացնում ընդհանուր տրամադրությունը:

Ծաղիկների և շշուկի պատկերը իր մեջ ներառում է “հեղինակի” տրամադրությունը

• Ցույց տուր բանաստեղծության կապը վերնագրի՛ հետ:

Վերնագիրը ցույց է տալիս այն զգացողությունները, որոնք միառժամանակ սեր ու կարոտ են առաջացնում, և հենց այդպես ստեղծում են այդ մթնոլորտը:

• Ինքդ վերնագրի՛ր բանաստեղծությունը:

Լույսն էր մեռնում, օրը մթնում.
Մութը տնից տուն էր մտնում.
Ես տեսա քեզ իմ ճամփի մոտ,
Իմ մտերի՛մ, իմ անծանո՛թ։

Աղբյուրն անուշ հեքիաթի պես
Իր լույս երգով ժպտում էր մեզ.
Դու մոտեցար մեղմ, համրաքայլ,
Որպես քնքուշ իրիկվա փայլ։

Անակնկալ բախտի նըման,
Հայտնվեցիր պայծառ-անձայն.
Անջատվեցինք համր ու հանդարտ,
Կյանքի ճամփին մի ակնթա՜րթ…

Մեկնաբանություն

Վահան Տերյանի «Անծանոթ աղջկան» բանաստեղծությունը մի կարճատև, բայց հեշտ հիշվող հանդիպման մասին է։ Աղջիկը նման է երազի Գաղտնախորհուրդ, նուրբ ու անցողիկ։ Նրանք առանց խոսքի մոտենում են իրար, հետո նույն ձևի էլ լուռ բաժանվում իրարից։ Այդ  մի պահը, նույնիսկ կարճ, մնում է որպես լուսավոր հիշողություն թեթև տխրության ու կախարդական զգացողուփյան հետ։