Category: Դասեր

7-րդ դասարանի դասագրքից պատրաստել նյութեր բոլորով հետաքրքիր նյութեր Արքիմեդի կյանքից և գործունեությունից, ծանոթանալ էջ 150-ի և 160-ի հետաքրքիր է իմանալ բաժնի թեմաներին, էջ 158-ի և 161 էջի թեմաների վերաբերյալ:

1.ինչ է նշանակում «ֆիզիկա» բառը               

Ֆիզիկան դա բնական գիտություն է որն ուսումնասիրում է բնության օրենքները, բացատրում դրանց դրսևորմները

2.որն է ֆիզիկայի հիմնական խնդիրը

Ֆիզիկայի հիմնական խնդիրը շրջակա միջավայրը եվ այնտեղ տեղի ունեցող երևույթներ բացատրելն է

3.ինչ է ուսումնասիրում ֆիզիկան

Ֆիզիկան ուսումնասիրում է բնության երևույթները, միմյանց կապող օրենքները, բացատրում երևույթների կապերն ու պատճառները

4.քննարկել  ինչ է բնությունը

Բնությունը մեզ շրջապատող միջավայրն է բացի նրանցից որոնք ստեղծվել են մարդու կողմից

5.ինչ ես հասկանում բնության երևույթ ասելով

բնության երևույթներն առաջանում են բնական միջավայրում։ Այդ երևույթներից են քամին, ամպրոպե, ծիածանը, կարկուտը, երկրաշարժը և այլն

6.ինչ է նյութը։

Այն ամենը ինչ մենք տեսնում ենք մեր շուրջը կոչվում է նյութ։ Այն կառուցված է ատոմներից։

7.թվարկել ֆիզիկական երևույթների տեսակներըխ

Սառույցի հավելը, ջրի գոլորշիացումը,  անձրևը, ձյունը, կայծակը և այլն։

8.ինչ է ֆիզիկական մարմինը:

Մեր շրջապատող բոլոր առարկաները ֆիզիկական մարմիններ են։ Ֆիզիկական մարմինները կազմված են նյութերից։ Ֆիզիկական մարմինը ունի ծավալ և զանգված։

9.:Բերեք օրինակներ:

Բաժակ, ապակի, աթոռ, գիրք, մատիտ, գրիչ, հեռուստացույց և այլն

10.ինչ է մատերիան

Մատերիան  համասեռ նյութ է և համարվում է ֆիզիկայի հիմնական հասկացողություններից մեկը։ Այն ժամանակի և տարած պարունակության բազմություն է։

11.ինչպես ենք գիտելիքներ ձեռք բերում բնության երևույթների մասին

Բնության երևույթների մասին գիտելիք ենք ձեռք բերում փորձերի և դիտումների շնորհիվ։

12.ինչ է փորձը և ինչով է այն տարբերվում դիտումից

Ի տարբերություն դիտումների փորձով կարելի է մի քանի անգամ ուսումնասիրել երևույթն ու տարբեր չափումներ կատարել։

13Ինչ է վարկածը։Ինչ է օրենքը։

Վարկածը ուսումնասիրվող երևույթի մասին արված ենթադրությունն է, իսկ օրենքը բացահայտում է բնության տարբեր երևույթների մինչև կապերը և բացատրում դրանց պատճառները։

14..Ինչ է նշանակում չափել որևէ ֆիզիկական մեծություն:

Ֆիզիկական մեծություն նշանակում է այն համեմատել նույնատիպ մեծության հետ

15.Երկարության հիմնական և այլ  միավորները:Չափման գործիք

Հաստատված է Միավորների միջազգային համակարգ։ Երկարության  չափման միավորն է մետրը, ժամանակին վայրկյանը, զանգվածին կիլոգրամը։

Այն սարքը որով չափում ենք ֆիզիկական մեծությունը և ստանում թվային արժեք կոչվում է չափման գործիք։

17.Ինչ է չափիչ սարքի սանդղակ

Սանդղակ է կոչվում չափիչ գործիքների վրա նշված  բաժանումների գծիկները և նրանց մոտ գրված թվերը միասին

18․Որն է չափիչ սարքի չափման սահմանը

Չափից սարքի սանդղակի ամենամեծ արժեքը կոչվում է սարքի չափման սահման,

19․Ինչն են անվանում սանդղակի բաժամնման արժեք

Սանդղակի բաժանման արժեքը 2 հարևան գծիկների հեռավորությունն է

20.Ինչից է կախված չափման սխալը

Չափումների ընթացքում թույլատրելի անճշտությունը նա չափանիշ սխալն է

21.Ինչն են անվանում մեխանիկական շարժում

Մեխանիկական շարժումը որոշակի ժամանակահատվածում մարմնի դիրքի փոփոխությունն է այլ մարմինների նկատմամբ

22.որ մարմինն են անվանում հաշվարկման մարմին

Հաշվարկման մարմին կոչվում է այն մարմինը, որի նկատմամբ դիտարկվում են այլ  մարմինների դիրքերը

23.Ինչն են անվանում նյութական կետ

Այն մարմինը որի չափերը տվյալ պայմաններում կարելի է անտեսել կոչվում է նյութական կետ

24.Ինչն են անվանում շարժման հետագիծ

Շարժման հետագիծ անվանում են այն գիծը, որով շարժվում է այդ մարմինը

25.Ինչն են անվանում մարմնի անցած ճանապարհ

Մարմնի անցած ճանապարհը դա այն ճանապարհն է, որով անցել է նշված մարմինը,

26.Ինչով է տարբերվում հետագիծն անցած ճանապարհից:

Հետագիծը դա մարմնի մի տեղից մյուսը տեղափոխվելու շարժման գիծն է, իսկ հետագծի երկարությունը, որով մարմինը շարժվում է որոշ ժամանակահատվածում կոչվում է անցած ճանապարհ

27.Ո՞ր շարժումն է կոչվում հավասարաչափ:

Այն շարժումը, որի ընթացքում մարմինը  կամայական ժամանակահատվածներում անցնում է հավասար ճանապարհ կոչվում է հավասարության շարժում։

28․Ո՞ր մեծությունն է կոչվում հավասարաչափ շարժման արագություն ՝գրել բանաձևը

v=արագություն

s=անցած ճանապարհ

t=ժամանակ

v=s:t

29.Ի՞նչ միավորներով է չափվում արագությունը՝ՄՀ-ում

Միջազգային համակարգում արագության միավորն է մ/վրկ

30.Ինչպե՞ս որոշել հավասարաչափ շարժվող մարմնի անցած ճանապարհը,եթե հայտնի է նրա արագությունը ու շարժման ժամանակը,գրել բանաձևը

s=t•v

31.Ինչպե՞ս որոշել հավասարաչափ շարժման ժամանակը,եթե հայտնի են մարմնի արագությունն ու ճանապարհը,գրել բանաձևը:

t=s:v

32․Ինչպե՞ս է շարժվում մարմինը,եթե նրա վրա այլ մարմիններ չեն ազդում

Հավասարչափ

33․Ո՞ր երևույթն  է կոչվում իներցիա

Մարմնի հատկությունը`հանգստի վիճակը պահպանելու կամ ուղղագիծ համաչափ շարժվելու վիճակը շարունակելու, քանի դեռ որևէ արտաքին ուժ այդ վիճակից դրան չի հանում։

34․Մարմնի ո՞ր հատկությունն է կոչվում իներտություն

Իներտություն բառը նշանակում է անտարբերություն, չեզոքություն

35.Ո՞ր մեծությունն են անվանում մարմնի զանգված

Մարմանի զանգվածը դա մարմնի իներտության քանակական չափն է որը ՄՀ-ում

36.Ինչպե՞ս կարելի է չափել մարմնի զանգվածը

Մարմնի զանգվածը չափում են կշեռքով։ ՄՀ-ում զանգվածի չափման միավորն է մեկ կիլոգրամը

37.Ի՞նչ միավորներով է արտահայտվում զանգվածը

Զանգվածը արտահայտվում է տոննաով, ցենտներով, կիլոգրամով, գրամով և այլն։

38.Ի՞նչն է զանգվածի չափմանուժը, միավորների ՄՀ-ում

Միավորների ՄՀ-ում որպես զանգվածի միավոր է ընտրվել պլատինի և իրիդիումի համաձուլվածքից պատրաստված գլանաձև չափանմուշի զանգվածը: Այն պահվում է Փարիզի մերձակա Սևր քաղաքում՝ Չափերի և կշիռների միջազգային բյուրոյում: Զանգվածի այդ միավորն անվանում են կիլոգրամ: Մեծ ճշտությամբ 1կգ է նաև 4*C ջերմաստիճանում 1լ ծավալով թորած ջրի զանգվածը:

39.Ո՞ր մեծությունն է կոչվում նյութի խտություն

Նյութի խտություն կոչվում է այն ֆիզիկական մեծությունը, որը հավասար է մարմնի զանգվածի և ծավալի հարաբերության:

40.Ինչպե՞ս է որոշվում նյութի խտությունը(բանաձևը)

Զանգված=ծավալը•խտություն

41.Ի՞նչ միավորներով  է արտահայտվում նյութի խտությունը

ՄՀ-ում խտության միավորը 1կգ/մ3։

42.Ինչպե՞ս կարելի է հաշվել մարմնի ծավալը,եթե հայտնի են նրա զանգվածը և նրա խտությունը(բանաձևը)

43.Ինչպե՞ս կարելի է հաշվել մարմնի զանգվածը,եթե հայտնի են նրա ծավալը և նյութի խտությունը(բանաձևը):

Զանգվածը հաշվելու համար, պետք է գտնել ծավալի և խտության արտադրյալը:

Բանաձևը.
զանգված = խտություն • ծավալ
m = ρV

Ինչն են անվանում մեխանիկական շարժում

Հետևելով շարժվող մարմիններին` կարող ենք նկատել, որ դրանք ժամանակի ընթացքում փոխում են իրենց դիրքը շրջապատի մարմինների նկատմամբ, այսինքն` կատարում են որոշակի տեղափոխություն: Մարմինների այդպիսի տեղափոխությունն անվանում են մեխանիկական շարժում։

44.բերել մեխանիկական շարժման օրինակներ

Բիլիարդի գնդիկը փոխում է իր դիրքը սեղանի նկատմամբ, խնձորը փոխում է իր դիրքը ծառի նկատմամբ, մեքենայի շարժումը ծառերի նկատմամբ։

45.որ մարմինն են անվանում հաշվարկման մարմին

Այն մարմինը, որի նկատմամբ դիտարկվում է այլ մարմինների շարժումը, կոչվում է հաշվարկման մարմին

46.Ինչն են անվանում նյութական կետ

Այն մարմինը, որի չափերը տվյալ պայմաններում կարելի է անտեսել, կոչվում է նյութական կետ

47.Որ դեպքում մարմինը կարելի է համարել նյութական կետ,.որ դեպքում՝ոչ

Եթե մարմնի չափերը տվյալ պայմաններում կարելի է անտեսել, այդ կետը կարելի է համարել նյութական կետ: Իսկ եթե տվյալ պայմաններում չի կարելի է անտեսել մարմնի չափերը, այն չի համարվում նյութական կետ:

48.Ինչն են անվանում շարժման հետագիծ

Շարժման հետագիծ են անվանում այն գիծը, որով շարժվում է այդ մարմինը։ Մարմնի անցած ճանապարհը դա այն ճանապարհն է, որը անցել է նշված մարմինը։

49.Ինչն են անվանում մարմնի անցած ճանապարհ

Մարմնի անցած ճանապարհը դա այն ճանապարհն է, որը անցել է նշված մարմինը։

50.Ինչով է տարբերվում հետագիծն անցած ճանապարհից:

Հետագիծը դա գի՛ծն է, որով շարժվում է մարմինը, իսկ անցած ճանապարհը դա ճանապա՛րհն է որը անցել է այդ մարմինը։

(Без темы)

ԷԱ

1. Հակիրճ բնութագրե՛ք կովալենտային կապը:                                                               Կովալենտային կապ առաջանում է ոչ մետաղների ատոմների միջև:

2. Գծապատկերներով ներկայացրե՛ք ու պարզաբանե՛ք ֆտորաջրածնի (HF) մոլեկուլի առաջացումը: 

3. Ստորև ներկայացվածներից ընտրե՛ք այն միացությունները, որոնցում կովլենտային կապ է առկա.

NaF❌

Cl2 ✅

KBr ❌

HBr ✅

H2✅

 MgCl2 ❌

F2 ✅

4.Նշի՛ր կապի տեսակը: Հաշվի՛ր այդ միացությունների հարաբերական մոլեկուլային զանգվածները(Mr)-ը:

HJ

Br2-կովալենտային կապ

Mr(Br)=2Ar(Br)=80•2=160

NH3-կովալենտայիկ կապ

Mr(NH)=Ar(N)+3Ar(H)=14+3•1=17

N2-կովաշենտային կապ

Mr(N)=2Ar(N)=14•2=28

 SO2-կովալենտային կապ

Mr(SO)=Ar(S)+2Ar(O)=32+2•16=64

5. Հակիրճ բնութագրե՛ք իոնային կապը:

Իոնային կապ առաջանում է մետաղների և ոչ մետաղների ատոմների միջև:

6. Ստորև ներկայացվածներից ընտրե՛ք այն միացությունները, որոնցում իոնային կապ է առկա։ Հաշվի՛ր այդ միացությունների հարաբերական մոլեկուլային զանգվածները(Mr)-ը:

HF 

LiCl ✅

Mr(LiCl)=Ar(Li)+Ar(Cl)=7+35=42

J2

Fe

CO

KF✅

Mr(KF)=Ar(K)+Ar(F)=39+18=57

NO2

Քիմիական կապ:(կրկնություն)

Հիշի՛ր

• Քիմիական կապն ատոմների փոխազդեցություն է, որն ուղեկցվում է էներգիայի անջատումով:

• Կովալենտային կապ առաջանում է ոչ մետաղների ատոմների միջև:
• Իոնային կապ առաջանում է մետաղների և ոչ մետաղների ատոմների միջև:
• Մետաղական կապ առաջանում է մետաղական պարզ նյութերում և համաձուլվածքներում:

• Տարրի օքսիդացման աստիճանը պայմանական այն լիցքն է, որը քիմիական միացության մոլեկուլում վերագրվում է ատոմին` ենթադրելով, թե միացությունը կազմված է միայն իոններից:

1. Ո՞վ էր Բագրատունիների հիմնադիր թագավորը (նշիր թագավորության հիմնադրման թվականը կամ դարաշրջանը):

Աշոտ առաջին 854-865թ

2․Բագրատունյաց Հայաստանի ժամանակաշրջանում կառուցվել են միջնադարյան հայկական ճարտարապետության բազմաթիվ գլուխգործոցներ, նշիր մի քանիսը։

Միջնադարյան հայկակամ ճարտարապետության գլուխգործոցներ էին Լոռու մարզում գտնվող Հաղպատի վանական համալիրը, Սանահինի վանքային համալիրը, Ախթալայի վանքը և Սյունիքի մարզում գտնվող Տաթևի վանական համալիրը։

3.Ե՞րբ անկում ապրեց Բագրատունյաց թագավորությունը

1045 թվականին

Այս երկու շաբաթվա ընթացքում մենք արել ենք շատ հետաքրքիր բաներ։ Օրինակ’ խաղացել ենք վիկտորինա, նաև խաղացել ենք վիկտորինա ընկեր Անիի հետ։ Նաև խաղացել ենք քվեստ, տղաները հաղթեցին, ընկեր Տաթևը նրանց տվեց mgm-s , բայց նրանք չուզեցին այդ մրցանակը և բաժանեցին աղջիկներ։ Նաև մենք գնացել էինք Գառնի ,Գեղարդ։ Պատրասել ենք պանքեյք, սենդվիչ և կերել ենք պաղպաղակ։ Նաև գնացել ենք տիկին Շողիկի մոտ, որտեղ սիրեցինք և կերակրեցինք կենդանիներին։ Այնտեղ կայն թութակներ, խամյակներ, կրիաներ և նապաստակ։ ԵՒ մենք նայել ենք ֆիլմ’  Կունգ ֆու վագր։

Այսպիսով, ամենակարևոր  խնդիրներից մեկը դա քիչ սնունդն էր։ Այդ բոլոր զորքերը որոնք կռվում էին արտասահմանում ունեին սննդի կարիք։  Հարցրեք ձեզ “Ո՞րտեղից է գալիս այդ սնունդը” Այն գալիս է ագարակից, որոնք արադրում են մթերք սնունդ խաղաղ ժամանակներում, բացառություն նրա, որ մեծամասնության ագարակատերեր գնացել են պատերազմ։ Տեսնու՞մ եք, պատերազմի ժամանակ սննդի պահեստը հասարակության մեջ հաճախ սպառվում է։  Այսպիսով, որպիսզի օգնել լուծել այս խնդիրը, ԱՄՆ կառավարությունը խրախուսեց մասնավոր քաղաքացիները սեփական սնունդ աճեցնելու համար: Նրանք խնդրեցին մարդկանց տնկել իրենց այգիները և կերակրել իրենց ընտանիքներին: Այս այգիները կոչվում էին հաղթական այգիներ։ Հաղթանակի այս այգիներում մարդիկ փորձում էին աճեցնել իրենց բանջարեղենը, մրգերը և նույնիսկ խոտաբույսերը՝ խոհարարության մեջ օգտագործելու համար:

1.Որոշե՛ք տարրերի օքսիդացման աստիճանները հետևյալ միացություններում. Li2O, BaO, Al2O3, FeO, CrO, ZnO, CaO, Na2O

Li+1(Li2), O-2

Ba+2, O-2

Al+3(Al2), O-2(O3)

Fe+2, O-2

Cr-2, O-2

Zn+2, O-2

Ca+2, O-2

Na+1(Na2), O-2:
2.Հաշվե՛ք նյութերի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածները Li2O, BaO, Al2O3, FeO, CrO, ZnO, CaO, Na2O

Mr(Li2O)=2 Ar(Li)+Ar(O)=12+16=28

Mr(BaO)=Ar(Ba)+Ar(O)=137+16=153

Mr(Al2O3)=2 Ar(Al)+3 Ar(O)=54+48=102

Mr(FeO)=Ar(Fe)+Ar(O)=56+16=72

Mr(CrO)=Ar(Cr)+Ar(O)=140+16=156

Mr(ZnO)=Ar(Zn)+Ar(O)=65+16=81

Mr(Na2O)=Ar(Na)+Ar(O)=23+16=39:
3. Որոշե՛ք կապի տեսակը. Al, BaO, FeO, CO, H2, ZnO

Կովալենտաին կապ-CO, H2

Իոնային կապ-BaO, FeO, ZnO

Մետաղական կապ-Al: