Category: Դասեր

Սաղ

1. Բառարանի օգնությամբ բացատրիր տրված բառերը՝ մաղադանոս-Հովանոցավորների ընտանիքին պատկանող բանջաբաբույս, կարոս, ազատքեղ:

հնոտիք-հնոտիքի, [գոյական] (հավաքական)
Հին՝ հնամաշ հագուստներ՝ կտորներ:

փողրակ-Թրծած կավե կամ մետաղյա խողովակ՝ ստորգետնյա ջրատար ուղիների համար:

պեննի-Ֆիննական մանրադրամ = 1/100 ֆրանկի:

սենթ-նույնպես գումարի տեսակ։

2. Ի՞նչը մղեց Էլ Քոնդրաջին գողություն անել, արդարացնում եք այդ արարքը:

Նա մտածում էր որ մի օր մուրճը նրան պետք կգա որովհետև նա ուներ շատ մեխեր իսկ որպեսզի օգտագործել մեխերը նրան պետք էր գալու մուրճ, որը Էլը չուներ ։

3. Ազատ արձակվելուց հետո ինչու՞ էր իրեն այդքան նվաստացած զգում Էլը:

Որովհետև երբ երիտասարդը բռնեց Էլկն նա ասաց որ հիմա այդ մուրճը կհարվածի Էլի գլխին։

4. Ինչու՞ էր Էլը ատում խանութի տիրոջը և աշխատողին:

Որովհետև աշխատողը և խանութի տերը Էլին “նեղացրեցին”

5.  Ինչո՞ւ չցանկացավ աշխատել խանութում, քո վերաբերմունքը գրի՛ր Էլի՝ խանութում աշխատելու, մուրճը ստանալու և գումարը չվերցնելու վերաբերյալ։

Քանի որ Էլը ատում էր աշխատողին և տիրոջը նա չեր ուզում իրանց հետ աշխատել թեկուզ մի դոլլարի համար։

5. Բնութագրիր Էլի մորը:

Էլի մայրիկը շատ աշխատասեր էր, շատ բարի, իսկ ե,րբ չգիտեր ինչ ասել ասում էր սուս։
6. Ո՞րն է ստեղծագործության ասելիքը:

1.Պատմի՛ր կատարած փորձի մասին(թթվածնի ստացում) :

2.Սովորի՛ր պատմել Էջ 67 — 70 Թթվածին

3.Բնութագրե՛ք թթվածնի ֆիզիկական և քիմիական հատկությունները: Կազմե՛ք համապատասխան քիմիական ռեակցիաների հավասարումները: Նյութերի բանաձևերի տակ գրե՛ք դրանց անունները, հաշվեք բարդ նյութերի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածները(Mr), իսկ բանաձևերի վերևում դրե՛ք միացությունների մեջ տարրերի ցուցաբերած ՕԱ-ները:

օրինակ՝ C + O2 → CO2

ՕԱ

C-     0

O2 —   0

CO2 =  C+4 / O-2

Mr (CO2)= 12+16+16=44

Ֆիզիկական հատկությունները

Թթվածինը գազ է որը չունի հոտ, համ և գույն։ Նաև թթվածինը լուծվում է ջրում, օրինակ, սենյակային ջերմաստիճանում հարյուր լիտր ջրում լուծվում է 3 լիտր թթվածին, իսկ 0 աստիճանում’ հինգ լիտր։

Քիմիական հատկությունները

Քիմիական հատկությունները թթվածնի մասնակցությամբ ընթացող ռեակցիաներն են, որոնք կոչվում են օքսիդացման ռեակցիաներ։ Թթվածնի հետ ռեակցիայի մեջ են մտնում համարյա բոլոր քիմիական տարրերը բացի Ոսկուց, Պլատինից, Հելիումից, Նեոնից  և Արգոնից։

Օրինակ

1 ոչ մետաղների հետ

C+O2=Co2, S+O2=SO2, 2H2+O2=2H2O

2 մետաղների հետ

2Mg+O2=2MgO

2Cu+O2=2CuO

Պարզ նյութերի հետ

4FeS2+11O2=2Fe2O3+8SO

2H2S+3O2=2SO2+2H2O

CH4+2O2=CO2+2H2O

Աշխատնաքի նպատակը.

Հաշվել ջրում ըմկղմված մարմնի ազդող արքիմեդյան ուժը և փորձով ստուգել ստացված արդյունքը:

Անհրաժեշտ սարքեր և նյութեր. Ամրակալան կցորդիչով, ուժաչափ, չափագլան, ջրթափ անոթ, վերամբարձ սեղան, մարմին և այդ մարմնի ծավալի չափ բաժակ և ջուր:

Տեղեկություն.

Արքիմեդի օրենքը հեղուկն իր մեջ ընկղմված մարմնի վրա ազդում է ուղղաձիգ դեպի վեր ուղղված ուժով, որը հավասար է մարմնի արտամղած հեղուկի կշռին:

Կարող ենք որոշել տարբեր եղանականերով: Եթե չափենք մարմնի կշիռը օդում՝P0, ջրում՝ P1, ապա արքիմեդյան ուժը՝ FԱ հավասար կլինի այդ կշիռների տարբերությանը

FԱ=Pօ-P1

Փորձի արդյունքը՝

Pօ=1.5 Ն

P1=0.5Ն

FԱ=P0-P1=1.5 Ն-0.5Ն=1Ն

Արքիմեդյան ուժը կարելի է հաշվել նաև FԱρհ g Vմ որտեղ ρհ հավասար է հեղուկի խտությանը, g հավասար է 9,8 Ն/կգ հաստատուն թիվը, Vմ հավասար է մարմնի ծավալ

Երկրորդ եղանակ

ρհ=1000 կգ/մ³       |  FԱ=ρհ gVմ=1000 կգ/մ³·10 Ն/կգ·0.0001մ³=1Ն

V=100 սմ³=0.0001մ³  |

g=10 Ն/կգ           |

Եզրակացություն երկրորդ եղանակի և առաջին եղանակի արդյունքները համընկան: Այս օրենքը վերաբերվում է նաև գազին։

1.Գրե՛ք նյութերի քիմիական բանաձեւերը, եթե հայտնի է, որ դրանց բաղադրության մեջ առկա են.
ա) Նատրիումի երկու եւ ծծմբի մեկ ատոմ,

Na2S
բ) ածխածնի ու թթվածնի մեկական ատոմ:
CO

Ջրում եւ ջրածնի պերօքսիդում թթվածնի օքսիդացման աստիճանը համապատասխանաբար հավասար է.
ա) -2 -2 բ) -2 +2 գ) -2 -1 դ) +2 0

3.
Քրոմի ու թթվածնի միացություններից մեկում քրոմը +3 օքսիդացման աստիճան է ցուցաբերում: Ո՞րն է այդ միացության քիմիական բանաձեւը.
1)CrO 2) Cr2O3 3) CrO2 4) CrO3

Դասարանական
Էջ 67 Թթվածին
Որոշել CaCl2 , BaS
Mr -ները

Mr(CaCl2)=Ar(Ca)+2Ar(Cl)=40+2•35,5=111

Mr(BaS)=Ar(Ba)+Ar(S)=137+32=169

օքսիդացման աստիճանները
Տարրերի զանգվածային բաժինները
Նշել կապի տեսակը

w(Ca)=Ca=1•40/111•100=36 , w(Cl2)=1•35,5/111•100=64

w(Ba)=Ba=1•137/169•100=81, w(S)=1•32/169•100=19

Գրել Ba տարրի՝ էլեկտրոտ, պրոտոն, նեյտրոնների թիվը, նշել տարրի դիրքը ՊՀ-ում:

Բարիումը գտնվում է 6-րդպարբերոյթյուննում 8-րդ շարքոմ  և 2-րդ շարքում

p+=56

e-=56

n0=59,5

  հայաստանը ունի 4 հարևան երկիր Վրաստան, Թուրքիա, Ադրբեջան, Պարսկաստան։

Հետաքրքիր փաստեր Վրաստանի մասին։

1.Մի զարմացեք, եթե կտեսնեք վրացի տղամարդը համբուրում է մյուս տղամարդու այտը, քանի որ դա վրացական ավանդույթ է: Հանդիպելիս բոլորը իրար համբուրում են:



2.Վրացիները հյուր գնալիս չեն հանում իրենց կոշիկները: Դա համարվում է անհարգալից վերաբերմունք տան տիրոջ հանդեպ: Իսկ հողաթափ ուզելով` դուք կվիրավորեք տան տիրոջը:



3. Վրաստանում հարսանիքից հրաժարվել գրեթե անհնար է, քանի որ դա մեծ վիրավորանք է հրավիրող կողմի համար, և քանի որ այդպես կարող է սկսվել երկու ընտանիքների թշնամություն:

Հետաքրքիր փաստեր Թուրքիայի մասին։

1․ Թուրքիան աշխարհի ամենամեծ «բացօթյա թանգարանն» է: Առաջին հայտնի քաղաքային տիպը բնակավայրում, որը գտնվում է Թուրքիայում, Կենտրոնական Անատոլիայի Չաթալ քաղաքն է: Ասում են, որ այն հիմնադրվել է մ.թ.ա. 7-րդ դարում: Նաև ժամանակակից Թուրքիայի տարածքում էր Տրոյա քաղաքը:

2․ Աշխարհի յոթ հնագույն հրաշալիքներից երկուսը Թուրքիայում էին. Արտեմիսի տաճարը Եփեսոսում և Հալիկառնասի դամբարանը:

3․ Սուրբ Նիկոլայը, որը նաև հայտնի է որպես Ձմեռ պապ, ծնվել է Պատարա քաղաքում: Նա ծառայել է որպես եպիսկոպոս ՝ Թուրքիայի միջերկրածովյան ափին գտնվող Դեմրե քաղաքում գտնվող եկեղեցում: Եկեղեցին գոյություն ունի մինչ օրս:

Հետաքրքիր փաստեր Ադրբեջանի մասին։

Երկիրն ադրբեջաներեն կոչվում է Ազերբայջան, որը կազմված է պարսկերեն ազեր «կրակ» և բայջան «երկիր» բառերի միացումից, այսինքն նշանակում է «կրակե երկիր»։ Ենթադրում են, որ անվանումը կապված է գետնի տակից դուրս եկող գազերի այրման երևույթի հետ։‌ Երկրի հայերեն անվանման հիմքում ընկած է պարսկերեն ադուր բառը, որը նույնպես նշանակում է «կրակ։ Երկրի հարավային մասը հին հունական աղբյուրներում կոչվում է Ատրոպատենե, հայկականում՝ Ատրպատական։‌ Այդպես է կոչվել Փոքր Մարաստանում Աքեմենյանների սատրապ Ատրոպատեսի անունով (նա մ.թ.ա. 321-ին Փոքր Մարաստանը հռչակել է անկախ թագավորություն և դարձել հարստության հիմնադիր թագավորը)։ Ադրբեջանցի ժողովուրդը մինչև Հոկտեմբերյան հեղափոխությունը հայտնի էր թուրքեր կամ Կովկասի թաթարներ անունով, այնուհետև կոչվեցին ադրբեջանական թուրքեր, ապա՝ ադրբեջանցիներ (ինքնանվանումը՝ ազերբայջանլար)։

Հետաքրքիր փաստեր Պակիստանի մասին:

Ռանիկոտը գտնվում է Պակիստանում՝ աշխարհի ամենամեծ ամրոցում։ Այն շրջապատող պատերի երկարությունը միայն մի փոքր պակաս է երեսուն կիլոմետր նշագծից:

Հնագետներին հայտնի ամենահին քաղաքակրթությունները ծնվել են ժամանակակից Պակիստանի տարածքներում։

Երկրի վրա գտնվող հինգ ֆուտբոլի գնդակներից չորսը պատրաստված են Պակիստանում:

Պակիստանցի ուսանողները, ովքեր դասից երկու րոպե ուշանում են, պատժվում են ութ ժամ կրոնական ընթերցմամբ:

Պակիստանն աշխարհում միակ երկիրն է, որը երբեք չի ճանաչել Հայաստանը որպես անկախ պետություն (տե՛ս հետաքրքիր փաստեր Հայաստանի մասին)։