1.Փակագծերում տրված բայերը գրի՛ր պահանջված ձևով:
Պարզվում է, որ մարդու առողջական վիճակը նախ և առաջ կախված է մարդկային հարաբերություններից: Նախանձը, օրինակ, ոչ միայն որդի նման կրծում է մարդու հոգին և տակնուվրա անում էությունը, այլև առաջացնում է ստամոքսի խոց ու արյան ճնշման հիվանդություններ: Ահա թե ինչու են ասում. «Եթե չես ցանկանոիմ տառապել, մի՛ նախանձիր»: Զրպարտությունը, վիրավորանքը, շողոքորթությունը, անտաշ վերաբերմունքն ու հայհոյանքը նիկոտինի ու ալկոհոլի նման (թունավորում են նաև մարդու օրգանիզմը:
Երկրում առաջին ծխողներր եգիպտական փարավոններն են եղել։ Մ.թ. ա. երկրորդ հազարամյակին վերաբերող մի թանգարանում հնագետները ծխելու հարմարանքներ են գտել: Սենյակները ներկելիս պատուհաններն ու դռները փակ պիտի լինեն, որովհետև միջանցիկ քամին ու խոնավ օդը չեն թողնում, որ ներկը հավասարապես չորանա:
2.Սխալ գործածված ժամանակաձևերը գտի՛ր և ուղղի՛ր:
Դժվար է ասել, թև մեր ժամանակներում քանի՛ օր կպահանջվեր աշխարհի բոլոր երկրներով անցնելու համար: Եթե ուղևորությունը կատարվեր նավով ու գնացքով, մոտ երեսուն օր պետք կլիներ:
Թերևս մի ուրիշ բան չկա, որ մարդկային կյանքի մեջ այնքան, շատ էփոփոխություն մտցնի, որքան տրանսպորտը: Ժյուլ Վեռնի «Ութսուն օր աշխարհի շուրջը» վեպի լույս տեսնելուց շատ չէր անցել, երբ ամերիկացի մի լրագրող որոշեվ իրականացնել Ֆիլեաս Ֆոգի ֆանտաստիկ մտահղացումը: Արդեն ստեղծել են տրանսպորտային թանկարժեք, բայց փոխարենը կատարյալ միջոցներ, որոնք ճանապարհների կարիք չեն գգա:
Մի մարդ ընկերոջը մի սնդուկ արծաթ պահ տվեց ու գնաց ճամփորդության: Երբ վերադարձավ, գնաց, իր ապրանքը վերցնելու, տուն բերելու: Բացեց ու ի՜նչ տեսավ… Սնդուկի մեջ միայն երկաթի կտորտանք էր: Ի՞նչ անի, ինչպե՞ս անի, որ իր փողերը ետ բերի: Մտածեց, մտածեց ու հնարը գտավ:
Երբ հերթական զոհերին են տանում հրեշի մոտ, նրանց միանում է թագավորի տղան, որ հաղթեր ջրի ճամփան փակողին ու մարդկանց ազատեր ահավոր տառապանքներից:
Ի՞նչ կանես, եթե հայտնվեր ու ամեն ինչ բացատրեր:
Ի՞նչ կտաս, որ քեզ մի իսկական շուն նվիրեի:
Ինչե՜ր կանեի, թե նորից սկսելու հնարավորություն ունենամ:
Ի՜նչ ասես չէի տա, որ ուզածիս հասնեմ:
Category: Դասեր
Հենաշարժիչ համակարգ
1.Որո՞նք են կմախքի բաժինները:
Գլխի, իրանի, ստորին և վերին վերջույթներ։
2. Ի՞նչ բաժիններից է կազմված իրանի կմախքը:
ողնաշարը և կրծքավանդակը
3. Ի՞նչ ոսկրերից է կազմված կրծքա վանդակը:
Կրծքավանդակի կմախքը կազմված է կրծքային ողերից, 12 զույգ կողերից և կրծոսկրից։
4.Ինչպիսի՞ առանձնահատկություններ ունի մարդու կմախքը` կապված ուղղաձիգ քայլվածքի հետ:
Մարդու ստորին վերջույթների զանգվածը ավելի մեծ է, քանի որ դրանք կրում են ամբողջ մարմնի ծանրությունը։
5. Ի՞նչ դեր են կատարում ողնաշարիկորությունները:
Контрольная работа
Я не люблю смотреть телевизионные передачи. Но были программы, которые я смотрел всегда: танцы на льду. Потом я устал от них и смотреть перестал. Перестал систематически, смотрю только эпизодически. Больше всего мне нравится, когда те, кого считают слабыми или кто ещё не вошёл в обоймы «признанных», выступают удачно. Удача начинающих или удача неудачливых приносит, бесспорно, гораздо более удовлетворения, чем удача удачников.
Но дело не в этом. Больше всего меня восхищает, как «конькобежец» (так в старину называли спортсменов на льду) выправляет свои ошибки во время танца. Упал и встаёт, быстро вступая снова в танец, и ведёт этот танец как ни в чём не бывало. Это искусство, огромное искусство.
Но ведь в жизни ошибок бывает гораздо больше, чем на ледяном поле. И надо уметь выходить из ошибок. Надо исправлять их немедленно и красиво. Да, именно красиво. Когда человек упорствует в своей ошибке или чересчур переживает, думает, что жизнь кончилась, «всё погибло», — это досадно и для него, и для окружающих. Окружающие испытывают неловкость не от самой ошибки, а от того, какое неумение проявляет ошибившийся в её исправлении.
Признаться в своей ошибке перед самим собой (не обязательно делать это публично: тогда это либо стыдно, либо рисовка) не всегда легко, нужен опыт. Нужен опыт, чтобы после совершённой ошибки как можно скорее и как можно легче включиться в работу, продолжить её. И окружающим не надо понуждать человека к признанию ошибки, надо побуждать к её исправлению, реагируя так, как реагируют зрители на соревнованиях. Иногда даже награждать спортсмена, легко исправившего свою ошибку, радостными аплодисментами при первом же удобном случае.
Надо не запоминать сотни правил, а запомнить одно — необходимость уважительного отношения к себе и к другим.
(По Д. С. Лихачёву)
Вопросы к представленном тексту:
1.Какие телевизионные передачи автор изначально любил смотреть?
Танцы на льду.
2. Что, по мнению автора, приносит больше удовлетворения: удача начинающих или удача признанных спортсменов?
3. Как автор описывает процесс исправления ошибок в жизни по сравнению с танцем на льду?
4. Как вы понимаете фразу «исправлять ошибки немедленно и красиво» в контексте жизни?
Нужно сначало признать ошибку, а потом аккуратно чтобы некому не помешать исправить её.
5. Почему автор считает важным не запоминать много правил, а сосредоточиться на уважительном отношении к себе и другим?
6. Как вы справляетесь с ошибками в своей жизни? Используете ли вы какие-либо из рекомендаций автора?
Не то что у меня есть проблемы в жизни
7. Как можно поддерживать уважение и позитивное отношение в трудных ситуациях, связанных с ошибками?
Задания к представленному тексту:
1.Определите и запишите основные идеи автора о том, как нужно исправлять ошибки.
2. Напишите отзыв на текст, в котором вы изложите свои соглашения и несогласия с идеями автора, опираясь на личный опыт или дополнительные источники.
3. Исследуйте, как известные успешные личности исправляют свои ошибки и как это соотносится с подходами, описанными в тексте. Приведите примеры.
Գործնական քերականություն
Աշխատանք դասարանում
1. Տրված նախադասությունները ձևի և իմաստի ի՞նչ տարբերություններ ունեն:
Ֆրանսիացի գիտնականները պարզել են, որ երկրագնդի բնակչությունը խոսում է երկու հազար յոթ հարյուր իննսունվեց լեզվով (չհաշված յոթ-ութ հազար բարբառը):
Ֆրանսիացի գիտնականները պարզեցին, որ երկրագնդի բնակչությունը խոսում էր երկու հազար յոթ հարյուր իննսունվեց լեզվով (չհաշված յոթ-ութ հազար բարբառը):
Ֆրանսիացի գիտնականները կպարզեն, որ երկրագնդի բնակչությունը խոսում է երկու հազար յոթ հարյուր իննսունվեց լեզվով (չհաշված յոթ-ութ հազար բարբառը):
Ֆրանսիացի գիտնականները պարզել են, որ երկրագնդի բնակչությունը խոսելու է երկու հազար յոթ հարյուր իննսունվեց լեզվով (չհաշված յոթ-ութ հազար բարբառը):
Ֆրանսիացի գիտնականները պարզել են, որ երկրագնդի բնակչությունը խոսում է երկու հազար յոթ հարյուր իննսունվեց լեզվով (չհաշված յոթ-ութ հազար բարբառը):
Անցյալ վաղակատար
Անկատար ներկա
Ֆրանսիացի գիտնականները պարզեցին, որ երկրագնդի բնակչությունը խոսում էր երկու հազար յոթ հարյուր իննսունվեց լեզվով (չհաշված յոթ-ութ հազար բարբառը):
Անցյալ կատարյալ
Անկատար անցյալ
Անկատար Ներկա-Ֆրանսիացի գիտնականները կպարզեն, որ երկրագնդի բնակչությունը խոսում է երկու հազար յոթ հարյուր իննսունվեց լեզվով (չհաշված յոթ-ութ հազար բարբառը):
Անկատար ներկա
Ֆրանսիացի գիտնականները պարզել են, որ երկրագնդի բնակչությունը խոսելու է երկու հազար յոթ հարյուր իննսունվեց լեզվով (չհաշված յոթ-ութ հազար բարբառը):
Վաղակատար ներկա
Ապակատար ներկա։
2. Փակագծերի բայերը պահանջված ձևով գրի՛ր, հետո տեքստերը համեմատի՛ր:
Ա. Խոտերն ու ծաղիկներն ինչպե՞ս (արտահայտել) զգացմունքները, եթե շարժվել կարողանան: Եթե բուսաբանները փորձ անեն ու իմանան այդ հարցի պատասխանը, օգտակար բույսերի համար ավելի լավ պայմաններ (ստեղծել) և, հավանաբար, (կարողանալ) ավելի արդյունավետ պայքարել մոլախոտերի դեմ:
Բ. Խոտերն ու ծաղիկներն ինչպե՞ս (արտահայտել) զգացմունքները, եթե շարժվել կարողանային: Եթե բուսաբանները փորձ անեին ու իմանային այդ հարցի պատասխանը, օգտակար բույսերի համար ավելի լավ պայմաններ (ստեղծել) և, հավանաբար, (կարողանալ) ավելի արդյունավետ պայքարել մոլախոտերի դեմ:
Ա. Խոտերն ու ծաղիկներն ինչպե՞ս կարտահայտեն զգացմունքները, եթե շարժվել կարողանան: Եթե բուսաբանները փորձ անեն ու իմանան այդ հարցի պատասխանը, օգտակար բույսերի համար ավելի լավ պայմաններ կստեղծեն և, հավանաբար, կկարողանան ավելի արդյունավետ պայքարել մոլախոտերի դեմ:
Բ. Խոտերն ու ծաղիկներն ինչպե՞ս կարտահայտեին զգացմունքները, եթե շարժվել կարողանային: Եթե բուսաբանները փորձ անեին ու իմանային այդ հարցի պատասխանը, օգտակար բույսերի համար ավելի լավ պայմաններ կստեղծեին և, հավանաբար, կկարողանային ավելի արդյունավետ պայքարել մոլախոտերի դեմ:
3. Տրված բայերր խոնարհի´ր ըղձական եղանակով (ապառնու և անցյալի բոլոր ձևերը կազմի´ր):
Ապրել, անցնել, խաղալ, հեռանալ:
4. Տրված բայերը խոնարհի՛ր հրամայական եղանակով (կազմի՛ր եզակի և հոգնակի բոլոր ձևերը):
Օրինակ`
մտնել – մտի՛ր, մտե՛ք, մի՛ մտիր, մի՛ մտեք,
գնալ – գնա՛, գնացե՛ք, մի՛ գնա, մի՛ գնացեք (մի՛ գնաք):
Ա. Վերջացնել, մանրացնել, հիանալ, կամենալ, թռչել, անցնել:
Բ. Վազել, կարդալ, հասնել, կպչել, վախենալ, միանալ, հիացնել:
Անհատական նախագիծ (թարգմանություն)
Ժամանակին մի թագավոր կար, ով գնացել էր հարեւան թագավորություններ այցելելու։ Վերջին թագավորության թագավորը, որտեղ նա այցելում էր, նրան նվիրեց մի զույգ մանկական Մասկավ թութակներ: Նրանք ամենագեղեցիկ թռչուններն էին, որ նա երբևէ տեսել էր: Այսպիսով, վերադառնալով իր թագավորություն, նա կանչեց թռչուններին վարժեցնող և խնդրեց նրան վարժեցնել մակոու թութակներին:
Թագավորը նաեւ պալատի այգում տեղ է կազմակերպել թութակների համար։ Նա հաճախ էր նայում նրանց իր պալատի պատուհանից։ Ժամանակն անցավ, մի օր վարժեցնողը եկավ պալատ և հայտնեց թագավորին, որ թեև թութակներից մեկը շքեղորեն թռչում է երկնքում, բայց մյուսը իր ճյուղից չի շարժվում իր գալու օրվանից։
Թագավորը, լսելով դա, հրավիրեց մոտակա թագավորություններից մարզիչներին և բուժողներին: Նրանք բոլորն էլ փորձեցին իրենց լավագույնը, բայց չկարողացան ստիպել թութակին թռչել: Նա նույնիսկ խնդրեց իր պալատականներին փորձել միջոց գտնել թութակին թռչելու համար, բայց նրանք բոլորն էլ ձախողվեցին: Թութակն ընդհանրապես չէր շարժվում իր ճյուղից։ Վերջապես, ամեն ինչ փորձելուց հետո, թագավորը մտածեց, որ գուցե իրեն պետք է մեկը, ով ավելի լավ ծանոթ է բնական միջավայրին: Նա խնդրեց իր պալատականին, որ գյուղից մի ագարակատեր վերցնի և տանի թութակի մոտ, որպեսզի տեսնի, թե արդյոք նա կարող է հասկանալ թութակի խնդիրը:
Հաջորդ առավոտ թագավորը ոգևորվեց՝ տեսնելով, թե ինչպես է թութակը թռչում պալատական այգիների վերևում։ Նա խնդրեց իր ծառային կանչել այդ ֆերմերին՝ իրեն հանդիպելու։ Ծառան արագ գնաց և գտավ հողագործին, որը եկավ և կանգնեց թագավորի առաջ։ Թագավորը հարցրեց նրան. «Ինչպե՞ս ստիպեցիր թութակին թռչել»:
Հողագործը ձեռքերը հարգանքով ծալած ասաց թագավորին. «Դա շատ հեշտ էր, ձերդ մեծություն։ Ես ուղղակի կտրեցի այն ճյուղը, որտեղ նստած էր թռչունը»։
Սուրբ Ծննդյան անսովոր ընթրիք
Ինչպես և ասում էր իմ երկնային հյուրը, հիմա ես ինձ զգում եմ , որ դարձել եմ բոլորովին այլ մարդ՝ ավելի պատասխանատու, ավելի բարի և ամենակարևորը, եկեք չվախենանք բառերից, անսահման երջանիկ:
Ինչո՞ւ էր անսահման երջանիկ, ինչն էր պատճառը
Քանի որ նա գիտակցում էր, որ կատարել է մի բացառիկ բարի գործ և արդյունքում փոխվել է՝ դառնալով ավելի լավ մարդ:
Գործնական քերականությում
1. Տրված բայերի անցյալ ժամանակը կազմելու միջոցով պարզի՛ր, թե ընդգծվածները ո՛ր բառերի մեջ են արմատի մասեր և որտեղ` բայ կազմող ածանցներ (կարող են փոփոխվել կամ դուրս գալ):
կպչել- կպել է, հաչել – հաչել է (կպչել բառի մեջ չ-ն ածանց է):
Հանել, վանել, բարձրանալ, մանկանալ, հենել, վախենալ) մեռնել, բռնել, թռչել, խաչել, հառաչել:
Հանել—հանել է—բայ կազմող ածանց՝ ան
Վանել—վանել է—բայ կազմող ածանց՝ ան
Բարձրանալ—բարձրացել է—ց-ն ածանց է
Մանկանալ—մանկացել է—ց-ն ածանց է
Հենել—հենել է—բայ կազմող ածանց՝ են
Վախենալ—վախեցել է—ածանց՝ ց
Մեռնել—Մեռել է— ածանց՝ ն
Բռնել—բռնել է—ածանց՝ ն
Թռչել—թռչել է—ածանց՝ ց
Խաչել—խաչել է—ածանց՝ ց
Հառաչել—հառաչել է— չ ածանց
2. Ընդգծի՛ր տրված անորոշ, անկատար, վաղակատար, հարակատար դերբայների ա)ել, ալ, բ)ում, գ)ել, դ)ած վերջավորություններից առաջ ընկած մասերը (հիմքերը) և պատասխանի՛ր հարցերին:
Ա Զգալ, ծերանալ, կպչել, տեսնել:
Բ. Զգում (է), ծերանում (է), կպչում (է), տեսնում (է):
Գ. Զգացել (է), ծերացել (է), կպել (է), տեսել (Է է):
Դ. Զգացած, ծերացած, կպած, տեսած:
Ո՞ր դերբայների հիմքերն են իրար նման:
Ա և Բ շարքի դերբայների հիմքերը , Գ և Դ դերբայների հիմքերը։
Ո՞ր հիմքերը կարելի է կոչել անցյալի հիմք:
Ո՞ր դերբայների հիմքերն են իրար նման:
Ա և Բ շարքի դերբայների հիմքերը , Գ և Դ դերբայների հիմքերը։
Ո՞ր հիմքերը կարելի է կոչել անցյալի հիմք:
Անցյալով դրված հիմքերը, որոն վերջանում են ում կամ ել-ով։
Ինչպե՞ս կանվանես մյուս հիմքը:
Անցյալի հիմք, ապառնու հիմք, Ներկայի հիմք
3. Փակագծում դրված բայերն այնպես գրիր, որ ի՞նչ արեց (ի՞նչ արեցի, արեցիր, արեցինք, արեցիք, արեցին) հարցին պատասխանեն:
Դուք ինչ-որ երերուն տախտակի վրա (ամրացնել) այդ վանդակը:
Ինչո՞ւ դու քո հոտն իմ դաշտում (արածեցնել):
Հավերը (երկարեցել) վզները դեպի ներքև, նայեցին դես ու դեն:
Նա իր ձիուն (մեծացնել) չամչով ու գարիով:
Ես հավանաբար (ձանձրացնել) ունկնդիրներին:
Մենք անզգուշորեն (թռցնել) արևկող անող թռչուններին:
Դուք ինչ-որ երերուն տախտակի վրա ամրացրել եք այդ վանդակը:
Ինչո՞ւ դու քո հոտն իմ դաշտում արածեցնում ես:
Հավերը երկարեցնում են վզները դեպի ներքև, նայեցին դես ու դեն:
Նա իր ձիուն մեծացրել է չամչով ու գարիով:
Ես հավանաբար ձանձրացնում եմ ունկնդիրներին:
Մենք անզգուշորեն (թռցնել) արևկող անող թռչուններին:
Հանրահաշիվ

