Posted in Հայոց լեզու 8, Դասեր

Լրացուցիչ աշխատանք

1.Փակագծերում տրված բայերը գրի՛ր պահանջված ձևով:
Պարզվում է, որ մարդու առողջական վիճակը նախ և առաջ կախված է մարդկային հարաբերություններից: Նախանձը, օրինակ, ոչ միայն որդի նման կրծում է մարդու հոգին և տակնուվրա անում էությունը, այլև առաջացնում է ստամոքսի խոց ու արյան ճնշման հիվանդություններ: Ահա թե ինչու են ասում. «Եթե չես ցանկանոիմ տառապել, մի՛ նախանձիր»: Զրպարտությունը, վիրավորանքը, շողոքորթությունը, անտաշ վերաբերմունքն ու հայհոյանքը նիկոտինի ու ալկոհոլի նման (թունավորում են նաև մարդու օրգանիզմը:

Երկրում առաջին ծխողներր եգիպտական փարավոններն են եղել։ Մ.թ. ա. երկրորդ հազարամյակին վերաբերող մի թանգարանում հնագետները ծխելու հարմարանքներ են գտել: Սենյակները ներկելիս պատուհաններն ու դռները փակ պիտի լինեն, որովհետև միջանցիկ քամին ու խոնավ օդը չեն թողնում, որ ներկը հավասարապես չորանա:

2.Սխալ գործածված ժամանակաձևերը գտի՛ր և ուղղի՛ր:

Դժվար է ասել, թև մեր ժամանակներում քանի՛ օր կպահանջվեր աշխարհի բոլոր երկրներով անցնելու համար: Եթե ուղևորությունը կատարվեր նավով ու գնացքով, մոտ երեսուն օր պետք կլիներ:

Թերևս մի ուրիշ բան չկա, որ մարդկային կյանքի մեջ այնքան, շատ էփոփոխություն մտցնի, որքան տրանսպորտը: Ժյուլ Վեռնի «Ութսուն օր աշխարհի շուրջը» վեպի լույս տեսնելուց շատ չէր անցել, երբ ամերիկացի մի լրագրող որոշեվ իրականացնել Ֆիլեաս Ֆոգի ֆանտաստիկ մտահղացումը: Արդեն ստեղծել են տրանսպորտային թանկարժեք, բայց փոխարենը կատարյալ միջոցներ, որոնք ճանապարհների կարիք չեն գգա:

Մի մարդ ընկերոջը մի սնդուկ արծաթ պահ տվեց ու գնաց ճամփորդության: Երբ վերադարձավ, գնաց, իր ապրանքը վերցնելու, տուն բերելու: Բացեց ու ի՜նչ տեսավ… Սնդուկի մեջ միայն երկաթի կտորտանք էր: Ի՞նչ անի, ինչպե՞ս  անի, որ իր փողերը ետ բերի: Մտածեց, մտածեց ու հնարը գտավ:
Երբ հերթական զոհերին են տանում հրեշի մոտ, նրանց միանում է թագավորի տղան, որ հաղթեր ջրի ճամփան փակողին ու մարդկանց ազատեր ահավոր տառապանքներից:
Ի՞նչ կանես, եթե հայտնվեր ու ամեն ինչ բացատրեր:
Ի՞նչ կտաս, որ քեզ մի իսկական շուն նվիրեի:
Ինչե՜ր կանեի, թե նորից սկսելու հնարավորություն ունենամ:
Ի՜նչ ասես չէի տա, որ ուզածիս հասնեմ:

Posted in Դասեր, Կենսաբանության 8

Հենաշարժիչ համակարգ

1.Որո՞նք են կմախքի բաժինները:

Գլխի, իրանի, ստորին և վերին վերջույթներ։


2. Ի՞նչ բաժիններից է կազմված իրանի կմախքը:

ողնաշարը և կրծքավանդակը


3. Ի՞նչ ոսկրերից է կազմված կրծքա վանդակը:

Կրծքավանդակի կմախքը կազմված է կրծքային ողերից, 12 զույգ կողերից և կրծոսկրից։


4.Ինչպիսի՞ առանձնահատկություններ ունի մարդու կմախքը` կապված ուղղաձիգ քայլվածքի հետ:

Մարդու ստորին վերջույթների զանգվածը ավելի մեծ է, քանի որ դրանք կրում են ամբողջ մարմնի ծանրությունը։


5. Ի՞նչ դեր են կատարում ողնաշարիկորությունները:

Posted in Ռուսերեն 8, Դասեր

Контрольная работа

Я не люблю смотреть телевизионные передачи. Но были программы, которые я смотрел всегда: танцы на льду. Потом я устал от них и смотреть перестал. Перестал систематически, смотрю только эпизодически. Больше всего мне нравится, когда те, кого считают слабыми или кто ещё не вошёл в обоймы «признанных», выступают удачно. Удача начинающих или удача неудачливых приносит, бесспорно, гораздо более удовлетворения, чем удача удачников.

Но дело не в этом. Больше всего меня восхищает, как «конькобежец» (так в старину называли спортсменов на льду) выправляет свои ошибки во время танца. Упал и встаёт, быстро вступая снова в танец, и ведёт этот танец как ни в чём не бывало. Это искусство, огромное искусство.

Но ведь в жизни ошибок бывает гораздо больше, чем на ледяном поле. И надо уметь выходить из ошибок. Надо исправлять их немедленно и красиво. Да, именно красиво. Когда человек упорствует в своей ошибке или чересчур переживает, думает, что жизнь кончилась, «всё погибло»,  — это досадно и для него, и для окружающих. Окружающие испытывают неловкость не от самой ошибки, а от того, какое неумение проявляет ошибившийся в её исправлении.

Признаться в своей ошибке перед самим собой (не обязательно делать это публично: тогда это либо стыдно, либо рисовка) не всегда легко, нужен опыт. Нужен опыт, чтобы после совершённой ошибки как можно скорее и как можно легче включиться в работу, продолжить её. И окружающим не надо понуждать человека к признанию ошибки, надо побуждать к её исправлению, реагируя так, как реагируют зрители на соревнованиях. Иногда даже награждать спортсмена, легко исправившего свою ошибку, радостными аплодисментами при первом же удобном случае.

Надо не запоминать сотни правил, а запомнить одно  — необходимость уважительного отношения к себе и к другим.

(По Д. С. Лихачёву)

Вопросы к представленном тексту:

1.Какие телевизионные передачи автор изначально любил смотреть?

Танцы на льду.

2. Что, по мнению автора, приносит больше удовлетворения: удача начинающих или удача признанных спортсменов?



3. Как автор описывает процесс исправления ошибок в жизни по сравнению с танцем на льду?


4. Как вы понимаете фразу «исправлять ошибки немедленно и красиво» в контексте жизни?

Нужно сначало признать ошибку, а потом аккуратно чтобы некому не помешать исправить её.

5. Почему автор считает важным не запоминать много правил, а сосредоточиться на уважительном отношении к себе и другим?


6. Как вы справляетесь с ошибками в своей жизни? Используете ли вы какие-либо из рекомендаций автора?

Не то что у меня есть проблемы в жизни


7. Как можно поддерживать уважение и позитивное отношение в трудных ситуациях, связанных с ошибками?


Задания к представленному тексту:

1.Определите и запишите основные идеи автора о том, как нужно исправлять ошибки.

2. Напишите отзыв на текст, в котором вы изложите свои соглашения и несогласия с идеями автора, опираясь на личный опыт или дополнительные источники.

3. Исследуйте, как известные успешные личности исправляют свои ошибки и как это соотносится с подходами, описанными в тексте. Приведите примеры.

Posted in Հայոց լեզու 8, Դասեր

Գործնական քերականություն

Աշխատանք դասարանում

1. Տրված նախադասությունները ձևի և իմաստի ի՞նչ տարբերություններ ունեն:

Ֆրանսիացի գիտնականները պարզել են, որ երկրագնդի բնակչությունը խոսում է երկու հազար յոթ հարյուր իննսունվեց լեզվով (չհաշված յոթ-ութ հազար բարբառը):

Ֆրանսիացի գիտնականները պարզեցին, որ երկրագնդի բնակչությունը խոսում էր երկու հազար յոթ հարյուր իննսունվեց լեզվով (չհաշված յոթ-ութ հազար բարբառը):

Ֆրանսիացի գիտնականները կպարզեն, որ երկրագնդի բնակչությունը խոսում է երկու հազար յոթ հարյուր իննսունվեց լեզվով (չհաշված յոթ-ութ հազար բարբառը):

Ֆրանսիացի գիտնականները պարզել են, որ երկրագնդի բնակչությունը խոսելու է երկու հազար յոթ հարյուր իննսունվեց լեզվով (չհաշված յոթ-ութ հազար բարբառը):

Ֆրանսիացի գիտնականները պարզել են, որ երկրագնդի բնակչությունը խոսում է երկու հազար յոթ հարյուր իննսունվեց լեզվով (չհաշված յոթ-ութ հազար բարբառը):

Անցյալ վաղակատար

Անկատար ներկա

Ֆրանսիացի գիտնականները պարզեցին, որ երկրագնդի բնակչությունը խոսում էր երկու հազար յոթ հարյուր իննսունվեց լեզվով (չհաշված յոթ-ութ հազար բարբառը):

Անցյալ կատարյալ

Անկատար անցյալ

Անկատար Ներկա-Ֆրանսիացի գիտնականները կպարզեն, որ երկրագնդի բնակչությունը խոսում է երկու հազար յոթ հարյուր իննսունվեց լեզվով (չհաշված յոթ-ութ հազար բարբառը):

Անկատար ներկա


Ֆրանսիացի գիտնականները պարզել են, որ երկրագնդի բնակչությունը խոսելու է երկու հազար յոթ հարյուր իննսունվեց լեզվով (չհաշված յոթ-ութ հազար բարբառը):

Վաղակատար ներկա

Ապակատար ներկա։


2. Փակագծերի բայերը պահանջված ձևով գրի՛ր, հետո տեքստերը համեմատի՛ր:

Ա. Խոտերն ու ծաղիկներն ինչպե՞ս (արտահայտել) զգացմունքները, եթե շարժվել կարողանան: Եթե բուսաբանները փորձ անեն ու իմանան այդ հարցի պատասխանը, օգտակար բույսերի համար ավելի լավ պայմաններ (ստեղծել) և, հավանաբար, (կարողանալ) ավելի արդյունավետ պայքարել մոլախոտերի դեմ:

Բ. Խոտերն ու ծաղիկներն ինչպե՞ս (արտահայտել) զգացմունքները, եթե շարժվել կարողանային: Եթե բուսաբանները փորձ անեին ու իմանային այդ հարցի պատասխանը, օգտակար բույսերի համար ավելի լավ պայմաններ (ստեղծել) և, հավանաբար, (կարողանալ) ավելի արդյունավետ պայքարել մոլախոտերի դեմ:

Ա. Խոտերն ու ծաղիկներն ինչպե՞ս կարտահայտեն զգացմունքները, եթե շարժվել կարողանան: Եթե բուսաբանները փորձ անեն ու իմանան այդ հարցի պատասխանը, օգտակար բույսերի համար ավելի լավ պայմաններ կստեղծեն և, հավանաբար, կկարողանան ավելի արդյունավետ պայքարել մոլախոտերի դեմ:

Բ. Խոտերն ու ծաղիկներն ինչպե՞ս կարտահայտեին զգացմունքները, եթե շարժվել կարողանային: Եթե բուսաբանները փորձ անեին ու իմանային այդ հարցի պատասխանը, օգտակար բույսերի համար ավելի լավ պայմաններ կստեղծեին և, հավանաբար, կկարողանային ավելի արդյունավետ պայքարել մոլախոտերի դեմ:



3. Տրված բայերր խոնարհի´ր ըղձական եղանակով (ապառնու և անցյալի բոլոր ձևերը կազմի´ր):

Ապրել, անցնել, խաղալ, հեռանալ:

4. Տրված բայերը խոնարհի՛ր հրամայական եղանակով (կազմի՛ր եզակի և հոգնակի բոլոր ձևերը):

Օրինակ`

մտնել – մտի՛ր, մտե՛ք, մի՛ մտիր, մի՛ մտեք,

գնալ – գնա՛, գնացե՛ք, մի՛ գնա, մի՛ գնացեք (մի՛ գնաք):

Ա. Վերջացնել, մանրացնել, հիանալ, կամենալ, թռչել, անցնել:
Բ. Վազել, կարդալ, հասնել, կպչել, վախենալ, միանալ, հիացնել:

Posted in Անհատական նախագիծ, Դասեր

Անհատական նախագիծ (թարգմանություն)

The King and Macaw Parrots

Ժամանակին մի թագավոր կար, ով գնացել էր հարեւան թագավորություններ այցելելու։ Վերջին թագավորության թագավորը, որտեղ նա այցելում էր, նրան նվիրեց մի զույգ մանկական Մասկավ թութակներ: Նրանք ամենագեղեցիկ թռչուններն էին, որ նա երբևէ տեսել էր: Այսպիսով, վերադառնալով իր թագավորություն, նա կանչեց թռչուններին վարժեցնող և խնդրեց նրան վարժեցնել մակոու թութակներին:

Թագավորը նաեւ պալատի այգում տեղ է կազմակերպել թութակների համար։ Նա հաճախ էր նայում նրանց իր պալատի պատուհանից։ Ժամանակն անցավ, մի օր վարժեցնողը եկավ պալատ և հայտնեց թագավորին, որ թեև թութակներից մեկը շքեղորեն թռչում է երկնքում, բայց մյուսը իր ճյուղից չի շարժվում իր գալու օրվանից։
Թագավորը, լսելով դա, հրավիրեց մոտակա թագավորություններից մարզիչներին և բուժողներին: Նրանք բոլորն էլ փորձեցին իրենց լավագույնը, բայց չկարողացան ստիպել թութակին թռչել: Նա նույնիսկ խնդրեց իր պալատականներին փորձել միջոց գտնել թութակին թռչելու համար, բայց նրանք բոլորն էլ ձախողվեցին: Թութակն ընդհանրապես չէր շարժվում իր ճյուղից։ Վերջապես, ամեն ինչ փորձելուց հետո, թագավորը մտածեց, որ գուցե իրեն պետք է մեկը, ով ավելի լավ ծանոթ է բնական միջավայրին: Նա խնդրեց իր պալատականին, որ գյուղից մի  ագարակատեր վերցնի և տանի թութակի մոտ, որպեսզի տեսնի, թե արդյոք նա կարող է հասկանալ թութակի խնդիրը:

Հաջորդ առավոտ թագավորը ոգևորվեց՝ տեսնելով, թե ինչպես է թութակը թռչում պալատական այգիների վերևում։ Նա խնդրեց իր ծառային կանչել այդ ֆերմերին՝ իրեն հանդիպելու։ Ծառան արագ գնաց և գտավ հողագործին, որը եկավ և կանգնեց թագավորի առաջ։ Թագավորը հարցրեց նրան. «Ինչպե՞ս ստիպեցիր թութակին թռչել»:

Հողագործը ձեռքերը հարգանքով ծալած ասաց թագավորին. «Դա շատ հեշտ էր, ձերդ մեծություն։ Ես ուղղակի կտրեցի այն ճյուղը, որտեղ նստած էր թռչունը»։

Posted in Գրականություն 8, Դասեր

Սուրբ Ծննդյան անսովոր ընթրիք

Ինչպես և ասում էր իմ երկնային հյուրը, հիմա ես ինձ զգում եմ , որ դարձել եմ բոլորովին այլ մարդ՝ ավելի պատասխանատու, ավելի բարի և ամենակարևորը, եկեք չվախենանք բառերից, անսահման երջանիկ:



Ինչո՞ւ էր անսահման երջանիկ, ինչն էր պատճառը

Քանի որ նա գիտակցում էր, որ կատարել է մի բացառիկ բարի գործ և արդյունքում փոխվել է՝ դառնալով ավելի լավ մարդ:

Posted in Հայոց լեզու 8, Դասեր

Գործնական քերականությում

1. Տրված բայերի անցյալ ժամանակը կազմելու միջոցով պարզի՛րթե ընդգծվածները ո՛ր բառերի մեջ են արմատի մասեր և որտեղբայ կազմող ածանցներ (կարող են փոփոխվել կամ դուրս գալ):

կպչել- կպել է, հաչել – հաչել է  (կպչել բառի մեջ չ-ն ածանց է):

Հանել, վանել, բարձրանալ, մանկանալ, հենել, վախենալ) մեռնել, բռնել, թռչել, խաչել, հառաչել:

Հանել—հանել է—բայ կազմող ածանց՝ ան

Վանել—վանել է—բայ կազմող ածանց՝ ան

Բարձրանալ—բարձրացել է—ց-ն ածանց է

Մանկանալ—մանկացել է—ց-ն ածանց է

Հենել—հենել է—բայ կազմող ածանց՝ են

Վախենալ—վախեցել է—ածանց՝ ց

Մեռնել—Մեռել է— ածանց՝ ն

Բռնել—բռնել է—ածանց՝ ն

Թռչել—թռչել է—ածանց՝ ց

Խաչել—խաչել է—ածանց՝ ց

Հառաչել—հառաչել է— չ ածանց

2. Ընդգծի՛ր տրված անորոշ, անկատար, վաղակատար, հարակատար դերբայների ա)ել, ալ, բ)ում, գ)ել, դ)ած վերջավորություններից առաջ ընկած մասերը (հիմքերը) և պատասխանի՛ր հարցերին:

Ա Զգալ, ծերանալ, կպչել, տեսնել:
Բ. Զգում (է), ծերանում (է), կպչում (է), տեսնում (է):
Գ. Զգացել (է), ծերացել (է), կպել (է), տեսել (Է է):
Դ. Զգացած, ծերացած, կպած, տեսած:

Ո՞ր դերբայների հիմքերն են իրար նման:

Ա և Բ շարքի դերբայների հիմքերը , Գ և Դ դերբայների հիմքերը։

Ո՞ր հիմքերը կարելի է կոչել անցյալի հիմք:

Ո՞ր դերբայների հիմքերն են իրար նման:

Ա և Բ շարքի դերբայների հիմքերը , Գ և Դ դերբայների հիմքերը։

Ո՞ր հիմքերը կարելի է կոչել անցյալի հիմք:

Անցյալով դրված հիմքերը, որոն վերջանում են ում կամ ել-ով։


Ինչպե՞ս կանվանես մյուս հիմքը:

Անցյալի հիմք, ապառնու հիմք, Ներկայի հիմք

3. Փակագծում դրված բայերն այնպես գրիր, որ ի՞նչ արեց (ի՞նչ արեցի, արեցիր, արեցինք, արեցիք, արեցին) հարցին պատասխանեն:

Դուք ինչ-որ երերուն տախտակի վրա (ամրացնել) այդ վանդակը:
Ինչո՞ւ դու քո հոտն իմ դաշտում (արածեցնել):
Հավերը (երկարեցել) վզները դեպի ներքև, նայեցին դես ու դեն:
 Նա իր ձիուն (մեծացնել) չամչով ու գարիով:
Ես հավանաբար (ձանձրացնել) ունկնդիրներին:
Մենք անզգուշորեն (թռցնել) արևկող անող թռչուններին:


Դուք ինչ-որ երերուն տախտակի վրա ամրացրել եք այդ վանդակը:
Ինչո՞ւ դու քո հոտն իմ դաշտում արածեցնում ես:
Հավերը երկարեցնում են վզները դեպի ներքև, նայեցին դես ու դեն:
 Նա իր ձիուն մեծացրել է չամչով ու գարիով:
Ես հավանաբար ձանձրացնում եմ ունկնդիրներին:
Մենք անզգուշորեն (թռցնել) արևկող անող թռչուններին: