Category: Դասեր

1.Ի՞նչ ծագում ունեն ՀՀ տարածքի լճերը։Ինչո՞վ է դա պայմանավորված:

Հայաստանի լճերը հիմնականում ունեն տեկտոնական, հրաբխային և սառցադաշտային ծագում։Դա պայմանավորված է երկրի բարդ ռելիեֆով, լեռնային կլիմայով, հրաբխային գործունեությամբ և տեկտոնական շարժումներով։

2.Նշել Սևանա լճի ֆիզիկաաշխարհագրական բնութագիրը։

Հայաստանի ամենամեծ լիճը Սևանն է։ Ջուրը քաղցրահամ է, սնվում է 28 գետերից և ինքն իրենից սկիզբ է առնում Հրազդան գետը։ Լճի առավելագույն խորությունը 98,9 մ, մակերեսը 1416 կմ², իսկ ծովի մակերևույթից բարձրությունը 1916 մ է։

3.Նշել Սևանա լճի տնտեսաաշխարհագրական դիրքը։ Ի՞նչ խնդիրներ է այն լուծում։

Սևանա լիճը գտնվում է Հայաստանի կենտրոնական մասում և ունի մեծ տնտեսաաշխարհագրական նշանակություն։ Այն պահպանում է ջրային պաշարներ, օգտագործվում է էներգետիկայի (Հրազդանի հէկ), ձկնորսության և առողջարանային կենտրոնների համար, ինչպես նաև նպաստում է զբոսաշրջության զարգացմանը և էկոհամակարգի պահպանմանը։

4.Նշել լճեր, որոնք ունեն հրաբխային և սառցադաշտային ծագում։

Հրաբխային ծագում ունեն Աժդահակ և Արմաղանի լճերը, իսկ սառցադաշտային ծագում՝ Պարզ, Քարի և Սև լճերը:

1. Քրոմ մետաղն առաջացնում է երեք օքսիդ, որոնցում ցուցաբերում է 2, 3 և 6 վալենտականություններ: Ներկայացրեք այդ օքսիդների բանաձևերը:

CrO, Cr₂O₃, CrO₃

2. Ազոտական թթվի հետ փոխազդում են հետևյալ շարքերից մեկի նշված օքսիդները

1. FeO, CO₂

3. KO, PO

2. ZnO, SO

4. MgO, CuO

3. Կազմե՛ք (+6), P(+5), C(+4) տարրերի (փակագծերում նշված են օքսիդացման աստիճանները) օքսիդների և դրանց համապատասխանող  թթուների բանաձևերը:

H2SO4,H3PO4, H2CO3

4. Հաշվեք տարրերի զանգվածային բաժինները հետևյալ օքսիդներում MgO, AL2O3, SO3:

Mr(MgO)=24+16=40

w(Mg)=24/40*100=60

w(O)=16/20*100=80

Mr(AL2O3)=54+48=102

w(Al)=54/102*100=52,94

w(O)=48/102*100=47,05

Mr(SO3)=32+48=80

w(S)=32/80*100=40

w(O)=48/80*100=60

5. Որոշ զանգվածով ծծմբի(VI) օքսիդը լուծել են 92 գ ջրում, որի հետևանքով ստացվել է ծծմբական թթվի 100 գ լուծույթ: Որոշեք թթվի զանգվածային բաժինը (%) ստացված լուծույթում։

H2SO4

m(SO3)=100-92=8գ

M=32+48=80

M(H2SO4)=2 + 32 + 64 = 98 գ/մոլ

n(SO3)=8/80=0,1մոլ

m(H2SO4)=0.1*98=9.8գ

w(H2SO4)=9.8/100*100=9.8%

6. 8 գ երկաթի(III) օքսիդը «լուծելու» համար այն մշակել են աղաթթ վի 10 %-անոց լուծույթով։ Գտե՛ք ծախսված լուծույթի զանգվածը:

1. Напиши словосочетания по образцу: свеча из воска- восковая свеча

настойка из трав —травяная настойка

раскаты грома-громовые раскаты

опушка леса —лесная опушка

лес из сосен —

варенье из вишни —вишневое варенье

2. Выпиши слова в два столбика: в первый столбик слова с проверяемыми гласными в корне слова, во второй — слова с непроверяемыми гласными.

Болото, садовник, зимовать, левша, квартира , зайчонок, повар, орех, лесник, пятерка,грибник, солома.

Болото зимовать

Садовник левша

Квартира зайчонок

Повар лесник

Орех пятерка

Солома. грибник.

3. Из слов в скобках выбери одно или два проверочных слова.

Сосна — ( сосновый, сосенка, сосны)

широкий — ( ширина, ширь, шире)

звезда — ( звездочет, звездочка, звезды )о

холода -(холодильник, холодный, холод)

голова — ( головы, головушка )

4. Вставь нужную букву и рядом напиши проверочное слово.

кормушка — (о,а ) о

тепло (е, и ) ——е—

деревья ( и, е ) —е——

сторожить ( а, о) о

морской (а,о)—о——

шерстяной (е, и)——-е

жемчужный (и,е)———е

утащить (о,а) ———а

5. Напиши проверочные слова.

село —села

стена-стены

волчонок —волки

ленивый —лень

скрипучий —скрип

удивительный —диво

лепить —лепка

дрова —дров

страна —страны

деревья —дерево

веселый —весело

менять-мен

6.Вставьте пропущенные буквы.

ЛЕС

В лесу живет рыжая лиса. Лисий дом — нора. У норы играют веселые лисята. Лисица учит их лосьим повадкам. 

7. Вставьте пропущенные буквы.

Корова, газета, скворец, молоко, корабль, деревня, вокзал, мороз, капуста, ракета, медведь, костер, ребята, милина, пальто, командир, посуда, картина, погода, ребята, билет, петерка

8.Подбери проверочные слова.

Берега, голодание, города, голосок, сторожка, холода, сторона, зеленый, вечереет, лепетать, страна, кривой, скрипучий, столовая, тяжелый, цветной, холодный, мясной, небесный

9. Вставь пропущенные буквы.

А-О

вода

трава,

гроза

дворы

врачи

глаза

слоны

зонты

Е -И

деньки

деревья

мечи

грибы

следы

птенец

снежинка

листок

Е- И-Я

ряды

цветы

мечи

ледяной

низина

нарядились

оденочество

читатель

писатель

сбегают

синеет

1. Որտե՞ղ է տեղի ունենում գլիկոլիզը․
   ա) միտոքոնդրիում
   բ) բջջանյութում
   գ) ցիտոպլազմայում 
   դ) քլորոպլաստում
2. Գլիկոլիզի ընթացքում գլյուկոզան բաժանվում է՝
   ա) երկու պիրուվաթթվի մոլեկուլի 
   բ) մեկ ածխաթթու գազի մոլեկուլի
   գ) չորս ջրածնի մոլեկուլի
   դ) մեկ ջրի մոլեկուլի
3. Գլիկոլիզի ընթացքում առաջանում է էներգիա՝
   ա) 38 ԱԹՓ
   բ) 4 ԱԹՓ, մաքուր՝ 2 ԱԹՓ 
   գ) 10 ԱԹՓ
   դ) ԱԹՓ չի առաջանում
4. Գլիկոլիզը պահանջու՞մ է թթվածնի մասնակցություն․
   ա) այո
   բ) ոչ 
5. Գլիկոլիզը էներգետիկ փոխանակության ո՞ր փուլին է պատկանում․
   ա) առաջին փուլ 
   բ) երկրորդ փուլ
   գ) երրորդ փուլ
   դ) չի պատկանում
6. Ավտոտրոֆ օրգանիզմները՝
   ա) սննդանյութերը ստանում են պատրաստի ձևով
   բ) սինթեզում են օրգանական նյութեր անօրգանականներից 
   գ) սնվում են ուրիշ օրգանիզմներով
   դ) չեն կարող էներգիա ստանալ
7. Ավտոտրոֆների օրինակ է՝
   ա) բույսեր 
   բ) կենդանիներ
   գ) մարդը
   դ) սնկեր
8. Հետերոտրոֆ օրգանիզմները՝
   ա) օրգանական նյութերը ստանում են ինքնուրույն
   բ) պատրաստի օրգանական նյութեր են օգտագործում 
   գ) չեն օգտագործում էներգիա
   դ) ապրում են միայն ջրում
9. Քեմոավտոտրոֆ օրգանիզմները էներգիա ստանում են՝
   ա) արևի ճառագայթներից
   բ) օրգանական նյութերի քայքայումից
   գ) անօրգանական նյութերի օքսիդացումից 
   դ) ֆոտոսինթեզից
10. Բոլոր կենդանիները համարվում են՝
    ա) ֆոտոավտոտրոֆներ
    բ) քեմոավտոտրոֆներ
    գ) հետերոտրոֆներ 
    դ) աբիոտիկ օրգանիզմներ

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

Մի հին չինական զրույց

1. Մեկնաբանի՛ր կայսեր զգացմունքները գլխարկների պատմությունից առաջ և հետո։ 

Կայսրը շատ ուրախ էր, որ կարող է իր ժողովրդին օգնել և թույլ տալ, որ նրանք այլևս չկրեն այդ գլխարկները։ Բայց երբ իմացավ, թե ինչ վատ հետևանքներ ունեցավ նրա հրամանը, նա շատ զայրացավ և գնաց իր սենյակ՝ մտածելու, թե ինչ է պատահել մարդկանց հետ և ինչ հետևանքներ ունեցավ իր որոշումը։

2. Ստեղծված իրավիճակը շտկելու առաջարկներ գրի՛ր։ 

Իմ կարծիքով իրավիճակը շտկելու համար կայսրը կարող էր իր մարդկանց ընտրելու իրավունք տար, որպեսզի ժողովուրդը իրար հետ համագործակցելով ընտրեին ճիշտ տարբերակը:

3. Գրի՛ր քո կարծիքը կայսեր որոշման վերաբերյալ։ 

Կայսրը ուզում էր իր ժողովրդին ազատել այդ ծանր սև գլխարկներից, բայց արդյունքում իրավիճակը ավելի վատացավ և կայսրը փակվեց իր սենյակում: Ես կարծում եմ, որ կայսրը ուզում էր անել լավ բան, բայց մինչև վերջ չմտածեց, թե ինչ հետևանքներ կարող են լինել: Նա ուներ բարի մտադրություն, բայց սխալ որոշում ընդունեց։

4. Ինչպե՞ս անել, որ լավ գործը վատի չվերածվի։ 

Իմ կարծիքով որոշում կայացնելուց առաջ պետք է դրա պահով լավ մտածել, և հետո նոր միտքը իրականացնել: Ես նաև կարծում եմ, որ ճիշտ կլինի մտքով կիսվել ուրիշների հետ, քանի որ նրանք կարող են կիսվել օգտակար խորհուրդներով, կամ օգնեն ազատվել բացասական մտքերից։

5. Գրե՛ք էսսե՝ հիմք ունենալով այս ստեղծագործությունը։ 

Երբ օրենքը կորցնում է իր մարդասիրական իմաստը

Ընդհանրապես օրենքները ստեղծվել են մարդկանց կյանքը կարգավորելու համար: Բայց, երբ օրենքը վերածվում է ձևական կանոնի՝ անտեսելով մարդկանց զգացմունքները, այն կորցնում է իր իրական նշանակությունը։Կան օրենքներ, որոնք պարզապես անպետք են, կամ շատ դաժան. օրինակ` Սիրիայում «շատ բաց» զգեստի համար կարող են բանտ նետել:

Օրենքի գլխավոր նպատակն է պաշտպանել մարդուն, բայց երբ այն գործում է առանց իմաստուն նպատակի, այն սկսում է մարդկանց վնասել։ Տարիների ընթացքում եղել են շատ դեպքեր, երբ օրենքները գործում էին, սակայն անարդար էին․ օրինակ՝ որոշ երկրներում մարդիկ ճնշվել են իրենց ազգության կամ հավատքի պատճառով։ Այդպիսի օրենքներն արդար չեն, նույնիսկ եթե դրանք գրված են արդարության մասին։ Իրականում մարդասիրությունը պետք է լինի յուրաքանչյուր օրենքի հիմքում, որովհետև առանց դրա օրենքը դառնում պարզապես վնասակար:

Երբ օրենքը դառնում է դաժան և անտարբեր մարդկանց հանդեպ, այն չի տեսնում նրանց իրավիճակները կամ պրոբլեմները: Օրենքը պետք է ոչ թե պատժի մարդուն ամեն գնով, այլ օգնի նրան հասկանալ իր սխալը և ուղղվել։

Եթե օրենքը դադարում է պաշտպանել մարդու իրավունքները, ապա հասարակությունը կորցնում է վստահությունը նրա հանդեպ: Այն ժամանակ, երբ օրենքը չափից դուրս է անցնում, մարդիկ այլևս չեն հարգում օրենքը, այլ պարզապես վախենում են նրանից:

Այսպիսով, կարելի է եզրահանգել, որ օրենքը պետք է ծառայի մարդուն, այլ ոչ թե մարդը օրենքին, և միայն այդ ժամանակ այն կպահպանի իր մարդասիրական իմաստը։ Իսկական արդարությունը հնարավոր է միայն այն դեպքում, երբ օրենքն ու բարոյականությունը քայլում են կողք կողքի։ Երբ օրենքը կորցնում է իր մարդասիրական ուժը, այն դադարում է լինել արդարության գործիք և վերածվում է ճնշման միջոցի։

1. Вспомним правило

Если в корне слова есть безударная гласная, и её можно проверить ударением в родственном слове — это проверяемая безударная гласная. Например: столы — стол трава — травка гора — горы

2. Вставь пропущенные буквы и подбери проверочные слова
3. Столы, мосты, коты, слоны, мря, болъной.
4. Зерно, гнездо, перо, ведро, весло, река, сестра.
5. Земля, пчела, весна, лесник, страна, зима.
6. Скала, страна, гора, трова.
7. Детей, ряды, цветок. кроты.
8. Полы. несёт, врача, холмы, сосновый, полями.
9. Кормитъ, большой, стоят, холодный.
10. Часы, слева, стена, валы, дома, зима.
11. Скотина, стоит, ковёр, холмы, ледяная.
12. Грибы, село, сады, весна, дворе, в лесу.
13. Ледяная, страна, гнездо, весло, ведро, перо.
14. Грачи, грибы, цветок, зима, тровинка, ряды.
15. Шаловливый, детей, нести, смешной, столы.
16. Котёнок, водичка, смола, ходить, толпа.
17. Доска, стада, грачи, гроза, поля, ножи.
18. Дерево, пчела, сестра, коса, нога, хитрая лиса.
19. Слоны, моря, болъной, стоит, сова, кроты.
20. Дворы, мосты, дома, каты, коза, овца зима.
21. Города, хлеба, дожди, сова, коза, овца. роса.
22. Столы, мосты, коты, слоны, моря, большой.

№ 2.

1. Дождливый, свестетъ, стольной, плесатъ, звонок, плодовитый, скрепетъ, сидеть на стуле.
2. Пчела, сестра, рука, большая, поспивать, стволы, течёт, лежат.
3. Гребешок, тишина, грибы, стропа, гродской, молодой, писатель, стоял.
4. Коса, колосья, зерно, гнездо, весло, ведро, перо деревья.
5. Далёкий, ночная, тяжелая, червивое, следы, стопной, голоса, гребешок.
6. Побежала, облетел, созревает, тропинка, привела, стоит, пищат.
7. Найди лишнее слово (в одном ряду ошибка)

1. гора — горы — горный — гаревый
2. лес — лесок — лесной — лесник
3. трава — травы — травинка — травяной
4. вода — водный — водичка — ведро
5. стол — столик — столовый — стал

стал потомучто он не связан с словом стол (Объясни, в каком слове допущена ошибка и почему.)

4. Исправь ошибки (редактирование текста)

Наступило ясное весеннее утро. По небу плывут лёгкие облака, в воздухе чувствуется свежесть. На поляне распустились первые цветы, зазеленела трава. Из леса доносится звонкое пение птиц. У реки играют дети. Они собирают вербу и пускают по воде кораблики из коры. Всё вокруг наполняется жизнью. Природа словно просыпается после долгого сна, и каждому хочется улыбаться новому дню. айди и исправь все слова с ошибками в корне. Подбери к ним проверочные слова.

5. Интерактивный диктант

6. Мини-тест (самопроверка)

Отметь, где правильно написано слово: 1.угадать — угодать 2.голова — галава 3.виршина — вершина4.сматреть -смотреть

Մարդկանց մի մասը, երբ ուրիշ մեկին մի բանով օգնում են, սպասում են դրա համար մի մրցանակ կամ երախտագիտություն:Ուրիշները կարողա և չեն սպասում մրցանակներ և երախտագիտություն, բայղ մեկա չեմ մորշռանում, թե ինչ են արել: Դրա պատճառով էլ մտածում են, որ նրանք, ում որ բարություն են արել, նրանց պարտականն է:

Բայց իսկական բարությունը այն բարություն է, երբ անում ես դա ոչ թե ուրիշի համար, այլ քո: Այն մարդը, որը արել է բարություն, մրցանակ չի փնտրում:Նա անում է բարությունը այնպես, ինչպես պտղատու ծառը` երբ նա մեծանա, կտա իր պտուղները, ուրախանալով, որ այդ պտուղներից օգտվում են նրանք` ում դա իսկապես անհրաժեշտ է:

__________________

Ծառայություն-օգնություն

Ով որ անում է բարություն ուրիշին` ամենաշատ բարությունը անում է իր համար, ոչ այն իմաստով, որ նա մրցանակ կստանա, այլ նրանով, որա արարքի գիտակցությունը արդեն ուրախություն է բերում