Posted in Դասեր, Կենսաբխնություն 9

Մեյոզ

Մեյոզի հիմնական նշանակությունն է

ա) Օրգանիզմի աճի ապահովումը
բ) Վերականգնող հյուսվածքների ձևավորումը
գ) Սեռաբջիջների առաջացումը 
դ) Էներգիայի արտադրումը

2. Մեյոզի արդյունքով մի մայր բջջից ստացվում է…

ա) 2 դիպլոիդ քույր բջիջ
բ) 4 հապլոիդ դուստր բջիջ 
գ) 4 դիպլոիդ բջիջ
դ) 8 հապլոիդ բջիջ

3. Մեյոզի ո՞ր փուլում է տեղի ունենում crossing-over-ը (խաչաձևում)։

ա) Պրոֆազա I 
բ) Մետաֆազա II
գ) ԱՆաֆազա II
դ) Տելոֆազա I

5. Մեյոզի I բաժանման ժամանակ ինչպիսի՞ քրոմոսոմներ են բաժանվում։

ա) Քույր քրոմատիդները
բ) Համ Homolog (հոմոլոգ) քրոմոսոմները 
գ) mRNA մոլեկուլները
դ) Կենտրոնոմերները

6. Մեյոզի II-ը նման է…

ա) Միտոզին 
բ) Պրոֆազա I-ին
գ) ԴՆԹ կրկնապատկմանը
դ) Գամետների միավորմանը

7. Ո՞ր սեռային բջիջներն են առաջանում մեյոզի արդյունքում մարդու օրգանիզմում։

ա) Սպերմատոզոիդ և սոմատիկ բջիջներ
բ) Օվոցիտ և սոմատիկ բջիջներ
գ) Սպերմատոզոիդներ կամ ձվաբջիջներ 

դ) Միայն սպերմատոզոիդներ

Posted in Հայոց լեզու 9, Անհատական նախագիծ, Դասեր

Անհատական նախագիծ թարգմանություն

Ընկերությունը յուրահատուկ տեղ է զբաղեցնում յուրաքանչյուր մարդու կյանքում։ Դեռ մանկուց մենք սովորում ենք շփվել, ընդհանուր լեզու գտնել շրջապատի հետ և ընտրել այն մարդկանց, ովքեր մեզ ավելի մոտ են դառնում։ Ճշմարիտ ընկերները աջակցում են դժվար պահերին, օգնում են հաղթահարել խնդիրները և անկեղծորեն ուրախանում են մեր հաջողություններով։ Այդպիսի մարդկանց կողքին մարդը իրեն ավելի հանգիստ և վստահ է զգում, քանի որ գիտի՝ իրեն կհասկանան և չեն դատապարտի։

Բացի այդ, ընկերությունը սովորեցնում է պատասխանատվություն և փոխադարձ հարգանք։ Լավ հարաբերությունները պահպանելու համար կարևոր է կարողանալ լսել, գնալ փոխզիջման և լինել ազնիվ։ Երբեմն ընկերները կարող են սխալվել կամ վիճել իրար հետ, բայց ներելու և խոսելով լուծումներ գտնելու կարողությունը օգնում է հաղթահարել դժվարությունները։ Հենց ընկերության միջոցով մարդը ավելի լավ է ճանաչում ինքն իրեն և սովորում է հարաբերություններ կառուցել ուրիշների հետ։

Posted in Դասեր, Երկրաչափություն 9

Երկրաչափությունը

1)AB և CD հատվածները հատվում են M կետում այնպես, որ MA = 7 սմ, MB = 21 սմ, MC = 3 սմ և MD = 16 սմ: A, B, C և D կետերը գտնվու՞մ են, արդյոք, միևնույն շրջանագծի վրա։

7*21≠16*3

Ոչ

2)Շրջանագծի երկու լարեր հատվում են: Մի լարի հատվածները հավասար են 24 սմ և 14 սմ, իսկ մյուս լարի հատվածներից մեկը`28 սմ: Գտեք երկրորդ լարի երկարությունը:

14*24/28=12

3)Երկու իրար հատող լարերից մեկը տրոհված է 48 մ և 3 մ հատվածների, իսկ մյուսը` կիսվում է։ Որոշեք երկրորդ լարի երկարությունը։

3*48=x2

x2=144

x=12

Լար=12*2=24

4)Երկու իրար հատող լարերից մեկը տրոհված է 12 մ և 18 մ հատվածների, իսկ երկրորդը` 3 : 8 հարաբերությամբ։ Որոշեք երկրորդ լարի երկարությունը։

24x=216

x2=9

x=3

Լար=3*(3+8)=33

5)Իրար հատող երկու լարերից առաջինը 32 սմ է, իսկ երկրորդ լարի հատվածներն են 12 սմ և 16 սմ: Որոշեք առաջին լարի հատվածները։

8 և 24

6)Մի կետից շրջանագծին տարված են հատող և շոշափող: Որոշել շոշափողի երկարությունը, եթե հատողի արտաքին և ներքին մասերի երկարությունները համապատասխանաբար հավասար են՝ ա) 4 սմ և 5 սմ, բ) 2,25 դմ և 1,75 դմ, գ) 1 մ և 2 մ։

AB2(շոշափողը)=(4+5)*4=36

AB=6

7)Շոշափողը 20 սմ է, իսկ նույն կետից տարված և շրջանագծի կենտրոնով անցնող հատողը` 50 սմ։ Գտեք շրջանագծի շառավիղը։

50x=400

x=8

R=50-8/2=21

Posted in Գրականություն 9, Դասեր

Փա՞ստ է, թե՞ պնդում։ 

1. Կարդա՛ մտքերը՝ յուրաքանչյուրի դիմաց գրելով փա՞ստ է, թե՞ պնդում։ 

Հայոց գրերը ստեղծել է Մեսրոպ Մաշտոցը 405 թվականին։ Փաստ

Հայոց գրերի ստեղծումը նպաստեց հայ ազգային ինքնության և մշակույթի պահպանմանը։ Պնդում

Մուրացանը 19-րդ դարի հայ գրող է, ով իր ,,Առաքյալը,, վիպակում ցույց է տալիս գյուղի այնպիսի պատկեր, որը տարբերվում է գլխավոր հերոսի պատկերացումներից։ Փաստ

Ցանկացած մարդ, հանդիպելով իր սպասումները չարդարացնող իրադրության, պարտավոր է մտածել, որ ինքը ևս պատասխանատու է իրավիճակը փոխելու հարցում։ Պնդում

Գուրգեն Մահարին 20-րդ դարի հայ գրականության խոշոր դեմքերից է, ով իր ,,Էջմիածին,, ստեղծագործությունում պատմել է գաղթի և որբության մասին։ Փաստ

Ողբերգական իրադարձությունների հետևանքով ուժեղ անհատը ստեղծում է ապրելու իր բանաձևը։ Պնդում

Տարբեր ժամանակներում որբությունն ու գաղթն ունեն նույն դեմքը։ Պպնդում

Հրանտ Մաթևոսյանը արձակագիր է, ով ,,Կանաչ դաշտը,, ստեղծագործության մեջ արտացոլել է գոյության կռիվը, նկարագրել մայրական սիրո դրսևորումը։ Փաստ

Մայրական սերը բնության ամենահզոր գործիքն է՝ կյանքի հավերժությունն ապահովող։ Պնդում

,,Նռնենիներ,, պատմվածքը գրել է Վ․ Սարոյանը։ Փաստ

Նռնենիների այգի տնկելը հայրենիքը վերագտնելու երազանքի խորհրդանիշն էր։ Պնդում

Արտաշես թագավորը իրականցրեց հողային բարեփոխումներ, որով տարանջատեց մասնավոր հողատիրությունը համայնքային հողերից։ Փաստ

Արտաշես Ա թագավորը բանիմաց տնտեսագետ էր։ Պնդում

2. Պնդում ձևակերպիր հետևյալ թեմաների շուրջ։ 

Ա․ Անգաղթ խալիֆան համանուն ստեղծագործության հերոսն է, ով կարևորոում է երաժշտությունը։ 

Անգաղթ խալիֆան շատ էր սիրում երաժշտություն, և դա իր համար կարևոր էր:

Բ․ Հետաքրքրասեր Բասեին սիրում էր տարբեր հարցեր տալ և քննել պատասխանները։ 

Բասեին խելամիտ երեխա էր:

Գ․ ,,Մի հին չինական զրույց,, ստեղծագործության կայսրը հրամայեց սև գլխարկները փոխարինել սպիտակներով։ 

Կայսրը հիմար էր

Posted in Գրականություն 9, Դասեր

Ազատության գաղափարը՝ որպես ազգային ինքնության պահպանման ուղենիշ տարբեր ժամանակաշրջաններում

Ազատությունը միշտ կարևոր արժեք է եղել հայ ժողովրդի համար։ Դա ոչ միայն անկախ լինելու մասին է, այլ նաև մեր լեզուն, մշակույթը ու սովորությունները պահպանելոււ համար: Պատմության ընթացքում տարբեր ժամանակներում մարդիկ ազատությունը տարբեր ձևով են պատկերացրել։ Բայց մի բան միշտ նույնն է մնացել՝ ազատությունը մեզ օգնել է չկորցնել մեր ազգը։

Հին ժամանակներում ազատությունը ավելի շատ կապված էր հայրենիքը պաշտպանելու հետ։ Մարդիկ հասկանում էին, որ եթե չունեն ազատ ապրելուն հնարավորություն, չեն կարող պահել իրենց լեզուն ու ավանդույթները։ Միջնադարում ազատության գաղափարը տեղափոխվեց նաև մշակույթի ու հոգևոր կյանքի մեջ։ Դպրոցները և եկեղեցին կարևոր էին, որովհետև օգնում էին պահպանել հայկական մտածողությունը։ Թեև քաղաքական սահմանափակումներ եղել են` մշակութային ազատությունը թույլ տվեց ազգին չկորչել։ Ավելի ուշ, XIX–XX դարերում, ազատության գաղափարը արդեն դարձավ ազգային վերածննդի հիմնական ուժը։ Այսօր էլ ազատությունը մեր ինքնության պահպաման կարևոր հիմքերից է։

Այսպիսով` տարբեր դարերում ազատության իմաստը կարող էր փոխվել, բայց նրա նշանակությունը՝ ոչ։ Արժեքների, լեզվի ու մշակույթի պահպանումը միշտ կապվել է ազատ ապրելու իրավունքի հետ։ Հիմա էլ ազատությունը մեզ պահում է միավորված և ուժեղ։ Նաև հիշեցնում, որ ինքնությունը պահպանելը կախված է հենց մեր ընտրություններից ու վերաբերմունքից։

Posted in Հայոց լեզու 9, Դասեր

Գործնական քերականություն

Աշխատանք դասարանում

Կիսատ թողած աշխատանքների ավարտում։ 

Կարդա՛ տեքստը և կատարի՛ր առաջադրանքները։ 

Մի անգամ ոստրեն ցանցն ընկավ ու բոլոր որսվածների  հետ միասին հայտնվեց ձկնորսական խրճիթում:

-Այստեղ բոլորիս անխուսափելի կործանում է սպասվում,-տխուր-տխուր մտածեց նա՝ տեսնելով, թե հատակին դատարկված կույտի մեջ իր դժբախտ եղբայրակիցներն առանց ջրի ինչպես են խեղդվում և ջղաձիգ թպրտում մահվան  տանջանքների մեջ:

Հանկարծ որտեղից որտեղ հայտնվեց մուկը:

-Լսի՛ր , բարի՛ մկնիկ,-աղերսեց ոստրեն: Բարի գործ արա, ինձ տար դեպի ծովը:

Փոքրիկ մուկը հասկացող հայացքով զննեց նրան. Ոստրեն բացառիկ խոշոր ու գեղեցիկ էր, համ էլ դրա միսը պետք է որ հյութալի ու համեղ լիներ:

-Լավ,-պատրաստակամորեն ասաց մուկը՝ որոշելով ձեռք գցել ձրի ավարը, որն, ինչպես ասել են հմուտ որսորդները, իր ոտքով է եկել: -Բայց դու նախապես պետք է բացես քո խեցու փեղկերը,գոնե կիսով չափ, որպեսզի ինձ ավելի հարմար լինի քեզ տանել դեպի ծով: Հակառակ դեպքում ես ոչ մի կերպ չեմ կարողանա գործը գլուխ բերել:

Խաբեբան այնքան համոզիչ ու ոգեշնչված էր խոսում, որ նրա համաձայնությունից ուրախացած ոստրեն չնկատեց խարդավանքն ու վստահելով բացեց փեղկերը: Մուկը սուրուլիկ դնչով անմիջապես խցկվեց խեցու ներսը, որպեսզի ատամներն ավելի ամուր խրի խեցու մեջ: Բայց շտապելու պատճառով մոռացավ զգուշության մասին։ Ոստրեին թվաց՝ գուցե  ինչ-որ բան այն չէ, հասցրեց շրխկացնելով փակել իր փեղկերը՝ թակարդի նման ամուր սեղմելով կրծողի գլուխը:

Մուկը ցավից բարձրաձայն ծվծվաց, իսկ մոտակայքում գտնվող կատուն լսեց ծվծվոցը, մի ցատկով վրա պրծավ խաբեբային ու հափռեց:

1. Ո՞ր միտքն է բխում տեքստի բովանդակությունից կամ չի հակասում նրան։ 

Ա․ Ինչպես ասում են ՝ խորամանկիր, բայց պոչդ լա՛վ պահիր:

Բ․ Անրհարժեշտ է ընկերներ ընտրելուց առաջ ուշադիր լինել։ 

Գ․ Երբեք չես կարող իմնալ՝ ինչ կպատահի։ 

Դ․ Ձկնորսական խրճիթը գտնվում էր ծովի մոտ։ 

2. Առանձնացրո՛ւ նախադասություն, որտեղ համադասական շաղկապը կապել է նախադասության անդամներ։ 

Մի անգամ ոստրեն ցանցն ընկավ ու բոլոր որսվածների  հետ միասին հայտնվեց ձկնորսական խրճիթում:

3. Տրված նախադասության մեջ ընդգծվածն ի՞նչ պաշտոն է կատարում։ 

Ոստրեն բացառիկ խոշոր ու գեղեցիկ էր։ 

4. Տեքստից դո՛ւրս գրիր զննել բառի հոմնաիշը։ 

Տեսնել

5. Ի՞նչ է նշանակում գործը գլուխ բերել։ 

Գործը ավարտել

6. Տեքստից դո՛ւրս գրիր երկբայական վերաբերական։ 

Գուցե:

7.  Փոքրիկ մուկը հասկացող հայացքով զննեց նրան ։ Այս նախադասության մեջ ո՞ր խոսքի մասով է արտահայտված գոյականական անդամի լրացումը և ի՞նչ լրացում է։ 

Փոքրիկ-որոշիչ:

8. Նախադասության անդամներից որի՞ պաշտոնն է սխալ նշված։ 

Մուկը ցավից բարձրաձայն ծվծվաց, իսկ մոտակայքում գտնվող կատուն լսեց ծվծվոցը, մի ցատկով վրա պրծավ խաբեբային ու հափռեց:

Մուկը- ենթակա

Լսեց- ստորոգյալ 

բարձրձայն- ածական

ցավից -պատճառի պարագա 

9. Ի՞նչպիսինն էր ոստրեի միսը։

10. Տեքստից դո՛ւրս գրիր բառ, որտեղ ե-ն հնչյունափոխվել է ի-ի։ 

Կիսով-կես

11.  Դո՛ւրս գրիր նախադասություն, որտեղ ենթակա չկա։ 

Բայց շտապելու պատճառով մոռացավ զգուշության մասին։

12. Դո՛ւրս գրիր մեկ բառ, որում գաղտնավանկ կա։

Ջղաձիգ

13. Դո՛ւրս գրիր մեկ կրկնավոր բարդություն։ 

Տխուր-տխուր:

14. Դո՛ւրս գրիր մեկ որոշյալ դերանուն։

Մի անգամ ոստրեն ցանցն ընկավ ու բոլոր որսվածների  հետ միասին հայտնվեց ձկնորսական խրճիթում:

15. Դո՛ւրս գրիր մեկ մակբայ։

Բարձրաձայն

16. Դո՛ւրս գրիր վաղակատարով դրված որևէ բայ։ 

Ասել են

Posted in Հանրահաշիվ 9, Դասեր

Հանրահաշիվ

1)Լուծեք անհավասարումների համակարգը․

Լուծում չունի

Լուծում չունի

X E(-6;-2)U(1;3)

X E(-3;4)

2)Լուծեք անհավասարումների համակարգը․

X E (-7;-3)

Լուծում չունի

X E (-oo;-2)U(2;5)

X E(-4;-3)U(-2;3

3)Լուծեք անհավասարումների համախումբը․

X E(-oo;-1)U(3;oo)

X E(-oo;0)U(1/2;oo)

X € (-oo;4/11)U(1;oo)

Posted in Ռուսերեն 9, Դասեր

Ф.Достоевский. Мальчик у Христа на елке

  1. Опишите условия жизни мальчика. Какую роль в его трагедии играет равнодушие большого города?

    • Мальчик живёт в крайней нищете: он голоден, плохо одет, без дома и защиты. Его мать больна и умирает, помощи ждать неоткуда. Большой город в рассказе — равнодушный и жестокий: люди спешат по своим делам, никто не замечает страдающего ребёнка. Именно это безразличие усиливает трагедию — мальчик погибает не только от холода, но и от человеческой черствости.

2. Какова функция образов, которые мальчик видит на улице: нарядная ёлка в доме, дамы, прохожие? Почему он их видит, но не может стать их частью?

Образы нарядной ёлки, богатых дам, счастливых людей показывают контраст между «праздничной» жизнью общества и бедственным положением мальчика. Он видит этот мир, но не может в него войти, потому что он для него закрыт — социально и духовно. Эти образы подчёркивают его одиночество и отчуждение: праздник существует, но не для всех.

3. Почему мальчик, замерзая, сначала видит свою мать, а затем — Ёлку Христа? Что символизируют эти видения?

Сначала мальчик видит мать, потому что она — его последняя земная опора, символ любви и защиты. Затем появляется Ёлка Христа — образ небесного утешения и справедливости. Эти видения символизируют переход от земных страданий к духовному спасению, которого мальчик не получил в реальной жизни.

4. В чём заключается критика «сытого» и «праздничного»общества, которую Достоевский вкладывает в рассказ?

Достоевский обличает общество, которое празднует Рождество, но забывает о милосердии. Люди украшают ёлки, говорят о добре, но проходят мимо умирающего ребёнка. Автор показывает лицемерие такого общества: внешнее благополучие скрывает внутреннюю нравственную пустоту.

5. Какова главная авторская мысль? Что Достоевский хотел сказать читателю этим рассказом?

Главная мысль рассказа — призыв к состраданию и ответственности за ближнего. Достоевский хочет сказать, что равнодушие убивает не меньше бедности, а истинное христианство — это не праздник, а живая любовь к человеку, особенно к слабому и беззащитному.

Сопоставление (Дополнительно)

  1. Сравните образ и судьбу мальчика с образом Девочки со спичками Андерсена. В чём сходство их социального положения и финала?

  2. оба ребёнка бедны и одиноки;
    общество их не замечает;
    финал трагичен;
    перед смертью они видят утешительные видения.


    Оба автора показывают жестокость социального мира и духовную чистоту детей.
  3. Чем «Мальчик у Христа на ёлке» отличается от традиционных, «счастливых» рождественских рассказов (например, О. Генри)?

В традиционных рождественских рассказах (например, у О. Генри) обычно есть счастливый финал и надежда на чудо в реальной жизни. У Достоевского чуда на земле не происходит. Его рассказ — не утешение, а нравственный упрёк читателю, заставляющий задуматься о личной ответственности за чужую боль.