Category: Դասեր

Ի՞նչ է էներգետիկ փոխանակությունը։
ա) Նյութերի օքսիդացում և էներգիայի ազատում բջջում
բ) Բջջային բաժանման գործընթացը
գ) Օրգանական նյութերի սինթեզը
դ) Ջրի և աղերի փոխանակությունը

2. Ո՞րն է բջջային էներգիայի հիմնական կրողը։
ա) Գլյուկոզ
բ) ԱԹՓ (ATP)
գ) ԴՆԹ
դ) ՌՆԹ

3. Էներգետիկ փոխանակությունը ապահովում է․
ա) Բջջի աճը
բ) Նյութերի սինթեզը
գ) Բոլոր բջջային գործընթացների էներգիան
դ) Միայն շնչառություն

Մաս 2․ Գլիկոլիզ

4. Գլիկոլիզը տեղի է ունենում՝
ա) Բջջակորիզում
բ) Միտոքոնդրիումում
գ) Ցիտոպլազմայում
դ) Քլորոպլաստում

5. Գլիկոլիզի արդյունքում 1 գլյուկոզից առաջանում է՝
ա) 2 պիրուվաթթու և 2 ԱԹՓ
բ) 1 պիրուվաթթու և 1 ԱԹՓ
գ) 2 ջուր և ածխաթթու գազ
դ) 4 ԱԹՓ և 2 ջուր

6. Ավտոտրոֆ օրգանիզմներն իրենց սնունդը ստանում են՝
ա) Պատրաստի օրգանական նյութերից
բ) Ածխաթթու գազից և անօրգանական նյութերից
գ) Այլ օրգանիզմների միջոցով
դ) Միայն կենդանական սնունդից

7. Հետերոտրոֆ օրգանիզմներին բնորոշ է՝
ա) Ֆոտոսինթեզ
բ) Քեմոսինթեզ
գ) Պատրաստի օրգանական նյութերի յուրացում
դ) Անօրգանական նյութերից օրգանականների ստեղծում

1.Գնահատել ՀՀ ջրային հաշվեկշիռը։

Տարեկան Հայաստանի տարածքում մուտք գործող և հեռացող ջրերի ընդհանուր քանակը մոտ 18.5 մլրդ մ³ է։ Այդ ջրի գրեթե կեսը գոլորշիանում է, իսկ մնացածը վերականգնվող ջրային պաշարն է, որը ձևավորվում է գետերի, գետակների հոսքերից և լճերում կուտակվող ջրերից։

2.Որո՞նք են ՀՀ գետերի հիմնական հաշվեկշիռը։

ՀՀ գետերի հաշվեկշիռը ձևավորվում է տեղումներից, ձնհալքից և ստորգետնյա ջրերից, իսկ կորուստը՝ գոլորշիացմամբ ու արտահոսքով։

3 Ի՞նչ տարբերություն կան Կուր և Արաքսի համակարգերին պատկանող գետերի սնման պայմանների ու դրանց հոսքի ռեժիմների միջև։

Կուրի գետերի հոսքը հիմնականում սնվում է տեղումներով և ստորերկրյա ջրերով ու ավելի կայուն է, իսկ Արաքսի գետերը՝ ձնհալքով և սեզոնային տեղումներով, ուստի նրանց հոսքը ավելի տատանվող է։

1. Ներկայացնել ԴՆԹ-ի կառուցվածքը

ԴՆԹ-ն երկփողանի սպիրալ է, կազմված շաքարից, ֆոսֆատից ու ազոտային հիմքերից` A, T, G, C: Պահպանում է ժառանգական ինֆորմքցիքն:

2. Ներկայացնել ՌՆԹ-ի կառուցվածքը

ՌՆԹ-ն մեկփողանի մոլեկուլ է, ունի ֆոսֆատ և հիմքեր` A, U, G, C: Մասնակցում է սպիտակուցների սինթեզին:

3. Նուկլեինաթթուների կառուցվածքը և տեսակները

Նուկլեինաթթուները, դա նուկլեոտիդներից կազմված միացություններ են։ Տեսակներն են՝ ԴՆԹ և ՌՆԹ։

4. Ինչ է տրանսկրիպցիան

Տրանսկրիպցիան այն գործընթացն է, երբ ԴՆԹ-ի հիման վրա բջջակորիզում կազմվում է ՌՆԹ։ Դա սպիտակուցների առաջացման առաջին փուլն է։

5. Ինչ է տրանսլացիան

Տրանսլացիայի ընթացքում ՌՆԹ-ի կոդը ռիբոսոմում վերածվում է սպիտակուցի․ ամինաթթուները միավորվում են ըստ ՌՆԹ-ի ինֆորմացիայի։ Գործընթացը տեղի է ունենում բջջապլազմայում և դա սպիտակուցի կազմման երկրորդ փուլն է։

Առաջադրանքներ․

1)Տրված են a և b վեկտորները: Կառուցե՛ք հետևյալ վեկտորները.

ա) 2a 

բ) — 2a 

գ) 1/3a

դ) 3b

ե)-1/2b

զ) -4b 

2)Պարզեցրեք արտահայտությունները.
ա) 3(a + b) — 2(a — b )

3a+3b-2a+2b=a+5b
բ) 4a + 5b — 2(a + 2b )

4a+5b-2a-2b= 2a+3b
գ) 1/3(a + b) + 2/3(a — b)

1/3a+1/3b+2/3a-2/3b=a-1/3b

3)Համուղղված են, թե՞ հակուղղված a և b ոչ զրոյական վեկտորները, եթե.
ա) b = 2a

Համուղղված
բ) b = -3a

Հակուղղված
գ) a = 1/3b

Համուղղված
դ)a = -1/2b

Հակուղղված
4)Գտե՛ք b վեկտորի մոդուլը, եթե |a| = 6 սմ.
ա) b = 4a

b=24
բ) b = -3a

b=-18
գ)b = 1/3a

b=2

5)O-ն ABCD զուգահեռագծի անկյունագծերի հատման կետն է: Գտե՛ք k-ն, եթե DA + DC = k · DO:

DA+DC=DB

DB=2*DO

k=2
6)O-ն ABCD զուգահեռագծի անկյունագծերի հատման կետն է: Գտե՛ք k-ն, եթե AB + AD = k · CO։

AB+AD=AC

AC=-2*DO

k=-2

Կարդա՛ ստեղծագործությունը և պատասխանի՛ր հարցերին։ 

1.Ի՞նչ է համոզմունքը։

Համոզմունքը դա մարդու կարծիքն է ու հավատը ինչ-որ բանին՝ անկախ դրա ճշմարտացիությունից։

2.Ինչի՞ն է մարդ սովորաբար հավատում։

Մարդ սովորաբար հավատում է այն բաներին, ինչին ուզում է, կամ էլ որոնք ընդունված են կամ հեշտորեն ընկալվում են։

3.Արդյունավետ մտածելը ո՞րն է։

Արդյունավետ մտածելը՝ լոգիկայով և հիմնավորված ձևով խորհելը, փաստերի վրա հիմնվելը։

4.Ինչո՞ւ է հեղինակը որպես քննադատական մտածողության կրող երեխայի կերպար ստեղծել։

Իմ կարծիքով հեղինակը ցույց է տալիս, որ քննադատական մտածող երեխան կարող է ինքնուրույն մտածել ու սեփական կարծիք ունենալ, առանց ուրիշներինասածներին հետևելու։

5.Գտիր քո առօրյա կյանքում 1-2 համոզմունք, որ հիմնված չէ արդյունավետ մտածողության վրա։

Օրինակ`«Եթե ինչ-որ մեկը գեղեցիկ է, ուրեմն լավ մարդ է և առանց ինչ որ թերությունների»:

1. Ի՞նչ լիցք ունի պարկուճ 1-ը (նկ. 1 ա), եթե պարկուճ 2–ը դրական է լիցքավորված:

Դրական:

2. Ի՞նչ լիցք ունի պարկուճ 2-ը (նկ. 1 բ), եթե պարկուճ 1-ը բացասական է լիցքավորված:

Դրական:

3. Վնասված հաղորդալարերը միացնելիս վարպետը ռետինե ձեռնոցներ է հագնում: Ինչո՞ւ է նա այդպես վարվում:

Քանի որ ռետինը էլեկտրամեկուսիչ մատերիալ է:

4. Բենզին լցնելիս բենզատարի իրանը մետաղական հաղորդիչով հողակցում են: Ինչո՞ւ են այդպես անում:

5. Քանի՞ էլեկտրոն ունի՝ ա) պղնձի, բ) սիլիցիումի, գ) յոդի ատոմը:

29, 28, 127:

6. Քիմիական ո՞ր տարրի ատոմն է պարունակում՝ ա) 15 էլեկտրոն, բ) 79 էլեկտրոն, գ) 100 էլեկտրոն:

Ոսկի, ֆոսֆոր և ֆերմիում

7. Ինչի՞ է հավասար թթվածնի ատոմում գտնվող բոլոր էլեկտրոնների ընդհանուր լիցքը:

8. Ո՞ր ատոմն է, որի բոլոր էլեկտրոնների ընդհանուր լիցքը հավասար է q= – 16 * 10 ^ – 19 * 4/:

q = – 16 * 10 ^ – 19 * 4 / z

9. Ինչի՞ է հավասար սնդիկի ատոմի միջուկի լիցքը: Քանի՞ անգամ է այն մեծ հելիումի ատոմի միջուկի լիցքից:

80-ի և այն մեծ է հելիումի ատոմի միջուկից 40 անգամ (2)

10. Ինչի՞ է հավասար տիտանի ատոմի միջուկի լիցքը: Քանի՞ անգամ է այն մեծ նատրիումի ատոմի միջուկի լիցքից:

22 և այն մեծ է նատրիումի միջուկից 2 անգամ:

11. Հելիումի ատոմից անջատվել է մեկ էլեկտրոն: Ինչպե՞ս է կոչվում մնացած մասնիկը: Ի՞նչ լիցք ունի այն: 

Հելիումի կափիոն և ունի դրական լիցք +1:

12. Թթվածնի ատոմին միացել է մեկ էլեկտրոն: Ինչպե՞ս կկոչվի գոյացած մասնիկը: Ինչպիսի՞ լիցք կունենա այն:

Թթվածնի անիոն և ունի բացասական լիցք -1:

13. Բնության մեջ գոյություն ունեցող ատոմներից ամենածանրն ուրանի (U) ատոմն է: Որքան է ատոմի միջուկի լիցքը:

92:

14. Ապակե ձողը էլեկտրականացման հետևանքով այն ձեռք է բերել 3,2-10-10 Կլ լիցք: Քանի՞ էլեկտրոն է այն կորցրել։

15. Էլեկտրացույցին հաղորդել են q = – 6, 4 * 10 ^ – 10 Կլ-ին հավասար լիցք: Էլեկտրոնների ի՞նչ թվի է համապատասխանում այդ լիցքը։

4*10 9

16. Ունենք միանման երկու մետաղե գնդիկ: Մեկի լիցքը հավասար է 4 նԿլ, մյուսինը՝ – 10 նԿլ: Գնդիկները հպել են և հեռացրել իրարից: Ի՞նչ լիցք կունենան գնդիկները դրանից հետո:

Լիցքերը կհավասարվեն: