ԹԱԳԱԴՐՈՒՄ

Հոգիս արթնացավ հարավի բույրից,
Ինձ է դուրս կանչում զեփյուռը նրա,
Ձյունն էլ արևի ջահել համբյուրից
Ուրախ լալիս է դաշտերի վրա:
Ելնեմ, ծաղկումն է ձնծաղիկների,
Ձյունից ինձ նայող աչքերն համբուրեմ,
Գնամ հետևից ծիծեռնակների,
Նրանց հետ հետ գամ, գարունը բերեմ.
Բարձրանամ կապույտ գահը լեռների՝
Արևն իբրև թագ իմ գլխին առնեմ,
Հագնեմ ծիրանին արշալույսների,
Գարնան թագավոր ինձ թագադրեմ,
Եվ հրովարտակ արձակեմ մի խիստ,
Որ աղբյուրները հավերժ կարկաչեն,
Որ ծաղկեն լեռներն իմ արևանիստ,
Որ ծով դաշտերը հավերժ կանաչեն,
Որ գարունները գան ու չգնան,
Որ հավերժանան զմրուխտ դրախտով,
Որ բեկվի իմ դեմ խորհուրդը մահվան,
Որ մարդը ցնծա հավերժի բախտով:
Եվ ես երջանիկ կլինեմ այնժամ,
Եվ գուցե այնժամ ես մահը սիրեմ,
Երբ անմահ լինեմ, երբ հավերժանամ,
Երբ գարունները ողջ թագավորեմ…

Առաջադրանքներ

1․ Ի՞նչն է արթնացնում բանաստեղծական հերոսի հոգին։

Հերոսի հոգին արթնանում է «հարավի բույրից» և զեփյուռի կանչից։ Դա գարնան գալուստն է, բնության վերազարթոնքը, որը ներքին թարմություն է բերում։

2.Ի՞նչ է նշանակում «գարնան թագավոր ինձ թագադրեմ» տողը։

Սա նշանակում է տիրապետել բնության գեղեցկությանը, դառնալ կյանքի և արարման տերը։ Հերոսը ցանկանում է ոչ թե իշխել մարդկանց, այլ կառավարել բարությունն ու գեղեցկությունը, որպեսզի աշխարհում միայն լավը լինի։

3.Ինչպիսի՞ տրամադրություն է ստեղծվում բնության նկարագրությամբ։

Տրամադրությունը լուսավոր է, լավատեսական և հանդիսավոր։ Ձյունը «ուրախ լալիս է», արևը «ջահել համբույր» է տալիս, ինչը ստեղծում է հարության և ցնծության մթնոլորտ։

4.Ի՞նչ է ցանկանում փոխել հերոսը աշխարհում։

Նա ցանկանում է վերացնել մահվան խորհուրդը և ժամանակավորը դարձնել հավերժական։ Ուզում է, որ գարունները երբեք չգնան, և մարդը միշտ երջանիկ լինի։

5.Ինչպիսի՞ աշխարհ է նա պատկերացնում։

Նա պատկերացնում է մի «զմրուխտ դրախտ», որտեղ աղբյուրները հավերժ կարկաչում են, լեռները միշտ ծաղկած են, իսկ մարդիկ ապրում են առանց կորստի վախի։

6.Պատկերացրու, որ դու ևս հրովարտակ ես արձակում։ Ի՞նչ կփոխեիր աշխարհում։

Եթե ես արձակեի հրովարտակ, կհրամայեի, որ աշխարհի բոլոր զենքերը վերածվեն երաժշտական գործիքների, և որևէ երեխա երբեք տխրություն չտեսնի։

7.Նկարագրի՛ր գարունը՝ օգտագործելով բանաստեղծության պատկերները։

Գարունը բացվում է արշալույսների ծիրանին հագած։ Դաշտերում ձյունից նայող աչքերով ձնծաղիկներն են, իսկ երկնքում ծիծեռնակների թևերն են բերում ջերմությունը։ Լեռների կապույտ գահին բազմած արևը ոսկե թագի պես լուսավորում է հավերժ կանաչող դաշտերը։

Հովհաննես Շիրազ

ՀԱՅ ԺՈՂՈՎՐԴԻ ԵՐԳԱչքերիս մեջ գարնան օրեր,
Ճամփես բախտիս սաերն ի վեր,
Ելնում են ես քարերն ի վեր,
Ելնում են ես սարերն ի վեր,
Քարեր, սարեր, դարերն ի վեր:
Բախտս աստղերն են վեր պահել,
Ջահել եմ ես ու ձիս ջահել,
Չեմ նկատում քարեր ճամփիս,
Չեմ նկատում սարեր ճամփիս,
Քարեր, սարեր, դարեր ճամփիս:
Շանթն է բեկվում ճակտիս վրա,
Մահ՝ չգիտեմ՝ կա՞, թե՞ չկա,
Ելնում եմ ես ահերն ի վեր,
Ելնում եմ ես մահերն ի վեր,
Ահեր, մահեր, ջահերն ի վեր:
Աչքերիս մեջ գարնան օրեր,
Ճամփես դեպի աստղերն անմեռ՝
Ինձ ելնելու քարեր կան դեռ,
Ինձ ելնելու սարեր կան դեռ,
Քարեր, սարեր, դարեր կան դեռ…Առաջադրանքներ

1.Ի՞նչ ճանապարհի մասին է խոսվում ստեղծագործության մեջ։

Խոսվում է հայ ժողովրդի դժվարին ճանապարհի մասին։ Դա մի ճամփա է, որն անցնում է սարերի ու քարերի միջով՝ դեպի լավ ապագա։

2.Ի՞նչ է նշանակում «աչքերիս մեջ գարնան օրեր» արտահայտությունը։

Սա նշանակում է, որ մարդու ներսում հույս ու լույս կա։ Նույնիսկ եթե դրսում դժվար է, նա հավատում է լավին։

3.Ի՞նչ գաղափար է արտահայտում բանաստեղծությունը։ 

Գաղափարն այն է, որ հայ ժողովուրդը ուժեղ է ու անմահ։ Նա չի վախենում դժվարություններից ու միշտ առաջ է գնում։

4. Արդյո՞ք այս բանաստեղծությունը միայն անցյալի մասին է, թե՞ նաև ներկայի և ապագայի։

Սա բոլոր ժամանակների մասին է։ Այն պատմում է թե՛ մեր անցած դժվար ճանապարհի, թե՛ մեր ապագա հաջողությունների մասին։