Հայաստանի հանրապետությունը հենց այդպես չի ծնվել: Երկար տարիների ընթացքում Հայաստանը տառապել է` մայիսյան հերոսամարտը, առաջին համաշխարհայինը, հայոց ցեղասպանությունը և այլ մղծավանջ բաներ: Չնայած այդ բոլոր տառապանքներին` հայաստանը ի վերջո կարողացավ անկախանալ, և ունենալ իր առաջին հանրապետությունը: Հայաստանը անկախացել է 1918 թվականին, բայց այն երկար չի տևել և անկում է ապրել 1920 թվականին: Չնայած որ այն տևեց ընդհամենը երկու տարի` հայերը դրանից մեծ փորձ քաղեցին:
Առաջին Հանրապետության տարիները թեև կարճ էին, բայց շատ կարևոր ձեռքբերումներ ունեցան: Հայ ժողովուրդը պետք է միաժամանակ կառուցեր պետություն, ստեղծեր օրենքների համակարգ, կազմակերպեր կրթական ու առողջապահական ոլորտները և ամրապնդեր բանակը: Հենց այդ փոքր ժամանակահատվածում հայերը սկսեցին հասկանալ, թե ինչ է նշանակում ղեկավարել սեփական երկիրը, ինչ պատասխանատվություններ են կապված դրա հետ, ինչպես պաշտպանել սահմանները և կապ պահել միջազգային աշխարհին: Առաջին Հանրապետության տարիները նաև ցույց տվեցին, որ նույնիսկ ամենադժվար պայմաններում հայ ժողովուրդը կարող է միասնաբար աշխատել, համախմբվել ու պահպանել իր ինքնությունը:
Այսպիսով` չնայած անկմանը, առաջին Հանրապետության փորձը հետագայում մեծ ազդեցություն ունեցավ նորանկախ Հայաստանի վրա: 1991 թվականին անկախությունը վերականգնելու պահին հայ ժողովուրդը հիշեց անցյալ փորձի դասերը՝ ինչպես ստեղծել պետական կառույցներ, հզորացնել բանակը և զարգացնել արտաքին քաղաքականությունը: Առաջին Հանրապետության ժառանգությունը դարձել է ոչ միայն պատմական հիշողություն, այլ նաև ուղղորդող ուժ՝ հաստատելու Հայաստանի Հանրապետության ինքնիշխանությունը, պահպանելու մշակույթն ու կրթությունը, ամրապնդելու ժողովրդավարությունը և սովորեցնելու ազգին համախմբվել, պայքարել ու արժեքավոր դասեր քաղել, որոնք այսօր էլ հիմք են Հայաստանի զարգացման համար:
Դալլաքյան Մարիամ👼 