Գործնական քերականություն

1.       Վերականգնե՛ք տրված բառերի անհնչյունափոխ արմատները՝ նշելով հնչյունափոխությունը։

Կիսամյակ-կես-կիս, վիրաբույժ-վերք-վիր, իշայծյամ-էշ-իշ, իջվածք-էջք, դիմադրություն-դեմք, զինագործ-զենք, ապավինել-, վիճաբանություն-վեճ, գիտակ-գես, հանդիսական-հանդես, գիսակ-գես, վիպասան-վեպ, դիտարժան-դետ, վիմագիր-վեմ, գիրուկ-գիր, քինոտ-քին, սիգաճեմ։

2.       Վերականգնե՛ք տրված բառերի անհնչյունափոխ արմատները՝ նշելով հնչյունափոխությունը։

Ննջել-նինջ-ննջ, սրտակից-սիրտ-սրտ, վշտակցել-վիշտ-վշտ, մարմնական-մարմին-մարմյ, փղիկ-փիղ-փղ, լճափ-լիճ-լճ, մրգասեր-միրգ-մրգ, նարնջագույն-նարինջ-նարնջ, ալյակ-ալիք-, մտավոր-միտ-մտ, գժություն-գիժ-գժ, տարեվերջ-տարի-տարե, պատանյակ-պատան։

3.       Նշե՛ք, թե ինչ հնչյունափոխություն է կատարված հետևյալ բառերում։

Ծաղկաբույծ-ծաղիկ-ծաղկ , հոգեբանություն-հոգեբան-հոգի, կենդանակերպ-կենդանի-կենդան, ոսկեվաճառ-ոսկի-ոսկե, սնահավատ-սն-սին, խնդրագիրք-խնդիր-խնդր, ուղեվճար-ուղղի-ուղղէ, ապակեգործ-ապակի-ապակե, հայրենասեր-հայրենիք, թվական-թիվ-թվ։

4.Հետևյալ բառերով մեկական բառ կազմե՛ք այնպես, որ ու ձայնավորը հնչյունափոխվի։

Բուրդ-բրդյա, ումպ-ըմպելիք, հուր-հրաչյա, շուրջ-շրջել, լեզու-լեզվակ, շուն-շնաձուկ, պտուղ-պտղաբեր, ունչ-ընչացք, ունդ, կկու-կկվի:

5. Նշե՛ք, թե ինչ հնչյունափոխություն է կատարվել հետևյալ բառերում։

Ընչացք-ունչ, անասնապահ-անասուն, ամրանալ-ամուր, թթվահամ-թթու, ձկներ-ձուկ, ստահոդ-սուտ, կատվախաղ- կատու, մածնանման-մածուն, նռնածաղիկ-նուռ, աղվամազ-աղու։

6.       Հետևյալ արմատներով նոր բառ կազմե՛ք այնպես, որ ույ երկհնչյունը հնչյունափոխվի։

Լույս-լուսացույց, փույթ-փդել, սույզ-սուզանավ, թույն-թունավեր, կապույտ-կապուտաչյա, ձույլ-ձուլել։

7.       Վերականգնե՛ք հնչյունափոխված հիմքի անհնչյունափոխ ձևերը։

Սառցարան-սառույց, մատուցող-մատուցել, ընկուզենի-ընկույզ, դաշունիկ-դաշույն, արնանման-այուն, ձնաբուք-ձյուն։

8.       Կազմե՛ք մեկական այնպիսի բառ, որոնցում տրված բառերը և արմատները չենթարկվեն հնչյունափոխության։

Բույր-անուշաբույր, գույն-գույնսգույն, հույս-անհույս, շեն-շենք, զուրկ-անզուրկ, զնին-մանրազնին, մուտ-մուտք։

9.       Վերականգնե՛ք հնչյունափոխված հիմքերի անհնչյունափոխ սկզբնաձևերը՝ նշելով տեղի ունեցած հնչյունափոխությունը։

Թրատել-թուր-թր, հոգյակ-հոգի-հոգ, ճչակ-ճիչ-ճչ, կլանել-կուլ-կլ, ձնհալ-ձյուն-ձն, գժվել-գիժ-գժ, քրքջալ-քրքինջ-քրքջ, հոգեբույժ-հոգի-հոգե։

10.  Կազմե՛ք երկուական այնպիսի բառ, որոնցում տրված բառերը և արմատները մի դեպքում չենթարկվեն, մյուսում ենթարկվեն հնչյունափոխության։

Բույս-բուսակեր-անբույս, ձյուն-ձնագնդիկ-ձյունաբեր, բույր-բուրավետ-անուշաբույր, գունդ-գնդակ-գունդուլ, ձիգ-ձգվել-ձիգածաղին, նուրբ-նրբանալ-ամենանուրբ, աստղ-աստղալի- , փշուր-փշրանք-փշուրներ։