Одной из самых важных ценностей армянского народа считаются древние рукописи. Они вместе с народом пережили всю его трагическую историю. Рукопись всегда почиталась как святыня, её берегли, спасали от захватчиков, выкупали, и во многих записях о рукописях говорилось как о чём-то живом, как об одушевлённом существе. До нас дошло множество историй о том, как простые армяне в роковых ситуациях ценой жизни спасали не личное имущество, а рукописи – национальное достояние. Яркий пример – история спасения самой большой армянской рукописи «Мшо Чарнтир» («Мушский изборник»).
Հնագույն ձեռագրերը համարվում են հայ ժողովրդի կարևորագույն արժեքներից մեկը։ Նրանք ժողովրդի հետ միասին վերապրեցին նրա ողջ ողբերգական պատմությունը։ Ձեռագիրը միշտ հարգվլ է որպես սրբավայր, այն պաշտպանվել, փրկվել է զավթիչներից, փրկվել, և շատ արձանագրություններում ձեռագրերը խոսվել են որպես կենդանի, կենդանի էակի մասին: Մեզ են հասել բազմաթիվ պատմություններ այն մասին, թե ինչպես են հասարակ հայերն օրհասական իրավիճակներում կյանքի գնով փրկել ոչ թե անձնական ունեցվածք, այլ ձեռագրեր՝ ազգային հարստություն։ Վառ օրինակ է ամենամեծ հայկական ձեռագրի՝ «Մշո ճառընտիր» («Մշո հավաքածու») փրկության պատմությունը։